ANGLISHT / ENGLISH

5/10/2001 - Trepēa.net

Kornizė Kushtetuese pėr Vetėqeverisje tė Pėrkohshme nė Kosovė


  
Mė 15 maj 2001, unė kam nėnshkruar regulloren e UNMIK-ut 2001/9, e cila do tė sjellė njė fazė tė re tė vetėqeverisjes nė Kosovė.
 
Kjo ėshtė, pa dyshim, regullorja mė e rėndėsishme e lėshuar nė dy vitet e fundit, qė nga ardhja e UNMIK-ut dhe KFOR-it nė Kosovė, sepse kjo krijon njė kornizė kushtetuese gjithpėrfshirėse pėr vetėqeverisje nė Kosovė.
 
Korniza Kushtetuese mbi Vetėqeverisjen e Pėrkohshme nė Kosovė pėrshkruan institucionet, tė cilat do tė lihen nė duar tė liderėve kosovarė dhe nėpunėsve publik pas zgjedhjeve, mė 17 nėntor 2001.
 
Ky ėshtė vėrtetė njė dokument historik: Ai do tė drejtojė popullin e Kosovės drejt themelimit tė strukturave demokratike dhe implementimi i tij i suksesshėm do tė ndihmojė nė masė tė madhe procesin e pėrcaktimit tė statusit pėrfundimtar tė Kosovės.
 
 
 
RREGULLORE NR. 2001/9
 
PĖR KORNIZĖN KUSHTETUESE TĖ VETĖQEVERISJES SĖ PĖRKOHSHME NĖ KOSOVĖ
 
Pėrfaqėsuesi Special i Sekretarit tė Pėrgjithshėm,
 
Nė bazė tė kompetencave qė i janė dhėnė me Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara tė 10 qershorit 1999,
 
Duke marrė parasysh Rregulloren nr. 1999/1 tė Misionit tė Administratės sė Pėrkohshme tė Kombeve tė Bashkuara nė Kosovė (UNMIK) tė datės 25 qershor 1999, tė ndryshuar, mbi  Autoritetin e Administratės sė Pėrkohshme nė Kosovė,
 
Me qėllim tė krijimit tė njė vetėqeverisjeje kuptimplote nė Kosovė deri nė zgjidhjen pėrfundimtare dhe krijimin e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes nė fushat legjislative, ekzekutive dhe gjyqėsore pėrmes pjesėmarrjes sė popullit tė Kosovės nė zgjedhjet e lira dhe tė drejta,
 
Nėpėrmjet kėsaj shpall
 
 
"KORNIZĖN KUSHTETUESE PĖR VETĖQEVERISJE TĖ PĖRKOHSHME"
 
 
e cila i bashkėngjitet kėsaj rregulloreje.
 
Kjo rregullore hynė nė fuqi nė datėn e nėnshkrmit tė saj.
 
 
E nėnshkruar sot, mė 15 maj 2001.

Hans Haekkerup

Pėrfaqėsues Special i Sekretarit tė Pėrgjithshėm

  

Kornizė Kushtetuese pėr Vetėqeverisje tė Pėrkohshme

 
 
Pėrmbjatja
 
Preambula
  
Kapitujt
 
1.         Dispozitat themelore
2.         Parimet qė duhet tė respektohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes
3.         Tė drejtat e njeriut
4.         Tė drejtat e komuniteteve dhe tė anėtarėve tė tyre
5.         Pėrgjegjėsitė e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes
6.         Ligji dhe rendi
7.         Trupat Mbrojtėse tė Kosovės
8.         Kompetencat dhe pėrgjegjėsitė e rezervuara pėr PSSP-nė
9.         Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes
 
            9.1                   Pjesa 1: Kuvendi
            9.1.2                Pėrbėrja e Kuvendit
            9.1.3                Zgjedhja e Kuvendit
            9.1.4 - 6           Mandati dhe kushtet pėr zgjedhjen e deputetėve tė kuvendit
            9.1.7 - 8           Kryesia e Kuvendit
            9.1.9                Kryetari i Kuvendit
            9.1.10 - 22        Komisionet e Kuvendit
            9.1.23 - 25        Tė Drejtat, imunitetet dhe shpėrblimi
            9.1.26 - 27        Pėrgjegjėsitė e Kuvendit
            9.1.28 - 29        Pėrgjegjėsitė e Kryesisė sė Kuvendit
            9.1.30 - 31        Pėrgjegjėsitė e Kryetarit tė Kuvendit                  
            9.1.32 - 33        Procedurat vendimmarrėse
            9.1.34 - 45        Procedurat pėr Miratimin e Ligjeve
            9.1.46 - 51        Procedurat e tjera: Largimi nga detyra - Vendet e lira - Gjuhėt e Kuvendit
            9.2                   Pjesa 2: Kryetari i Kosovės
            9.3                   Pjesa 3: Qeveria
            9.3.1 - 2            Pėrgjegjėsitė e Qeverisė
            9.3.3                Ministritė dhe organet ekzekutive
            9.3.4 - 6            Pėrbėrja e Qeverisė
            9.3.7                Veprimtaritė e jashtme tė ministrave
            9.3.8 - 9            Zgjedhja e Kryeministrit dhe  ministrave
            9.3.10 - 11        Mocioni i votėbesimit
            9.3.12 - 13        Ndryshimet nė pėrbėrjen e Qeverisė
            9.3.14 - 16        Procedurat brenda Qeverisė
            9.3.17 - 18        Gjuhėt e Qeverisė
            9.3.19               Imunitetet
            9.4                   Pjesa 4: Sistemi gjyqėsor
            9.4.1 - 3            Administrimi i drejtėsisė
            9.4.4                Struktura e gjykatave
            9.4.5                Procedurat gjyqėsore
            9.4.6 - 8            Gjykatėsit dhe prokurorėt
            9.4.9 - 10          Prokuroria publike        
            9.4.11               Kolegji i veēantė i gjykatės supreme mbi ēėshtjet e Kornizės Kushtetuese          
 
10.       Avokati i popullit (Ombudspersoni)
11.       Organet dhe zyrat e pavarura
12.       Kompetencat e PSSP-sė
13.       Kompetencat e KFOR-it
14.       Dispozitat pėrfundimtare

 

 
 
     
   
   
 
KORNIZĖ KUSHTETUESE PĖR VETĖQEVERISJE TĖ PĖRKOHSHME
 
 
Preambula
 
Pėrfaqėsuesi Special i Sekretarit tė Pėrgjithshėm (PSSP),
 
Nė bazė tė kompetencave qė i janė dhėnė me Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara tė 10 qershorit 1999;
 
Duke pėrkujtuar se Rezoluta 1244 (1999) e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara parasheh ngritjen dhe zhvillimin e njė vetėqeverisjeje tė mirėfilltė nė Kosovė nė pritje tė njė zgjidhjeje pėrfundimtare;
 
Duke njohur zhvillimet historike, juridike dhe kushtetuese tė Kosovės dhe duke pasur parasysh aspiratat legjitime tė popullit tė saj pėr tė jetuar nė liri, nė paqe dhe nė marrėdhėnie miqėsore me popujt e tjerė nė rajon;
 
Duke theksuar se qė nga krijimi, Misioni i Administratės sė Pėrkohshėm i Kombeve tė Bashkuara nė Kosovė (UNMIK) ka mbėshtetur dhe ndihmuar popullin e Kosovės dhe ka punuar pėr kėtė qėllim duke i mundėsuar atij marrjen graduale tė pėrgjegjėsisė pėr administrimin e Kosovės nėpėrmjet ngritjes sė Strukturės sė Pėrbashkėt tė Pėrkohshme Administrative (SPPA);
   Duke pasur parasysh pėrpjekjet e ndėrmarra nga UNMIK-u dhe arritjet e SPPA-sė, duke pėrfshirė kontributin e ēmueshėm tė popullit tė Kosovės, me qėllim tė zhvillimit tė mėtejmė tė vetėqeverisjes nė Kosovė, themelohen institucione tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes nė fushėn ligjvėnėse, ekzekutive dhe gjyqėsore me anė tė pjesėmarrjes sė popullit tė Kosovės nė zgjedhje tė lira dhe tė drejta;
 
Duke vendosur se brenda kufijve tė pėrcaktuar me Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, pėrgjegjėsitė transferohen tek institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes tė cilat do tė punojnė nė mėnyrė konstruktive pėr tė siguruar kushtet pėr njė jetė paqėsore dhe normale pėr tė gjithė banorėt e Kosovės me qėllim tė lehtėsimit pėr vendosjen e statusit tė ardhshėm tė Kosovės nėpėrmjet njė procesi gjatė njė faze tė ardhshme tė pėrshtatshme nė pajtim me Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, i cili do tė marrė parasysh tė gjithė faktorėt relevantė, duke pėrfshirė vullnetin e popullit;
  
Duke pasur parasysh se kalimi gradual i pėrgjegjėsive tek institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes nėpėrmjet demokracisė parlamentare forcon qeverisjen demokratike dhe respektin pėr rendin dhe qetėsinė nė Kosovė;
  
Duke u pėrpjekur pėr tė nxitur mirėqėnien ekonomike nė Kosovė si dhe mirėqenien e popullit tė saj nėpėrmjet zhvillimit tė ekonomisė sė tregut;
 
Duke pranuar se ushtrimi i pėrgjegjėsive tė institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes nė Kosovė nė asnjė mėnyrė nuk ndikon apo zvogėlon pushtetin e plotfuqishėm tė PSSP-sė pėr zbatimin e Rezolutės 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara;
  
Duke marrė parasysh Kartėn e Kombeve tė Bashkuara, Deklaratėn Universale tė tė Drejtave tė Njeriut, Konventėn Ndėrkombėtare mbi tė Drejtat Qytetare dhe Politike, dhe Protokollet Pėrkatėse, Konventėn pėr Zhdukjen e ēdo Forme tė Diskriminimit Racial, Konventėn pėr Zhdukjen e tė Gjitha Formave tė Diskriminimit ndaj Gruas, Konventėn Evropiane pėr Mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut dhe Lirive Themelore dhe Protokollet Pėrkatėse, Kartėn Evropiane pėr Gjuhėt Rajonale dhe tė Minoriteteve, Kornizėn e Konventės sė Kėshillit tė Evropės pėr Mbrojtjen e Minoriteteve Kombėtare dhe parimet e tjera relevante tė pėrfshira nė instrumentet ligjore tė njohura nė arenėn ndėrkombėtare;
 
Duke pasur parasysh nevojėn pėr t'i mbrojtur dhe ruajtuar plotėsisht tė drejtat e tė gjitha komuniteteve tė Kosovės si dhe tė anėtarėve tė tyre;
 
Duke pranuar pėrkushtimin pėr tė lehtėsuar kthimin e sigurt tė refugjatėve dhe tė personave tė shpėrngulur nė shtėpitė e tyre dhe ushtrimin e sė drejtės pėr tė rimarrė pronat dhe pasuritė dhe zotimin pėr tė krijuar kushte pėr lirinė e lėvizjes sė tė gjithė personave;
 
Duke njohur rėndėsinė e krijimit tė njė ambienti tė lirė, tė hapur dhe tė sigurt i cili lehtėson pjesėmarrjen e tė gjithė personave, duke pėrfshirė tė gjithė anėtarėt e komuniteteve nė procesin e ngritjes sė institucioneve demokratike tė vetėqeverisjes;
 
Nėpėrmjet kėsaj shpall sa vijon:
  
   
Kreu 1
  
Dispozitat themelore
 
1.1 Kosova ėshtė njė entitet nėn administratėn e pėrkohshme ndėrkombėtare, qė, me popullin e vet, ka atribute unike historike, juridike, kulturore dhe gjuhėsore.
 
1.2 Kosova ėshtė njė territor i pandashėm anembanė tė tė cilit ushtrojnė pėrgjegjėsitė e tyre institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes tė themeluara nė bazė tė kėsaj Kornize Kushtetuese pėr vetėqeverisje tė pėrkohshme (Kornizė Kushtetuese).
1.3 Kosova pėrbėhet nga komunat, tė cilat janė njėsi territoriale bazė tė vetėqeverisjes lokale me pėrgjegjėsitė e pėrcaktuara nga legjislacioni i UNMIK-ut, qė ėshtė nė fuqi, mbi vetėqeverisjen lokale dhe komunat nė Kosovė.
 
1.4 Kosova do tė qeveriset nė mėnyrė demokratike nėpėrmjet organeve dhe institucioneve ligjvėnėse, ekzekutive dhe gjyqėsore nė pajtim me kėtė Kornizė Kushtetuese dhe Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara.
 
1.5 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes janė:
 
            (a) Kuvendi;
 
            (b) Kryetari i Kosovės;
 
            (c) Qeveria;
 
            (ē) Gjykatat dhe
 
            (d) Organet e instit0ucionet e tjera tė parashtruara nė kėtė Kornizė Kushtetuese.
 
1.6  Selia e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes ėshtė Prishtina.
 
1.7  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes pėrdorin vetėm ato simbole qė janė ose mund tė pėrcaktohen me legjislacionin e UNMIK-ut.
  
  
Kreu 2
  
Parimet qė duhet tė respektohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes
 
Insitucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes dhe zyrtarėt e tyre:
 
                        (a) Ushtrojnė pushtetin e tyre nė pėrputhje me dispozitat e Rezolutės 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara dhe kushtet e pėrmendura nė kėtė Kornizė Kushtetuese;
 
                        (b) Promovojnė dhe respektojnė plotėsisht rendin juridik, tė drejtat dhe liritė e njeriut, parimet demokratike dhe pajtimin dhe
 
                        (c) Promovojnė dhe respektojnė parimin e ndarjes sė pushteteve mes atij legjislativ, ekzekutiv dhe gjyqėsor.
  
  
Kreu 3
  
Tė drejtat e njeriut
 
3.1 Tė gjithė personat nė Kosovė gėzojnė, pa diskriminim tė asnjė lloji dhe nė barazi tė plotė tė drejtat dhe liritė themelore tė njeriut.
 
3.2 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes respektojnė dhe sigurojnė standardet e pranuara nė arenėn ndėrkombėtare tė tė drejtave dhe lirive themelore tė njeriut, duke pėrfshirė ato tė drejta dhe liri tė parashtruara nė:
 
            (a) Deklaratėn Universale tė tė Drejtave tė Njeriut;
 
            (b) Konventėn Evropiane pėr Mbrojtjen e tė Drejtave dhe Lirive Themelore tė Njeriut dhe Protokollet e Saj;
 
            (c) Konventėn Ndėrkombėtare mbi tė Drejtat Civile dhe Politike tė Njeriut dhe Protokollet e Saj;
 
            (ē) Konventėn pėr Eliminimin e tė Gjitha Formave tė Diskriminimit Racial;
                       
            (d) Konventėn pėr Eliminimin e tė Gjitha Formave tė Diskriminimit ndaj Gruas;
           
(dh) Konventėn pėr tė Drejtat e Fėmijėve;
 
            (e) Kartėn Evropiane tė Gjuhėve Rajonale dhe Minoritare dhe
 
            (ė) Kornizėn e Konventės sė Kėshillit tė Evropės pėr Mbrojtjen e Minoriteteve Kombėtare.
 
3.3 Dispozitat pėr tė drejtat dhe liritė e parashtruara nė kėto instrumente aplikohen nė Kosovė drejtpėrsėdrejti si pjesė e kėsaj Kornizė Kushtetuese.
 
3.4 Tė gjithė refugjatėt dhe personat e shpėrngulur nga Kosova kanė tė drejtėn e kthimit nė shtėpitė e tyre dhe tė rimarrjes sė pronės dhe tė pasurisė personale tė tyre. Institucionet kompetente dhe organet e Kosovės marrin tė gjitha masat e mundshme pėr tė lehtėsuar kthimin e sigurt tė refugjatėve dhe personave tė shpėrngulur nė Kosovė dhe bashkėpunojnė plotėsisht me gjithė pėrpjekjet e Komisarit tė Lartė tė Kombeve tė bashkuara pėr Refugjatėt dhe organizatat e tjera ndėrkombėtare dhe joqeveritare lidhur me kthimin e refugjatėve dhe personave tė shpėrngulur.
 
 
Kreu 4
  
Tė drejtat e komuniteteve dhe tė anėtarėve tė tyre
 
Dispozitat e pėrgjithshme
 
4.1 Banorėt e komuniteteve qė i pėrkasin tė njėjtit grup (komunitet) etnik, fetar ose gjuhėsor kanė tė drejtat e parashtruara nė kėtė kaptinė me qėllim qė tė ruhet, tė mbrohet dhe tė shprehet identiteti i tyre etnik, kulturor, fetar dhe gjuhėsor.
 
4.2 Askush nuk do tė detyrohet tė deklarojė se cilit komunitet i pėrket ose tė deklarohet anėtar i ndonjė komuniteti. Nuk ka asnjė pengesė nga ushtrimi i tė drejtės sė individit qė tė deklarohet ose tė mos deklarohet anėtar i njė komuniteti.
 
4.3 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes nė politikėn dhe praktikėn e tyre udhėhiqen nga nevoja pėr tė nxitur bashkėjetesėn e pėr tė mbėshtetur pajtimin midis komuniteteve si dhe pėr tė krijuar kushtet e duhura pėr t'u mundėsuar komuniteteve qė tė ruajnė, tė mbrojnė dhe tė zhvillojnė identitetin e tyre. Institucionet gjithashtu nxisin ruajtjen e trashėgimisė kulturore tė tė gjitha komuniteteve tė Kosovės pa diskriminim.
 
Tė drejtat e komuniteteve dhe tė anėtarėve tė tyre
 
4.4 Komunitetet dhe anėtarėt e tyre kanė tė drejtė:
 
            (a) Tė pėrdorin lirisht gjuhėn dhe alfabetin e tyre, duke pėrfshirė pėrdorimin e saj para gjykatave, organizmave dhe organeve tė tjera publike tė Kosovės;
                       
            (b) Tė arsimohen nė gjuhėn e tyre;
 
            (c) Tė gėzojnė tė drejtėn pėr informacion nė gjuhėn e tyre;
           
(ē) Tė gėzojnė tė drejta tė barabarta nė lidhje me punėsimin nė organet publike tė tė gjitha niveleve dhe nė shėrbimet publike tė tė gjitha niveleve;
 
            (d) Tė kenė kontakte tė papenguara me njėri-tjetrin dhe me anėtarėt e komuniteteve tė tyre brenda dhe jashtė Kosovės;
 
            (dh) Tė pėrdorin dhe tė shfaqin simbolet e komunitetit sipas ligjit;
 
            (e) Tė krijojnė shoqata pėr tė nxitur interesat e komunitetit;
 
            (ė) Tė kenė kontakte tė papenguara dhe tė marrin pjesė nė organizatat lokale, rajonale dhe ndėrkombėtare joqeveritare nė pėrputhje me procedurat e kėtyre organizatave;
 
            (f) Tė ofrojnė informacion nė gjuhėn dhe alfabetin e komunitetit tė tyre, duke pėrfshirė krijimin dhe mbajtjen e mediave tė tyre;
 
            (g) Tė ofrojnė arsim dhe tė krijojnė institucione arsimore, nė veēanti pėr shkollimin nė gjuhėn, alfabetin dhe kulturėn e tyre si dhe nė historinė e komunitetit tė tyre pėr tė cilėn ofrojnė ndihmė financiare, duke pėrfshirė fondet publike nė pėrputhje me ligjin e zbatueshėm, me kusht qė planprogrami tė respektojė ligjin e zbatueshėm dhe tė reflektojė frymėn e tolerancės midis komuniteteve dhe respektin pėr tė drejtat e njeriut dhe traditat kulturore tė tė gjitha komuniteteve;
 
            (gj) Tė nxisin respektin pėr traditat e komuniteteve;
 
            (h) Tė ruajnė vendndodhjet me rėndėsi fetare, historike ose kulturore pėr  komunitetin nė bashkėpunim me autoritetet publike pėrkatėse;
 
            (i) Tė marrin dhe tė sigurojnė shėrbime shėndetėsore publike dhe shėrbime shoqėrore, mbi baza jodiskriminuese, nė pėrputhje me standardet e aplikueshme;
 
            (j) Tė venė nė funksionim institucionet fetare;
 
            (k) T'u garantohet qasje dhe pėrfaqėsim nė mediat elektronike publike, si dhe tė kenė programe nė gjuhėt pėrkatėse dhe
 
            (l) Tė financojnė veprimtaritė e tyre duke mbledhur kontribute vullnetare nga anėtarėt e tyre ose nga organizata jashtė Kosovės, ose duke marrė financime tė tilla tė cilat mund tė ofrohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes ose nga autoritetet publike lokale pėrderisa financimi i tillė tė bėhet nė njė mėnyrė plotėsisht transparente.
 
Mbrojta e tė drejtave tė komuniteteve dhe e anėtarėve tė tyre
 
4.5 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes sigurojnė qė komunitetet dhe anėtarėt e tyre t'i ushtrojnė tė drejtat e pėrcaktuara mė lart. Institucionet e pėrkohshme sigurojnė gjithashtu njė pėrfaqėsim tė drejtė tė komuniteteve pėr punėsimin e tyre nė organet publike tė tė gjitha niveleve.
 
4.6 Bazuar nė pėrgjegjėsitė e drejtpėrdrejta nė Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara pėr tė mbrojtur dhe nxitur tė drejtat e njeriut dhe pėr tė mbėshtetur veprimtaritė pėr ndėrtimin e paqes, PSSP-ja sipas nevojės mban tė drejtėn pėr tė ndėrhyrė nė ushtrimin e vetėqeverisjes pėr mbrojtjen e tė drejtave tė komuniteteve dhe tė anėtarėve tė tyre.
 
 
Kreu 5
  
Pėrgjegjėsitė e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes
 
5.1 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė pėrgjegjėsi nė kėto fusha vijuese:
 
            (a) Nė politikėn ekonomike dhe financiare;
 
            (b) Nė ēėshtjet buxhetore dhe fiskale;
 
            (c) Nė veprimtarinė administrative dhe operacionale tė doganave;
 
            (ē) Nė tregtinė e brendshme dhe tė jashtme, nė industri dhe nė investime;
 
            (d) Nė arsim, shkencė dhe teknologji;
 
            (dh) Nė rini dhe sporte;
 
            (e) Nė kulturė;
 
            (ė) Nė shėndetėsi;
 
            (f) Nė mbrojtjen e ambientit;
 
            (g) Nė punė dhe nė pėrkrahjen sociale;
 
            (gj) Nė familje, gra dhe tė mitur;
 
            (h) Nė transport, posta, telekomunikacion dhe teknologji tė informimit;
 
            (i) Nė shėrbimet e administratės  publike;
 
            (j) Nė bujqėsi, pyje dhe zhvillim rural;
 
            (k) Nė statistikė;
 
            (l) Nė planifikim hapėsinor;
                       
            (ll) Nė turizėm;
 
            (m) Nė qeverisje tė mirė, tė drejta tė njeriut dhe nė mundėsitė e barabarta dhe
 
            (n) Nė ēėshtjet e mėrgimtarėve.
 
5.2  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė gjithashtu pėrgjegjėsi nė fushėn e administratės sė mėposhtme lokale:
 
            (a) Tė mbėshtesin bashkėpunimin ndėrkomunal;
 
            (b) Tė promovojnė zhvillimin profesional tė shėrbimit civil komunal;
 
            (c) T'i ndihmojnė komunat nė pėrgatitjen e buxhetit tė tyre dhe tė sistemeve financiare tė administrimit;
 
            (ē) Tė mbikėqyrin cilėsinė e shėrbimit komunal;
 
            (d) Tė gjejnė mėnyra dhe mjete pėr aktivitetet e trajnimit nėpėr komuna;
 
            (dh) T’u ndihmojnė komunave qė t'i bėjnė aktivitetet e tyre transparente pėr publikun;
 
            (e) Tė sigurojnė mbikėqyrje ligjore dhe kėshilla pėr komunat;
 
            (ė) T’i koordinojnė aktivitetet e agjencive ndėrkombėtare dhe organizatave joqeveritare qė u pėrkasin komunave dhe
 
            (f) Tė mbikėqyrin pėrputhshmėrinė me pėrgjegjėsitė dhe pushtetet e deleguara tek komunat, bazuar nė strukturėn organizative qė doli nga zgjedhjet e tetorit 2000, si dhe pėrgjegjėsitė dhe pushtetet ndėrkohė tė transferuara. Kuptohet qė pushtetet plotėsuese transferohen nė mėnyrė progresive radhė pas radhe.
 
5.3  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė gjithashtu pėrgjegjėsitė e mėposhtme nė fushėn e ēėshtjeve juridike:
 
            (a) Tė marrin vendime sa i pėrket emėrimit tė gjyqtarėve dhe prokurorėve;
 
            (b) Tė ushtrojnė pėrgjegjėsi nė lidhje me organizimin dhe funksionimin e rregullt tė gjykatave, brenda strukturave ekzistuese tė gjykatave;
 
            (c) Tė sigurojnė, zhvillojnė dhe mirėmbajnė shėrbimet e gjykatave dhe prokurorisė;
 
            (ē) Tė sigurojnė kushtet teknike dhe financiare, tė personelit ndihmės dhe burimet materiale pėr funksionim efektiv tė sistemit tė gjykatave dhe prokurorisė;
 
            (d) Nė bashkėpunim me Organizatėn pėr Siguri dhe Bashkėpunim Evropian (OSBE) tė pėrgatisin personelin juridik, duke pėrfshirė pėrgatitjen profesionale dhe specializimin;
 
            (dh) Tė organizojnė provime pėr kualifikimin e gjyqtarėve, prokurorėve, juristėve dhe specialistėve tė tjerė ligjorė nėpėrmjet krijimit tė njė organi profesional tė pavarur;
           
(e) Tė emėrojnė, pėrgatisin, disiplinojnė dhe pushojnė nga puna anėtarėt e personelit ndihmės gjyqėsor;
 
            (ė) Tė sigurojnė koordinimin pėr ēėshtjet qė i pėrkasin sistemit gjyqėsor dhe shėrbimeve korrektuese;
 
            (f) Tė bashkėpunojnė me organizatat pėrkatėse sa i pėrket mbikėqyrjes sė pavarur tė sistemit gjyqėsor dhe shėrbimit korrektues;
 
            (g) Tė sigurojnė informacionin dhe statistikat pėr sistemin gjyqėsor dhe shėrbimin korrektues sipas rastit;
 
            (gj) Tė mbrojnė tė dhėnat personale lidhur me sistemin gjyqėsor dhe shėrbimin korrektues;
 
            (h) Tė sigurojnė bashkėpunim nė ēėshtjet gjyqėsore dhe korrektuese me subjektet pėrkatėse brenda Kosovės dhe
 
            (i) Tė ndihmojnė nė punėsimin, pėrgatitjen dhe vlerėsimin e personelit tė shėrbimit korrektues.
 
5.4 Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė gjithashtu pėrgjegjėsi nė fushėn e mediave si mė poshtė:
 
            (a) Tė miratojnė ligje dhe mekanizma pėr hyrjen e tyre nė fuqi nė pėrputhje me standardet ndėrkombėtare tė tė drejtave tė njeriut dhe tė lirisė sė shprehjes sė mendimit tė pėrfshira nė nenin 19 dhe 29 tė Deklaratės Universale tė tė Drejtave tė Njeriut dhe tė Konventės Evropiane pėr Mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut dhe Lirive Themelore dhe Protokolleve tė Saj pėr parandalimin e gjuhės sė fyerjes dhe tė urrejtjes nė sistemet e mediave tė Kosovės;
 
            (b) T’i rregullojnė mediat transmetuese nė pėrputhje me kėto pėrkufizime ligjore ndėrkombėtare dhe me praktikė mė tė mira evropiane nėpėrmjet komisionit pėr media, anėtarėt e tė cilit do tė caktohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes prej kandidaturave tė paraqitura nga organizatat joqeveritare dhe organizatat jopolitike nė Kosovė. Kėta anėtarė do tė pėrfshijnė tė dy gjinitė dhe do tė reflektojnė shumėllojshmėrinė etnike dhe rajonale tė shoqėrisė sė Kosovės;
 
            (c) Ta garantojnė pavarėsinė reduktuese tė transmetuesit publik duke ruajtur pavarėsinė e bordit tė tij, anėtarėt e tė cilit do tė caktohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes, nga kandidaturat e paraqitura prej organizatave joqeveritare dhe prej organizatave jopolitike nė Kosovė. Kėta anėtarė do tė pėrfshijnė tė dy gjinitė dhe do tė reflektojnė shumėllojshmėrinė etnike dhe rajonale tė shoqėrisė sė Kosovės dhe
 
            (ē) Tė krijojnė njė ose disa zyra tė informimit publik pėr t’i paraqitur mediave lokale dhe ndėrkombėtare mendimet dhe vendimet e institucioneve.
5.5  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė gjithashtu pėrgjegjėsi nė fushėn e pėrgatitjes pėr rastet e emergjencės, siē janė:
 
            (a) Tė zhvillojnė dhe zbatojnė njė strategji pėr planifikimin e rasteve emergjente dhe shėrbimet e mbrojtjes civile dhe
 
            (b) Tė drejtojnė dhe koordinojnė njėsitė e zjarrfikėsve dhe tė shpėtimit nė bashkėpunim tė ngushtė me komunat.
 
5.6  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė edhe kėto pėrgjegjėsi tė mėposhtme nė fushėn e marrėdhėnieve me jashtė:
 
-  Bashkėpunimin ndėrkombėtar dhe tė jashtėm, duke pėrfshirė arritjen dhe finalizimin e marrėveshjeve.  Kėto aktivitete koordinohen me PSSP-nė.
 
5.7  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes do tė jenė pėrgjegjėse pėr harmonizimin e legjislacionit dhe praktikave tė tyre me standardet dhe normat evropiane dhe ndėrkombėtare brenda tė gjitha fushave tė pėrgjegjėsisė me qėllim tė caktuar pėr lehtėsimin e vendosjes sė lidhjeve ekonomike, shoqėrore dhe lidhjeve tė tjera tė popullit tė Kosovės me popujt e tjerė evropianė dhe me vetėdije se respektimi i standardeve dhe i normave tė tilla do tė zėrė vend qendror pėr zhvillimin e marrėdhėnieve me komunitetin euroatlantik.
 
5.8  Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes kanė pėrgjegjėsi tė tilla tė tjera tė pėrcaktuara kėtu ose me instrumente tė tjera ligjore.
 
 
Kreu 6
  
Ligji dhe rendi
 
Ruajtja e rendit dhe e ligjit ka njė rėndėsi thelbėsore pėr tė gjithė popullin e Kosovės. Shėrbimi Policor i Kosovės, i cili funksionon nėn autoritetin e PSSP-sė dhe nėn mbikqyrjen e Policisė sė UNMIK-ut ndihmon nė masė tė konsiderueshme nė arritjen e kėtij objektivi me anė tė rolit tė tij mbėshtetės pėr parandalimin e krimit dhe pėr mbrojtjen dhe sigurinė publike. Me mbėshtetjen e bashkėsisė ndėrkombėtare po pėrmirėsohet cilėsia e SHPK-sė nė parandalimin e krimit, mbledhjen e informacionit, kryerjen e hetimeve dhe luftėn kundėr kriminalitetit. Kjo mundėson qė Shėrbimi Policor i Kosovės tė marrė gradualisht pėrgjegjėsi plotėsuese pėr ruajtjen e rendit dhe ligjit.
 
 
Kreu 7
  
Trupat Mbrojtėse tė Kosovės
 
Trupat Mbrojtėse tė Kosovės ėshtė njė organizatė civile e ndėrhyrjes sė shpejtė, e themeluar me ligj, e cila nė raste fatkeqėsish natyrore nė Kosovė ndėrmerr detyra pėr ndėrhyrje tė shpejtė pėr sigurinė publike nė raste emergjente dhe tė ndihmės humanitare.
 
 
Kreu 8
  
Kompetencat dhe pėrgjegjėsitė e rezervuara pėr PSSP-nė
 
8.1 Kompetencat dhe pėrgjegjėsitė e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes nuk pėrfshijnė disa kompetenca dhe pėrgjegjėsi tė rezervuara tė cilat mbesin eskluzivisht nė duart e PSSP-sė. Kėto kompetenca tė rezervuara pėrfshijnė:
 
            (a) Pushtetin pėr tė siguruar mbrojtjen e plotė tė tė drejtave dhe interesave tė komuniteteve;
 
            (b) Tė drejtėn pėr tė shpėrndarė Kuvendin dhe pėr tė shpallur zgjedhje tė reja nė rastet kur konsiderohet se institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes veprojnė nė kundėrshtim me Rezolutėn 1244 tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara ose nė mėnyrė tė papajtueshme me pėrgjegjėsitė e PSSP-sė sipas kėsaj Rezolute. PSSP-ja ushtron kėtė pushtet pas konsultimit me Kryetarin e Kosovės. Me kėrkesėn e mbėshtetur nga dy tė tretat e deputetėve tė tij, Kuvendi mund tė kėrkojė qė PSSP-ja tė shpėrndajė Kuvendin. PSSP-sė ia komunikon njė kėrkesė tė tillė Kryetari i Kosovės;
 
            (c) Pushtetin pėrfundimtar pėr vendosjen e parametrave financiare dhe politike dhe pėr miratimin e Buxhetit tė Konsoliduar tė Kosovės, duke vepruar sipas porosisė sė Kėshillit Ekonomik dhe Fiskal;
 
            (ē) Politikėn monetare;
 
            (d) Vendosjen e rregullave pėr revizionimin e pavarur tė jashtėm tė Buxhetit tė Konsoliduar tė Kosovės;
 
            (dh) Ushtrimin e kontrollit dhe tė autoritetit mbi Shėrbimin Doganor tė UNMIK-ut;
 
            (e) Ushtrimin e pushtetit pėrfundimtar nė lidhje me emėrimin nė detyrė, shkarkimin dhe disiplinimin e gjykatėsve dhe prokurorėve;
 
            (ė) Vendimet mbi kėrkesat nė lidhje me emėrimin e gjykatėsve dhe prokurorėve ndėrkombėtarė, si dhe ndryshimin e vendit tė punės, nė pėrputhje me Rregulloren pėrkatėse tė UNMIK-ut qė ėshtė nė fuqi;
 
            (f) Ushtrimin e pushtetit dhe pėrgjegjėsive tė natyrės ndėrkombėtare nė fushėn ligjore;
 
            (g) Ushtrimin e pushtetit mbi institucionet e zbatimit tė ligjit dhe shėrbimet korrektuese, ku secila prej tyre pėrfshihet dhe mbėshtetet nga personeli vendor;
 
            (gj) Ushtrimin e kontrollit dhe pushtetit mbi Trupat Mbrojtėse tė Kosovės;
 
            (h) Ushtrimin e kontrollit dhe pushtetit mbi menaxhimin e administratės dhe financimin e sigurisė civile dhe pėrgatitjes pėr rastet e emergjencės. Pėrgjegjėsia do tė merret gradualisht nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes;
 
            (i) Pėrfundimin e marrėveshjeve me shtetet dhe organizatat ndėrkombėtare pėr tė gjitha ēėshtjet brenda fushės sė veprimit tė Rezolutės 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara;
 
            (j) Mbikėqyrjen e pėrmbushjes sė detyrimeve nga marrėveshjet ndėrkombėtare tė cilat janė lidhur nė emėr tė UNMIK-ut;
 
            (k) Marrėdhėniet me jashtė, duke pėrfshirė ato me shtete dhe organizata ndėrkombėtare, tė cilat mund tė jenė e nevojshme pėr zbatimin e mandatit tė tij. PSSP-ja nė ushtrimin e pėrgjegjėsive rreth ēėshtjeve pėr marrėdhėniet me jashtė konsultohet dhe bashkėpunon me institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes, tė cilat i pėrkasin kėtyre institucioneve;
 
            (l) Kontrollin mbi kalimin tranzit ndėrkufitar-ndėradministrativ tė mallrave (duke pėrfshirė edhe kafshėt). Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes bashkėpunojnė pėr kėtė ēėshtje;
 
            (ll) Pushtetin pėr administrimin e pronės publike, shtetėrore dhe shoqėrore nė pajtim me legjislacionin pėrkatės tė UNMIK-ut qė ėshtė nė fuqi dhe nė bashkėpunim me institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes;
 
            (m) Rregullimin e ndėrmarrjeve publike dhe shoqėrore pasi tė jetė konsultuar me Kėshillin Ekonomik dhe Fiskal dhe me institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes;
 
            (n) Kontrollin administrativ dhe kompetencat mbi hekurudhat, administrimin e frekuencave dhe funksioneve tė aviacionit civil. Disa funksione tė caktuara administrative zbatohen nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes dhe nga organet e pavarura rregullatore pėrkatėse;
 
            (nj) Kontrollin dhe autoritetin mbi Drejtorinė pėr Ēėshtje Pronėsore Banesore, duke pėrfshirė edhe Komisionin pėr Zgjidhjen e Kėrkesave Banesore;
 
            (o) Pėrcaktimin e juridiksionit dhe kompetencės pėr zgjidhjen e mosmarrėveshjeve tė pronėsisė tregtare;
 
            (p) Ruajtjen e kufijve ekzistues tė komunave;
 
            (q) Pėrgjegjėsinė pėr tė siguruar qė sistemi i administratės komunale lokale tė funksionojė nė mėnyrė efektive, duke u bazuar nė parimet e njohura dhe tė pranuara nė arenėn ndėrkombėtare;
 
            (r) Emėrimin e anėtarėve tė Kėshillit Ekonomik dhe Fiskal, tė Bordit Drejtues tė Autoritetit Bankar dhe tė Pagesave tė Kosovės, emėrimin e udhėheqėsit ekzekutiv tė Shėrbimit Doganor dhe tė Inspektoratit tė Taksave, si dhe Revizorin e Pėrgjithshėm; mbledhjen dhe drejtimin e Kėshillit Ekonomik dhe Fiskal;
 
            (rr) Emėrimin e ekspertėve ndėrkombėtarė nė bordet administrative ose nė komisionet e trasmetuesve publikė, organin e pavarur pėr rregullimin e mediave dhe institucionet e tjera qė merren me rregullimin e mediave publike me kusht qė numri i kandidaturave tė tilla nga PSSP-ja tė mos pėrbėjė shumicėn e asnjė bordi administrues apo komisioni;
 
            (s) Kontrollin dhe pushtetin mbi regjistrin civil tė bazės sė tė dhėnave, i cili mirėmbahet nė bashkėpunim me institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes.
 
8.2  PSSP-ja sė bashku me Praninė Ndėrkombėtare tė Sigurimit (KFOR) koordinon punėt nė:
 
            (a) Kryerjen e detyrave pėr mbikėqyrjen kufitare;
 
            (b) Rregullimin e armėmbajtjes;
 
            (c) Pėrforcimin e sigurisė dhe rendit publik dhe
 
            (ē) Ushtrimin e funksioneve qė i pėrkasin fushės sė mbrojtjes, emergjencės civile dhe pėrgatitjes pėr sigurim.
 
  
Kreu 9
  
Institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes
 
Pjesa 1: Kuvendi
 
9.1.1     Kuvendi i Kosovės ėshtė institucioni mė i lartė pėrfaqėsues dhe ligjvėnės i vetėqeverisjes sė pėrkohshme tė Kosovės.
 
Pėrbėrja e Kuvendit
 
9.1.2     Kuvendi pėrbėhet prej 120 deputetėve tė zgjedhur me votim tė fshehtė.
 
Zgjedhja e Kuvendit
           
9.1.3     Kosova konsiderohet njė zonė e vetme elektorale shumanėtarėshe pėr qėllimet e zgjedhjes sė Kuvendit.
 
            (a) Njėqind (100) prej 120 vendeve tė Kuvendit shpėrndahen midis tė gjitha partive, koalicioneve, nismave qytetare dhe kandidatėve tė pavarur nė proporcion me numrin e votave tė vlefshme qė i kanė fituar ata nė zgjedhjet pėr Kuvend.
 
            (b) Njėzet (20) prej 120 vendeve rezervohen pėr pėrfaqėsim plotėsues tė komuniteteve joshqiptare tė Kosovės si vijon:
 
(i)  Dhjetė (10) vende iu ndahen partive, koalicioneve, nismave qytetare dhe kandidatėve tė pavarur qė kanė deklaruar vetė se pėrfaqėsojnė komunitetin serb tė Kosovės. Kėto vende iu shpėrndahen partive, koalicioneve, nismave qytetare dhe kandidatėve tė tillė tė pavarur nė proporcion me numrin e votave tė vlefshme qė ata kanė marrė nė zgjedhjet pėr Kuvend dhe
 
(ii) Dhjetė (10), vende iu ndahen komuniteteve tė tjera si vijon: romėve, ashkalinjve dhe komunitetit egjiptian katėr (4), komunitetit boshjak tre (3), komunitetit turk dy (2) dhe komunitetit goran njė (1). Vendet pėr secilin komunitet iu ndahen partive, koalicioneve, nismave qytetare dhe kandidatėve tė tillė tė pavarur nė proporcion me numrin e votave tė vlefshme qė ata marrin nė zgjedhjet pėr Kuvend.
 
            (c) Ēdo person qė ka mbushur moshėn 18-vjeēare nė ditėn e zgjedhjeve dhe qė i plotėson kriteret e tjera pėr tė drejtėn e votimit, ka tė drejtėn e votės, ashtu siē ėshtė vepruar nė zgjedhjet komunale tė mbajtura nė Kosovė mė 28 tetor tė vitit 2000.
 
            (ē) Radhitja e kandidatėve nė listat e partive, koalicioneve, nismave qytetare tė paraqitura me qėllim tė zgjedhjeve pėr Kuvend konsiderohet e pandryshueshme.
 
            (d) Kėrkesat gjeografike dhe gjinore sa i pėrket listave tė kandidatėve tė paraqitura nga partitė, koalicionet dhe nismat qytetare tė zgjedhjeve pėr Kuvend mund tė pėrcaktohen nga PSSP-ja me rekomandim tė Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve (KQZ-sė).
 
 
Mandati dhe kushtet pėr zgjedhjen e deputetėve tė kuvendit
 
Kohėzgjatja e mandatit:
 
9.1.4     Kohėzgjatja e Kuvendit ėshtė tri vjet, duke filluar nga dita e seancės sė inaugurimit, e cila mbahet brenda tridhjetė ditėsh pas vėrtetimit tė rezultatit tė zgjedhjeve.
 
9.1.5     Pa paragjykuar kompetencat e PSSP-sė, tė paktėn dy tė tretat e anėtarėve tė Kuvendit mund tė kėrkojnė nga PSSP-ja tė shpėrndajė Kuvendin. Njė kėrkesė tė tillė PSSP-sė ia komunikon kryetari i Kosovės.
 
Kushtet pėr zgjedhjen e kandidatit:
 
9.1.6     Personi i cili plotėson kushtet pėr tė votuuar, i plotėson edhe kushtet pėr tė qenė kandidat nė zgjedhjet e Kuvendit nė qoftė se:
 
            (a) Ai ose ajo nuk ėshtė anėtar i Komisionit Qendror tė Zgjedhjeve, i Nėn-komisionit tė Ankesave dhe Parashtresave pėr Zgjedhje, i Komisionit tė Kuvendit pėr Zgjedhje ose i Komisionit tė Qendrės sė Votimit;
 
            (b) Nuk ėshtė anėtar i Trupave Mbrojtėse tė Kosovės ose i Shėrbimit Policor tė Kosovės;
 
            (c) Nuk ėshtė gjykatės ose prokuror;
 
            (ē) Nuk ėshtė duke vuajtur dėnimin e shqiptuar nga Gjykata Ndėrkombėtare e Krimeve pėr ish-Jugosllavinė ose nėse ėshtė i akuzuar nga Gjykata por nuk e ka zbatuar urdhėrin pėr t’u paraqitur para saj apo
 
            (d) Ėshtė i privuar tė marrė pjesė me njė vendim tė prerė tė gjykatuės.
 
Kryesia e Kuvendit
 
9.1.7          Kuvendi ka njė Kryesi qė pėrbėhet prej shtatė deputetėve tė Kuvendit, tė cilėt zgjidhen si vijon:
 
            (a) Dy anėtarė emėrohen nga partia apo koalicioni qė ka marrė shumicėn e votave nė zgjedhjet pėr Kuvend;
 
            (b) Dy anėtarė emėrohen nga partia ose koalicioni qė ka marrė numrin e dytė mė tė madh tė votave nė zgjedhjet pėr Kuvend;
 
            (c) Njė anėtar emėrohet nga partia ose koalicioni qė ka marrė numrin e tretė mė tė madh tė votave nė zgjedhjet pėr Kuvend;
 
            (ē) Nga deputetėt e Kuvendit emėrohet njė anėtar i cili i pėrket asaj partie qė ėshtė deklaruar si pėrfaqėsuese e komunitetit serb tė Kosovės dhe
 
            (d) Njė anėtar emėrohet Nga deputetėt e Kuvendit emėrohet njė anėtar i cili i pėrket asaj partie tė deklaruar si pėrfaqėsuese e komunitetit joshqiptar dhe joserb tė Kosovės. Mėnyra pėr emėrimin e kėtij anėtari pėrcaktohet nga deputetėt e Kuvendit, tė cilėt u pėrkasin kėtyre komuniteteve.
 
9.1.8  Kuvendi i miraton kėto emėrime me anė tė njė vote formale.
 
Kryetari i Kuvendit
 
9.1.9 Anėtari i Kryesisė, partia ose koalicioni i tė cilit ka fituar numrin mė tė madh tė votave nė zgjedhjet pėr Kuvend do tė jetė Kryetar i Kuvendit.
           
Komisionet e Kuvendit
 
9.1.10   Kuvendi do tė ketė komisionet kryesore dhe funksionale pėr tė shqyrtuar projektligjet dhe pėr tė bėrė rekomandime sipas nevojės.
 
 
Komisionet kryesore
 
Komisioni i Buxhetit
 
9.1.11   Komisioni i Buxhetit pėrbėhet prej 12 anėtarėve tė caktuar proporcionalisht nėpėr parti dhe koalicione tė pėrfaqėsuara nė Kuvend. Ai ka kompetenca tė pėrgjithshme mbi ēėshtjet buxhetore dhe financiare. Ai gjithashtu ėshtė pėrgjegjės pėr tė garantuar se tė gjitha projektligjet qė kanė implikime buxhetore do tė shoqėrohen nga njė deklaratė financiare.
 
Komisioni pėr tė drejtat dhe interesat e komuniteteve
 
9.1.12  Komisioni pėr tė drejtat dhe interesat e komuniteteve pėrbėhet prej dy deputetėve nga secili komunitet i Kosovės i pėrfaqėsuar nė Kuvend. Komunitetet e pėrfaqėsuara me vetėm njė deputet nė Kuvend pėrfaqėsohen nė komision nga ky deputet.
 
9.1.13   Me kėrkesėn e ēdo anėtari tė Kryesisė sė Kuvendit, ēdo projektligj mund t’i paraqitet Komisionit pėr tė drejtat dhe interesat e komuniteteve. Komisioni, me shumicėn e votave tė anėtarėve tė tij vendosė se a duhet bėrė rekomandime lidhur me ligjin e propozuar brenda afatit tė saktėsuar mė poshtė.
 
9.1.14  Nė qoftė se Komisioni pėr tė drejtat dhe interesat e komuniteteve vendosė tė ndėrmarrė njė veprim tė tillė brenda njė periudhe prej dy javėsh pas marrjes sė projektligjit, bėn rekomandime lidhur me projektligjin me qėllim qė tė sigurojė se tė drejtat dhe interesat e komunitetit janė trajtuar si duhet dhe t’ia paraqesė kėto projektligje sipas nevojės Komisionit funksional pėrkatės tė Kuvendit.
 
9.1.15   Me iniciativėn e tij, komisioni mund tė propozojė ligje dhe masa tė tjera tė tilla nė fushėn e pėrgjegjėsive tė Kuvendit, siē e sheh tė pėrshtashme pėr tė trajtuar shqetėsimet e komuniteteve.
 
9.1.16   Ēdo anėtar i komisionit ka tė drejtėn t’ia bashkėngjes njė mendim me shkrim ēdo ligji tė propozuar ose tė marrė parasysh nga Komisioni.
 
9.1.17   Kryesia e Kuvendit, komisionet kryesore ose funksionale dhe njė grup i pėrbėrė nga dhjetė ose mė shumė deputetė tė Kuvendit, mund t’ia paraqesin Komisionit njė ēėshtje pėr kėshillim.
 
Komisionet funksionale
 
9.1.18   Kuvendi mund tė themelojė komisione tė tilla funksionale nėse e sheh tė nevojshme dhe tė pėrshtatshme pėr ushtrimin e pėrgjegjėsive tė tij.
 
9.1.19   Kuvendi vendosė pėr numrin e anėtarėve tė ēdo komisioni funksional. Anėtarėsia nė komisionet funksionale reflekton shumėllojshmėrinė e deputetėve nė Kuvend.
 
9.1.20   Nėse njė parti politike ose koalicion i pėrfaqėsuar nė Kuvend nuk ka asnjė vend nė komisionet funksionale, ajo ka tė drejtė tė dėrgojė njė deputet tė Kuvendit nė tė gjitha mbledhjet e atij komisioni funksional nė cilėsinė e vėzhguesit.
 
Kryetari dhe nėnkryetari i komisioneve
 
9.1.21   Kryesitė e komisioneve kryesore dhe funksionale caktohen nė mėnyrė pėrpjestimore midis partive dhe koalicioneve tė pėrfaqėsuara nė Kuvend.
 
9.1.22   Komisionet kane dy zėvendėskryetarė prej partive apo koalicioneve tė ndryshme nga ai i kryetarit. Tė paktėn njė zėvendėskryetar duhet tė jetė i njė komuniteti tjetėr nga ai i kryetarit.
 
Tė Drejtat, imunitetet dhe shpėrblimi
 
9.1.23   Ēdo deputet i Kuvendit ka tė drejta tė barabarta dhe detyrime pėr pjesėmarrje tė plotė nė punimet e Kuvendit. Kjo pėrfshin, por nuk kufizohet me tė drejtėn pėr tė propozuar projektligje, rekomandime dhe rezoluta, pėr tė votuar mbi tė gjitha vendimet e propozuara nga Kuvendi dhe tė marrė pjesė mbi baza tė barabarta me deputetėt e tjerė nė tė gjitha debatet e Kuvendit.
9.1.24   Tė gjithė deputetėt e Kuvendit gėzojnė imunitet nga tė gjitha ndjekjet penale dhe civile qė kanė tė bėjnė me mendimet e shprehura ose veprimet e tjera tė kryera nė cilėsinė e tyre si deputet tė Kuvendit. Ky imunitet nuk mbulon veprime tė cilat haptazi inkurajojnė dhunėn ndėrmjet komuniteteve.
 
9.1.25   Tė gjithė deputėt e Kuvendit paguhen pėr pjesėmarrjen e tyre nė punimet e Kuvendit dhe nė komisionet e tij.
 
Pėrgjegjėsitė e Kuvendit
 
9.1.26   Kuvendi ka pėrgjegjėsitė e mėposhtme:
 
            (a) Miraton ligjet dhe rezolutat nė fushat e pėrgjegjėsisė sė institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes, siē ėshtė parashtruar nė kreun 5;
 
            (b) Zgjedh Kryesinė e Kuvendit;
 
            (c) Zgjedh Kryetarin e Kosovės;
 
            (ē) Miraton ose refuzon kandidatin pėr Kryeministėr, sė bashku me listėn e ministrave tė Qeverisė sė propozuar nga kandidati pėr Kryeministėr;
 
            (d) Merr vendime pėr emėrime tė tjera ashtu siē pėrcaktohet kėtu nė kėtė Kornizė Kushtetuese;
 
            (dh) Merr parasysh dhe miraton marrėveshje ndėrkombėtare tė propozuara brenda fushės sė pėrgjegjėsive tė tij;
 
            (e) Vendos mbi mocionet e mosbesimit ndaj Qeverisė;
 
            (ė) Udhėzon Qeverinė pėr pėrgatitjen e projektligjeve;
 
            (f) Miraton Rregulloren e punės sė Kuvendit dhe tė komisioneve tė tij dhe
 
            (g) Ka pėrgjegjėsi tė tjera tė parapara kėtu ose me instrumente tė tjera ligjore.
 
9.1.27 Ligjet, pasi tė shpallen, janė akte legjislative tė detyrueshme tė njė natyre tė pėrgjithshme. Rezolutat janė deklarata jodetyruese.
 
Pėrgjegjėsitė e Kryesisė sė Kuvendit:
 
9.1.28   Kryesia e Kuvendit ka pėrgjegjėsitė e mėposhtme:
 
            (a) T’i bėjė rekomandime Kuvendit mbi tė gjitha ēėshtjet organizative tė mbarėvajtjes sė Kuvendit, duke pėrfshirė edhe rendin e ditės;
 
            (b) Tė mbajė kontakte pėrkatėse parlamentare me jashtė nė koordinim me PSSP dhe
 
            (c) Tė veprojė lidhur me mocionet siē ėshtė paraparė nė paragrafėt 9.1.40 dhe 9.1.41.
9.1.29   Kryesia pėrpiqet t’i miratojė tė gjitha vendimet me konsensus. Kur pėrpjekjet pėr tė arritur konsensusin dėshtojnė, pėrveē rasteve kur vepron me mocione siē parashikohet nė paragrafin
 
9.1.40 Vendos me votėn e shumicės sė atyre qė janė tė pranishėm dhe votojnė me kusht qė tė jenė tė pranishėm tė paktėn pesė deputetė. Nė rast se votimi pėrfundon baraz, vota e Kryetarit ėshtė pėrcaktuese.
 
Pėrgjegjėsitė e Kryetarit tė Kuvendit
 
9.1.30 Kryetari pėrfaqėson Kuvendin.
 
9.1.31 Kryetari kryeson mbledhjet e Kuvendit, thėrret mbledhjet dhe kryen detyra tė tjera tė pėrcaktuara me Rregulloren e punės sė Kuvendit.
 
Procedurat vendimmarrėse
 
9.1.32   Shumica e deputetėve tė zgjedhur nė Kuvend pėrbėn kuorumin. Kuvendi mund tė fillojė dhe tė vazhdojė punimet kur janė tė pranishėm tė paktėn njė e treta e anėtarėve, me kusht qė pėr marrjen e vendimeve tė pėrmbushet kushti pėr kuorumin.
 
9.1.33   Vendimet e Kuvendit miratohen nga shumica e deputetėve tė Kuvendit qė janė tė pranishėm dhe votojnė, pėrveē rasteve kur kėtu parashikohet ndryshe.
 
Procedurat pėr Miratimin e Ligjeve
 
9.1.34   Njė ose mė shumė deputetė tė Kuvendit ose tė Qeverisė paraqesin nė Kuvend projektligje pėr shqyrtimin e parė.
 
9.1.35   Projektligji shqyrtohet nga komisionet kryesore dhe nga komisionet funksionale pėrkatėse, tė cilat mund tė propozojnė amendamente, aty ku ėshtė e pėrshtatshme. 
 
9.1.36   Gjatė shqyrtimit tė dytė, Kuvendi merr nė konsideratė projektligjin sė bashku me ndryshimet e propozuara nga komision(et)i ose nga individė apo grupe tė deputetėve tė Kuvendit a tė Qeverisė.
 
9.1.37   Nė fund tė shqyrtimit tė dytė, Kuvendi voton pėr ndryshimet e propozuara dhe pas kėsaj pėr projektligjin nė tėrėsi. Projektligji miratohet nėse merr shumicėn e votave tė atyre qė janė tė pranishėm dhe qė votojnė.
 
9.1.38   Kuvendi mund tė vendosė pėr tė paraqitur njė projektligj qė nuk arrin tė marrė numrin e duhur tė votave gjatė shqyrtimit tė dytė pėr njė shqyrtim tė tretė sė bashku me amendamentet e tjera tė mundshme qė janė miratuar. Projektligji miratohet nėse merr shumicėn e votave tė atyre qė janė tė pranishėm dhe qė votojnė. 
 
9.1.39   Brenda 48 orėve nga miratimi i ligjit nė Kuvend, nė bazė tė paragrafit 9.1.37 ose 9.1.38 mė lart, ēdo anėtar i Kuvendit, i mbėshtetur nga pesė anėtarė shtesė, mund tė paraqesė njė mocion pranė Kryesisė duke pohuar se ligji ose disa dispozita tė tij shkelin interesat jetike tė komunitetit tė cilit ai ose ajo i pėrket. Mocioni duhet tė parashtrojė njė shpjegim tė arsyetuar tė shkeljeve nė fjalė. Mocioni mund tė ngrihet mbi baza tė tilla se ligji ose dispozitat e tij diskrimonojnė njė komunitet dhe cėnojnė tė drejtat e komunitetit ose tė anėtarėve tė tij tė shprehura nė kaptinėn 3 ose 4 dhe qė seriozisht vėshtirėsojnė mundėsitė e komunitetit pėr ruajtjen, mbrojtjen dhe shprehjen e identitetit etnik, kulturor, fetar dhe gjuhėsor.
 
9.1.40   Kryesia i kėrkon sponsorit tė ligjit ose tė dispozitave tė paraqesė brenda tri ditėve argumente tė arsyetuara si pėrgjigjje. Nė tė njėjtėn mėnyrė kryesia kėrkon nga tė dy palėt tė caktojnė njė pėrfaqėsues pėr tė shėrbyer nė komisionin e posaēėm siē parashtrohet nė paragrafin 9.1.41. Pesė ditė pas marrjes sė pėrgjigjjes nga sponsori i ligjit ose i dispozitės, Kryesia pėrpiqet t’i dorėzojė Kuvendit njė propozim tė bėrė me konsensus.
 
9.1.41   Nėse kryesia nuk e dorėzon njė propozim tė tillė tė bėrė me konsensus brenda nje periudhe pesėditore, atėherė njė komision i pėrbėrė prej tre vetėve, njė anėtar nga ata qė e mbėshtesin mocionin, njė anėtar i emėruar nga ata qė sponsorojnė ligjin ose dispozitėn dhe njė anėtar i emėruar nga PSSP-ja, i cili edhe drejton kėtė komision, e merr ēėshtjen nė dorė. Ky komision brenda pesė ditėsh nxjerr vendim, duke i rekomanduar Kuvendit tė kundėrshtojė mocionin ose ta kundėrshtojė ligjin apo dispozitėn nė fjalė, ose tė miratojė njė ligj me amendamente tė propozuara nga ky komision. Ky komision vendos me shumicėn e anėtarėve tė tij.
 
9.1.42   Kuvendi vendos nėse duhet ta pranojė propozimin e bėrė me konsensus nga kryesia, nėse njė propozim i tillė dorėzohet, ose njė rekomandim i tillė bėhet nga komisioni. Asnjė amendament pėrveē atyre tė propozuara nė bazė tė paragrafit 9.1.40 ose 9.1.41 mė sipėr nuk mund tė paraqitet pėr votim. Nėse Kuvendi e kundėrshton propozimin e kryesisė ose rekomandimet e komisionit, ligji mbetet ashtu siē ėshtė miratuar mė parė nga Kuvendi.
 
9.1.43   Nėse asnjė mocion nuk dorėzohet brenda 48 orėsh siē ėshtė pėrcaktuar nė paragrafin 9.1.39 mė lart, ose pas miratimit tė ligjit nė bazė tė paragrafit 9.1.42 tė mėsipėrm, ligji konsiderohet i miratuar.
 
9.1.44   Kryetari nėnshkruan ēdo ligj tė miratuar nga Kuvendi dhe ia dėrgon PSSP-sė pėr shpallje.
 
9.1.45   Ligjet hyjnė nė fuqi ditėn e shpalljes nga PSSP-ja, pėrveē rasteve kur nė mėnyrė specifike vetė ligji e parasheh ndryshe.
 
Procedurat e tjera
 
Largimi nga detyra
 
9.1.46   Njė deputet i Kuvendit qė ėshtė dėnuar pėr vepėr penale dhe i ėshtė dhėnė dėnimi me burg pėr gjashtė muaj ose mė shumė pushon sė qeni deputet.
 
9.1.47   Nėse njė deputet i Kuvendit nuk paraqitet pėr gjashtė muaj radhazi nė asnjė seancė tė Kuvendit ose tė komision(eve)it ku ai ose ajo ėshtė anėtar, ai ose ajo, pėrveē rastit kur mosparaqitja ėshtė rezultat i njė arsyeje tė miratuar nga Kuvendi, pushon sė qeni deputet(e).
 
Vendet e lira
 
9.1.48   Vendet e lira nė Kuvend plotėsohen nė pėrputhje me legjislacionin e UNMIK- ut qė drejton zgjedhjet nė Kosovė.
 
Gjuhėt e Kuvendit
 
9.1.49   Mbledhjet e Kuvendit dhe tė komisioneve tė tij bėhen nė tė dy gjuhėt, nė gjuhėn shqipe dhe serbe. Tė gjitha dokumentet zyrtare tė Kuvendit shtypen nė tė dy gjuhėt, shqip dhe serbisht. Kuvendi pėrpiqet tė nxjerr dokumente zyrtare qė kanė tė bėjnė me njė komunitet tė veēantė, nė gjuhėn pėrkatėse tė atij komuniteteti. 
 
9.1.50   Deputetėt e Kuvendit tė komuniteteve tė tjera tė Kosovės, pra qė nuk janė shqiptar ose serb, lejohen t’i drejtohen Kuvendit ose komisioneve tė tij nė gjuhėt e tyre. Nė raste tė tilla, pėrkthimi nė gjuhėn shqipe dhe serbe bėhet pėr deputetė tė tjerė tė Kuvendit ose tė komisionit.
 
9.1.51   Tė gjitha ligjet e shpallura botohen nė gjuhėn shqipe, boshnjake, angleze, serbe dhe turke.
 
  
Pjesa 2:  Kryetari i Kosovės
 
9.2.1     Kryetari i Kosovės pėrfaqėson unitetin e popullit dhe garanton funksionimin demokratik tė institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes.
 
9.2.2     Kryetari i Kosovės, nė koordinim me PSSP pėrfaqėson Kosovėn, ushtron tė drejtat dhe detyrat e tij nė pajtim me dispozitat e kėsaj Kornize Kushtetuese dhe me ligjin e zbatueshėm.
 
9.2.3     Mandati i kryetarit tė Kosovės zgjat tre vjet. 
 
9.2.4     Kryetari i Kosovės, duke u mbėshtetur nė kėtė Kornizė Kushtetuese dhe nė ligjin e zbatueshėm, ushtron kėto funksione:
 
            (a) Nė koordinim me PSSP-nė merr masa nė fushėn e bashkėpunimit me jashtė;
 
            (b) Pas konsultimeve me partitė politike tė pėrfaqėsuara nė Kuvend ia propozon Kuvendit Kryeministrin e Qeverisė;
 
            (c) Ia dorėzon PSSP-sė kėrkesėn e Kuvendit pėr shpėrndarjen e Kuvendit nė pajtim me paragrafin 8.1 (b);
 
            (ē) Tė paktėn njėherė nė vit ia paraqet njė raport Kuvendit tė Kosovės mbi gjendjen e pėrgjithshme nė Kosovė dhe
 
            (d) Jep medalje dhe shpreh mirėnjohje.
 
9.2.5 Nėse Kryetari i Kosovės pėrkohėsisht nuk ėshtė nė gjendje t’i kryejė detyrat e tij, funksionet e Kryetarit tė Kosovės i ushtron kryetari i Kuvendit tė Kosovės. 
 
9.2.6 Kryetari i Kosovės gėzon imunitet nė ushtrimin e funksioneve tė tij.
 
9.2.7 Kryetari i Kosovės nuk mund tė ushtrojė funksion tjetėr zyrtar ose tė ketė punėsim tjetėr.
 
9.2.8 Kryetari i Kosovės zgjidhet nga Kuvendi i Kosovės me votim tė fshehtė. Emėrimi i Kryetarit tė Kosovės kėrkon mbėshtetjen e partisė qė ka siguruar numrin mė tė madh tė vendeve nė kuvend ose e cila ka tė paktėn 25 deputetė. Kuvendi zgjedh Kryetarin e Kosovės me shumicėn e 2/3 tė votave tė deputetėve tė Kuvendit. Nėse pas dy votimesh nuk arrihet shumica e dy tė tretave, nė votimin qė vijon kėrkohet shumica e votave e tė gjithė deputetėve.
 
9.2.9 Mandati i Kryetarit tė Kosovės pushon:
 
            (a) Me pėrfundimin e funksionit tė tij/saj;
 
            (b) Me vdekjen e tij/saj;
 
            (c) Me dorėheqjen e tij/saj apo
 
            (ē) Me shkarkimin nga funksioni me anė tė votės sė jo mė pak se dy tė tretave tė shumicės sė deputetėve tė Kuvendit.
 
 
Pjesa 3: Qeveria
 
Pėrgjegjėsitė e Qeverisė
 
9.3.1 Qeveria ushtron pushtetin ekzekutiv dhe zbaton ligjet e miratuara nga  Kuvendi brenda fushės sė pėrgjegjegjėsive tė institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes tė parashtruara nė kėtė Kornizė Kushtetuese.
 
9.3.2 Qeveria mund t’i propozojė Kuvendit projektligje me iniciativėn e vet dhe  me kėrkesėn e Kuvendit.
 
Ministritė dhe organet ekzekutive
 
9.3.3 Ministritė dhe organet ekzekutive themelohen sipas nevojės pėr kryerjen e funksioneve brenda kompetencave tė Qeverisė.
 
Pėrbėrja e Qeverisė
 
9.3.4 Qeveria pėrbėhet nga Kryeministri dhe nga ministrat.
 
9.3.5 Tė paktėn dy ministra do tė jenė gjithmonė nga komunitetet e tjera pėrveē komunitetit qė ka shumicėn nė Kuvend.
 
            (a) Njėri nga kėta tė paktėn do tė jetė nga komuniteti serb dhe njė tjetėr nga njė komunitet tjetėr.
 
            (b) Nė rastin kur emėrohen mė shumė se dymbėdhjetė ministra, njė ministėr i tretė emėrohet nga njė komunitet qė nuk pėrbėn shumicė.
 
            (c) Zgjedhja e kėtyre ministrave dhe pėrcaktimi i pėrgjegjėsive tė tyre vendoset pas konsultimeve me partitė politike ose grupet qė pėrfaqėsojnė komunitetet qė nuk pėrbėjnė shumicė.
 
9.3.6     Kryeminstri dhe ministrat mund tė jenė deputetė tė Kuvendit, ose njerėz tė kualifikuar tė cilėt nuk janė deputetė tė Kuvendit.  Ministrat nga komunitetet, pėrveē atij qė ka shumicėn nė Kuvend, nėse caktohen jashtė Kuvendit kėrkojnė miratim formal prej deputetėve tė Kuvendit tė komunitetit pėrkatės.
 
Veprimtaritė e jashtme tė ministrave
 
9.3.7 Kryeministri dhe ministrat nuk mund tė mbajnė funksione tė tjera zyrtare ose tė punėsohen tjetėrkund me orar tė plotė dhe as nuk mund tė ushtrojnė me orar tė shkurtuar ndonjė aktivitet tjetėr tė papajtueshėm me funksionin e tyre gjatė ushtrimit tė pėrgjegjėsive tė tyre.
 
Zgjedhja e Kryeministrit dhe  ministrave
 
9.3.8 Pas zgjedhjeve, ose nė rast se Kryeministri jep dorėheqjen apo nėse vendi i tij mbetet i lirė pėr arsye tė tjera, Kryetari i Kosovės, pas konsultimeve me partitė politike tė pėrfaqėsuara nė Kuvend, ia propozon Kuvendit njė kandidat pėr Kryeministėr. Kandidati i propozuar i paraqet Kuvendit njė listė me ministrat e propozuar. Kryeministri bashkė me ministrat zgjidhen nga shumica e deputetėve tė Kuvendit.
 
9.3.9 Nė qoftė se kandidati i propozuar nuk merr shumicėn e kėrkuar tė votave, atėherė Kryetari i Kosovės propozon brenda dhjetė ditėsh njė kandidat tė ri pėr Kryeministėr. Kantidati i ri, bashkė me listėn e ministrave tė propozuar nga ai ose ajo, zgjidhet nga shumica e deputetėve tė Kuvendit.
 
Mocioni i votėbesimit
 
9.3.10 Kuvendi mund tė mos ia jep votėbesimin Qeverisė vetėm nėse me njė shumicė tė deputetėve tė tij zgjedh njėkohėsisht njė Kryeministėr tė ri bashkė me listėn e mnistrave tė propozuar nga ai ose ajo.
 
9.3.11 Mandati i Qeverisė qė largohet pėrfundon me zgjedhjen e Kryeministrit dhe ministrave tė rinj.
 
Ndryshimet nė pėrbėrjen e Qeverisė
 
9.3.12 Pas zgjedhjes sė tij ose tė saj, Kryeministri mund tė zėvendėsojė ēdonjėrin prej miistrave pa pėlqimin e Kuvendit.
 
9.3.13 Pas dorėheqjes sė Kryeministrit, e gjithė Qeveria jep dorėheqjen. Qeveria vazhdon cilėsinė e Kryeministrit tė pėrkohshėm deri nė zgjedhjen e Kryeministrit tė ri.
 
Procedurat brenda Qeverisė
 
9.3.14 Kryeministri i thėrret dhe i kryeson mbledhjet e Qeverisė dhe propozon rendin e ditės pėr kėto mbledhje. Ai ose ajo pėrfaqėson Qeverinė sipas nevojės, pėrcakton vijat e pėrgjithshme tė politikės sė Qeverisė dhe koordinon punėn e saj.
 
9.3.15 Secili ministėr ėshtė pėrgjegjės pėr zbatimin e politikės sė Qeverisė brenda fushės sė tij/saj tė pėrgjegjėsisė.
 
9.3.16 Qeveria pėrpiqet t’i marrė vendimet e saj me konsensus. Nėse votimi ėshtė i nevojshėm, vendimet merren me shumicėn e ministrave qė janė tė pranishėm dhe qė votojnė. Kryeministri jep votėn vendimtare nė rastin kur ministrat janė tė ndarė nė mėnyrė tė barabartė. Pėrndryshe, Kėshilli i Ministrave vendosė mbi rregullat e  procedurės sė vet.
 
Gjuhėt e Qeverisė
 
9.3.17 Mbledhjet e Qeverisė dhe tė organeve tė saj mbahen nė tė dy gjuhėt, shqip dhe serbisht. Tė gjitha dokumentet zyrtare tė Qeverisė shtypen nė gjuhėn shqipe dhe serbe.
 
9.3.18 Anėtarėt e Qeverisė nga komunitetet e tjera, pėrveē atyre nga komunitetet e shqiptarėve dhe serbėve tė Kosovės, lejohen tė pėrdorin gjuhėn e tyre.
 
Imunitetet
 
9.3.19 Tė gjithė anėtarėt e Qeverisė kanė imunitet nė tė gjitha procedurat civile dhe penale sa i pėrket fjalėve apo veprave tė tjera tė kryera nė cilėsinė e tyre si anėtarė tė Qeverisė. Imuniteti nuk mbulon veprat tė cilat nxisin nė mėnyrė tė dukshme dhunėn ndėrmjet komuniteteve.
 
 
Pjesa 4: Sistemi gjyqėsor
  
Administrimi i drejtėsisė
 
9.4.1 Gjykatat janė pėrgjegjėse pėr administrimin e drejtėsisė nė Kosovė nė pėrputhje me ligjin e zbatueshėm.
 
9.4.2 Ēdo person qė pohon se ėshtė prekur drejtpėrdrejt dhe nė mėnyrė tė dėmshme nga njė vendim i Qeverisė ose i njė organizmi ekzekutiv nėn pėrgjegjėsinė e Qeverisė, ka tė drejtėn e rishqyrtimit gjyqėsor tė ligjshmėrisė sė atij vendimi pasi tė jenė shterrur tė gjitha rrugėt e rishqyrtimit administrativ.
 
9.4.3 Ēdo person ka tė drejtėn qė njė gjykatė e pavarur dhe e paanshme tė vendosė brenda njė kohe tė arsyeshme mbi tė gjitha ēeshtjet e lidhura me tė drejtat dhe detyrimet e tij ose saj dhe me padinė penale tė ngritur kundėr tij/saj.
 
Struktura e gjykatave
 
9.4.4 Kosova ka Gjykatė Supreme, gjykata tė qarqeve, gjykata komunale, gjykata pėr kundravajtje.
Procedurat gjyqėsore
 
Procedurat gjyqėsore
 
9.4.5 Nėse ligji i zbatueshėm nuk e pėrcakton ndryshe, tė gjitha gjykatat e Kosovės i zhvillojnė gjykimet publikisht.
 
Gjykatėsit dhe prokurorėt
 
9.4.6 Gjykatėsit do tė jenė tė pavarur dhe objektivė. Ata nuk mund tė mbajnė funksione tė tjera zyrtare.
 
9.4.7 Gjykatėsit e tė gjitha gjykatave tė Kosovės do tė jenė juristė tė dalluar me karakterin mė tė lartė moral, me kualifikimet pėrkatėse. Anėtarėsia e gjyqėsorit do tė reflektojė shumėllojshmėrinė e popullit tė Kosovės. Gjykatėsit dhe prokurorėt ndėrkombėtarė do tė veprojnė brenda sistemit gjyqėsor nė pėrputhje me rregullat e vendosura nga PSSP-ja.
 
9.4.8 Gjykatėsit dhe prokurorėt emėrohen nga PSSP-ja, prej listave tė kandidatėve tė propozuar nga Kėshilli i gjyqėsisė dhe i prokurisė sė Kosovės dhe tė miratuar nga Kuvendi. Vendimet pėr avancimin nė detyrė, transferimin dhe pushimin e gjykatėsve dhe prokurorėve merren nga PSSP-ja bazuar nė rekomandimet e Kėshillit tė gjyqėsisėr dhe tė prokurorisė sė Kosovės dhe nė raste tė veēanta me iniciativėn e vet.
 
Prokuroria publike
 
9.4.9 Kosova do tė ketė njė zyrė pėr prokurorinė publike tė Kosovės, si dhe zyrat pėr prokurori publike tė qarkut dhe pėr prokurori publike tė komunės.
 
9.4.10 Zyrat e prokurorisė publike si dhe zyrat e prokurorive publike tė qarqeve dhe tė komunave ushtrojnė funksionet e tyre nė pėrputhje me ligjin e zbatueshėm.
 
Kolegji i veēantė i gjykatės supreme mbi ēėshtjet e Kornizės Kushtetuese
 
9.4.11 Kolegji i veēantė i Gjykatės Supreme do tė vendosė:
 
            (a) Me kėrkesė tė Kryetarit tė Kosovės, me kėrkesė tė ēdo anėtari tė Kryesisė sė Kuvendit, ēdo Komisioni tė Kuvendit, jo mė pak se pesė deputetėve tė Kuvendit ose tė Qeverisė se a ėshtė ndonjė ligj i miratuar nga Kuvendi nė pajtim me kėtė Kornizė Kushtetuese, duke pėrfshirė edhe instrumentet juridike ndėrkombėtare tė specifikuara nė kreun 3 mbi tė drejtat e njeriut;
 
            (b) Nė rast tė mosmarrėveshjeve ndėrmjet institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes ose ndėrmjet komisioneve tė Kuvendit, anėtarėve tė Kryesisė sė Kuvendit ose nga mė tepėr deputetė tė Kuvendit dhe njė institucioni tė pėrkohshėm tė vetėqeverisjes mbi shtrirjen e tė drejtave dhe detyrimeve tė tyre nėn kėtė Kornizė Kushtetuese;
 
            (c) Me kėrkesė tė njė organi ose zyre tė pavarur lidhur me kreun 10 dhe 11, nėse njė vendim i institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes cenon pavarėsinė dhe pėrgjegjėsinė e organeve dhe zyrave pėrkatėse tė pavarura dhe
 
            (ē) Me kėrkesė tė zyrės sė prokurorisė publike se a paraqet njė veprim i tillė i deputetit tė Kuvendit a i ndonjė anėtari tė Qeverisė ose i Kryetarit tė Kosovės njė vepėr zyrtare dhe si e tillė a e pėrfshin atė vepėr imuniteti i paraparė me kėtė Kornizė Kushtetuese.
  
  
Kreu 10
  
Avokati i popullit (Ombudspersoni)
 
10.1  Personat fizikė dhe juridikė kanė tė drejtė, pa pasur frikė apo kėrcėnim pėr masė ndėshkimore, tė bėjnė ankėsa pranė njė zyre tė pavarur nė lidhje me shkeljet e tė drejtave tė njeriut dhe veprimeve qė pėrbėjnė shpėrdorim tė pushtetit nga ēfarėdo organi publik i Kosovės.
 
10.2  Zyra, nė pėrputhje me legjislacionin aktual, ka juridiksion tė marrė dhe tė hetojė ankesa, tė vėzhgojė, tė marrė masa parandaluese, tė bėjė rekomandime dhe tė jep kėshilla pėr ēdonjėrėn prej kėtyre ēėshtjeve.
 
10.3  Avokati i popullit (Ombudspersoni) do t’u jep pėrparėsi tė veēantė pohimeve pėr shkelje tė rėnda ose sistematike, pohimeve me bazė diskriminimi, duke pėrfshirė diskriminimin ndaj komuniteteve dhe anėtarėve tė tyre dhe pohimeve pėr shkelje tė tė drejtave tė komuniteteve dhe anėtarėve tė tyre. 
  
  
Kreu 11
  
Organet dhe zyrat e pavarura
 
11.1 Organet dhe zyrat e mėposhtme kryejnė funksionet e tyre nė mėnyrė tė pavarur nga institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes:
 
            (a) Komisioni Qendror i Zgjedhjeve;
 
            (b) Kėshilli i Gjyqėsisė dhe i Prokurorisė sė Kosovės;
 
            (c) Zyra e Revizorit tė Pėrgjithshėm;
 
            (ē) Autoriteti Bankar i Pagesave tė Kosovės;
 
            (d) Komisioni i Pavarur i Mediave;
 
            (dh) Bordi i Mediave Publike dhe
 
            (e) Drejtoria pėr Ēėshtje Pronėsore Banesore dhe Komisioni pėr Shqyrtimin e Kėrkesave Pronėsore Banesore.
 
11.2 Organet dhe zyrat e pėrcaktuara mė lart dhe organet e zyrat e tjera tė pavarura qė mund tė vendosen me ligj, kanė autorizimet, detyrimet dhe pėrbėrjen e pėrcaktuar me instrumentet ligjore prej tė cilave ato janė themeluar.
  
  
Kreu 12
  
Kompetencat e PSSP-sė
 
Ushtrimi i pėrgjegjėsive tė institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes nėn kėtė Kornizė Kushtetuese nuk ndikon ose nuk e zvogėlon autoritetin e PSSP-sė nė sigurimin e zbatimit tė Rezolutės 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, duke pėrfshirė mbikėqyrjen e institucioneve tė pėrkohshme tė vetėqeverisjes, mbikėqyrjen e zyrtarėve dhe organizmave tė tyre dhe marrjen e masave tė duhura kurdo qė veprimet e tyre janė tė papajtueshme me Rezolutėn 1244 (1999) ose  me kėtė Kornizė Kushtetuese.
  
  
Kreu 13
  
Kompetencat e KFOR-it
 
Asgjė nė kėtė Kornizė Kushtetuese nuk ndikon mbi kompetencat e Pranisė Ndėrkombėtare tė Sigurisė (PNS) nė plotėsimin e tė gjitha aspekteve tė mandatit tė saj nėn Rezolutėn 1244 (1999) tė Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara dhe Marrėveshjen Ushtarako-Teknike (Marrėveshja e Kumanovės).
  
  
Kreu 14
  
Dispozitat pėrfundimtare
 
14.1      Nė rast mospajtimi midis kėsaj Kornize Kushtetuese dhe ēdo ligji tė Kuvendit, pėrparėsi ka  kjo Kornizė Kushtetuese.
 
14.2      PSSP-ja merr masat e nevojshme pėr lehtėsimin e kalimit tė pushteteve dhe pėrgjegjėsive tek institucionet e pėrkohshme tė vetėqeverisjes.
 
14.3      PSSP-ja, me iniciativėn e tij ose me njė kėrkesė tė mbėshtetur nga dy tė tretat e anėtarėve tė Kuvendit, mund tė bėjė amendamente nė kėtė Kornize Kushtetuese.
 
14.4      Versionet e kėsaj Kornize Kushtetuese nė gjuhėn angleze, shqipe dhe serbe janė tė barazvlefshme. Nė rast mospajtimi, pėrparėsi ka versioni nė gjuhėn angleze. Kjo Kornizė Kushtetuese botohet edhe nė gjuhėn boshnjake dhe turke.
 
14.5      Kjo Kornizė Kushtetuese hyn nė fuqi pas shpalljes nga PSSP-ja.
 
 
 
Nėnshkruar sot, mė 15 maj 2001.

Hans Haekkerup

Pėrfaqėsues Special i Sekretarit tė Pėrgjithshėm

Copyright©2000-2001 Trepca.net - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara.