|
-
PARATHĖNIE
-
-
1.
-
Shqiptarėt, si popull dhe si komb, gjatė gjithė historisė sė
tyre tė gjatė, u kacafytėn me rreziqe tė mėdha. Pėrjetuan rėnie
dhe ngritje, suksese dhe dėshtime. Qenė shumėherė nė buzė tė
greminės, gati pėr t'u zhdukur nga faqja e dheut nga ēakajtė e
gadishullit, tė ndihmuar nga ujqėrit euro-aziatikė. Vetėm
mėshira dhe ndihma e tė madhit Zot e shpėtoi kėtė popull tė
lashtė dhe fisnik nga mė e keqja, duke krijuar kushtet dhe
rrethanat pėr ndėrhyrje tė fuqive mė tė mėdha botėrore nė
hapėsirėn ballkanike nė momentet mė kritike, kur shqiptarėve u
kanosej vet qenja e tyre kombėtare.
-
-
Shkatėrrimi i Perandorisė Bizantine nga Perandoria Osmane ndali
procesin e asimilimit tė shqiptarėve, qė bėhej me mjete tė
dhunės nga kisha serbe dhe ajo greke. Shkatėrrimi i Perandorisė
Serbo-Kroato-Sllovene nga Gjermania, e pamundėsoi realizimin e
marrėveshjes mes Turqisė dhe Mbretėrisė SKS pėr shpėrnguljen e
shqiptarėve nė Turqi. Dhe sė fundi, intervenimi i NATO-sė nė
Kosovė, serbėve ua dogji planet dhe skenarėt qė kishin thurur
pėr pastrimin etnik tė Kosovės dhe solli ēlirimin e saj nga
kthetrat serbe.
-
-
Fatkeqėsisht, nė tė gjitha periudhat e rėndėsishme historike kur
vendosej pėr fatet e shqiptarėve dhe tė trojeve tė tyre, nga
radha e parisė shqiptare dilnin individė e grupe individėsh, tė
cilėt, me veprimet e tyre, dėmtonin rėndė interesat kombėtare tė
shqiptarėve dhe ndihmonin synimet e armiqve tanė. Individė tė
tillė kishte nė udhėheqjen e Lidhjes sė Prizrenit, nė Udhėheqjen
e Kryengritjeve tė mėdha tė Kosovės tė vitit 1908-12, nė
periudhėn e krijimit dhe tė konsolidimit tė Shtetit Shqiptar nė
atė gjysmė Shqipėrinė e cunguar. Me krijimin e Partisė Komuniste
tė Shqipėrisė nga Popoviēėt dhe Mugoshėt dhe vasalėt e tyre
shqipfolės, linja antikombėtare tek shqiptarėt bėhet legale.
-
-
Pasojat dihen, anulimi i Marrėveshjes sė Mukjes nga Milladin
Popoviēi e Enver Hoxha, vrasja me tradhėti e nacionalistėve
shqiptarė, Vrasja pas shpine e komandantėve ushtarakė dhe
atdhetarėve trima partizanė, qė nuk pranonin diktatin
serbo-jugosllav. Bėhet Masakra e Tivarit. Shtypet me gjak
kryengritja e Drenicės e udhėhequr nga Shaban Polluzha dhe ajo e
Ana Moravės e udhėhequr nga Mulla Idriz Gjilani. Tė njejtin fat
e pėrjeton edhe kryengritja e Postribės nė Shkodėr.
-
-
Kosova mbetet nėn sundimin e Serbisė e tė Jugosllavisė.
Shqipėria bėhet "kopėsht i socializmit", "shteti ateist i vetėm
nė botė", krijohet "njeriu i ri socialist" ndėrsa sigurimi i
shtetit shqiptar, i formuar nga OZN-a Jugosllave, bėhet "arma e
partisė" pėr ekzekutimin pa gjygj tė kundėrshtarėve politikė tė
pushtetmbajtėsėve stalinistė tė Shqipėrisė. Shqiptarėve nė tė dy
anėt e kufirit u shkonte thika nė asht. Nė Kosovė shqiptarėt nuk
u pajtuan me pushtetin e shkijeve, as nė Shqipėri me regjimin e
veglės sė shkijeve.
-
-
Nė kėtė parathėnie nuk ėshtė vendi tė bėhet historiku i plotė i
rezistencės sė kombit shqiptar nė kėtė gjysmė shekulli. Veē kur
procesi i pėrgjakshėm i shpėrbėrjes sė Jugosllavisė, nė fillim
tė dekadės sė fundit tė shekullit tė 20-tė, u bė i pandalshėm,
homogjenizimi kriminal i serbėve solli homogjenizimin e
natyrshėm tė shqiptarėve. Nė Kosovė u bė pajtimi i familjeve tė
gjakėsuara. U formua LDK-ja dhe parti tjera mė tė vogla. Lėvizja
kombėtare e shqiptarėve tė robėruar nga serbo-jugosllavėt bėri
njė hop shumė cilėsor pėrpara, duke kaluar nga ilegaliteti i
thellė nė legalitet tė plotė.
-
-
U mbajtėn zgjedhjet Parlamentare dhe Presidenciale tė pavarura
prej Beogradit. Parlamenti i Kosovės shpalli Deklaratėn
Kushtetuese. U aprovua Kushtetuta e Kaēanikut. Formohen
institucionet e para shtetėrore tė Republikės sė Kosovės.
Shqiptarėt qė jetojnė nė trojet e tyre nėn Maqedoni e shpallėn
Iliridėn, ndėrsa shqiptarėt e Kosovės Lindore bėnė referendumin
pėr bashkim me Kosovėn. Nė Drenicė, Llap dhe Dukagjin u formuan
bėrthamat e para tė UĒK-sė, qė drejtoheshin nga Adem e Hamėz
Jashari, Salih Ēeku dhe Zahir Pajaziti me bashkėveprimtarėt e
tyre.
-
-
Udhėheqja e Republikės sė Kosovės dhe udhėheqjet e subjekteve
politike shqiptare treguan vetėdije tė lartė politike, kur
botėrisht shpallėn se me mjete paqėsore do t'i realizojnė
synimet politike dhe kombėtare, qėllimi i tė cilėve ishte ta
shtynin pėr njė kohė betejen pėrfundimtare me shkiet (pasi qė ne
nuk kemi qenė tė pėrgatitur pėr t'i bėrė ballė makinerisė
ushtarake tė Jugosllavisė), duke shpresuar se kundėrthėniet qė
ishin thelluar nė mes serbėve nė njėrėn anė, kroatėve dhe
sllovenėve nė anėn tjetėr, do tė sillnin momentin e volitshėm
kur shqiptarėt do tė kėpusnin pėrfundimisht prangat e robėrisė.
-
-
Ky veprim i parisė shqiptare i vuri nė pozitė tė palakmueshme
serbėt, pasi qė nuk kishin kurrfarė shkaku tė drejtepėrdrejtė
pėr tė intervenuar ushtarakisht kundėr Kosovės. Shovinizmi sėrb,
edhe pse ishte pėrgatitur tė shfryhej mbi shqiptarėt, u detyrua
tė ndėrrojė drejtim. Pasi humbėn tri luftėra, serbėt dhe aleatėt
e tyre, grekėt, realizuan veē njė fitore, atė tė mbėshtetjes sė
komunistėve tė Shqipėrisė, nė vitin 1997, me anė tė sė cilės
rrėzuan demokracinė e brishtė.
-
-
Beteja e dytė qė pėrgatitej nga serbėt dhe grekėt kundėr
shqiptarėve kishte pėr qėllim zhdukjen e faktorit shqiptar nga
gadishulli Ilirik. Me skenarėt, planet dhe marrėveshtjet
serbo-greke Kosova duhej tė bėhej tokė serbe me tapitė e njė
konference ndėrkombėtare.
-
-
Shqipėria do t'i mbetej livadh i butė Greqisė, ndėrsa shqiptarėt
e robėruar do tė bėheheshin material ndėrtimor pėr fuqizimin e
shteteve dhe popujve tė tyre. Pėr realizimin e kėtij plani u
vunė nė dispozicion edhe spiunėt dhe vasalėt e serbo-grekėve me
nė krye Nanosin dhe Qosjen. Siē dihet, Nanosi u dha detyra
konkrete pararojės staliniste tė LPK-sė pėr t'i pėrvetėsuar
njėsitė guerile qė vepronin nė Kosovė e qė paraqisnin rrezik pėr
Serbinė dhe Greqinė, po qe se riorganizoheshin dhe bėheshin
Ushtri Kombėtare tė Republikės sė Kosovės, ndėrsa Qosja dhe
Hyseni nga Nanosi morėn pėr detyrė qė tė shkatėrronin me themel
LDK-nė.
-
-
Fatkeqėsisht, pararoja staliniste e LPK-sė arriti sukses tė
plotė nė sajė tė ndihmės sė pakursyer tė Qeverisė sė Kosovės dhe
nė veēanti tė kryeministrit Bujar Bukoshit, i cili hyri nė
aleancė tė fshehtė me Rexhep Qosjen dhe Ibrahim Kelmendin nė
momentet mė tė vėshtira tė Kosovės, kur Serbia bėnte pėrgatitjet
ushtarake dhe diplomatike pėr ta zgjdhur ēėshtjen e Kosovės siē
e donin interesat e saj. Pararoja staliniste e LPK-sė, duke qenė
nė dijeni pėr gjendjen e vėshtirė financiare tė njėsive guerile
qė vepronin nė Kosovė, vuri kontakte me udhėheqėsit e tyre duke
u premtuar mjete tė nevojshme ushtarake dhe financiare. Njėsitė
guerile, qė komandoheshin nga Adem Jashari dhe Zahir Pajaziti
kishin nevoja tė mėdha pėr mjete ushtarake.
-
-
Pasi Qeveria e Bukoshit qe e shurdhėt ndaj kėrkesave tė tyre,
ata u detyruan tė pranojnė bashkėpunimin me pėrfaqėsuesit e
LPK-sė, edhe pse ndihmat, kėta i kushtėzonin duke kėrkuar qė
njerėzit e tyre tė jenė pėrgjegjės pėr mjetet financiare dhe
ushtarake. Kur Zahir Pajaziti dhe Adem Jashari pranuan takimet
me pėrfaqėsuesit e LPK-sė, ata pa dijeninė dhe pėlqimin e tyre
luajtėn rolin e "ndrikullės", njėsitė e tyre u pagėzuan UĒK,
ndėrsa ata qė kurrė nuk kishin luftuar e shpallėn veten "Shtab
Qendror" dhe dolėn nė opinion me komunikata se "ekziston UĒK-ja
dhe Shtabi Qendror i saj".
-
-
Meqėnėse Adem e Hamėz Jashari dhe Zahir Pajaziti u bėnė vėrejtje
serioze argatėve tė Xhavit Halitit se "vendimet pėr ēdo gjė
duhet t'i marrin ata qė po luftojnė nė Kosovė e jo zotėritė e
LPK-sė nga Perėndimi", pararoja staliniste e LPK-sė pėrgatit
planin pėr t'i larguar nga njėsitė e tyre kėto figura
emblematike tė rezistencės sė armatosur, pėr nė Evropėn
Perendimore, me arsyetimin se "janė tė rrezikuar nga policia
serbe".
-
-
Me kundėrshtimin e tyre tė prerė se "kurrėsesi nuk do ta
lėshojmė Kosovėn" prishet plani i parė i pehlivanave tė Nanosit
pėr pėrvetėsimin e njėsive guerile qė vepronin nė Kosovė.
Atėherė paraqesin planin tjetėr, shumė mė tė poshtėr: Nait
Hasanin dhe ca studentė i dekonspiruan nė policinė serbe me
qėllim qė nėpėrmjet tyre tė dekonspirohet edhe Zahir Pajaziti.
-
-
Edhepse argatėt e Xhavit Halitit dinin pėr burgosjen e Nait
Hasanit, ata e mbanin tė fshehtė burgosjen e tij, me qėllim qė
Zahir Pajaziti tė bie nė kurthėn e policisė serbe pasi qė e
dinin se ai ishte duke e ngarė veturėn e Naitit. Ishte 31 janari
i vitit 1997, kur Zahir Pajaziti kishte pasur njė takim nė
Vushtrri. Nė rrugė e sipėr afėr ushtrisė, bie nė pritėn e
policisė serbe Zahir Pajaziti sė bashku me bashkėveprimtarėt e
tij Haki Zejnullahun dhe Edmond Hoxhėn. Siē dihet pas njė
qėndrese heroike tė tretė ranė nė fushėn e nderit.
-
-
Ishte nė radhė Drenica, epiqendra e kryengritjeve shqiptare, e
cila, siē dihet, luajti rol me rėndėsi nė tė gjitha periudhat e
rėndėsishme tė historisė sonė kombėtare pėr ruajtjen e qenjes
shqiptare. Mu pėr atė, Drenica ishte gjithmonė nė shėnjestėr tė
Serbisė, se ajo lindi burra tė penės dhe tė pushkės, rriti
udhėheqės ushtarakė e burra shteti, pleqnarė, dijetarė dhe trima
nė zė.
-
-
Lufta e Kosovės pa Milosh Kopiliqin nuk do tė bėhej ngjarje e
rėndėsishme botėrore. Kryengritjet e Kosovės tė vitit 1908/12 pa
Hasan Prishtinėn dhe drenicasit e tij nuk do tė bėheshin aq tė
mėdha dhe aq tė fuqishme, luftėra qė sollėn lindjen e shtetit
shqiptar. Lufta e kaēakėve pa Azem Bejtėn dhe Shote Galicėn nuk
do tė arrinte tė bėhej lėvizje kombėtare kundėr robėrisė
serbo-sllave me synime tė qarta tė ēlirimit dhe bashkimit
kombtar.
-
-
Trashėgimia jonė kulturore nuk do tė ishte aq e pasur pa odat
dhe pleqnarėt e saj. Besa, mikėpritja, trimėria dhe krenaria
shqiptare askund nuk ėshtė ruajtur mė mirė se sa nė Drenicėn
kryengritėse tė Hasan Prishtinės e tė Ahmet Delisė, tė Azem
Bejtės dhe Shote Galicės. Nė asnjė pjesė tė truallit shqiptar
nuk ėshtė derdhur mė tepėr gjak pėr shqiptari se sa nė Drenicėn
e Shaban Polluzhės, Mehmet Gradicės e tė Bajraktarit tė
Llaushės. Ku ėshtė ruajtur i ndezur zjarri i rezistencės sonė
kombėtare kundėr robėrisė serbo-slave mė mirė se sa nė Drenicėn
shpresėdhėnėse tė Fazli Grajēefcit, Tahir Mehės, Shaban Murat
Jasharit dhe tė bijve tė tij Rifatit, Hamzės dhe Ademit, qė u
treguan shqiptarėve se si luftohet shkau dhe si fitohet liria.
-
-
Sigurimi i fshehtė serb ishte nė dijeni pėr veprimtarinė
ushtarake tė Adem e Hamėz Jasharit dhe njėsive tė tyre guerile
qė vepronin nė Kosovė, sepse nė njėsitė e tyre, ishte futur me
kohė, me detyra tė posaēme, Rexhep Selimi, njė argat i shkathėt
i LPK-sė i cili merrte urdhėra dhe detyra nga Xhavit Haliti,
Hashim Thaēi dhe tė tjerė.
-
-
Rexhep Selimi, kjo dhelpėr e shkathėt e pararojės staliniste tė
LPK-sė ishte i ngarkuar tė kryente shumė detyra, por njėra ndėr
mė kryesoret, ishte tė bėnte pėrēarjen nė mes Adem Jasharit qė
ishte komandant i njėsive guerile qė vepronin nė Drenicė dhe
udhėheqėsve ushtarakė tė njėsive guerile, qė ishin nėn komandėn
e tij. Sigurimi i Shqipėrisė dhe UDB-ja jugosllave i kishin
pėrfaqėsuesit e tyre nė udhėheqjen e ngushtė tė LPK-sė, prandaj
edhe Nanosi, qė ishte vėnė nė krye tė Qeverisė sė Shqipėrisė nga
bandat greke, stalinistėt, rrugaēėt e hajnat shqiptarė, e kishte
tė qartė se kush ėshtė mė i pėrshtatshėmi pėr t'i kryer urdhėrat
e tij.
-
-
Ai i dinte aftėsitė e Rexhep Qosjes dhe Hydajet Hysenit si
pėrēarės dhe mjeshtra intrigash. Argatėt e Nanos e shpallėn
Drenicėn "tė ēliruar" dhe kėshtu e ndihmuan propagandėn dhe
diplomacinė serbe pėr ta sulmuar familjen e Shaban Murat
Jasharit, qė ishte halė nė sytė e okupatorit. Ademi dhe Hamza i
kuptuan lojėrat e ndyra qė luheshin nė dėm tė Kosovės dhe tė
familjes sė tyre, kur morėn pėrgjigje negative nga udhėheqja e
LPK-sė por edhe nga Bujar Bukoshi e Xhafer Shatri lidhur me
plotėsimin e kėrkesave tė tyre pėr mbėshtetje finaciare pėr
blerjen e armatimit tė porositur pėr njė mijė ushtarė. Vėllai i
tyre Rifati, qė punonte nė Gjermani bėri ēmos t'ua siguronte
mjetet e duhura pėr blerjen e armatimit ushtarak, por pa sukses.
-
-
Pas kėsaj tradhtie tė rėndė nuk vonoi shumė u rrethua kulla e
Shaban Murat Jasharit nga hordhitė serbe dhe pėr tri ditė rresht
Mixha Shaban, Hamza, Ademi, me tė gjithė anėtarėt e familjes tė
aftė pėr ta mbajtur pushkėn si dhe daja i tyre Osman Geci,
qėndruan trimėrisht, deri sa patėn municion. Skenari serb i
ndihmuar nga pararoja staliniste e LPK-sė dhe i ndihmuar nga
Qeveria e Bukoshit pėrfundoi me njė tragjedi tė rėndė kombėtare
dhe familjare, por ata ia arritėn qėllimit: Familja Jashari u
eleminua, njė pengesė e madhe nė marshin e tyre tė turpshėm
drejt uzurpimit tė Kosovės.
-
-
Me zhdukjen fizike tė Hamėz dhe Adem Jasharit dhe dajės sė tyre
Osmanit, pehlivanat e Nanos pėrfundimisht pėrvetėsuan UĒK-nė,
pėrvetėsuan mundin dhe luftėn 8-vjeēare tė njėsive guerile qė
komandoheshin nga Adem Jashari, Zahir Pajaziti dhe Salih Ēeku.
Deri sa serbėt bėnin masakra nė popullsinė e Drenicės, argatėt e
Nanos prishėn marrėveshjen e arritur nė mes Adem Demaēit, qė
pėrfaqėsonte UĒK-nė dhe Kolonel Ahmet Krasniqit, qė pėrfaqėsonte
Ministrinė e Mbrojtjes sė Republikės sė Kosovės, pėr bashkimin e
kėtyre subjekteve ushtarake nė njė tė vetme, qė do tė quhej FARK
Forcat e Armatosura tė Republikės sė Kosovės.
-
-
Kėta djaj tė Nanos nuk lejuan tė forcohet UĒK-ja me mjete
moderne luftarake dhe as tė plotėsohej me kuadro tė afta
ushtarake. Pasojat dihen. Popullsia e paarmatosur u masakrua,
shqiptarėt u pėrzunė nga Kosova pėr nė Shqipėri dhe Maqedoni
ndėrsa "Gjarprinjtė", "Hardhucat", "Dhelprat", "Ujqėrit" dhe
"Lepurushėt" u strehuan nėpėr hotelet e Tiranės.
-
-
Me ndihmėn e tė Madhit Zot, Amerika me aleatėt e saj i asgjesoi
planet dhe skenarėt e Serbisė, Greqisė, Rusisė dhe tė Nanos me
kompani, duke e detyruar Serbinė tė kapitullojė, t'i largojė
forcat e krimit dhe tė gjenocidit nga Kosova. Kosova u ēlirua,
shqiptarėt i prenė prangat e robėrisė, dhe opinioni ynė e kuptoi
saktėsisht se kush luftoi pėr ēlirimin e Kosovės, kush punoi pėr
tė fituar pushtet mbi shqiptarėt dhe kush luftoi pėr pėrfitime
materiale.
-
-
Tani pėr shumicėn dėrrmuese tė popullsisė sė Kosovės ėshtė bėrė
e qartė se shkijet, pa ndihmėn e drejtpėrdrejtė tė pehlivanave
tė Nanos dhe pa ndihmėn tėrthorazi tė shumė "patriotėve,
veprimtarėve dhe partiakėve tė shtirė tė subjekteve politike
tė Kosovės, nuk do tė arrinin t'i sillnin Kosovės aq shumė
humbje njerėzore dhe aq shumė dėme materiale.
-
-
Shumė fakte dėshmojnė se krime nė Kosovė nuk kanė bėrė vetėm
serbėt, por kanė bėrė edhe pehlivanat dhe argatėt e Nanos. Njė
pjesė e tyre janė tė pazbuluara pėr opinionin shqiptarė pėr
shkak se drejtėsia shqiptare nė kėto momente nuk ėshtė nė
gjendje t'i arrestojė kriminelėt, t'i gjykojė dhe t'u japė
dėnimin e merituar. Shumė kryefamiljarė, gra tė veja, vajza dhe
gra tė dhunuara do tė dėshmojnė njė ditė pėr krimet e argatėve
tė Nanos, ndėrsa kėta do tė tregojnė se kush i udhėzoi dhe
urdhėroi prej rangjeve tė larta tė LPK-sė e LBDK-sė, t'i bėjnė
ato krime!
-
-
2.
Libri i Gani Gecit: "Lufta pa maska" pasqyron nė mėnyrėn mė
besnike ngjarjet qė u zhvilluan nė Drenicė nė periudhėn
1990-1999. Ai flet pėr ato ngjarje qė aq shumė ndikuan nė
rrjedhat e pėrgjithshme tė historisė sonė mė tė re, siē janė:
Formimi i njėsive guerile nga Adem Jashari dhe aksionet e
armatosura tė njėsive qė i komandonte ai, qėndresa heroike e
Familjes sė Shaban Murat Jasharit, pėrvetėsimi i njėsive guerile
nga pehlivanat e Nanos dhe keqpėrdorimet qė i bėnė ata nė emėr
tė UĒK-sė etj. Gani Geci dėshmon pėr ato ngjarje qė i ka
pėrjetuar vetė, pėr ato ngjarje qė ishin sa tragjike po aq edhe
heroike. Nė librin e tij gjenden pėrgjigje tė sakta rreth shumė
ngjarjeve, pėr tė cilat opinioni ynė ka ditur fare pak, apo nuk
ka ditur fare.
-
-
Ai, me fakte tė pamohueshme, dėshmon edhe pėr njė luftė tė
ashpėr qė u zhvillua nė Drenicė, siē u zhvillua edhe nė pjesėt
tjera tė Kosovės, nė mes linjės kombėtare qė nė Drenicė
pėrfaqėsohej nga shtatė vėllezėrit Geci, shokėt dhe
bashkėveprimtarėt e tyre, qė tė vetmin synim kishin ēlirimin e
Kosovės dhe tė vetmin armik kishin shkaun, dhe linjės
antikombėtare qė pėrfaqėsohej nga argatėt e argatėve tė Nanos nė
krye me Hashim Thaēin, Rexhep Selimin, Sabit Gecin etj., qė
synim kishin marrjen e pushtetit me ēdo mėnyrė dhe armik kryesor
kishin LDK-nė dhe aktivistėt e saj, Kryetarin e Republikės sė
Kosovės zotėri Ibrahim Rugovėn, dhe veprimtarėt qė i njihnin
institicionet shtetėrore tė Republikės sė Kosovės.
-
-
Kemi pra njė dėshmi jo tė njė vėzhguesi qė i ka vėzhguar
ngjarjet nga larg, por njė dėshmi tė njė luftėtari, tė
bashkėluftėtarit tė Adem e Hamėz Jasharit, i cili pėr dhjetė
vite me radhė luftoi me armė nė dorė kundėr robėrisė
serbo-jugosllave. Ai ishte ndėr luftėtarėt e parė tė njėsisė sė
parė guerile qė e formoi Adem Jashari nė Llaushė.
-
-
Gani Geci ishte njėri ndėr tre luftėtarėt, qė kryen aksionin e
parė luftarak kundėr policisė serbe me urdhrin e Komandantit
legjendar Adem Jasharit. Ėshtė pra njeriu mė i informuar pėr tė
gjitha ngjarjet qė u zhvilluan nė Drenicė duke pėrfshirė edhe
ngjarjet qė kanė tė bėjnė me tri rrethimet e Kullės sė Shaban
Murat Jasharit dhe qėndresėn e djemėve, nipave dhe mbesave tė
tij pėr ta mbrojtur pragun e shtėpisė, nderin e familjes, pėr ta
mbrojtur Drenicėn, Kosovėn, Shqiptarinė dhe Krenarinė Kombėtare.
-
-
Pjesėmarrja e shtatė vėllezėrve Geci nė UĒK, dhe kontributi i
tyre nė luftėn pėr ēlirim, duke vėnė nė shėrbim tė saj shtėpitė,
lokalet afariste, pasurinė dhe jetėrat e tyre, bėnė pjesė nė
traditėn luftarake dhe liridashėse tė familjes sė Bajraktarit tė
Llaushės, qė ata i pėrkasin. Siē dihet kjo familje Drenicės dhe
kombit i ka dhėnė burra tė shquar si udhėheqės ushtarakė,
dijetarė dhe luftėtarė tė ēėshtjes kombėtare.
-
-
Veēmas, angazhimi me pėrkushtim i Halilit, Fadilit, Haxhiut dhe
Ganiut nė rrjedhat kryesore tė ngjarjeve tė Lėvizjes tonė
kombėtare tė dhjetvjetshit tė fundit tė shekullit XX ėshtė njė
nderė pėr gjyshėrit dhe stėrgjyshėrit e tyre: Adem Bajraktarin,
Zeqir Kurt Bajraktarin, Miftar Bajraktarin, Halil Bajraktarin
dhe Rexhep Bajraktarin, tė cilėt ranė nė fushėn e nderit duke
luftuar me hordhitė serbe pėr t'i mbrojtur tokat shqiptare tė
Sanxhakut tė Nishit, tė Toplicės, tė Tregut tė Ri me Peshterin
dhe tė Drenicės.
-
-
Vetėm luftėtarėt trima, me njė traditė shekullore tė
atdhedashurisė, me ndjenjen e theksuar tė drejtėsisė, siē qenė
shtatė vėllezėrit Geci, tė ndihmuar nga shokėt dhe
bashkėveprimtarėt e tyre, mund ta pėrballonin njė luftė tė
pabarabartė, njė luftė me shkijet qė i kishin pėrballė, dhe njė
luftė tinzare me gėnjeshtra dhe plot shpifje qė u vinte pas
shpine, nga argatėt e argatėve tė Nanos.
-
-
Me siguri qė ky libėr do tė jetė njė bazė e vlefshme pėr
historianėt dhe studiuesit e lėmive tė ndryshme pėr tė dhėnė njė
vlerėsim tė saktė dhe shkencor pėr luftėn e fundit
serbo-shqiptare, pėr UĒK-nė, pėr subjektet dhe individėt nė zė,
qė e penguan apo ndihmuan ēlirimin e Kosovės. Nga ana tjetėr,
sinqeriteti i rrėfimit, pėrshkrimi gati filmik edhe i detajeve
mė tė imta, intensiteti i emocioneve, humori dhe rrjedhshmėria,
e bėjnė kėtė libėr njė vepėr tė dashur pėr lexuesin, njė vėllim
tė domosdoshėm.
-
-
Gani Geci, me kėtė libėr, njėherėsh, i bėn njė shėrbim shumė tė
vyeshėm tė vėrtetės sė luftės sė njėmendtė, pėrkundėr "luftės"
sė salloneve e tė tabloideve, luftės sė brrylave dhe eliminimeve
tė turpėshme brendashqiptare. Nė fund tė fundit ky libėr pėr
luftėn, i kontribon jashtėzakonisht shumė edhe paqes, paqes, e
cila nuk mund tė ndėrtohet mbi themele dhe heronj tė rrejshėm.
-
-
3.
Disa fragmente tė kėtij libri janė botuar mė parė nė tė
pėrditshmen kombėtare "Bota Sot". Ėshtė ky njė rast i mirė pėr
tė falenderuar drejtorin Xhevdet Mazrekaj dhe stafin redaktues
tė kėsaj gazete, por njėherėsh pėr tė shpjeguar se libri ka disa
ndryshime, edhe pse shumė tė vogla, qartėsime, shkurtime madje
edhe shtesa.
-
-
Disa tituj dhe nėntituj kanė ndryshuar, por pa prekur
pėrmbajtjen e librit. Kjo gjė ėshtė bėrė e domosdoshme nga
vėrejtjet dashamirėse tė lexuesve, nga kritikat racionale dhe
nga faktet e reja, me tė cilat autori ėshtė ballafaquar nė
ndėrkohė. Nė fund tė fundit ky ėshtė njė libėr i hapur, i cili
mund tė pėrmirėsohet nė ēdo ribotim, siē ndodh me tė gjithė
librat, autorėt e tė cilėve ndjejnė pėrgjegjėsi pėr lexuesit e
tyre tė respektuar.
-
-
Shefqet Jashari-Strofci
-
Zvicėr, janar 2001
-
-
-
NJĖ LIBĖR I NDERSHĖM
DHE I PAMĖSHIRSHĖM
-
-
Nė librin "Lufta pa Maska" lexuesi gjen tė ndėrthurura me
natyrshmėrinė mė tė thellė kurajon e ushtarit tė atdheut dhe
pėrgjegjėsinė e njeriut qė do tė dėshmojė pėr tė vėrtetėn. Si
njėra si tjetra janė tė rėndėsishme pėr luftėn dhe pėr paqen.
Gani Geci ka pėrdorur vetėm dy dimensione tė karakterit tė tij
pėr ta bėrė kėtė libėr tė dashur dhe tė vyeshėm pėr lexuesin:
trimėrinė dhe sinqeritetin.
-
-
"Lufta pa Maska" ėshtė libėr unik nga kjo pikpamje ndaj edhe i
domosdoshėm, ėshtė njė libėr i pamėshirshėm, e sot, plagėt e
shumta tė atdheut tonė nuk kėrkojnė as mėshirė as hipokrizi!
-
-
Arbėr Ahmetaj
-
-
-
DISA PREJ
HERONJVE KRYESORĖ
TĖ KĖTIJ LIBRI
-
-
Mos t'a lėmė malin me dushk,
-
Tė na ndryshkė allti e pushk.
-
-
- Fjalė tė shkruara nė murin e kullės legjendare -
-
-
-
ADEM
DHE
HAMĖZ JASHARI
-
BURRAT E MĖDHENJ TĖ PREKAZIT,
TĖ DRENICĖS E TĖ GJITHĖ KOSOVĖS
-
-
Pėr tė njohur Adem Jasharin, duhet tė njihemi sė pari me
Rifatin, Hamzėn dhe Mixhėn Shaban.
-
-
Mixha Shaban ka qenė njė burrė i rrallė, me virtyte tė larta dhe
i dalluar nė trevėn e Drenicės. Ai shquhej si njeri i menēur e
mendjehollė. Atij i drejtoheshin tė gjithė me lloj-lloj
problemesh; me tė janė konsultuar edhe pėr pleqėri tė ndryshme.
Mixha Shaban Jashari, ka qenė njė burrė tė cilit i ka zėnė vend
fjala nė ēdo odė, por ai ka qenė edhe shumė i vetėdijshėm pėr
rreziqet me tė cilat pėrballej familja e tij.
-
Mixha Shaban pati tre djem: Rifatin, Hamzėn dhe Ademin, nipa tė
Osman Gecit nga Llausha.
-
-
Rifati ėshtė djali i madh i Mixhės Shaban, i cili tėrė qenien e
tij ia ka kushtuar familjes. Ai prej vitesh qėndroi nė Gjermani
i punėsuar pėrkohėsisht dhe pėrmes punės sė tij, familja e
Mixhės Shaban kishte arritur njė standard mesatar tė jetės. Sė
bashku e kanė ndėrtuar shtėpinė e madhe tė familjes dhe Kullėn
pėr mysafir, qė quhej «Kulla e Shaban Murat Jasharit», e cila mė
vonė u bė e njohur si «kulla e trimit dhe Komandantit legjendar
- Adem Jasharit».
-
-
Hamėz Jashari ishte djali i dytė i Mixhės Shaban dhe njohės i
mirė i rrethanave politike dhe ushtarake nė anėt tona. Ai ka
qenė politikisht njė ndėr njerėzit mė tė ngritur, mund tė themi
lirisht edhe nė gjithė komunėn e Skėnderajt.
-
-
Hamza ka ndejtur gjithnjė nė odė. Aty i ka shkuar i gjithė
shtypi, dhe ka qenė gjithnjė i informuar mirė deri nė detaje,
nga radio si Europa e Lirė, Deutsche Welle, Zėri i Amerikės, apo
edhe nga ēdo burim tjetėr lajmesh, ngado qė tė gjendej. Kishte
cilėsi tė intelektualit tė matur. Hamza ka punuar shumė vite nė
Fabrikėn e Municionit nė Skėnderaj. Prej vitit 1981 e tutje, ai
ishte munduar qė gjithherė t'u tregonte gjeneratave tė reja se
pėr Kosovėn nuk duhej kursyer as jeta. Policia serbe e arreston
dhe e liron Hamzėn disa herė, duke u munduar qė ta shuajė
aktivitetin e tij politik (Hamza ėshtė arrestuar dy-tri herė nė
fillim tė vitit 1991).
-
-
Ademi ėshtė i biri i Mixhės Shaban Jashari, djali mė i ri i tij,
i lindur mė 28 nėntor tė vitit 1955. Ai edhe si i ri, ėshtė
munduar qė gjithmonė ta nxjerrė nė pah drejtėsinė, qoftė edhe me
anė tė forcės. Pėr ta pėrshkruar fėmijėrinė e Ademit nuk di,
sepse ishte shumė mė i vjetėr se unė. Ai ka qenė gjeneratė e
Bacit Lilė, prej tė cilit gjatė njė bisede kam dėgjuar se Ademi,
qysh kur ka qenė nxėnės nė shkollėn e mesme, i ka pasur pasion
armėt. Edhe si nxėnės i shkollės sė mesme ai ka bartur armė.
-
-
Personalisht, Adem Jasharin e kam njohur andej nga vitet 1988 -
1989. Nė vitin 1989 nė Kosovė bėheshin demonstrata nė tė gjitha
komunat e Kosovės pėr ta mbrojtur dhe pėr tė penguar Serbinė nė
ndyshimin e Kushtetutės sė vitit 1974.
-
-
Me kėtė rast, nė komunėn tonė u organizuan grupe tė ndryshme pėr
tė mbrojtur qenjen tonė edhe me armė. Nė kėto demonstrata, pėr
herė tė parė u dėgjuan tė shtėna armėsh mbi pjesėmarrėsit nga
ndėrhyrjet e policisė, e cila kishte arrestuar disa tė rinj si
pjesėmarrės. Mirėpo Ademi, bashkė me disa tė tjerė i kishin
shpėtuar arrestimit. Disa nga ne, kurrėsesi nuk pranonim qė tė
arrestoheshim e i pari ndėr ata qe Adem Jashari.
-
-
Prandaj ekzistonte rreziku se mund tė kishte edhe tė vrarė. Kėto
tubime nė komunėn tonė gjithnjė fillonin nga Mali i Prekazit, ku
Adem Jashari qėndronte me njė pallto tė gjatė dhe gjithmonė i
armatosur. Mjaftonte qė njė grup tė rinjsh tė zbriste nga ky mal
pėr tė defiluar nė rrugė, e pas disa minutash turma rritej nga
gjithė banorėt, punėtorėt, nxėnėsit e tė tjerėt, pėrveē atyre qė
punonin nė komunė. Ademi zinte gjithmonė vend nė ballė tė
demonstruesve. Ai ka pasur mustaqe tė gjata, gjė qė e kishte
trashėgim si nga familja e tij, ashtu edhe nga dajallarėt. Me
kėto mustaqe dhe me trupin e tij tė papėrkulur dukej sikur
turmės i ishte vėnė nė krye vetė Mic Sokoli.
-
-
Pas pak kohe, gjendja nė Skėnderaj sikur u pėrmirėsua nė dukje,
por nė esencė ajo vetėm sa ishte keqėsuar, sepse policia
shqiptare, sė cilės i kėrcėnoheshin se duhej ta njihte Serbinė
si shtet tė vetin, kishte filluar ta lėshonte punėn. Ademi, nga
ana tjetėr, duke pasur parasysh regjimin e Beogradit, qė
kurrėsesi nuk do tė pranonte qė Kosovėn ta lėshonte pa dhunė,
dėshironte mė tepėr qė problemi tė zgjidhej me mjete ushtarake,
sesa me mjete paqėsore.
-
-
-
OSMAN GECI LLAUSHĖ
-
DAJA I MADH QĖ U VRA NĖ FRONT ME NIPAT
-
-
Osman Geci ishte i biri i Shaban Gecit, daja i Adem Jasharit. Ai
lindi nė fshatin Llaushė, komuna e Skėnderajt. Osmanin e kam
patur kushėri tė afėrt. Ai i qėndroi besnik luftės pėr liri, si
dhe nipave tė vet, qė nga dita kur nipat e tij Rifat, Hamėz dhe
Adem Jashari ia kthyen pushkėn Serbisė. Ishte burrė i vendosur
dhe kurrė nuk lėshoi pe nė qėndrimet e veta. Ishte njohės i mirė
i historisė sė popullit shqiptar, historisė sė luftrave tė
kaēakve si dhe, si fetar i madh qė ishte, edhe i historisė sė
Pejgamerėve.
-
-
Osmani vinte shpesh te ne. Nė mė tė shumtėn e rasteve vinte
bashkė me nipat e tij tė tjerė: Rrustemin dhe Hetemin. Ishte njė
kėnaqėsi e veēantė ta dėgjoje tek fliste pėr Kosovėn, pėr
historinė, pėr luftėn e djemve trima kundėr shkijeve e
bashkėpunėtorėve tė tyre. Nė fakt, prej vitit 1991 e kėtej, nė
ēdo odė, kudo ku ka qenė i pranishėm Osman Geci, bisedė kryesore
ka qenė lufta kundėr Serbisė.
-
-
Gjatė gjithė kohės sa ka qenė nė mal, Osmani ka qėndruar
burrėrisht. Pjesėn dėrrmuese tė kohės ai e ka kaluar te nipat e
vet nė Prekaz. Aty kishte edhe tė motrėn, dadėn Zahė, siē i
thonim edhe ne tė tjerėt nga Llausha. Ditėn e fundit tė jetės sė
tij, ai u nis sė bashku me Ademin nga fshati Ticė pėr nė Prekaz.
Nė kullat e Jasharajve, mė 5 Mars 1998, bashkė me dhėndrin
Mixhėn Shaban, me nipat Hamzė e Adem Jashari dhe anėtarėt e
tjerė tė familjes Jasharaj, ra heroikisht, pėr tu bėrė
legjendė.
-
Osman Geci do tė mbetet pėr jetė e mot hero i atdheut.
-
-
-
ILAZ KODRA
-
BURRĖ I FJALĖS E I PUSHKĖS
-
-
Ilaz Kodra ishte nga fshati Prekaz, komuna e Skėnderajt. Ka qenė
njėri shumė i urtė dhe besnik, shok i pandarė i Adem Jasharit,
njėherazi edhe luftėtari mė i shkėlqyer pėr aksione guerile. Ka
qenė burrė i fjalės dhe i pushkės. Nuk duronte padrejtėsi dhe
mbronte gjithmonė tė vėrtetėn.
-
-
Qė nga viti 1991 ka qenė bashkė me Adem Jasharin, nė stėrvitje
ushtarake nė Shqipėri, dhe qė prej asaj kohe nuk e ka lėshuar
pushkėn nga dora. Ilazi e ka kaluar kufirin shqiptaro-shqiptar
ilegalisht disa herė. Njė kohė tė shkurtėr qėndroi edhe nė
Gjermani, nė Mynih, ku kam patur rastin ta takoj disa herė,
madje edhe nė banesėn e Rifat Jasharit. Ka patur qėndrim
ushtaraku dhe ishte njė burrė, tė cilit fjala i zinte vend.
-
-
Ilaz Kodra ka qenė luftėtar dhe komandant i Brigadės 114. Ai ka
gėzuar respektin e tė gjithėve, si tė ushtarėve ashtu edhe tė
popullit. Ilazi ka qenė pjesmarrės i tė gjitha luftrave nė
Drenicė dhe rrethinė.
-
Ra nė fushėn e nderit ballė pėr ballė me armikun, gjatė
ofensives sėrbe nė fshatin Shtuticė.
-
-
-
BEKIM BERISHA ABEJA
-
AI QĖ KA VENDOSUR RREGULLIN E PARĖ USHTARAK NĖ
UĒK
-
-
Bekim Berisha - Abeja ka qenė luftėtari mė profesionist qė kam
njohur ndonjėherė. Me tė u njoftova nė prill tė vitit 1997, nė
fshatin Aēarevė, ku qėndroi disa ditė pėr tė na mėsuar artin e
luftės. Abeja ka qenė neutral, absolutisht neutral. Me Abejen e
kemi bėrė mbrojtjen e ēeliktė tė Aēarevės duke pėrdorur kanalet
e punkteve mbrojtėse tė mbuluara me dhe, qė deri nė atė kohė nuk
i kishim bėrė kurrė. Ai e ka vendosur rregullin e parė ushtarak,
si dhe ushtrimet, tė cilat janė zhvilluar nė luginėn e fshatit
Aēarevė. Tė gjithė kemi patur njė simpati tė madhe pėr Abenė si
luftėtar e si njeri tė ditur.
-
-
Veprimi i parė ushtarak qė organizoi Abeja, ėshtė ai i vendosjes
sė eksplozivėve nėpėr ato pika serbe ku ata nuk qėndronin
ēdoherė. Bombat i vendosi gjatė kohės qė serbėt ishin duke bėrė
vezhgimin. Kur ata janė kthyer, kanė rėnė nė to dhe janė vrarė,
nė kodrėn e Brojės. Kėto kurdisje tė bombave i ka bėrė vetė.
-
-
Abeja e vėzhgonte ēdo gjest tė njėsiteve tona dhe vazhdimisht
thoshte se duhej tė mbanim rregull, e jo mė si deri atėherė. Nė
Llaushė ishte ai qė na bėri rreshtimin e parė ushtarak. Prej tij
kisha dėgjuar pėr herė tė parė kėto fjalė:
-
- Duhet tė kemi hierarkinė ushtarake vertikale dhe atė
horizontale, tė komandohemi nga lart-poshtė dhe tė komunikojmė
horizontalisht!
-
Ky luftėtar ka bėrė shumė pėr Drenicėn dhe Kosovėn. Abeja vritet
heroikisht nė frontin e Junikut!
-
-
-
RIFAT FAZLI MĖZIU
-
MĖSUESI QĖ LA DITARIN DHE VESHI UNIFORMĖN E
UĒK-sė
-
-
Rifat Fazli Mėziu, u lind nė vitin 1967, nė fshatin Morinė, tė
komunės sė Skėnderajt. Shkollėn fillore e kreu nė vendlindje,
ndėrsa tė mesmen nė Skėnderaj. Pėr disa provime mbeti pa
diplomuar nė Fakultetin e Fizikės nė Prishtinė.
-
-
Me Rifatin jam takuar pėr herė tė parė gjatė vitit shkollor
1984-1985. Ishim tė dy sė bashku nė vitin e tretė - drejtimi i
kimisė, nė shkollėn e mesme QAMO «Ramiz Sadiku» nė Skėnderaj.
Kishim mendime tė pėrbashkėta, jo vetėm gjatė kohės kur ishim
shokė klase por edhe mė vonė kur u bėmė shokė tė pandarė. Nė
vitin 1998 u bėmė edhe shokė lufte.
-
-
M'u kujtua rasti, kur nė nėntor tė vitit 1985, nė klasėn tonė u
thye fotografia e Titos. Tė nesėrmen kishte ardhur nė shkollė
policia, e cila na mori bashkė me Rifatin e disa tė tjerė, ku na
maltretuan pėr disa orė, duke na quajtur me emra tė ndryshėm.
Mirėpo, falė kujdestarit dhe drejtorit tė shkollės ne i shpėtuam
burgut dhe pėrjashtimit nga shkolla.
-
-
Nota mesatare nė klasėn tonė ishte 4. 2 dhe kjo ishte ndoshta
njė prej arsyeve qė tė gjithė na ndihmuan. Uniteti i tėrė klasės
pėr tė mos treguar personin qė e kishte thyer fotografinė kishte
befasuar edhe policinė. Pas pėrfundimit tė shkollės sė mesme, me
sukses tė shkėlqyeshėm, Rifati regjistrohet nė Fakultetin e
Fizikės e unė nė atė tė Kimisė. Pas vitit 1981, pėr tė gjithė
studentėt shqiptarė kishte filluar njė etapė e re, ajo e
historisė sė Kosovės, prandaj edhe gjenerata jonė u pėrball me
shumė peripeci, jo vetėm tė jetės studentore, por edhe tė
ēėshtjeve kombėtare.
-
-
Rifati ia kushtoi tėrė qenien e vet ēėshtjes kombėtare. Ishte
organizator dhe pjesėmarrės i tė gjitha protestave e
demonstratave, qė u mbajtėn atėherė. Pėr mbrojtjen e Kosovės
qėndroi plotė tetė ditė nė grevėn e studentėve dhe minatorėve nė
sallėn e Sporteve nė Prishtinė, prej 20 deri mė 28 shkurt tė
vitit 1989, dhe dha kontributin e tij pėr pajtimin e gjaqeve.
-
-
Mė vonė Rifati filloi tė punonte si profesor i fizikės nė
shkollėn e Mesme tė Drenasit. Ka pasur shumė raste kur ai ka
ecur nė kėmbė nga fshati Morinė deri nė Drenas, pėrtej 15
kilometra, pėr tė mos e humbur orėn e mėsimit, sepse pėr ta
paguar biletėn e autobusit nuk kishte tė holla.
-
-
Ishim shokė tė pandarė dhe bisedonim pėr shumėēka, dinim ēdo gjė
pėr njėri-tjetrin. Shumė aktivitete, pėrkujtime, orė letrare,
aktivitete kulturore, politike e sportive, u munduam t'i
organizojmė sė bashku pėr tė gjallėruar sado pak jetėn nė
komunėn tonė. Bashkė me Adem Dėrgutin, Rifat Mėziun dhe disa
shokė tė tjerė, formuam kėshillin iniciativ pėr themelimin e
Forumit Rinor - Dega nė Skėnderaj.
-
-
Qė nga viti 1991, Rifati insistoi tė kyēej drejtpėrsėdrejti nė
luftėn pėr liri. Mirėpo ka qenė insistimi im, qė Rifati tė
qėndronte pranė nxėnėsve. Ai i qėndroi besnik ditarit dhe
profesionit tė edukatorit deri nė vitin 1997. Pas vrasjes sė
mėsuesit Halit Geci, mė 26 nėntor 1997 Rifati kishte vendosur
t'i bashkėngjitej me gjithė qenien e tij luftės, pra Ushtrisė
Ēlirimtare tė Kosovės. Njė ditė kishte ardhur nė fshatin Llaushė
pėr t'mė takuar mua dhe shokėt e tjerė pėr tiu bashkuar
pėrfundimisht ushtrisė. Qė nga ajo natė, Rifati pajiset me armė
dhe deri nė frymėn e fundit luftoi pėr liri.
-
-
Sa herė qė takoheshim me Rifatin nė malin qė ndante fshatrat
tona, bisedonim pėr lirinė dhe organizimin e luftės sonė.
Ėndėrronim tė kishim njė ushtri moderne, tė aftė dhe tė gatshme
pėr tė pėrballuar tė gjitha sfidat qė mund t'i dilnin pėrpara.
-
-
Nė mesin e verės sė vitit 1998 Rifatit i lindi njė djalė. Ai i
ftoi shokėt pėr gėzimin qė kishte pėr lindjen e ushtarit tė ri.
Ne u bashkuam nė odėn e Ilaz Dėrgutit. Tė pranishėm ishin shumė
shokė, nė mesin e tyre edhe Imer Alishani, shok i yni, i cili
kishte kaluar disa vite nė burg pėr shkak tė veprimtarisė sė tij
prej luftėtari. Atė mbrėmje ishte i pranishėm edhe Sami Lushtaku
dhe shumė luftėtarė tė tjerė, (ekziston edhe inēizimi me
kamerė). Kemi kėnduar deri nė orėt e vona, duke dashur tė
tregojmė se kėnga ėshtė pjesė e luftės.
-
-
Rifat Mėziu ka qėndruar i pathyeshėm nė idealet e veta prej
luftėtari dhe ka ndjekur rrugėn e Adem Jasharit, duke luftuar
deri nė vdekje, pa marrė parasysh pengesat e shumta. Vendosmėria
e tij ėshtė shfaqur nė tė gjitha frontet. Pėr kėtė burrė do tė
flitet e shkruhet shumė mė vonė. Rifati u vra sė bashku me shumė
luftėtarė tė tjerė, si Mujė Krasniqin, Komandant Brigade dhe
luftėtarė tė tjerė tė saj nė kufirin shqiptaro-shqiptar.
-
-
Humbja e Rifatit ėshtė njė humbje e madhe si pėr shkollėn ashtu
edhe pėr ushtrinė tonė. Por Rifati do tė jetojė nė zemrat e
gjeneratave qė ai i ka mėsuar dhe tė gjithė shokėve tė luftės.
-
-
-
IMER ALUSHANI
-
LIS I FORTĖ ME RRĖNJĖ NĖ TOKĖN E KOSOVĖS
-
-
Tė pėrmendėsh Imerin dhe tė mos tregosh se ka qenė njė lis,
ėshtė e pamundur, lis tė cilin s'kanė mundur ta lėkundin erėrat
dhe fortunat e ndryshme. Tė gjithė ata qė e kanė njohur e dinė
se ai ka qenė njė burrė qė vėshtirė mund tė lind mė. Me Imerin
njiheshim qė nga viti 1990, ku sė bashku me tė shkonim te njė
njeri, tė cilin e njihte ai, pėr tė blerė pushk-mitralozin qė e
kam ende.
-
-
Para se tė aktivizohej nė UĒK, Imeri i kishte mbajtur pesė vite
burg nė burgjet e Sėrbisė dhe ishte liruar nė vitin 1997. Ishte
burgosur pėr shkak se policia ia kishte zėnė njė pushkė-mitraloz
dhe dy automatikė kallashnikov. Menjėherė pas daljes nga burgu
aktivizohet nė ushtri.
-
-
Imer Alushani u vra nė fushėn e betejės nė Grykėn e
Llapushnikut, ku kishte luftuar si luan. Gjatė verės sė vitit
1998, nė Ofensiven e Dytė tė Llapushnikut kishte luftuar deri nė
vdekje dhe nuk i kishte lėshuar pozicionet e Ushtrisė ēlirimtare
tė Kosovės. Ai kishte shkuar dhe kishte liruar disa tė burgosur
shqiptarė qė gjendeshin nė njė burg tė
UĒK-sė. Njėri nga
tė burgosurit i kishte thėnė Imerit se unė do tė luftoj me ju
deri nė vdekje, sepse mė kanė burgosur pa faj, gjė qė ishte e
vėrtetė.
-
-
Kur qėllon granata afėr Imerit atij personi qė nuk ja dij emrin,
kam dėgjuar qė gjendet nė Suedi, ajo ia kishte kėputur dorėn.
-
-
-
FEHMI LLADROVCI
-
AI QĖ PĖR SĖ GJALLI NUK U LARGUA NGA ISTIKAMI
-
-
Fehmiu ishte nga fshati Nikaj (Gllanasellė), me tė cilin jam
njohur relativisht vonė, tek pas ardhjes sė tij nga Gjermania,
nė prill tė vitit 1998. Fehmi Lladrovci nė fillim ka qėndruar nė
Obri si ushtarak, derisa mė vonė ka kaluar nė fshatin e vet
Nikaj, ku ka formuar Njesitė Ushtarake tė
UĒK-sė. Fehmiu
ishte njė burrė i gjatė, me mustaqe dhe pamja e tij dėshmonte
pėr pamjen e njė burri tė pjekur. Fahmiu ka luftuar prej prillit
1998 pandėrprerė kundėr ēetnikėve serbė. Ai ka marrė pjesė nė
luftė sė bashku me gruan e tij, Xhevė Lladrovci, me tė cilėn
ėshtė vrarė tė njejtėn ditė nė fshatin Nikaj. Xhevė Lladrovci i
ka ushtruar ushtaret e para tė
UĒK-sė nė Likoc.
-
-
Fehmiu ishte njė trim, qė deri sa dha jetėn luftoi pėr liri. Ai
ishte edhe pjesėmarrės nė luftėrat nė Kroaci, sė bashku me shumė
shqiptarė tjerė. Shpesh i pėrdorte fjalėt: armiku i armikut tim
ėshtė miku im.
-
-
-
MUJĖ KRASNIQI
-
AI QĖ PĖR HERĖ TĖ PARĖ BĖRI PUBLIKE DALJEN NĖ SKENĖ TĖ
UĒK-sė
-
-
Muja ishte nga fshati Qabiq, komunė e Klinės, tė cilin e kam
njohur nė dhjetor tė vitit 1997. Ishte njė burrė qė rrallė i
gjendej shoku. Muja ka qenė edhe kėngėtar i mrekullueshėm dhe
guximtar i madh. Ai ishte prezent diten kur
UĒK-ja doli nė
skenė. Muja ka qenė njėri prej tre personave, qė sė bashku me
Rexhep Selimin dhe Daut Haradinaj e bėnė publike pėr herė tė
parė UĒK-nė para
mase, gjatė varrimit tė mėsuesit tė mirėnjohur Halit Geci, mė 28
nėntor tė vitit 1997. Muja ka qenė disa herė i plagosur nga
armiku. Ai shumė herė e thyente monotoninė e luftės me ēiftelinė
e tij dhe kėngėn qė i kishte hije. U vra nė kufirin
shqiptaro-shqiptar sė bashku me Rifat Mėziun dhe 34 ushtarė tė
tjerė, duke luftuar deri nė fishekun e fundit.
-
-
Ky burrė fliste pak dhe punonte shumė pėr lirinė e Kosovės.
-
-
-
MALUSH AHMETI:
-
EDHE NĖSE VDESIM TĖ GJITHĖ PĖR LIRI, PĖRSĖRI ĖSHTĖ PAK
-
-
Malush Ahmeti ishte nga fshati Rezallė, komuna e Skėnderajt, dhe
njėherazi luftėtari mė trim dhe mė i palodhur nė Rezallė. Ai ka
qenė shumė i respektuar nga tė gjithė dhe poashtu i ka
respektuar shumė tė tjerėt. Gjatė betejave, ku mori pjesė,
Malushi ka treguar guxim e shkathtėsi tė pashoqe. Ėshtė pėr tu
pėrmendur me kėtė rast trimėria dhe burrėria e rrallė e shfaqur
nė betejėn e Morinės, nė shtator tė vitit 1998. Kur iu vranė dy
fėmijėt, tė cilėt i varrosi me duar tė veta, tha:
-
-
- Edhe nėse vdesim tė gjithė pėr liri, ėshtė pėrsėri pak!
-
-
Malushi ėshtė vrarė nė betejen e fundit nė Rezallė, gjatė kohės
sė bombardimeve tė NATO-s, pas ofensivave mė tė mėdha tė
ndėrmarra nga Serbia kundėr Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės dhe
popullatės sė pafajshme. Malushi ka pasur rast qė ka luftuar
edhe nė afėrsi prej 30 metrash nė Malet e Rezallės ballė pėr
ballė me barbarėt serbė.
-
Asnjėherė nuk u pendua se e ka mbrojtur Shtetin e Kosovės.
-
-
-
SADIK HAZIRAJ
-
LUFTĖTARI MĖ I DĖGJUESHĖM I LLAUSHĖS
-
-
Ishte luftėtari mė i sjellshėm dhe mė i dėgjueshėm qė ka patur
fshati Llaushė. Sadiku nuk pėrtonte ti vizitonte pikat e
fshatit Llaushė, as natėn e as ditėn, as nė borė e as nė shi.
Ishte udhėheqės i togės dhe u vra gjatė ofensivės sė dytė nė
Llaushė nė vjeshtė tė vitit 1998. Sadiku dhe familja Haziraj
dhanė birin e tyre mė tė mirė pėr lirinė e Kosovės.
-
-
Edhe djali i tij i mitur, ėshtė plagosur gjatė luftės. Vėllai i
tij, Naimi, ėshtė zėnė nė vjeshtė tė vitit 1998 dhe ėshtė dėnuar
nė vitin 2000 me 12 vjet burgim. Me sa e di, ai gjendet nė
burgun e Nishit dhe ėshtė dėnuar pėr pjesėmarrje nė Ushtrinė
Ēlirimtare tė Kosovės.
-
-
Atė ditė kur ėshtė vrarė Sadik Haziraj, ushtria serbe kishte
ndėrmarrė njė ofensivė nga Pėrroi i Keq nė drejtim tė Llaushės
dhe nga Kodra e Kuajve mbi fshatin Klinė, pozicion nga ku duket
fshati Llaushė shumė mirė. Shkijet nga kėto pozicione shtinin nė
drejtim tė fshatit me topa e minahedhėsa.
-
-
Njė nga predhat e minahedhėsit kishte goditur pozicionet e Togut
tė Sadik Hazirajt, tė cilit i printe ai dhe njė pjesė e
minahedhėsit e kishte goditur Sadikun pėr vdekje. Aty ėshtė
plagosur edhe njė ushtar i Togut nga Klina e Ulėt.
-
-
Pėrpos tij, nė fushėn e nderit ranė dėshmorė edhe kėta luftėtarė
tė fshatit Llaushė: Osman Geci, Miftar Rreci, Sadik Kaēkini,
Nuhi Geci, Naser Lani.
-
-
-
NE SHTATĖ
VĖLLEZĖRIT GECI
NGA LLAUSHA
-
-
Unė kam lindur mė 20 janar 1968, nė fshatin Llaushė, komuna e
Skėnderajt. Jam i biri i Ademit dhe Rabės (nga fshati Izbicė -
komunė e Skėnderajt). Babai im, Ademi ka qenė biri i Halil
Bajraktarit nga Llausha, vėlla i Miftar Bajraktarit. Rrjedhim
nga njė familje fshatare dhe jemi shtatė vėllezėr. I madhi ėshtė
Halili (Baci Lilė), i dyti Fadili, i treti Haxhiu, unė jam i
katėrti, e pas meje vijnė Nebihi, Nehati dhe Esati. Im atė,
Ademi, ka lindur nė vitin 1936. Si fėmijė, ai ka pėrjetuar shumė
tmerre. Kur tė gjithė moshatarėt e tij shkonin nė shkollė, atij
nuk iu lejua shkollimi dhe gjyshja tregonte se sa herė qė ai
shihte shokėt e tij duke shkuar nė shkollė, qante. Shkrim e
lexim kishte mėsuar nė ushtri.
-
-
Pas kryerjes sė sherbimit ushtarak shkoi nė Slloveni pėr tė
punuar si punėtor krahu. Nė vitin 1970 kthehet nė Kosovė dhe
punėsohet nė ndėrtimtari, nė ndėrmarrjen e atėhershme
«Izgradnja» tė Pejės. Por edhe aty i lindin probleme, sepse me
kaēavidė e kishte therrur kryeshkaun e ndėrmarrjes ku punonte,
Jova Kovaēeviēin, nė vitin 1975. Pas kėsaj ngjarjeje, babai merr
me vete Bacin Lilė dhe shkojnė te shtėpia e Jovės. I trokasin nė
derė. Del Jova dhe baba i thotė:
-
- E kam sjell djalin vetėm qė ta mėsojė se ku e ke shtėpinė!
-
-
Gjatė demonstratave tė vitit 1981, babai im organizon punėtorėt
e «Izgradnjes» sė Pejės, qė punonin nė Prishtinė dhe punėtorėt e
«Ramiz Sadikut» qė t'u shkojnė nė ndihmė studentėve, tė cilėt
policia serbe i mbante tė rrethuar para Komitetit Krahinor tė
atėhershėm. Ai, sė bashku me punėtorėt tjerė, ėshtė pėrleshur me
policė. Siē tregojnė deshmitarėt, i ka prerė policėt shkije me
sakicė. Po atė vit, babai vritet nga njė familje tjeter, sepse
Serbia investonte pandėrprerė nė ngatėrrimin mes veti tė
familjeve tė forta shqiptare. Me kėtė Serbia arrinte qėllim tė
dyfishtė: hiqte nga qafa aktivitetin politik tė familjeve
nacionaliste dhe nxiste vėllavrasjen.
-
-
Ne mbetėm shtatė djem tė rinj e pėr shkak tė kushteve tė
vėshtira ekonomike, mė tė moshuarit u detyruan tė shkojnė pėr tė
punuar nė Kroaci. Gjatė viteve 1982 / 1983, unė personalisht e
kam mbajtur familjen duke shitur dru me njė kalė. Nė Kroaci,
punėn e udhėhiqte Baci Lilė. Atje kemi punuar nė ndėrtimtari, si
punėtorė krahu. Gjatė pushimeve tė verės, shkonim nė Kroaci pėr
tė punuar tė gjithė. Ka ndodhur qė pėr njė ditė tė shkarkonim
edhe nga 25 kamiona ēimento me nga 25 tonelata.
-
-
Kur ėshtė fjala tek gjeneza e familjes sime do tė flas edhe si
pėr ato qė i kam lexuar ashtu edhe pėr ato qė kam dėgjuar.
Stėrgjyshi im Adem Bajraktari, ėshtė vrarė nė luftėrat
ruso-turke nė afėrsi tė Nishit, ndėrsa Zeqir Kurti Bajraktari
i Llaushės ėshtė vrarė diku nė Prokuple, nė luftėrat kundėr
shkijeve, ku e ka lėnė amanet tė jetė varri i Bajraktarit tė
Llaushes duke shtuar:
-
-
- Edhe kjo ėshtė tokė e jonė shqiptare dhe kėtu dua tė varrosem!
-
-
Ndėrsa Rexhep Bajraktari ėshtė prerė nė Vushtrri kur janė prerė
Paria e Drenicės nė vitin 1912. Dihet mirėfilli se problemi i
Kosovės ėshtė i vjetėr, por qė nga viti 1912, ky problem u
theksua edhe mė tepėr, sepse u coptuan tokat shqiptare dhe mė
tepėr se gjysma mbeten nėn okupimin serbo-sllavo-grek.
Gjeneratat tė tėra, secila nė formėn e vet, kanė punuar pėr ta
zgjidhur kėtė problem mbarėshqiptar.
-
-
Perėndimi duhet ta kupton se populli shqiptar jeton nė trojet e
veta dhe lufton pėr mirėqenje, paqe dhe stabilitet nė Kosovė dhe
nė Gadishullin Ilirik. Bota duhet ta dijė se ne nuk luftojmė as
pėr njė Shqipėri tė Madhe as pėr njė Shqipėri tė Vogėl, por
vetėm pėr njė Shqipėri Natyrore, ku do tė mund tė jetojnė
shqiptarėt e ku shumica janė shqiptarė.
-
-
Edhe Drenica, asnjėherė nuk ėshtė pajtuar tė jetojė nėn zgjedhėn
e huaj. Burrat e kėsaj treve janė munduar vazhdimisht qė lufta
pėr liri tė vazhdojė brez pas brezi, derisa Kosova tė ēlirohet
dhe t'i bashkohet tokės mėmė, Shqipėrisė.
-
-
-
MBI VARRIN E GJYSHIT DHE TĖ BABĖS SHKRUAM:
JEMI KRENAR QĖ JU PATĖM
-
-
Nė vitin 1991, policia serbe e ka burgosur vėllain tonė Fadilin,
pėr shkak se nė vitin 1987 i kishim ngritur pllakat pėrkujtimore
pėr gjyshin dhe babain tonė nė varrezat e fshatit dhe ku kishim
shkruar fjalėt: «Jemi krenarė qė ju patėm».
-
-
Qysh nė vitin 1987, tė gjithėve, pėrpos atyre tė miturve, na
kishin dėnuar pėr kundėrvajtje, pasiqė tė gjithė kishim marrė
pjesė nė ngritjen e lapidarit tė babės e tė gjyshit tonė
«armiqve shekullor tė pushtetit» (Lapidar i thoshin ata pllakės
pėrkujtimore qė vendosėm mbi varret e tyre. Prej asaj kohe, deri
nė vitet 1990, procedura ka qenė e hapur). Me rastin e burgosjes
sė Fadilit, policia kishte ardhur me bagerė pėr t'i prishur
varret e ngritura nė vitin 1987. Nė atė kohė Fadili i
kundėrshtoi disa policė serbė duke u grushtuar me ta. Ata nuk
patėn mundėsi ta marrin nė burg.
-
-
Pas rėnies sė komunizmit, punėt ndryshuan shumė, edhe nė
Shqipėri u rrėzua diktatura enveriste, ndėrkohė qė Jugosllavia
hyri nė rrugėn e shpėrbėrjes sė pėrgjakshme. Lidhja Demokratike
e Kosovės, nė krye me Presidentin Ibrahim Rugova, filloi
organizimin e njė sistemi paralel tė qeverisjes nė tė gjitha
sferat e jetės qė qe e mundur. Demonstratat qė u organizuan
atėherė u shuan me gjak duke vrarė e plagosur shumė shqiptarė,
duke helmuar nxėnės shkollash dhe duke ia pamundėsuar jetėn
popullit tė Kosovės.
-
-
Pas mbajtjes sė Referendumit pėr Pavarsinė e Kosovės, nė Kosovė
u shtuan zėrat qė bėnin thirrje se Pavarėsia dhe Republika e
Kosovės duheshin mbrojtur edhe me gjak. Shkijet duhej ta
kuptonin se nė Kosovė ishin dhe do tė jenė edhe nė tė ardhmen tė
padėshiruar, ushtria serbe qe ushtri okupatore.
-
-
-
SHĖNIM PĖR
KOSOVĖN DHE DRENICĖN
-
-
Pėr tė shėnuar gjėrat mė tė rėndėsishme nė trevat tona ėshtė
punė shumė e vėshtirė, sepse duhen bėrė analiza tė shumanėshme
pėr tė nxjerrė nė shesh tė vėrtetėn, qė, kur bėhet fjalė pėr
historinė e lavdishme tė tė parėve tanė, ėshtė shtrembėruar jo
rrallė.
-
-
Lufta me sopata e Ahmet Delisė kundėr hordhive serbe, qė ia
kishin sulmuar familjen nė Prekaz, dėshmon mė sė miri se Drenica
nė vazhdimėsi ka luftuar kundėr ēdo okupatori.
-
-
Pas luftėrave me xhonturqit, nė vitet 1908 1912, Hasan
Prishtina, nga Polaci, organizoi kryengritjet e mėdha tė
Kosovės. Mirėpo, fatkeqėsisht shumė prej kėtyre ndeshjeve tė
armatosura kanė pasur karakter lokal dhe pikėrisht pėr kėtė
arsye kanė pėrfunduar pa sukses.
-
-
Qė nga viti 1912 deri nė vitin 1924, ishin Azem Bejtė Galica sė
bashku me tė shoqen Shote Galica dhe tė tjerė patriotė tė kėtyre
anėve qė kanė luftuar pėr lirinė e kėtij trolli. Azemi ka
mbajtur mė sė gjati zjarrin tė ndezur kundėr okupatorit serb (12
vjet). Ai ishte bėrė tmerr pėr xhandarėt serbė nė Kosovė dhe
Serbia disa herė ėshte detyruar tė ulet nė bisedime me Azem
Galicėn.
-
-
Por, qėndresa e Shaban Polluzhės, ka qenė lufta mė e organizuar
kundėr pushtuesit serb deri nė ditėt e sotme. Mirėpo, rreshtimi
i shtetit shqiptar pėrkrah sllavizmit dhe sistemit socialist,
bėri qė ajo vepėr monumentale tė shuhej, tė humbiste, pasi nė
radhė tė parė, nuk e kishte pėrkrahjen e shtetit amė. Aletatėt
perėndimorė nuk kishin mundėsi ta pėrkrahin Kosovėn kur
Shqipėria kishte pėrqafuar sistemin socialist (stalinist,
marksisit-leninist). I tėrė pėrfundimi i kėsaj lufte ishte me
viktima, djegie, masakra, shpėrngulje, pa e ditur askush se ēka
po ndodhte nė Kosovė e aq mė pak nė Drenicė.
-
-
Luftėrat lokale kanė bėrė qė Kosovės t'i zgjatet robėria deri nė
qershor tė vitit 1999. Por, gjatė luftės sė fundit, djemtė dhe
vajzat e Drenicės kanė bėrė pėrpjekje tė jashtėzakonshme pėr tė
koordinuar veprimet e tyre, pėrpjekje, qė pėr fat tė keq u
sabotuan nga ata qė donin tė kontrollonin lirinė e Kosovės, nga
ata qė mė tė shenjtė e kishin ideologjinė e tyre politike se sa
lirinė e Atdheut tonė.
-
Drenica ka qenė dhe do tė mbetet simbol i rezistencės kundėr
pushtuesve turq dhe sllav.
-
-
-
NGA ZGAFELLET
E MINIERAVE TĖ TREPĒĖS,
U NGRIT ZĖRI QĖ THĖRRISTE: LIRI
-
-
Pushteti komunist i ish-Jugosllavisė vazhdoi ndjekjen e
atdhetarėve nė mėnyra tė ndryshme. Me gjithė pėrpjekjet e
Serbisė dhe tė Jugosllavisė, qė shqiptarėve t'u pamundėsohet
lufta pėr liri, ajo pėrsėri vazhdoi edhe pėrkundėr shtypjes e
terrorit qė i bėhej popullit tonė.
-
-
Fryma e erėrave demokratike, qė kishte pėrfshirė Evropėn
Lindore, pėrfshiu edhe Kosovėn. (Ē'ėshtė e vėrteta, Kosova ka
qenė ndėr tė parat qė ia filloi lėvizjes sė gjėrave). Serbia,
duke e parė rrezikun (e humbjes sė privilegjeve nė mbarė
territorin e Jugosllavisė dhe humbjes sė kolonisė sė saj,
Kosovės) pėrgatiti terrenin pėr tė ndryshuar Kushtetutėn e
Kosovės, tė miratuar nė vitin 1974.
-
-
Reagimet kundėr kėtyre ndryshimeve erdhėn sė pari, nga minatorėt
e ngujuar nė zgafelle, tė cilėt, shumė shpejtė u pėrkrahėn nga i
tėrė populli i Kosovės. Mbėshtetjen mė tė madhe e dhanė
studentėt, tė cilėt u solidarizuan me kėrkesat e tyre dhe u
ngujuan nė sallėn e sporteve ku qėndruan tetė ditė me radhė. Aty
kam qenė edhe unė i pranishėm, sė bashku me studentė tė tjerė.
Grupi i studentėve nga Drenica nuk i besonte lajmit, se tre tė
pėrmendurit e udhėheqjes sė Kosovės (Rrahman Morina, Hysamedin
Azemi dhe Ali Shukriu), do tė jepnin dorėheqje.
-
-
Shumė shpejtė, ne nga Drenica, shkruam shkresėn dhe e shpėrndamė
nė sallė, ku kėrkuam nga studentėt qė tė mos e lėshojnė sallen
dhe tė qėndrojnė tė pathyeshėm deri nė realizimin e plotė tė
kėrkesave tė parashtruara, sepse tė lartpėrmendurit gėnjenin
popullin duke thėnė se do tė tėrhiqeshin nga postet e tyre.
Pėrkundėr lajmeve, se minatorėt kishin dalė, ne nuk donim ta
lėshonim sallėn, sepse ato qenė vetėm mashtrime.
-
-
Mė 28 shkurt 1989, rreth orės 23.00, nė sallė hynė
tre minatorė pėr tė na bindur ne, studentėve, tė lėmė grevėn
pasi qė ajo ia kishte arritur qėllimit. Para studentėve foli
njė minator, tė cilit nuk ia di emrin. Pas diskutimit tė tij,
njė pjesė e madhe filluan ta lėshojnė sallėn, kurse pjesa
veriore e sallės, ku ishim edhe ne, nuk dėshironte tė dilte,
pasi konsideronim qė ishim tradhtuar dhe se kėrkesat tona nuk do
tė realizoheshin. Ky veprim u bė falė ndikimit tė grupit tonė.
Nė sallė mbetėn rreth 3'000 studentė, tė cilėt nė asnjė mėnyrė
nuk donin tė lėshonin sallėn.
-
-
Herėt nė mėngjes, mbi sallėn e sportit, ku ende qėndronin vetėm
disa studentė nga Drenica, fluturuan ulėt, papritur, disa
aeroplanė tė Ushtrisė Jugosllave. Mė vonė u muar vesh se
minatorėt, studentėt dhe i gjithė populli qenė tradhtuar, me tė
vetmin qėllim qė tė ndėrprisnin grevėn dhe protestėn
gjithėpopullore, e cila kishte paralizuar tėrė Kosovėn.
-
-
Tė njėjtėn ditė, pas pėrfundimit tė grevės, ushtria dhe policia
serbe ia mėsynė Kosovės dhe bllokuan popullin pėr tė demonstruar
kundėr ndryshimeve kushtetuese. Nė Kuvendin e atėhershėm tė
Kosovės shumica e deputetėve ishin shqiptarė, kurse vetėm njė
numėr i vogėl i tyre, gjithsej 11 veta, kundėrshtuan ndryshimin
e Kushtetutės. Tė tjerėt ngritėn gishtin pėr tė vrarė vetveten
dhe popullin e tyre! Pėr kėtė vetėvrasje, kontribut dhanė edhe
disa profesorė tė Fakultetit Juridik, tė cilėt propagandonin se
me ato ndryshime «Kosova nuk do tė humbė asgjė», njėri prej tyre
ishte profesor Syrja Popuvci.
-
-
Megjithatė, demonstratat nuk kishin tė ndalur nė tėrė Kosovėn.
Ndėr mė tė rrezikshmet qė kanė ndodhur nė Kosovė, ishin ato qė
zhvilloheshin nė komunėn e Skėnderajt, ku ēdo mbrėmje
dėgjoheshin krisma armėsh nga tė gjitha anėt. Nga kėto
manifestime doli se nė Drenicė kishte djem, qė pėr Kosovėn ishin
tė vendosur tė jepnin edhe jetėn. Ata niseshin gjithmonė nga
mali i fshatit Prekaz, afėr fabrikės sė municionit, nė tė cilin
qėndronte Adem Jashari sė bashku me disa djem trima.
-
-
-
KUSH E HODHI SHISHEN ME BENZINĖ
KUNDĖR POLICISĖ SERBE
NĖ DEMONSTRATAT E VITIT 1990 NĖ
SKĖNDERAJ
-
-
Gjatė protestave, qė zhvilloheshin nėpėr Kosovė, policia serbe
vrau shumė studentė, nxėnės e arsimtarė. Tre pjesėmarrės tė
protestave nė komunen e Drenasit u vranė nga policia te
hekurudha, nė mes tė ditės, mė 3 shkurt tė vitit 1990, Sahit
Shala nga fshati Krajkovė dhe dy djem me mbiemrin Morina nga
Ēikatova e Vjetėr. Me atė rast, ne u tėrhoqėm nė malet e fshatit
Prekaz, tė shoqėruar edhe nga shumė pjesėmarrės tė protestave.
-
-
Disa fėmijė tė lagjes nr. 3 tė Skėnderajt, ishin lėnduar nga
gazrat lotsjellėse. Nė ballė tė protestave kishte mbetur vetėm
Adem Jashari, Sahit Jashari dhe Sulejman Aliu nga Klina e Ulėt e
Skėndrajt ata qė kishin maska kundėr gazit lotėsjellės e qė nė
duar mbanin kokteje Molotov pėr t'i djegur autoblindat serbe.
Shishja e parė me benzinė hidhet nga kėta burra nė udhėkryqin
Mitrovicė, Drenas dhe Skėnderaj, ku policia tėrhiqet, duke
gjuajtur nga autoblinda.
-
-
Tė nesėrmen i arrestuan dy vėllezėrit e mi, Bacin Lilė dhe
Nebihin dhe i dėrguan sė bashku me shumė shqiptarė, nė vuajtje
tė dėnimit prej 30 deri nė 60 ditė burg nga Gjykata pėr
Kundėrvajtje nė Skėnderaj, nėn kryesimin e gjyqit Sadik Topalli.
Shkaku: «Pjesėmarrje nė demonstrata armiqėsore». Baci Lilė
dėrgohet nė vuajtje tė dėnimit 60 ditė edhe pėr shkak tė
kundėrvajtjes sė mėhershme tė 30 ditėve, qė ishte dėnuar nė
vitin 1988 nga po e njejta gjykatė dhe nga po i njejti gjyqtar,
pėr shkak tė ngritjes sė lapidareve gjyshit dhe babait.
-
-
Pėr protestuesit, paraqiteshin si tė rrezikshėm njė numėr i
vogėl i policėve dhe udbashėve shqipfolės, tė cilėt punonin pėr
policinė e atėhershme. Disa prej tyre silleshin shumė keq me tė
arrestuarit, duke i rrahur, sharė, fyer e torturuar nė mėnyra tė
ndryshme, kurse disa tė tjerė na trimėronin, na jepnin kurajo
pėr tė mos u frikėsuar nga policia e shkijeve, duke na i treguar
armėt dhe municionin e tyre si dhe duke shtuar se «do tė
luftojmė kundėr tyre, nė qoftė se ata do tė shtijnė mbi ju!».
-
-
Gjatė demonstratave tė studentėve nė Mitrovicė, mė 20 mars 1990,
vritet Selman Vojvoda, i biri i Nezir Vojvodės, me flamur
kombėtar nė dorė, te Ura e Gjakut, siē e quajnė tani kėtė urė
pas vrasjes sė tij. Nga qyteti vinin lajmet se aty janė vrarė
dhe plagosur edhe disa studentė. Baca Nezir, na tha me atė rast:
-
- Vallahi, m'u paska vra djali!
-
-
Mė kot e kundėrshtonim ne parandjenjėn e tij prindėrore. Atij
sikur i kishte treguar Zoti se, pikėrisht djali i tij, me Flamur
nė dorė ishte qėlluar nga policia serbe dhe kishte vdekur.
-
-
Kjo vrasje ishte ndėr mė tė rėndat nė komunėn e Skenderajt, pasi
qė masa u revoltua tej mase. Nė varrimin e Selman Vojvodes kanė
marrė pjesė mė se 300'000 vetė nga tė gjitha viset shqiptare.
-
-
Nė kėtė mėnyrė, me dhunė, policia serbe mendoi se i shuajti
demonstratat. Mirėpo, nacionalistėt nga Drenica nuk u tėrhoqėn
nga kėrkesa e tyre pėr Republikėn e Kosovės.
-
-
Nė fund tė vitit 1989, mė saktėsisht me 23 dhjetor formohet
Lidhja Demokratike e Kosovės, nga disa profesorė nė Prishtinė.
Edhe nė Skėnderaj pas njė jave formohet Kėshilli Inicues i
Lidhjes Demokratike tė Kosovės - Dega nė Skėnderaj, nė tė cilin
morėn pjesė: Hamėz Jashari, Idriz Rreci, Sejdi Koca, Xhafer
Murtezi, Fadil Geci (vėllau i im) dhe disa tė tjerė. Kėta ishin
personat qė thyen (qė e shkapėrderdhėn) Lidhjen Komuniste tė
Kosovės nė Skėnderaj, pastaj shkuan nga fshati nė fshat dhe
formuan Nėndegė tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės.
-
-
Zyrat e Lidhjes Demokratike tė Kosovės ishin hapur nė qendėr tė
Skėnderajt, nė lokalet e ndėrmarrjes sonė tregtare private
«Shtatė vėllezėrit». Tėrė kapitalin tonė, qė e kishim
grumbulluar falė punės sė rėndė nė Kroaci, telefonin, faksin,
automjetet, si dhe shpirtin tonė liridashės, tė gjitha kėto i
vumė nė dispozicion tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės, mė mirė
tė themi tė Lėvizjes pėr LIRI, pasi qė ajo u konsiderua nga tė
gjithė si njė lėvizje gjithėpopullore.
-
-
Me angazhimin e anėtarėve tė kryesisė dhe tė gjithė popullit,
arrihet qė pėr njė kohė Serbia tė mos mund tė ushtrojė pushtetin
e saj nė komunėn e Skėnderajt.
-
-
Pak mė vonė Policia e Kosovės largohet dhunshėm nga vendet e
tyre tė punės, nxėnėsit nga shkollat, punėtorėt nga fabrikat,
zyrtarėt nga administrata, mjekėt nga spitalet. Ditė mė vonė
helmohen nxėnėsit e shkollave dhe ēdo gjė shqiptare fillon tė
pushojė sė vepruari. Pėrballė tėrė kėtij represioni tė paparė,
ne sėrish qėndruam dhe u organizuam nė mėnyrė paralele aty ku
kishte mundėsi.
-
-
Arritėm tė mbajmė Referendumin pėr Pavarėsinė e Kosovės. I
mbajtėm zgjedhjet e lira, nėn okupim si dhe shpallėm Deklaratėn
Kushtetuese, mė dy korrik tė vitit 1990. Mė 7 shtator 1990 u
shpall Kushtetuta e Republikės sė Kosovės nė Kaēanik.
-
-
-
ISHIM TĖ BINDUR
SE LIRIA NUK FITOHET PA GJAK
-
-
Njė grup nacionalistėsh, tė prirė nga Adem Jashari dhe disa djem
tė tjerė nga Prekazi, si Fadil e Ilaz Kodra, Besim Rama, Nuradin
Lushtaku, Jakup Nura, Adem Dėrguti, Xhevahir, Jetullah, Osman,
Rrustem, Sejdi e Halil Geci (Baci Lilė), Sami Lushtaku e tė
tjerė, mendonim se Kosovės po i kanosej rreziku i luftės, dhe se
ajo nuk do tė mund tė shpėtonte nga Serbia kurrė pa luftė. Ishim
tė bindur se asnjė populli nuk i kishte ndodhur qė ta fitonte
lirinė pa gjak.
-
-
Me Sami Lushtakun shpeshė herė planifikonim tė ndėrmerrnim
ndonjė aksion tė armatosur gjatė vitit '90 dhe '91. Mirėpo, me
formimin e Ministrisė sė Mbrojtjes ne menduam se gjithēka do tė
shkonte pėrmes organizimit dhe hierarkisė vertikale, nga lart -
poshtė.
-
-
Gjatė vitit 1991 kishte lėvizur diēka nė kėtė drejtim. Adem
Jasharaj e Adem Dėrguti, sė bashku me disa djem tė tjerė nga
Perėndimi kishin shkuar nė Shqipėri pėr stėrvitje ushtarake, nė
vjeshtė tė vitit 1991 dhe ishin kthyer nė dimėr. Nga Grupi i
Drenicės ishin kėta djem: Adem Jashari, Adem Dėrguti, Sahit
Jashari, Ilaz Kodra, Fadil Kodra, Jakup Nura, Avni Zymeri.
-
-
-
SI DESHI TĖ ORGANIZOJĖ GRUSHTET PARTIAK
HASHIM THAQI
NĖ KRYESINĖ E FORUMIT RINOR TĖ LDK-sė NĖ SKĖNDERAJ
-
-
Adem Dėrguti ishte kryetar i Forumit Rinor tė Lidhjes
Demokratike tė Kosovės nė Skėnderaj. Para se tė shkonin nė
Shqipėri, kemi bėrė ushtrimet e para tė gjuajtjeve nė malin e
fshatit tonė Llaushė, tė organizuar nga Adem Dėrguti, ku kanė
marrė pjesė Sahit Jashari, Ramush Thaqi dhe tė gjithė anėtarėt e
Kėshillit Qėndror tė Forumit tė LDK-sė. Mirėpo, menjėherė pas
shkuarjes sė tyre nė Shqipėri, kishin filluar shantazhet pėr ta
larguar Adem Dėrgutin nga pozita e tij kryetar i Forumit Rinor
i LDK-sė nė Skėnderaj.
-
-
Gjatė asaj kohe kur Ademi (Dėrguti) ishte nė Shqipėri, nė njė
mbledhje tė Forumit Rinor, nė tetor nėntor tė vitit 1991, ku
kishte marrė pjesė edhe Hashim Thaēi, me disa anėtarė tjerė tė
forumit, si Gani Koci, anėtar i kooptuar nė Kryesinė e Lidhjes
Demokratike tė Kosovės - Dega nė Skėnderaj, dhe Hilmi Zeka. Kėta
tė tre e kishin «shkarkuar» Adem Dėrgutin, pa Kuvend, nga posti
i Kryetarit tė Forumit Rinor dhe nė vend tė tij ishte «emruar»
Hashim Thaēin, me pretekstin se Adem Dėrguti e kishte lėshuar
Kosovėn dhe kishte ikur nė Perėndim.
-
-
Kjo tė jep tė kuptosh se tė pėrmendurit nuk e dinin fare se ku
gjendeshin Adem Jashari dhe Adem Dėrguti. Nė mbledhjen tjetėr,
nė lokalet e LDK-sė nė Skėnderaj, nė muajin tetor tė vitit 1991,
ku merrte pjesė i tėrė Kėshilli Qėndror dhe Kryesia e Forumit,
nė tė cilėn isha edhe unė, njėzėri kundėrshtuam Hashim Thaēin
dhe dy tė tjerėt pėr veprimin e tyre duke theksuar se «Adem
Dėrgutin ka tė drejtė ta shkarkojė vetėm Kuvendi i Forumit
Rinor. Dhe ky Kuvend i mbajtur disa kohė mė parė Dega e LDK-sė
nė Skėnderaj Turiēevc, ku kishin marrė pjesė delegatėt e 52
fshatrave tė komunės sė Skėnderjat kishte vendosur ndėrkohė pėr
kėtė pėrbėrje tė Kryesisė: Adem Dėrguti kryetar, Afrim
Kabashi, Hanife Kerolli, Sabit Rreci, Bahtir Kastrati, Ramė
Rreci, Rafet Ismajli, Rifat Mėziu, Muharrem Zabeli, Pajazit
Isufi, Avdyl Imeri, Ismet Veseli dhe unė (anėtarė kryesie).
-
-
E tregova kėtė ngjarje pėr tė thėnė se udhėheqėsi i ardhshėm i
UĒK-sė, i emėruari apo i vetėemėruari, Hashim Thaēi, as nuk
kishte lidhje se ekzistonin pėrpjekje pėr tė krijuar ushtrinė e
ardhshme tė Kosovės.
-
-
Nė vazhdim po e botoj pjesėrisht letrėn e Adem Dėrgutit, tė
dėrguar nė muajin shkrut tė vitit 2001.
-
-
-
FAXIMILI
-
-
I nderuari zotėri Gani Geci,
-
-
Duke tė dėshiruar shėndet dhe tė mira nė jetė, me respekt tė
posaqėm tė pėrshėndes nė realizimin e librit Lufta pa Maska.
Shpreh simpatinė time tė thellė me aktivitetin tuaj tė
guximshėm, nė luftė dhe pas luftės.
-
-
Pa hyrė nė detaje, kam admirim nė ty dhe pse jo, mė gėzon fakti
qė njė kohė u njohėm, bėmė pak aktivitet sė bashku dhe mund tė
them se po bėhesh trashėgimtar i mirėfilltė i familjes qė i
takon dhe i njė populli qė duhet ta meriton.
-
-
Kėto organizime, si nė Shqipėri, Maqedoni dhe Zvicėr bėhėshin me
pėrgjegjėsi tė Imer Berishės dhe vėllezėrve tė tij, ose lidhjeve
qė ai i kishte me njerėz tė besuar.
-
-
Prandaj e ndaj mendimin se Imer Berisha (atėherė banonte nė
periferi tė Zürich-ut), pikėrisht nė banesen e tij bėheshin
organizimet. Aty pėr herė tė parė janė takuar nė shtator tė
vitit 1991, musafirė sė bashku, Ibrahim Rugova dhe Adem Jashari.
Ky takim i rastėsishėm do tė jetė shumė vendimtar qė mė vonė
Adem Jashari tė pėrkushtohet me forcė nė realizimin e lirisė sė
Kosovės deri nė fund. Kėto gjėra i di mė mirė Imer Berisha dhe
vėllau i tij Zymeri.
-
-
Ndėrsa zotėri Salih ēeku, (respekt pėr zotėri
ēekun), do tė
realizojė hyrjen dhe futjen e armėve nė Kosovė, i pari nė formėn
e organizuar.
-
E tėrė ngjarja ndodhė prej 1 ose 2 nėntori tė vitit 1991.
-
-
Nga Mitrovica kanė qenė kėta djem:
-
-
Ramadan Begu,
-
Ilmi Peci,
-
Lutfi Jonuzi,
-
Nazmi Bajrami,
-
Ymer Ymeri,
-
Zejnullah Voca,
-
Ejup Murseli,
-
Shaim Behrami
-
dhe Beqir (nuk ja dij mbiemrin).
-
-
Ndėrsa nga Skėnderaj ishin kėta djem:
-
-
Adem Jashari,
-
Murat Jashari,
-
Sahit Jashari,
-
Ilaz Kodra,
-
Fadil Kodra,
-
Avni Zymeri,
-
Avni Behrami,
-
Shaqir (nuk ja dij mbiemrin),
-
Jakup Nura
-
dhe unė Adem Dėrguti.
-
-
-
NUK E LĖSHOJ KOSOVĖN PĖR SĖ GJALLI
THOSHTE ADEM JASHARI
-
-
Pasi u kthyen nė Kosovė Adem Jashari, Adem Dėrguti, Sahit
Jashari, Fadil e Ilaz Kodra, Jakup Nura, dhe njė pjesė e grupit
nga Deēani, Salih ēeku e tjerė, vetėm pas disa kohe, policia serbe u bie nė
gjurmė.
-
-
Pas ardhjes sė tyre nga Shqipėria, gjatė dimrit tė vitit 1991 /
1992, me personat nė fjalė takoheshim gati ēdo ditė nė
kafeterinė «Zana» nė Skėnderaj me Sami Lushtakun, Fadil e Ilaz
Kodrėn, Xhevahir Gecin.
-
-
Mė 31 dhjetor tė vitit 1991, policia sėrbe kishte rrethuar
shtėpinė e Adem Jasharit dhe atė tė Sahit Jasharit, (kėtė na e
ka dėshmuar babai i Sahitit Jasharit Hamiti mė vonė). «Atė
natė, thotė Hamiti, ndejtėm deri vonė. Djemtė e mij Jashari,
Sahiti e Musa, gjendeshin nė odė, ndėrsa unė nė shtėpi. Herėt nė
mėngjes dėgjohet zhurmė e madhe automjetesh. Dola nė ballkon pėr
tė parė se ēfarė po ndodhte. Pashė dritat e automjeteve policore
e ushtarake sėrbe, qė ishin nisur pėr nė Prekaz. Zbrita shpejtė
nė odė dhe u thashė djemve: «siē duket, po vjen policia».
-
-
Sahiti, Musa dhe Jashari i morėn armėt shumė shpejt, dolėn nė
livadhet e Prekazit dhe u nisėn nė malin e afėrt tė Kodralive.
Kur policia arriti te Kryqi i Prekazit, pėr tė shkuar te shtėpia
e Ademit, njė pjesė e tyre ndalet te shtėpia jonė, ndėrsa pjesa
tjetėr vazhdon drejtė te shtėpia e Adem Jasharit. Sahiti me
vėllezėrit e tij shtiu nė drejtim tė policisė.
-
-
Adem Jashari me vėllezėr i kishin dėgjuar tė shtėnat dhe
menjėherė i kishin marrė armėt nė duar pėr tė luftuar kundėr
shkijeve. Pak mė vonė Rifat Jashari duke dalė nga oborri nė mal,
prapa kashte, takohet me policinė e shkijeve. Ata i kishin
bėrtitur Rifatit: Ndal! (nė gjuhėn serbe), por Rifati i kishte
qėlluar me automatik. Siē tregon mė vonė Rifat Jasharaj: I kam
dėgjuar nė mal duke bėrtitur, Joj! Qė tė tre (Rifati, Hamza dhe
Ademi), kishin arritur ta kalonin rrethimin duke luftuar dhe
kishin dalė nė malin e Prekazit!.
-
-
Ishte ditė e ftohtė janari me dėborė dhe pushkėt dėgjoheshin nė
gjithė Drenicėn. Krisma e pushkės mbytej nga tė ftohtit, por jo
edhe aq sa pėr tė mos e dėgjuar e gjithė Drenica dhe Kosova.
-
-
-
DITĖN KUR KRISI PUSHKA
E PARĖ
NĖ DRENICĖ TE JASHARAJT
-
-
Pushka qė kishte filluar atė mėngjes janari, qe pushka e parė e
cila dha kushtrimin pėr liri.
-
-
Ku? Ku? Ku?
-
Ku po kėrset pushka?
-
(pyesnin njerėzit).
-
Ku tjetėr pos nė Prekaz.
-
Nė Prekazin e Ahmet Delisė.
-
Nė Prekazin e Lushtakėve,
-
Qė kishin djegur shtabin e partizanėve.
-
Nė Prekazin e Tahir Mehės.
-
E tani, nė kullėn e Adem Jasharit.
-
Mu nė zemėr tė Drenicės,
-
Kėrset pushka
-
Pėr LIRINĖ E KOSOVĖS.
-
-
Nė dyert tona thėrret Osman Geci, daja i Ademit. Ishte rreth
orės 06.00, unė u zgjova. Nė korridor takova nėnėn e
cila mė tha se dikush thėrriste te dera dhe shtoi:
-
- O bir, diku po luftojnė! Po mė duket nė Prekaz, si atėherė kur
ka luftuar Tahiri! (Tahir Meha).
-
-
Dola te dyert e oborrit tė shihja se kush ishte. Aty pash
Osmanin, me nipin e vet, Hetemin, djalin e Sokolit. Me gjysmė
frymė mė tha:
-
- Nipat po luftojnė! Por neve nuk na kanė qėlluar armė tė gjata,
e di se ju keni. A do tė na i jepni, se domė me u shkue nė
ndihmė!
-
-
Me qė e kisha armėn time nė dorė ia dhashė menjėherė Osmanit me
gjithė pesė karikatorė tė mbushura. Pastaj i thashė:
-
- Pėr njė orė do tė vij edhe unė nė Prekaz!
-
-
Sė bashku me vėllezėrit i kishim fshehur armėt nė kulmin e
xhamisė sė fshatit. Kėtė e dinte edhe Brahim Bajraktari, i cili
na e kishte dhėnė njė kopje tė ēelėsit tė xhamisė. Kjo bėnte tė
mundur qė armėt ti merrnim kur tna nevojiteshin dhe t'i
vendosnim prapė aty.
-
-
Kėto veprime kryheshin vetėm natėn, sepse ditėn mund tė na
shihte ndokush. Atė moment ishte ditė, e ditėn ishte vėshtirė
t'i tėrhiqnim armėt nga tavani i xhamisė. Prandaj vendosa tė
shkoj pėr fshatin Polac, ku Baci Lilė e kishte lėnė njė pushkė M
48 te Sejdi Koca (kėtė pushkė me disa bomba dore ai i kishte
blerė nga Syl Shala i Leqinės). I rashė nga mali i Deviēit, pasi
rrugės ekzistonte mundėsia tė lėviznin policia. Nė Polac
dėgjoheshin krismat edhe mė shumė. Djemtė e Sejdi Kocės kishin
qenė duke e pastruar pushkėn.
-
- I kam premtuar Osmanit se pas njė ore do tė shihemi nė Prekaz,
ma jepni kėtė pushkė! E kam njetė me shkue nė Prekaz! u thashė
atyre.
-
-
Ata ma dhanė pushkėn dhe u nisa pėr nė Prekaz. Rrugės takova
Ilmi Zekėn, i cili po shkonte nė drejtim tė Morinės. Mė pas
takova edhe Gani Kocin, i cili kishte qenė duke shkuar nė
Skėnderaj, me tė cilin ende kishim marrėdhėnie tė mira. Atė e
kam edhe dajė tė babait.
-
- A ke ndonjė armė Gani?,- e pyeta.
-
- Jo!, - m'u pėrgjigj.
-
-
Aty ishte edhe Fadil Hoti nga Polaci. E nxora revolėn time dhe
ia dhash Ganiut, i cili ende nuk dinte tė pėrdorte armėt. Gjatė
rrugės e mėsova se si duhet pėrdorur ajo revole nė rast rreziku.
Rreth orės shtatė tė mėngjesit, arritėm nė Prekaz.
-
-
Aty u takuam me luftėtarėt tė cilėt ia kishin kthyer pushkėn
Serbisė njėherė e pėrgjithmonė, Adem Jasharin, Rifat Jasharin,
Hamėz Jasharin, Sahit Jasharin, Fadil Kodrėn, Ilaz Kodrėn, Jakup
Nurėn dhe disa fshatarė tė tjerė tė Prekazit, tė cilėt me armėt
qė posedonin i kishin ardhur Prekazit (familjes sė Shaban
Murat Jasharit) nė ndihmė. Nga Llausha ishim Osman,
Jetullah, Hetem e Sejdi Geci dhe unė. Aty na tregoi Rifat
Jashari se si kishte ndodhur puna me policinė pas kashte. Ēdo
moment shtoheshin luftėtarėt, tė cilėt kishin ardhur nga tė
gjitha anėt e Drenicės. Helikopteri sillej mbi malet e fshatit
dhe vėshtronte se si shtohej numri i njerėzve, qė vinin pėr tė
ndihmuar.
-
-
Diku rreth orės 12.00 helikopteri akoma nuk ishte
larguar nga ajo zonė, sigurisht pėr tė bėrė identifikimin e
njerėzve nė mal. Aty gjendej edhe Gani Kabashi nga Polaci, me tė
cilin vendosėm tė shtinim nė drejtim tė helikopterit, qė pa
pushim sillej mbi ne, por nuk gjuante. Pasi gjuajtėm
helikopterin, ai nuk u duk mė aty ku gjendeshim ne. Gjatė ditės
bisedonim se nė mbrėmje do t'i sulmojmė policinė e cila kishte
bllokuar njė pjesė tė madhe tė popullsisė sė Lagjės sė
Jasharajve. Na shqetėsonte fakti i bllokimit tė kėsaj Lagjeje,
por Hamėz Jashari na jipte gajret:
-
-
- Darsėm pa mish nuk ka! E pra, as Liri pa Gjak nuk ka me pasė
kurrė! Kush e ka vdekjen, ka me vdekė, ai qė e ka jeten, ka me
jetue! Por, ma mirė ėshtė me vdekė, se sa me jetue nė robėri!
-
Koha kalonte e mbrėmja po afrohej. Ademi na u kthye me kėto
fjalė:
-
-
- Gjatė gjitha luftėrave, more Dajė, neve mė shumė na janė vrarė
gra dhe fėmijė, se sa luftėtarė! I kemi pasur armiqtė e ligj.
Ata gjithnjė janė pėrpjekur qė nė kėtė mėnyrė tė na shfarosin,
duke i vrarė gratė, fėmijėt e pleqtė. Por kur e do LIRINĖ i
gjithė populli, s'ka kush qė tė mund ta ndalė.
-
-
Me insistimin e Gani Kocės tė gjithė shkuam nė shtėpinė e tij,
pėr t'u ēlodhur dhe pėr t'u marrė vesh se si do tė vepronim nė
rast se policia sėrbe nuk tėrhiqej nga Prekazi. Me Sejdi Gecin e
Llaushės, dajėn e Ademit, shkuam pėr tė marrė armatimin qė e
kishim tė fshehur nė xhami. Kur shkova nė shtėpi e pash qė
armatimin e kishin marrė vėllezėrit e mi, tė cilėt prisnin tė
niseshin pėr nė Polac e prej andej pėr nė Prekaz. Njerėzit e
tjerė tė fshatit nuk posedonin armė. Po t'i kishin, ēdonjėri qė
e ndiente veten shqiptar, nuk do ta mbante armėn nė shtėpi e tė
mos i shkonte nė ndihmė Prekazit.
-
-
Kjo gjė mė bindi edhe mė shumė se ishim tė papėrgatitur pėr
luftė. Nga Skėnderaj erdhi njoftimi se Lidhja Demokratike e
Kosovės nė Skėnderaj kishte alarmuar Kryesinė e vet nė
Prishtinė, pėr ngjarjen e Prekazit, dhe kėta tė fundit, kishin
alarmuar botėn pėr mundėsinė e fillimit tė luftės nė Kosovė. Nė
Prekaz kishin arritur Profesor Fehmi Agani, me ekipin e tij, pėr
tė tentuar me ndonjė ndėrmjetėsim pranė policisė sėrbe, me
qėllim tė lirimit tė popullsisė dhe pėr tė ndaluar aksionin e
nisur.
-
-
Nė mbrėmje, policia kishte tėrhequr mjetet e blinduara dhe
personelin e vet, duke e lėnė Prekazin nėn ethet e luftės. Shumė
veta ishin arrestuar dhe dėrguar nė Mitrovicė, tė cilėt mė pas i
kanė maltretuar deri nė alivanosje, me metoda nga mė
ēnjerėzoret. Nė burg kishin dėrguar edhe Mixhėn, Shaban Jashari,
tė cilin, po ashtu, e kishin rrahur e maltretuar pėr djemtė e
shokėt e tyre. Gjatė kėsaj lufte u plagos Vesel Selimi, axha i
Sulejman Selimit Sulltanit, nga Aēareva, tė cilin, pasi e
kishin arrestuar, e kishin dėrguar nė spitalin e Prishtinės, pėr
ta shėruar. Por, me intervenimin e disa personave dhe me ndihmen
e punėtorėve shqiptarė tė spitalit, u organizua ikja e
-
-
Vesel Selimit nga spitali. Pėr kėtė ikje ishte angazhuar edhe
vėllai im, Fadili.
-
Veseli, para se tė largohej nga Kosova, ka qėndruar rreth njė
muaj nė Aēarevė, nėn kujdesin dhe mbrojtjen e vendasve.
-
-
-
MIXHA SHABAN GJITHMONĖ THOSHTE:
PA LIRI NUK KA FE!
-
-
Qė nga lufta nė Prekaz, ēdo fshat i Drenicės nė vendkalimet mė
tė rrahura, kishte organizuar Rojet e Fshatit. Mobilizimi kishte
arritur shkallė tė lartė, por ēfarė mund tė bėnim kur na
mungonte armatimi? Populli ishte organizuar nė mėnyrė solide,
pėrcillte pa pushim lėvizjen dhe veprimet e policisė dhe
ushtrisė sėrbe. Nė fshatin tonė, udhėheqės i Rojės ishte Sylė
Geci, punėtor i mbrojtjes territoriale nė komunen e Skėnderajt,
bashkė me djalin e vet Hysen Gecin, i cili i kishte kryer dy
vite tė shkollės sė mesme Ushtarake nė Beograd.
-
-
Duke i marrė parasysh mjetet qė posedonim, organizimi ishte
shumė i mirė. Ne kishim shtatė Roje komanduese. Ēdonjėri prej
tyre i kishte nga dhjetė ushtarė, tė cilėt bėnin roje deri nė
mėngjes nė pikat qė i kishim caktuar mė parė. Udhėheqėsit e
Rojės, sė bashku me njerėzit e tyre, kryenin shėrbimin njė herė
nė javė. Ēdo ditė ndėrroheshin rojet. Kishim mjaft njerėz nė
dispozicion. Kontrolli ishte rigoroz dhe tė gjithė e kishim
kuptuar seriozisht domosdoshmėrinė e luftės. Prandaj mundoheshim
qė tė organizoheshim sa mė mirė, natyrisht brenda mundėsive.
-
-
Nė fshat, kishim montuar edhe sistemin e alarmit, njė sirenė tė
zėshme, e cila aktivizohej me rrymė, po nė rast mungese tė
rrymes, sirena furnizohej me akumulatorė. Gjatė viteve
1992-1993, sistemi i Rojes kishte kryer detyrėn e vet pa
probleme, kurse mė vonė u shėndrrua nė barrė vetėm tė atyre, qė
ishin tė rrezikuar nga policia sėrbe.
-
-
Ne ishim pothuajse tė vetmit nė fshat, qė posedonim armė, tė
cilat i kishim sjellur nga Kroacia. Shumica qenė tė prodhimit
hungarez, ndėrsa disa tė tjera i kishte blerė Baci Lilė nė
Zvicėr. Pėr t'i sjellė ato armė nė Kosovė, Bacit Lilė i kishte
ndihmuar Florije Ndreshaj, vajza e Brahim Ndreshajt, i arratisur
nga Shqipėria, si kundėrshtar i sistemit komunist, i cili qe
njeri i menēur dhe i respektuar nė Drenicė. I tėrė viti 1992,
gjatė gjithė kohės dėrrmuese, ishte vit i Rojės pėr mua, sepse,
pothuajse tėrė kohėn e kaloja nė Roje tė Fshatit tim me Xhevahir
dhe Agim Gecin.
-
-
Shpeshherė shkonim edhe nė kullėn e Mixhės Shaban Jashari, i
cili ishte fetar i devotshėm dhe besonte pa hile nė Perendinė
dhe qė gjithmonė pėrsėriste se: Pa LIRI nuk ka FE!.
-
-
Kullėn e Mixhės Shaban e kanė vizituar burra tė ndryshėm,
politikanė, profesorė, doktorė shkencash. Aty janė mbajtur
shpesh herė mbledhjet politike me rėndėsi tė veēantė.
-
-
Aplikimi qė nga viti 1991 i sistemit tė rojes nė fshatin Prekaz,
si dhe kontrolli i herėpashershėm i kalimtarėve, e shėndrroi
fshatin nė tokė tė pashkelur nga policia sėrbe. Pėr ēdo veprim
kėshilloheshim me Adem Jasharin. Shpeshherė kanė ardhur nė Kullė
edhe njerėz, tė cilėve edhe vetė Ademi nuk u besonte. Nė tė
tilla raste, ata rrinin me Mixhėn Shaban, kurse Hamza me Ademin
shkonin me shokėt e vet nė dhomėn tjetėr.
-
-
Hamza na kėshillonte tė kemi kujdes, tė mos rrezikojmė jetėn dhe
familjen nga moskujdesi, sepse armiku ėshtė i rrezikshėm. Nė
Skėnderaj, pushteti kishte kaluar krejtėsisht nė duart e
sėrbėve. Armiku, sė pari, suspendoi mbrojtjen territoriale tė
komunės, pastaj filloi largimin e dhunshėm tė tėrė personelit
administrativ.
-
-
Organizimi i jetės filloi nė mėnyrė paralele, mirėpo, sa ishte e
mundur kjo, kur tė gjitha lėmitė e jetės kishin kaluar nė duart
e sėrbėve? Rinia e Kosovės filloi ta lėshonte Kosovėn me tė
madhe. Perspektiva e tyre vėshtirėsohej nga dita nė ditė. Njė
numėr i madh i tyre qė gjendeshin nė shėrbim ushtarak tė
Jugosllavisė kishin dezertuar. Njė pjesė e vogėl luftonte pėr
popujt e tjerė tė Jugosllavisė.
-
-
Shumė nga kėta tė rinj janė vrarė nė fronte tė huaja, pėr toka
tė huaja. Megjithatė, jeta vazhdonte. Tė paktė ishin ata qė
mendonin se duhej luftuar edhe me armė kundėr pushtetit serb, i
cili kishte pushtuar ēdo pore tė jetės. Ademi me shokėt e vet
vepronin pėr t'iu kundėrvėnė Serbisė me armė. Nė komunėn tonė, i
tėrė organizimi i jetės kishte kaluar nė duart e Lidhjes
Demokratike tė Kosovės. Kjo parti, me gjithė fuqitė e saj,
mundohej ta organizonte popullin nė mėnyrė paralele, mirėpo
sukses kishte vetėm aty ku nuk pengonte pushteti serb.
-
-
-
PROFESOR AGANI PREFERNONTE BASHKIMIN NĖ NJĖ ORGANIZIM
TĖ MIRĖFILLTĖ KUNDĖR SERBISĖ,
MADJE EDHE ME AKSIONE GUERILE
-
-
Gjatė njė tubim tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės Dega nė
Skėnderaj, nė vitin 1992, nė tė cilėn ishte i pranishėm edhe
profesor Fehmi Agani, shumė tė pranishėm pyesnin profesorin e
nderuar pėr mėnyrėn si tė veprohej nė tė ardhmen.
-
-
Ne e pyesnim pėr ēdo gjė, ndėrsa ai na pėrgjigjei. Dikush nga tė
pranishmi e pyeti pėr shkollat dhe mundėsinė e qėndresės para
tyre duke thėnė: - Mė mirė ėshtė tė vdesim para shkollave sesa
t'i lėshojmė ato! Profesori i qe pėrgjigjur: - Kur tė vendosim
tė vdesim pėr shkolla, duhet tė hymė nė to, sepse egziston
mundėsia edhe tė vdesim dhe mos tė hyjmė nė shkolla. Prandaj
duhet gjetur kohėn dhe mėnyrėn si tė veprojmė!
-
-
Pasi i tėrė organizimi bėhej nė lokalet tona private, shumė
gjėra mund t'i dėgjoja edhe unė, edhe pse nuk isha anėtar i
Kryesisė sė Lidhjes Demokratike tė Kosovės. Profesor Agani
preferonte bashkimin nė njė organizim tė mirėfilltė kundėr
Serbisė, madje edhe me aksione guerile, pėr t'i treguar policisė
serbe pėr lėvizjet tona nėpėr Kosovė. Nė fshatin tonė, bashkė me
Hysen dhe Xhevahir Gecin ushtronim tė rinjtė pėr pėrdorimin e
armėve, kallashnikovit e revoles.
-
-
Hyseni mbante orė mėsimi teorik pėr mbrojtje me rininė e fshatit
tonė. Ne qė ishim mė radikalė, kishim nganjėherė probleme me
fshatarėt pasi armatimi ynė ishte i dobėt. Ata ishin tė
vetėdijshėm pėr kėtė dobėsi, dhe nga ne kėrkonin syēeltėsi dhe
maturi nė veprime. Pas asaj qė kishte ndodhur nė Prekaz, policia
ishte tėrbuar dhe maltretonte njerėzit e pafajshėm. Shumė tė
kėqija i ndodhėn popullit tonė. Mė tepėr se shtatė mijė nxėnės
tė shkollave u helmuan nė tėrė Kosovėn. Kėto skena ishin
rrėnqethėse kur i shihje rininė tė helmuar nga helmet e
panjohura qė kishin pėrdorur serbėt kundėr rinisė sė Kosovės.
-
-
Nga shkollat i pėrjashtuan tė gjithė arsimtarėt qė nuk pranuan
plan-programet serbe.
-
-
Pikėrisht mė 30 prill 992, ditė e enjte, rreth orės 10.00
nė qendėr tė Skėnderajt, policia serbe vrau Sami Babajn, tė
birin e Ramė Babajt, nga Llausha, vetėm pėr shkak se ishte banor
i Kroacisė. Policia e qėlloi prapa shpine, kur ai po ikte nga
frika pėr tė treguar letėrnjoftimin kroat, qė posedonte. Atė
ditė unė gjendesha nė Mitrovicė. Kur mora vesh rreth ngjarjes, u
ktheva nė Skėnderaj. Nė vendin e ngjarjes ishin vendosur
autoblindat serbe, nėn udhėheqjen e Zoran Pantiqit, i cili ishte
mė agresivi gjatė tėrė atyre viteve nė Skėnderaj. Shumė vėshtirė
ishte tė pėrmbahej njeriu nė raste tė tilla.
-
-
Nė varrimin e Samiut, mė 1 maj 1992, morėn pjesė me mijėra
njerėz dhe qarkullonin fjalėt se dhunės duhet t'i kundėrvihemi
me dhunė. Pas vrasjes sė Samiut, si te unė ashtu edhe te Njėsiti
i Llaushės, u ngulit ndjenja e hakmarrjes ndaj policisė serbe,
mirėpo duhej pritur ēasti i volitshėm. Kishim biseduar edhe me
Adem Jasharin se si duhej vepruar nė tė ardhmen. Por, Ademi
kėrkonte maturi. Ai mendonte se veprimet ushtarake duhet tė
pėrputhen me ato politike. Pas vrasjes sė Samiut, policia u bė
edhe mė e rrezikshme, sepse dėshironte gjunjėzimin total tė
shqiptarėve.
-
-
Nė ndėrkohė ne vazhdonim tė punonim nė firmėn tonė private. Ēdo
ditė kishim kundėrshtime me policinė dhe inspektorėt,
tatim-mbledhėsit dhe gjithė mekanizmin komunal serb. Nė lokalet
tona, ku ishin tė vendosura zyrat e Lidhjes Demokratike tė
Kosovės, pushteti serb kundėrshtohej politikisht. Kurse nga
njėsitet guerile, pushteti serb kundėrshtohej me armė, pra,
ushtarakisht.
-
-
Kur flas pėr njėsite guerile kam parasysh Njėsitin e Llaushės
dhe tė Prekazit tė udhėhequra Adem Jashari. Pėrveē kėtyre dy
Njėsive, nė Drenicė, nuk kishte tjetėr. Ēdo ditė e mė shumė po
humbiste durimi, rreziku shtohej. Inspektorėt serbė mund tė
vinin nė lokalin tonė vetėm tė shoqėruar nga policia, pra me anė
tė forcės, pėrndryshe ne i largonim vetė, me dhunė nga lokalet
tona. Gjatė ēdo kontrolli ata shoqėroheshin nga policia,
fillimisht duke e rrethuar lokalin, pastaj vepronin me anė tė
forcės.
-
-
Nė maj tė vitit 1992, vėllezėrit e mi, Fadili e Haxhiu bashkė me
Ismet Ēitakun, ishin nisur pėr tė shkuar nė Mitrovicė me
automjetin e tyre. Nė Klinė tė Epėrme i kishte ndaluar policia
serbe dhe i kishin pyetur se nga vinin. Pėrndryshe, Fadili ishte
edhe anėtar i Kryesisė sė Lidhjes Demokratike tė Kosovės. Ai u
ishte pėrgjigjur:
-
-
- Vijmė nga Skėnderaj.
-
- Ku gjendet Skėnderaj?, - e kishin pyetur ata.
-
- Kėtu ėshtė Skėnderaj!, - ua kishte kthyer Fadili.
-
- Jo kėtu ėshtė Srbicė!, - i kishin thėnė ata.
-
- Kėtu ėshtė Skėnderaj e jo Srbica! ishte pėrgjegjur Fadili.
-
-
Kriminelėt, tė tėrbuar nga kjo pėrgjigje, kishin filluar t'i
maltretonin. Fadili u ka rezistuar dhe aty kishte filluar
rrahja. Fadili dhe Haxhiu (vėllezėrit e mij) ua kishin kthyer tė
rėnat policėve. Gjatė njėzet minutave kishin qėndruar duke
sjellė me shqelma e grushta, duke i pėrgjakur shkijet, por ishin
pėrgjakur edhe vetė. Pas asaj rrėmuje kishin mbėrritur
pėrforcime tė mėdha policore dhe i kishin dėrguan me dhunė, tė
dy, nė stacionin e tyre nė Skėnderaj. Kordoni i gjakpirėsve
ishte rradhitur qė nga rruga e deri nė ndėrtesen e tyre dhe nga
tė dy anėt u binin me kondakė tė pushkėve dy tė rinjėve tė
lidhur.
-
-
Policia kishte vazhduar maltretimin dy ditė rresht, derisa ua
kishte ndėrruar pamjen e jashtme nga tė enjturat e trupit dhe
fytyrės. Qė tė dy i kishin dėnuar me procedurė tė shpejtė me nga
60 ditė burg. Po atė ditė na njoftuan se policia serbe i kishte
burgosur dy vėllezėrit tonė. Kishte edhe informata se i kanė
vrarė.
-
-
Ndėrkohė ne e patėm zėnė njė shka nė fshatin Llaushė,
elektricistin e Skėnderajt. Pasi e zumė, e detyruam qė tė vie me
ne nė servisin e Abedin Rrecit. Insistova qė shkau ti
telefonojė policisė nė Skėnderaj dhe tju tregojė se ėshtė kapur
si peng nga vėllezėrit Geci, dhe se nuk do ta lėshonim derisa tė
liroheshin vėllezėrit tanė (Fadili dhe Haxhiu). Mirėpo nė servis
kishte qėlluar edhe Idriz Rreci, kryetar i Lidhjes Demokratike i
Skėnderajt, i cili na e mbushi mendjen qė ta lironim atė shka,
sepse nuk ishte e drejtė tė krahasoheshin vėllezėrit tanė me njė
shka tė keq.
-
-
Me gjithė rrahjet e maltretimet, shkijet nuk kishin arritur qė
Fadilit dhe Haxhiut t'ua ndėrronin bindjen se «Skėnderaj» ėshtė
«Srbica», sipas emėrimit serb. Kjo ngjarje ka ndodhur nė maj tė
vitit 1992.
-
-
Ky qe njė ndėr shkaqet qė t'i drejtoheshim personalisht Adem
Jasharit me kėrkesėn pėr tė kryer ndonjė aksion gueril me qėllim
hakmarrjeje. Ademi na u pėrgjigj tė presim njė rast mė tė
volitshėm. Kėshtu, nė mbrėmjen e 6 korrikut tė vitit 1992,
kryhet aksioni i parė nga Njėsiti Gueril i Llaushės, nga
Xhevahir dhe Agim Geci, bashkė me mua. Adem Jasharin e kishim
njoftuar pėrmes djalit tė tij, Lulzimit.
-
-
Pėr ne kjo ishte njė ditė e veēantė, se Komandanti na kishte
dhėnė leje pėr tė bėrė diēka, qė pėrfundimisht do tna
inkuadronte nė luftėn e armatosur pėr ēlirimin e trojeve tė tė
parėve tanė.
-
-
-
SI U KRYE AKSIONI I PARĖ NĖ DRENICĖ MĖ 7 KORRIK
TĖ VITIT 1992
ME URDHĖR TĖ ADEM JASHARIT
-
-
Aksioni i parė nė Drenicė ėshtė bėrė nga Njėsiti ynė i Llaushės,
me 7 korrik 1992,. Nė kėtė aksion kam marrė pjesė unė me
Xhevahir dhe Agim Gecin. Veprimi ushtarak ėshtė bėrė nė qendėr
tė Skėnderajt, midis dy shkollave. Aty gjenden edhe sot gjurmėt
e plumbave nė njė shtyllė metalike tė rrethojės sė shkollės.
-
-
Me urdhėr tė Adem Jasharit, aksioni ėshtė kryer rreth orės 01.15
tė natės. Gjatė asaj kohe policia kriminele bėnte nė mbrėmje
stėrvitje, nė brekė duke vrapuar. E ndjenin veten shumė tė
sigurtė, sikur tė ishin diku nė qendėr tė Beogradit apo mes
pyjeve me thi tė Shumadies! Ademi urdhėroi Njėsitin e Llaushės
qė shkieve t'u jepej njė mėsim i mirė, aq sa pėr ta kuptuar se
ndodheshin nė tokė tė tjetėrkujt.
-
-
Ne e kryem kėtė aksion me sukses, gjatė sė cilit vritet njė
polic dhe plagosen dy tė tjerė.
-
-
Pas pėrfundimit tė aksionit, u takuam nė oborrin e shkollės, ia
dhamė dorėn njėri-tjetrit dhe morėm rrugėn pėr nė Llaushė nga
ana e Lumit tė Hanit, me qėllim tė shlyerjes sė gjurmėve tona.
Ecėm lumit pėrpjetė, deri nė anėn tjetėr tė fshatit, duke kaluar
mė pas nėpėr lumin e Zhevarit dhe u kthyem nė Llaushė. Kėta janė
dy lumenjė tė vegjel tė fshatit tonė qė bashkohen me lumin
Klina.
-
-
Fadilin, vėllain tim, e njoftova qė tė mos dilte nė Skėnderaj,
sepse «dikush» e kishte vrarė policin serb. Fadili kėtė gjė ia
kishte treguar Bacit Lilė, i cili kishte mbetur nė mes dy
rrugėve: nė rast se ne mbylleshim nė shtėpinė tonė, policia do
tė dyshonte dhe do tė ndėrmerrte ndonjė veprim ndaj nesh, sepse
ne kishim lokalet tregtare nė qendėr tė Skėnderajt, dhe po tė
ishin tė mbyllura lokalet, i gjithė dyshimi pėr vrasjen e
plagosjen e policėve serbė do tė binte mbi ne vėllezėrit.
-
-
Baci Lilė mori vendimin tė dilte nė qytet dhe i kishte thėnė
Fadilit se, nė rast se do tė mė arrestojnė unė nuk do tė pranoj
asgjė. Po qė se ju arrestojnė juve, ata mund tju gėnjejnė se
unė kam pranuar, por pa mė ballafaquar me ju mos pranoni asgjė.
Me tė parė Bacin Lilė, policia serbe e kishte arrestuar
menjėherė, dhe e dėrguan nė postėn e policisė.
-
-
E kishin pyetur pėr mėnyrėn si i kishte likuiduar policinė, njė
natė mė parė. Ky iu ishte pėrgjigjur: - Unė nuk e dij se kush i
ka vrarė policėt, por ju gjejini autorėt, tė cilėt jam i gatshėm
ti vras me dorėn time. Nė kėtė mėnyrė ua kishte mbushur mendjen
se ne «nuk kishim kurrfarė lidhjeje» me atė aksion. Ata e kishin
pyetur se ēfarė po flitet nė popull rreth kėtij rasti. Baci Lilė
kishte shtuar:
-
-
- Ne kemi president Ibrahim Rugovėn, dhe po tė na thėrriste ai
tė hyjmė nė luftė vetėm me sopata, ne do ta dėgjonim, por ai ka
zgjedhur rrugėn paqėsore, e ne po i shkojmė pas. Nuk kam lidhje
me ato punė, as nuk di kush, as nuk di qysh! Pastaj kishte
shtuar: - Kam dėgjuar se policia e Arkanit po i vret policėt e
Sheshelit, ose kėta tė Sheshelit po e vrasin policinė e Arkanit.
-
-
Kjo ishte njė lloj propagande speciale e jona. Bacin Lilė e
kishin pyetur se ku i ka vėllezėrit. Pėr mua u kishte thėnė se
nuk ndodhem nė Kosovė ndėrsa tė tjerėt janė duke punuar nė
lokale.
-
-
Njė muaj mė parė, vetė Baci Lilė kishte qėlluar mbi policinė
serbe, te shtėpia e Deli Dobranit nė Skėnderaj, por nuk i kishte
treguar askujt. Ne, qė kishim kryer aksionin, dolėm nė male mes
fshatrave Llaushė dhe Rakinicė. Helikopteri i policisė ishte
ngritur nė kėrkim tė autorėve tė rastit, por me qė ishte vera,
dushku i malit mbyllte ēdo pore dhe ne lehtė fshiheshim pas
tyre. Afėr dy javė i kemi kaluar nė malet e Llaushės.
-
-
Atėherė e pyetėm Ademin se si tė vepronim mė tej. Ai na
kėshilloi qė pėrkohėsisht tė kalonim nė Shqipėri, gjė qė edhe e
bėmė. Shkuam nė kėmbė deri nė Maqedoni dhe vazhduam nė mėnyrė
ilegale deri nė Shqipėri. Me ne ishte edhe Baci Lilė dhe Florije
Ndreshaj. Pas tri javėsh qėndrimi nė Shqipėri, Xhevahir Gecin e
lajmėrojnė se e kishte djalin shumė tė sėmurė dhe ai kthehet nė
Kosovė.
-
-
Ne qemė larguar pa pasoja. Atėherė kemi qenė pa maska, por pėr
maskat do tė flasim edhe mė vonė. Pėr kėtė veprim, Ademi as ne,
nuk i kemi treguar askujt. Mė vonė e ka marrė vesh edhe Sami
Lushtaku, i cili e kishte pyetur Adem Jasharin pėr kryesit e
veprimit ushtarak. Pėr kėtė aksion nuk e kanė ditur as Avni
Nura, as Besim Rama, (tė cilėt u burgosėn mė vonė).
-
-
Pėrveē Ademit, nga familja e tij duhet ta kenė ditur edhe i biri
Lulzimi si dhe Hamėz Jasharaj, vėllau i tij, i cili ka qenė
gjithnjė sė bashku me Ademin.
-
-
Ne kaluam nė Shqipėri, nė fund tė korrikut tė vitit 1992.
-
-
-
KUSH PO MBILLTE NĖ SHQIPĖRI
FARĖN E PĖRĒARJES NDĖRSHQIPTARE
-
-
Nė Shqipėri kemi qėndruar te familja e Agim Puros, nė rrugėn Ali
Demi, tek Uzina e Traktorėve. Familja Puro na ka pritur pėr
mrekulli. Gjatė qėndrimit nė Shqipėri, kemi takuar Sejdi Ramė
Babajn, tė cilit i kemi ndihmuar disa ditė me tė holla dhe e
kemi marrė nė banesėn tonė. Kemi takuar edhe Haki Hajdarin, nga
Klina, tė cilit ia kemi huazuar disa lekė, pasi qė kishte mbetur
pa to.
-
-
Edhe Hakiu kishte ikur nė Shqipėri pėr shkak tė telasheve tė
njejta si ne, mirėpo, ne nuk guxonim t'i shpreheshim
njėri-tjetrit, sepse nė atė kohė mungonte besimi te ēdonjėri,
pasi nuk njiheshim mirė me njėri-tjetrin. Haki Hajdari kishte
qėlluar mbi policinė serbe, sė bashku me Sylejman Aliun nga
Klina. Kjo ishte arsyeja e ikjes sė tij.
-
-
Nė Shqipėri ishte krijuar njė ndjenjė kundėr shqiptarėve tė
Kosovės. Madje njė ditė kemi pėrjetuar njė provokim tė madh ndaj
nesh nga goja e njė durrėsaku. Qė nga ajo ditė na ėshtė dashur
tė bėjmė kujdes nga kėto provokime, tė cilat ishin shumė tė
rrezikshme. Kishte mundėsi qė tė na dilnin probleme me grupe tė
ndryshme hajdutėsh e vagabondėsh.
-
-
Gjatė asaj kohe flitej se Sali Berisha «i kishte sjellė nė
Tiranė dhe qytete tjera kosovarėt dhe malokėt!? Kjo propagandė
e poshtėr thurrej nga komunistėt, grekofilėt dhe serbofilėt. Ka
ndodhur shpesh qė shqiptarė nga Kosova tė plaēkiten,
maltretohen, ndoshta edhe tė vriten.
-
-
Atėbotė bėhej dallim i madh mes shqiptarėve tė Shqipėrisė dhe
atyre tė Kosovės. Ishte e pamundur t'ua spjegonim se ne jemi
njė popull, por tė ndarė nė dy apo mė shumė shtete, se
shqiptarėt nga Kosova, Shqipėrinė e njohin si Nėnėn e tyre,
ndėrsa Serbinė si pushtuese, kundėr sė cilės kemi luftuar dhe do
ta luftojmė deri sa tė ēlirohemi!.
-
-
Ishte gjė e vėshtirė pėr t'ua spjeguar, pasi qė gjatė periudhės
komuniste nė Shqipėri kishte munguar informimi, se jashtė
Shqipėrisė zyrtare gjendet edhe njė territor me po kaq shqiptarė
sa nė Shqipėri dhe se nė ato territore flitej dhe mėsohej gjuha
shqipe.
-
-
Mė ėshtė dashur tė flas me orė tė tėra pėr Prishtinėn, u kam
thėnė se ėshtė pėrafėrsisht sa Tirana, dhe se aty mbi
nėntėdhjetė pėrqind e popullsisė, janė shqiptarė. U spjegonim se
kishim edhe Universitetin e Prishtinės. Tė gjitha kėto na bėnin
tė kuptonim se shqiptarėt e Shqipėrisė e njihnin shumė pak
historinė e kombit tonė. Disa herė kemi patur probleme nė rrugė,
sepse ne dalloheshim nga dialekti qė ishim shqipėtarė nga
Kosova.
-
-
Gjatė asaj kohe nė Shqipėri, nga Kosova, kishin kaluar edhe disa
grupe marksist-leniniste, tė cilėt e propagandonin enverizmin
dhe marksizėm-stalinizmin si ideologji shpėtimtare pėr
shqiptarėt! (Zoti i marroftė!! ) Atje gjendej edhe Elmi Zeka,
disa herė ka qenė edhe Hashim Thaēi e shumė e shumė tė tjerė, tė
cilėt unė nuk i njihja. Nė banesat ku ata rrinin, shihej qartė
se kush banonte aty, se ishin tė mbushura me grafite e parulla
socialisto-komunisto-staliniste.
-
-
Qysh atėherė mund tė vėrehej se kėto grupe punonin kundėr
sistemit demokratik tė Shqipėrisė, duke propaganduar e duke
lavdėruar Fatos Nanon dhe kliken e tij. Nėpėr gazetat ditore tė
Tiranės lexonim kritikat qė Rexhep Qosja ia bėnte Rugovės, se
kinse «ai po pika duhan Marlboro dhe makiato!».
-
-
Pas dy muajsh qėndrimi nė Shqipėri, ne kaluam nė Gjermani pėrmes
Maqedonisė, Bullgarisė e Hungarisė. Nė Austri u zumė nga ushtria
austriake. Agimi i kishte dokumentet e mia personale, ndėrsa unė
kisha pasaportėn fallso tė mikut tim Naser Goranit nga Pokleku i
Drenasit. Pėr fat, policia dhe ushtria austriake nuk e kuptuan
kėtė dhe na kthyen nė Hungari. Edhe aty pata probleme pėr shkak
tė pasaportės, por unė kėmbėngula se isha Naseri, e pas pak kohe
ata mė liruan.
-
-
Mė vonė kaluam nga Hungaria nė Ēekosllovaki, dhe prej aty me
taksi nė Gjermani. Nė kufirin Gjermano-Ēek, pėr fat, nuk na
ndalėn fare dhe shkuam nė Mynih. Prej aty kemi shkuar nė qytetin
e Heilbronit, ku takuam Hysni Rrahim Gecin, i cili na ka
ndihmuar deri sa jemi vendosur. Aty morėm vesh se afėr
Heilbronnit, ndodhej fshati Untergruppenbach, ku vėllezėrit
Gėrvalla dhe Kadri Zeka, qenė vrarė nga UDB-ja e Jugosllavisė.
-
-
Kėrkesėn pėr azil politik e bėmė nė Karlsruhe.
-
-
Pas disa muajsh qėndrimi nė Gjermani, sėrish u ktheva ilegalisht
nė Kosovė dhe ndėrrimin e moteve 1992 / 1993 e kalova nė
shtėpinė tonė, dhe vazhduam aksionet tona. Gjatė njė kohe
relativisht tė gjatė nuk kam dalur asnjėherė nė qytet, ndėrsa
dikur, sa filloi tė harrohei aksioni, dola nga
gjysmė-ilegaliteti im.
-
-
-
NE JEMI POLICIA
E
DR. IBRAHIM
RUGOVĖS
-
-
Ishte njė e enjte, e vitit 1993, muaji nuk mė kujtohet, por e di
se ishte ditė e enjte. Nė Skėnderaj kishte ardhur Ēun Muharremi
nga Drenasi, i cili kishte deklaruar nė Televizionin e Novi
Sadit, se e dinte se kush i kishte vrarė policėt nė Skėnderaj
dhe nė Drenas te stacioni i autobusėve. Unė nuk e njihja atė,
por Baci Lilė mė tregoi se Ēuni kishte mustaqe dhe se kishte
shtat tė gjatė. Morėm vesh se punonte nė postėn e Drenasit dhe
se ishte spiun shumė i rrezikshėm. Madje ai kishte filluar tė
krijonte edhe rrethin e vet tė bashkėpunėtorėve nė Drenas.
-
-
Unė shkova nė Prekaz dhe u tregova Sami Lushtakut, Fadil e Ilaz
Kodrės, se ky laper gjendet nė Skėnderaj. Sė bashku jemi nisur
pėr nė Skėnderaj pėr ta gjetur atė, por ai kishte shkuar nė
Drenas. Kėshtu qė, me automobilin e Bacit Lilė morėm rrugėn pėr
nė Drenas. Xhavahiri i jepte makinės, kurse ne tė tjerėt ishim
tė armatosur me revole dhe bomba. Nė hyrje tė qytetit kishte
gjithnjė kontrollime nė post-bllokun policor, por ne vendosėm ta
kalojmė ndalesėn ashtu tė armatosur. Nė rast se do tė na ndalnin
kishim vendosur qė tė qėllonim mbi policinė. Detyrat ishin tė
ndara, ēdonjėri nga ne duhej tė godiste nga njė kriminel. Por
fati e deshi qė policia e kishte braktisur postin para se tė
kalonim ne.
-
-
Ne hymė nė qytetin e Drenasit ndėrkohė qė automjetin e kishim
parkuar nė hyrje tė qytetit. U ndamė dy nga dy dhe i ramė nė
kėmbė qendrės sė qytetit, me tė vetmin qėllim pėr tė takuar atė
laper. I pyetem disa njerėz e ata na treguan se ai kishte marrė
drejtimin e Ferronikelit, i shoqėruar nga njė pylltar. Vrapuam
derisa para nesh pamė spiunin e pylltarin. Me Fadil Kodrėn
shpejtuam hapat pėr ti zėnė. Kur u takuam e pyetėm:
-
-
- A je ti Ēun Muharremi?
-
- Po!, - u pėrgjigj.
-
- Na trego letėrnjoftimin pėr t'u siguruar!, - ia kthyem ne. Ai
na dha letėrnjoftimin.
-
- Tė ulemi pėr disa minuta pėr tė biseduar pėr diēka!, vazhduam
ne. U ul edhe pylltari.
-
- A ke dhėnė kohėt e fundit ndonjė intervistė nė televizionin e
Beogradit?, e pyetėm.
-
- Jo tė Beogradit, por tė Novi Sadit!, - na u pėrgjigj ai.
-
- Prej nga i ke tė gjitha ato informacione?, - e pyetėm.
-
-
Nė atė moment i pamė duke ardhur nga ana e poshtme e malit Sami
Lushtakun, Xhevahir Gecin e Ilaz Kodrėn.
-
-
- Ēka po e pyesni kėtė spiun?, - na pyeti Samiu. Pastaj i dhamė
«njė mėsim shumė tė mirė» aq sa mbi kokėn e tij m'u thye edhe
gishti.
-
-
- Kush jeni ju, more burra?, - na pyeti pylltari.
-
-
- Jemi policia e Rugovės!, - iu pėrgjigjėm.
-
-
Nė atė kohė edhe ne dėshironim tė fshiheshim prapa rrugės
paqėsore. Disa tė rėna i mori edhe pylltari, tė cilit ia
tėrhoqėm vėrejtjen tė mos rrinte me spiunė, sepse rrezikonte tė
pėrjetonte fatin e tyre. U kthyem trup arave dhe dolėm nė
Gllobar afėr Tėrstenikut, kurse Xhevahir Geci u kthye nė qytet
pėr ta marrė automobilin dhe pėr t'u kthyer nė Skėnderaj. Ne
dolėm nė rrugen kryesore afėr Tėrstenikut ku erdhi edhe
Xhevahiri me automobil dhe na mori. Pastaj vazhduam rrugėn pėr
nė Skėnderaj.
-
-
Policia kishte filluar tė bėnte bashkėpunėtorė nė fshatra e
qytete, kėrkonte armė ēdokund, ku kishte informata se mund t'i
gjente ato. Herė pas herė shkonim te Ademi, ku kėshilloheshim si
tė vepronim nė tė ardhmen.
-
-
Aksioni tjetėr kryhet nga njėsiti i Prekazit, konkretisht nga
Sami Lushtaku dhe Ilaz Kodra.
-
-
Hashim Thaēi nuk ka qenė i pranishėm. E vėrteta ėshtė se ai ka
qenė nja dy javė para se tė kryhej ky veprim, me Avni Nurėn dhe
Besim Ramėn, deri tek rruga e trenit nė Drenas. Aty kanė pritur
rreth 45 minuta me shpresė sė mos vinte ndonjė mjet i policisė.
Por, meqenėse nuk kishte kaluar asnjė automjet, ata ishin
larguar. Pas kėtij «rasti heroik» Hashimi u dėnua me dhjetė vjet
burg nė mungesė. Tė paktėn kėshtu kanė dėshmuar dy shokėt e tij
qė ranė nė burg. Deklaratat e tyre na janė bėrė tė njohura
pėrmes shtypit tonė.
-
-
Pas aksionit tė Sami Lushtakut dhe Ilaz Kodrės, policia ndėrmori
masa tė rrepta dhe arrestoi shumė njerėz. Ne ishim tė
ndėrgjegjshėm qė pėr shkak tė veprimeve tona dikush do ta
pėsonte, por nuk kishte rrugė tjetėr. Masa filloi tė na kuptonte
dhe efekti i atyre aksioneve ka qenė i madh.
-
-
Njerėzit u bindėn se me policinė serbe jo vetėm qė nuk duhej
bashkėpunuar, por duhej luftuar kundėr saj. Nga ana tjetėr as
ata nuk guxonin tė ndėrmerrnin vepra kundėr shqiptarėve haptas,
sepse frikėsoheshin se mund t'i gjente i njėjti fat si i
kolegėve tė tyre.
-
-
Mė vonė Sami Lushtaku e Ilaz Kodra kishin kaluar nė Gjermani, ku
kishin rėnė nė kontakt me Ibrahim Kelmendin dhe Fehmi
Lladrovcin. Tė dy kėta ishin inkuadruar atje nė Lėvizjen
Popullore tė Kosovės. Edhe kėrkesat pėr azil i kishin bėrė si
anėtarė tė LPK-sė. Ibrahim Kelmendi, njė eksponent i Lėvizjes
Popullore, marksist-leninist i regjur, por pėr ēudi edhe njeri i
njėqind ngjyrave kur e kėrkonte nevoja, kishte arritur tė
infektonte edhe djem tė tjerė tė Drenicės, gjyshėrit e tė cilėve
kishin qenė ballistė e luftėtarė tė Shaban Polluzhės dhe Mehmet
Gradicės.
-
-
Hashim Thaēi kaloi nė Zvicėr.
-
-
Ndėrsa Adem Jashari nuk pranoi ta lėshonte asnjėherė Kosovėn, as
Hamza, as nipat, Luli etj.
-
-
-
OSMAN GECI: DO TA SHES TOKĖN ME E BLE NJĖ PUSHKĖ!
-
-
Nė vitin 1994, policia vjen nė fshatin tonė dhe i lė
fletė-arrestet pėr Osman Gecin, dajėn e Ademit, prej tė cilit e
kanė kėrkuar njė revole, Halil Brahim Gecin, daja tjetėr i
Ademit. Ata arrestuan Sylė Gecin dhe nga ky kėrkuan mėnyren e
organizimit tė deri atėhershėm, dhe tė gjitha llojet e armėve.
Poashtu ia sjellin edhe Bacit Lilė fletė-arrestin. Ne u morėm
vesh me Osmanin e me Bacin Lilė e me gjithė fshatin qė tė mos u
pėrgjigjeshim fletė-arresteve tė Sėrbisė.
-
-
Nė atė kohė vijnė nė kullėn tonė Adem e Sahit Jashari me
Sulejman Selimin «Sulltanin», i cili ka qenė i angazhuar nė
mėnyrė indirekte. Sulejmani ishte sportist, djalė trim, dhe ka
qenė i angazhuar me Adem dhe Musė Jasharin, vėllain e Sahitit.
-
-
Kur ėshtė rrethuar Ademi, nė vitin 1991, Sulltani ka qenė i
shtruar nė spital, shkaku i njė djegie. Ai ka kryer punė shumė
herė, e ka patur njė automjet-kombi, shpesh e ka marrė Ademin
dhe e ka ēuar nė vende tė caktuara natėn. Sulltani ka gėzuar
besim tė madh prej tė gjithėve, kemi pasur besim tė shkonim tek
ai ditė e natė. Ai ka pasur armatim, tė cilin e kishte blerė
vetė. Atėherė kur tentuan tė arrestojnė Osman Gecin, duhet thėnė
se nė kullėn tonė shkuam me Adem e Sahit Jasharajn, Sylejman
Selimin, Xhevahir e Rrustem Gecin e Bacin Lilė. Aty morėm vendim
qė shtėpinė e Osman Gecit tė mbronim me armė. Fėmijėt pėrcillnin
situatėn dhe vinin nė odė e na tregonin rreth ēdo hapi tė
policisė.
-
-
Shtėpia e Osmanit ishte nė krahun e majtė tė rrugės, Skėnderaj
Klinė, pėrballė saj ishte kodra Zheginė, prej nga dukej oborri i
shtėpisė. Osmani i kishte tėrhequr fėmijėt nga shtėpia. Fėmijėt
na treguan se policia kishte shkuar me pinzgauer nė lagjen e
Vojvodėve. Shumė shpejtė dolėm nga kulla jonė dhe zumė
pozicionet pėrbri shtėpisė, nė anėn e epėrme, nė kodren Zheginė,
e cila ishte nė njė largėsi prej 200 metrash nga shtėpia.
-
-
Adem Jashari, Xhevahir Geci dhe Osmani hynė nė shtėpi. Sahit
Jashari, Baci Lilė, Rrustem Geci, Sulejman Selimi e unė i zumė
pozicionet pėr luftė pėrjashta. Nė rast se policia do tė
ndalonte para shtėpisė, ajo do tė sulmohej nga tė gjitha anėt me
urdhėrin e Komandantit, i cili ishte brenda nė shtėpi. Ishim
marrė vesh qė i pari do tė qėllonte Ademi. Pa u dėgjuar pushka e
tij, asnjėri nga ne nuk duhej tė qėllonim. Pėr fat tė mirė,
policia, e cila ndoshta edhe kishte hetuar parapėrgatitjet tona
dhe mundėsinė e njė lufte, nuk u ndal te shtėpia e Osman Gecit,
por kaloi andejpari dhe shkoi rrugės pėr nė Skėnderaj. Pas
largimit tė tyre hymė nė shtėpi e Ademi tha:
-
-
- Siē duket, kur policia po e kuptoka se e kemi pėrnjėmend, nuk
po ia niskan zullumit!
-
-
Nga ajo ditė Osman Geci vendosi qė tė shiste tokėn pėr tė blerė
njė kallashnikov.
-
-
Kontaktet tona me Ademin kanė qenė tė shpeshta. Ai ka ardhur nė
fshatin tonė, me Sahit Jasharin, kemi gjuajtur shenjė, kemi bėrė
pėrgatitje. Legjenda ka ndejtur kryesisht te dajallarėt e tij nė
Llaushė por dhe nėpėr njerėz te tė cilėt kishte besim. Mjaft
kohė ka ndenjur edhe tek Rrecėt nė Llaushė, me tė cilėt kishte
lidhje miqėsie.
-
-
Ademi e Sahiti kanė qenė tė pandarė, por edhe Fadil Kodra ka
qenė njė prej shoqėruesve tė tij, si dhe Besim Rama, nga Prekazi
i Epėrm, i cili nuk ka qenė nė Shqipėri, por i cili iu ka
bashkėngjitur Komandantit me gjithė qenien e tij gjatė luftės
pėr liri. Besimit i ka pasė ndodhur njė rast me policinė serbe
gjatė tė cilit ai ka treguar trimėri tė madhe.
-
-
Kur ēetnikėt sė bashku me njė pylltar kishin insistuar qė t'ia
merrnin drutė nė Tėrnavc, Besimi kishte vendosut tė mos ua
jipte. Menjėherė e kishte tėrhequr siguresėn e bombės dhe
policia ishin detyruar qė tė strukeshin.
-
-
Qė nga ajo ditė ai mbeti nė arrati.
-
-
-
SI E DINTE POLICIA SERBE
SE NE NĖ SHTĖPI KISHIM ARMĖ
-
-
Nė vitin 1993, nė njė ditė tė hėnė, ditė pazari, policia kishin
tentuar tė arrestonin Besimin. Ai kishte qenė i shoqėruar nga
djali i vėllait tė tij, Rafet Rama, i cili nė moment kishte
nxjerrė revolėn dhe duke e mbajtur nė shėnjestėr Ilia
Trajkoviqin dhe dy policė tė tjerė e kishte shpėtuar Besimin nga
duart e tyre, edhe pse ata ia kishin vėnė prangat nė duar.
-
-
Njė mbrėmje, sė bashku me Xhevahir Gecin, u takuam me Musa
Jasharin dhe Sylejman Selimin, qė po shkonin pėr nė Aēarevė me
automobilin e kėtij tė fundit. Edhe ne shkuam me ta. Me qėllim
qė mos tė ndesheshim me policė i ramė rrugės qė kalonte sipėr
stacionit tė tyre. Por ata i kishin pėrcjellur lėvizjet e
automjetit tonė dhe pėrpara na doli Zoran Pantiqi, ēetniku numėr
njė nė Skėnderaj, i cili na ndaloi. Na njihte tė gjithėve. Shkau
kėrkoi qė Musa tė dilte nga automjeti dhe bashkė me tė u larguan
disa metra. Meqenėse situata ishte e tillė qė nuk tė linte kohė
tė mendoheshe gjatė, dola nga vetura dhe iu drejtova Zoranit:
-
- Po qė se e merr Musėn, duhet ta dish se do tė kesh probleme
personalisht!
-
-
Ai e liroi Musėn, sigurisht jo nga burrnia, por nga frika. Hymė
nė automjet dhe vazhduam rrugėn pėr Llaushė. U ndalem tek
Xhevahiri. Aty Sulltani mori njė pushkė automatike prej tij dhe
e futi nė bagazh. Na lutėn tė shkojmė atė natė me ta, por nuk
shkuam. Tė nesėrmėn nė mėngjes policia kishte rrethuar shtėpinė
e Sylejman Selimit dhe kishte arrestuar Musa Jasharin bashkė me
tė. Xhevahiri ishte zgjuar herėt atė mėngjes dhe kishte dalė nė
rrugė, ku i kishte parė, Sulltanin e Musėn, nė veturėn e
policisė duke kaluar aty pari. Xhevahiri erdhi menjėherė dhe mė
tregoi se si qėndronte puna. Ne nuk e dinim se pėr ēfarė arsyeje
ishin arrestuar ata. Shkuam menjėherė nė Aēarevė pėr tė kuptuar
se pėr ēfarė ishte fjala. E pyetėm nėnėn e Sulltanit:
-
-
- A mos e kanė kontrolluar automjetin?
-
- Po!, na u pėrgjigj ajo.
-
- A mos kanė gjetur diēka nė bagazh tė veturės?, pyetėm ne tė
shqetėsuar duke ditur se aty ndodhej njė armė.
-
- Nuk e di. E di vetėm se dje kanė qenė dy elektricistė te ne.
Ata janė interesuar pėr Sylejmanin dhe e kanė kontrolluar tėrė
shtėpinė e u bindėm se atyre ua kishin gjetur automatikun dhe se
nuk do ti lironin aq lehtė. U kthyem sė bashku me Xhevahirin
dhe i biseduam tė gjitha me Bacin Lilė. Ademi ndėrkohė na kishte
dėrguar fjalė tė takoheshim me tė. Tė tre sė bashku shkuam tek
Ademi diku rreth orės 13.00.
-
-
Ishim shumė mirė tė armatosur, me kallash e snajperė, bomba e
revole. Aty kemi shkuar me automobil, rrugės sė vjetėr, me
qėllim tė ikjes nga ndonjė kurth i mundshėm. Kemi hyrė nė kullėn
e Mixhės Shaban ku kemi vendosur pėr tė dalė nė Vojtesh pėr ti
zėnė pritė automjeteve tė policisė, tė cilat do ti dėrgonin dy
tė burgosurit pėr nė Mitrovicė. Plani ishte qė rrugėn ta
bllokonim me njė rimorkio tė tėrhequr nga njė traktor, tė cilit
do tia shponim njėrėn rrotė pėr ta pasur si justifikim pėr
bllokimin e rrugės. Nė atė mėnyrė do ta kryenim aksionin.
-
-
Pėr fat tė mirė, Sulltani dhe Musa u liruan andej nga ora 14.00.
Musa me atė rrugė vjen tek Ademi, pėr tė treguar se qenė liruar,
dhe pėr tė lajmėruar se kallashnikovi, tė cilin e kishte marrė
nga Xhevahiri, kishte shpėtuar, pasi qė po atė natė e kishte
ēuar nė njė vend tjetėr. Sulltanit ia kishin marrė pushkėn e
gjuetisė, tė cilėn babai i tij e kishte pasur me leje. Nga
mbrėmja u kthyem nė shtėpi, por gjithnjė duke patur kujdes, qė
tė mos ndesheshim gjėkundi me policinė.
-
-
Gjatė vitit 1994 policia serbe kėrkoi nga Baci Lilė njė
kallashnikov, duke i thėnė:
-
- Kallashnikovin ta ka shitur Ramadan Bajra nga Runiku!
-
-
Ramadani, i cili, nė tė vėrtetė ishte tregtar i armėve, kishte
ikur nė Gjermani. Gjatė kohės pėr tė cilėn po flasim, Fadili,
vėllai im, kishte ikur nga burgu, dhe edhe ai ishte larguar pėr
nė Gjermani. Atje e kishte takuar personalisht Ramadan Bajrėn,
tė cilin e kishte pyetur se mos pėr njė mend i kishte treguar
policisė qė ia kishte shitur Bacit Lilė automatikun. Ramadani i
kishte thėnė Fadilit se nuk i kishte treguar kurrė askujt, dhe
pastaj e kishte thėrritur nė telefon Ilia Trajkoviqin dhe i
kishte thėnė:
-
-
- Unė nuk i kam shitur kurrė automatik Halil Gecit, e ti me
rrenat tua Ilija, po do me shkaktu vėllavrasje mes nesh!
-
-
Pas pak ditėsh, Ilia i thotė Bacit Lilė:
-
-
- Me qė Ramadani nuk ėshtė kėtu, po thotė se nuk ta ka shitur
armėn!
-
-
Baci Lilė kishte kėrkuar prej tij t'ia sillte gjithėsesi
pėrpara, tė ballafaqohej me dėshmitarin qė gjoja e paska parė me
kallash, pėrndryshe «ajo qe njė rrenė e sajuar pėr tė mė
burgosur».
-
-
Gjatė kėsaj kohe policia kishte kėrkuar edhe prej Xhevahir Gecit
njė revole «TT», ngjyrė tė bardhė, dhe i kishte thėnė atij se ai
paska shtėnė me tė nė dasmėn e njė tezakut tė vet. Xhevahiri
kishte gjuajtur nė fakt me revolen e Sami Lushtakut, e cila
ishte me tė vėrtetė e bardhė, si rrjedhojė, atij i qe mbushur
mendja se ēetnikėt kishin mė tė vėrtetė informacione tė sakta!
Samiu kishte shkuar nė Gjermani, kishte marrė me vete edhe
revolen e bardhė, njė tė tillė e kishte edhe Adem Jashari.
Xhevahiri mė pat thėnė tė shkojmė te Ademi dhe t'ia kėrkojmė
atė, me qėllim dorėzimi pėr tė ndėrprerė procedurėn, pėr tė mos
shkuar puna mė gjatė. Shkuam te Adem Jashari dhe i treguam se si
qėndronte puna. Mixha Shaban i tha:
-
-
- Xhevahir, ti je djalė i hasretit dhe nuk ke mundėsi tė merresh
me kėto punė. Tė organizosh luftė kundėr Serbisė ėshtė punė e
vėshtirė!, duke e llogaritur se Xhevahiri ishte i vetmi djalė,
Ademi u ndėrlidh:
-
- Unė po ta jap revolen time me e dorėzue, edhe pse jam betuar
se armė e jemja nuk ka me ra nė dorė tė shkaut pa mė vra! Pas
Ademit i thashė:
-
- Mos e ēo revolen se do ta kėrkojnė edhe automatikun shumė
shpejt. Sa tė jemi bashkė, le tė ndodhė ēka tė ndodhė!
-
- Baba nuk e di se merrem me kėto punė - u pėrgjigj Xhevahiri -
e ndoshta, policia nuk kėrkon mė shumė! Mė mirė po e dorėzoj
kėtė revole.
-
-
Xhevahiri ia dha revolen dhe njė sasi markash Lah Tushiles, i
cili nė atė kohė ishte njėfarė ndėrmjetėsuesi, qė i shpėtonte
njerėzit nga druri me para. Ilia e mori revolen dhe pėr disa
muaj rresht nuk u ndje mė.
-
-
Pas disa kohe, policia kėrkoi prej Xhevahirit automatikun.
Filllimisht ai ishte pėrpjekur qė kėtė punė ta rregullonte
pėrmes Shefkijes nga Klina. Mė vonė e mora vesh se ajo madje
kishte organizuar edhe njė takim mes Xhevahirit dhe shefit tė
policisė Brko Jerediqit, nė mėnyrė qė ky i fundit tė mos ia
kėrkonte automatikun, pasi skishte. Ata e kishin liruar
Xhevahirin pėr njė kohė, me qėllim pėrcjelljeje tė lėvizjeve tė
tij. Disa ditė mė pas, policia e arrestojnė Xhevahirin, babain e
tij dhe Hysni Rrahim Gecin, djalin e axhės sė tij, tė cilėt
ishin duke shkuar nė Mitrovicė. Pas burgosjes i kishin kthyer nė
Skėnderaj. I ati i kishte thėnė tė birit se nėse kishte
automatik, ta dorėzonte, se pėr para nuk ėshtė mirė qė ai tė
maltretohet. Xhevahiri u kishte premtuar se nėse ia lėshojnė
babain do tė rregullojnte disi kėtė punė.
-
-
Ata e kishin kuptuar se Xhevahiri posedonte automatikun dhe nuk
e liruan asnjėrin prej tė burgosurve pa e dorėzuar ai armėn.
-
-
Policia e kishte shoqėruar Xhevahirin deri nė shtėpinė e tij nė
Llaushė. Pastaj ai i kishte mashtruar policėt dhe i kishte
shėtitur nėpėr fshat, sa pėr ta parė dikush nga fshatarėt se
Xhevahiri ėshtė i arrestuar, me qėllim qė ai dikushi,
kushdoqoftė nga lagja, tė vinte tek unė dhe do tė mė njoftonte
se Xhevahiri ėshtė zėnė nga policia. Unė e dija menjėherė
detyren time, d. m. th. duhej qė sa mė shpejtė ti largoja armėt
e fshehura.
-
-
Ishte kohė e vėshtirė dhe ēdo lėvizje e policisė pėrcillej nga
fshatarėt, madje edhe nga fėmijet. Mbesa e Osman Gecit e ka
njoftuar Osmanin pėr ardhjen e Xhevahirit me polici nė fshat. Ky
e kishte dėrguar nipin e vet pėr tė na njoftuar pėr kėtė
ngjarje, por asnjėri nga ne nuk ndodheshim nė atė moment nė
shtėpi. Nga ana tjetėr, Osmani e ka marrė me mend arsyen e
ardhjes sė policisė me Xhevahirin, por nuk e ka ditur vendin ku
gjendėshin armėt.
-
-
Mė nė fund, Xhevahiri, duke mos parė asnjė rrugėdalje, detyrohet
qė policinė ti dėrgojė te vendi ku ishin fshehur armėt.
Kallashėt kanė qenė tė fshehur nė gomė tė brendshme tė
traktorit, nėn njė grumbull gurėsh, nė arėn e Lah Gecit. Policia
e kishte marrė gomėn me vete dhe pasi e kishin hapur nė
stacionin e tyre kishin gjetur aty dy kallashė dhe 7 karikatorė
me municion. Me atė rast ata i kishin thėnė Xhevahirit se
«kėrkuam njė dhe na dolėn dy».
-
-
Pasi i kishin verifikuar mirė armėt, policėt kishin folur diēka
nė mes vete se «kėta qenkan fishekė tė njėjtė me ata qė kanė
shpuar metalin te shkolla» dhe menjėherė Xhevahirit i ka shkuar
mendja se tani do tė zbulohej edhe aksioni i 7 korrikut, pėr tė
cilin kemi folur pak mė sipėr. Meqė unė nuk isha i burgosur dhe
meqenėse policia do ta kishin tė vėshtirė tmė arrestonin,
Xhevahiri kishte pranuar se njėri automatik ėshtė i Ganiut dhe
se i kisha fshehur armėt nėn grumbullin e gurėve. Ndėrsa pėr
fishekėt, tė cilėt na rrezikonin seriozisht, Xhevahiri kishte
thėnė se nuk dinte asgjė rreth tyre. Policia e kishin liruar
atė, duke i thėnė qė tė nesėrmen tė paraqitej nė rajon, sė
bashku me Ganiun (d. m. th. me mua).
-
-
Pėr ngjarjen mora vesh tek pas orės 13.00. Menjėherė
shkova te gurėt, nė arėn e Lah Gecit, ku nga fėmijėt u njoftova
se Xhevahiri kishte qenė aty i shoqėruar nga policia. Fėmijėt
shtuan se policia kishte gjetur njė thes tė cilin e kishin marrė
me vete. Shkova te Rrustem Geci. Tė marakosur siē ishim, prisnim
qė tė merrnim ndonjė lajm tė ri mbi Xhevahirin. Duke pritur, aty
kur rreth orės 16.00, Xhevahiri erdhi nga policia dhe
filloi tė na tregonte se si kishte vajtur puna. Ai tha se i
kishte treguar policisė se njėri kallash ishte i imi. Duke dalur
nga oda i thashė:
-
- E paske bā bėrllog!
-
-
Nė mbrėmje, erdhi nė odėn tonė Xhevahiri, bashkė me Halil Brahim
Gecin dhe me Rrustem Gecin pėr tė biseduar. Me atė rast i thashė
Xhevahirit:
-
-
- Dėgjo kėtu! Ti e di se, qysh kur ta kanė lypur revolen, tė kam
pas thėnė tė mos e dorėzosh, se do tė qėndrojmė sė bashku deri
sa tė vdesim». Prezent ka qenė edhe Lulėzimi, djali i Adem
Jasharit. Pastaj shtova: - Edhe tani po tė them, blej dy
kallashė me paratė qė ke dhe nisemi tė dy pėr nė mal, tek Ademi,
dhe nuk po dukemi mė kurrė nė qytet!
-
- Kam vendosur t'i lė kėto punė, mė tha, se s'ka asgjė prej
tyre!, dhe shkoi.
-
-
Tė nesėrmen nė ora 09.00 tė mėngjesit mė duhej tė
shkoja nė polici me Xhevahirin, por unė preferova mė mirė tė
ikja pėr nė Shqipėri.
-
-
Deri nė kufi kam shkuar i shoqėruar nga Florije Ndreshaj dhe
Baci Lilė. Nė Shqipėri kam dalur ilegalisht, pėrmes Malit tė Zi.
Prej aty kam shkuar me pasaportė fallso pėr nė Itali, Francė,
dhe nga Franca nė Gjermani. Ishte viti 1995, dhe nuk shihej
ndonjė organizim i mirėfilltė kundėr Serbisė nė njė tė ardhme tė
afėrt.
-
-
-
ARRESTIMI I LULIT,
DJALIT TĖ MADH TĖ ADEM JASHARIT
-
-
Nė vitin 1995 arrestohet Luli nė Vushtrri duke shkuar me tė
shoqen e Rifatit te dajallarėt. Policia serbe, Ilia Trajkoviqi e
Moma Perleviq thėrrasin nė telefon nė shtėpinė e Mixhės Shaban
dhe i thonė:
-
Ata: Ta kemi zėnė nipin tėnd bashkė renė! Hajde merre renė!
-
-
Mixha Shaban: Pasi qė i keni zėnė, vrani krejt, se nuk e kam
ndėr mend tė vij. Ju e dini se ēka mė keni bā tė parėn herė nė
91, mė keni maltretuar! Vrajini dhe gjuajini nė rrugė, se unė
nuk vij me u paraqitė tė ju.
-
-
Aty Luli e bėn njė trik.
-
-
Ata: A ke armė?
-
-
Luli: I kam do.
-
-
Ata; Ku ėshtė babai?
-
-
Luli: Nuk e di!, dhe shton: - Kurse armėt i kam fshehur nė njė
vend.
Lėshomėni e unė do tua sjell armėt!
-
-
Sipas tregimit tė Lulit, Moma i kishte thėnė:
-
-
- Mos e lėshoni se nuk u vjen mė!
-
-
Ata i telefonojnė mixhės Shaban dhe i thonė qė djali ka pranuar
se ka armė.
-
Mixha Shaban: - Le tė vie e le t'i marrė n'i pastė!
-
-
Ata e lėshojnė. Ademi pėrgatitet t'i vrasė edhe djalin edhe
policinė, nėse i biri i tij kishte treguar pėr armė, duke thėnė:
-
-
- Unė gjallė, e ata tė hyjnė mė nė shtėpinė time, jo! Pastaj i
zė pritat me shokė te fabrika e municionit. Fati e deshi qė Luli
tė vinte vetėm, Ademi e kap pėr qafe djalin e vet dhe ia jap njė
pushkė, Luli ua shpjegon ngjarjen. Policia sėrbe i telefonojnė
Mixhės Shaban dhe e pyesin:
-
-
Ata: A t'ka ardhė nipi?
-
-
Mixha Shaban: Nipin e ka zėnė baba i vet, e ka rrahur, e ka bėrė
kėrsh. Edhe ai ka ikur e nuk e di se ku kanė shkuar.
-
-
Ata: A kemi besė pėr tė ardhur te ti?
-
-
Ilia ishte njė prej provokatorėve mė tė mėdhenj nė Skėnderaj, ka
qenė njėri prej policėve mė tė poshtėr. Ai ka ndejtur me njerėz
pėr t'ua humbur besimin tek tė tjerėt, i ka futur nė makinė tė
vet me qėllim pėr t'i pyetur, por vetėm sa pėr t'i parė njerėzit
nėpėr qendėr. Ai ka ditur tė pėrdorė taktika shumė tė liga
kundėr shqiptarėve.
-
-
Mixha Shaban: Po, ejani!
-
-
Dy inspektorė kanė shkuar nė kullėn e Shaban Jasharit, njė
shqiptar, njė serb. Mixha Shaban i ka pritur.
-
Ata: Nipi nuk i ka dorėzuar sot armėt!
-
Mixha Shaban: Pėr Zotin nipi paska ikur!
-
Ata: Ku janė djemtė?
-
Mixha Shaban: Ata gjėnden nė mal!
-
Ata: A kanė armė?
-
Mixha Shaban: Po valla, kanė!
-
Ata: Ē'farė armėsh kanė!
-
Mixha Shaban: Ēka t'a sheh syri. Ēka mund tė ēon njeriu me krah
ata i kanė.
-
Ata: A kanė shokė?
-
Mixha Shaban: Po vallahi, boll. Dy, tre qind, a katėrqind!
-
(ne faktikisht nuk ishim aq shumė).
-
Ata: A vijnė nė shtėpi?
-
Mixha Shaban: Po vijnė, por kush nuk u bjen nė fije kur vijnė.
Ata vijnė nė shtėpi tė vet. . . Herė vijnė e herė nuk vijnė!
-
Ata: Mirė pra, me ndejtė kėtu a kemi besė?
-
Mixha Shaban: Po, veē deri sa tė terrohet. Nė ēdo moment djemtė
mund tė vijnė, e qejf me ju zėnė kėtu nuk kam
Mė nuk keni besė
Mė mirė ecni!
-
-
Pa u bėrė ora pesė pasdite, ata largohen. Kishte shumė gjėra pėr
tė cilat Ademi ishte nė sy tė Serbisė, i rrezikuar me familje
qysh nga viti 1991, e gjithmonė, kėto ishin shkaqet qė e tėrė
familja Jashari ishte e rrezikuar, pėr shkak tė gjitha gjėrave
qė ndodhnin. Edhe unė nė qoftė se kisha rast tė bėja ndonjė
aksion aty-kėtu, nuk e bėja, sepse ishte vetėm familja Jasharaj
qė binte nė sy, e pėr kėtė arsye duhej qė aksionet tė bėheshin
nėpėr vende tė tjera, tė mos rrezikohej drejtpėrdrejtė vetėm ajo
familje.
-
-
Pas kėsaj kohe Lulzim Jashari, i biri i Komandantit Legjendar,
kalon ilegalisht nė Shqipėri. Nė Tiranė u takuam me Lulin. Ai
shkoi nė München te axha i vet Rifati, ndėrsa unė nė Heilbronn.
-
-
-
NE NĖ DRENICĖ
TITISTĖT I KEMI VRARĖ,
KURSE MARKSISTĖ-LENINISTĖVE
SHQIPTARĖ UA KEMI PRĖRĖ VESHĖT
-
-
Nė Heilbron, gjatė njė takimi me bashkatdhetarė, nė dhjetor
1995, mori pjesė edhe Adem Demaēi, i cili nė atė kohė insistonte
pėr formimin e bashkėsisė shqiptare. E pranishme ishte edhe njė
anėtare e Kryesisė sė Lidhjes Demokratike tė Kosovės nga
Prishtina, qė kishte ardhur pėr tė vizituar djalin qė e kishte
nė Gjermani. Nė takim merrnin pjesė edhe Rahim Beka, nga
Kllodernica e Skėnderajt, Begzat Gashi, aktivist i LPK-sė, Mehdi
Bytyēi, si dhe shumė tė tjerė. Nga ana e Lėvizjes Popullore tė
Kosovės, konkretisht nga Begzat Gashi kritikohej rėndė Sali
Berisha dhe Qeveria e Shqipėrisė. Mė kujtohet shumė mirė kur iu
drejtua Adem Demaēi me kėto fjalė:
-
-
- Partia Socialiste e Shqipėrisė ėshtė bėrllogu i Shqipėrisė!
-
- Po mė vjen keq, se kam pasur respekt pėr Ju baca Adem! ia
ktheu Begzati.
-
- Mos e shani Qeverinė Demokratike tė Shqipėrisė, se e shani
veten! shtoi Baci Adem.
-
-
Disa individė tė Lėvizjes Popullore tė Kosovės kėrkonin «luftė»,
mirėpo kur unė kėrkova vullnetarė pėr tė shkuar dhe pėr t'iu
bashkėngjitur luftės e u tregova se atje nė Kosovė kishte
luftėtarė, tė cilėt prej vitesh qėndrojnė nė mal, pa e pėrmendur
emrin e Komandantit Legjendar, ata u tėrhoqėn menjėherė dhe
filluan t'i akuzojnė tė tjerėt si titista. Sėrish m'u desh t'u
tregoj se «tek ne nė Drenicė, titistėt i kemi vrarė, kurse
marksist-leninistėve shqiptarė ua kemi prerė vetėm veshtė»,
fjala ishte pėr Mehmet Gradicėn nė 45-tėn. Ky tubim pėrfundoi pa
kurrfarė suksesi. Pėr kėtė takim ekziston edhe inqizimi me
kamerė, qė ėshtė bėrė nė shtėpinė e Sadik Ukės nga Gjakova.
-
-
Nė fund tė vitit 1996 shkova nė Shqipėri, e prej aty nė Kosovė,
nė mėnyrė ilegale. Para se tė shkoja nė Kosovė u takova me Rifat
Jasharin nė Gjermani, i cili m'i dha 1000 DM, tė cilat ia kam
kthyer mė vonė, sepse atėherė isha i pa punė dhe nuk kisha tė
holla. Para se tė nisesha u takova edhe me Ilaz Kodrėn dhe Ramiz
Lladrovcin, tė cilėve u premtova se luftėtarėve tė Lirisė do
t'ua ēoj dy qingja tė pjekur nė mal dhe do ti hanim sė bashku me
Ademin dhe shokėt. Ata mė pėrcollėn deri nė aeroportin e
München-it dhe fluturova nė Tiranė. Prej meje kėrkohej dėrgimi i
armatimit nga Perėndimi nė Shqipėri. Kėtė detyrė e pranova dhe
isha i gatshėm tė pranoja ēdo detyrė qė do tė mė jepej pėr
ēlirimin e Kosovės.
-
-
Kur mbėrrita nė shtėpi, erdhėn Adem e Hamėz Jashari, Zenun e
Fadil Kodra dhe Nuradin Lushtaku, i sapo kyēur nė luftė. Sė
bashku shkuam te Osman Geci, i cili vetėm sa e kishte ndėrtuar
odėn e re me ndihmėn edhe tė nipit tė tij Hamėz Jashari. Atė
natė e mobiluam odėn dhe hymė pėr herė tė parė nė tė. E mbajta
fjalėn qė kisha dhėnė pėr qingjat.
-
-
U thashė se kishin shumė tė fala nga Gjermania, prej Samiut e
prej tė tjerėve dhe se ata qenė tė interesuar tė dėrgonin disa
armė-snajper, pėrmes Shqipėrisė. Edhe unė, si njė mundėsi tjetėr
zgjidhjeje, u propozova transportin e armėve njė mikun tim nga
Turqia, i cili kalonte mallra tranzit nėpėr Kosovė. Kjo ishte
njė rrugė shumė e mirė. Mbeti tė merremi vesh me Sami Lushtakun,
Ilaz Kodrėn dhe ata tė tjerėt se kur e qysh, pasi ata i kishin
mjetet nė vende tė caktuara ku mund t'i merrnin.
-
-
Ishte viti 1996. Unė pėr komandant njihja vetėm Adem Jasharin,
nuk njihja tė tjerėt. Me Ademin u takuam te Daja, ose te
personi, i cili tash kishte blerė kallashnikov duke shitur tokė.
Disa herė e takova aty Hamzėn, i cili i ndihmonte Dajės pėr ta
ndrequr odėn e burrave. Kemi ngrėnė dhe kemi pirė deri rreth
orės 03.00. Unė ua poqa dy qingja, kurse Osmani i
kishte pėrgatitur dy qurana. Aty gjendeshin: Adem Jashari, Hamėz
Jashari, Osman Geci - Daja, Fadil Kodra, Zenun Kodra, Nuradin
Lushtaku, Rrustem Geci dhe Xhevahir Geci. Biseduam se ēka duhej
bėrė nė tė ardhmen. Ademi mė tha tė shkoj nė Gjermani dhe nė
qoftė se do tė kishte mundėsi t'i sillja armėt qė m'i kishin
premtuar Ilaz Kodra dhe Ramiz Lladrovci.
-
-
- Do t'i gjejmė mėnyrat t'i sjellim nga Shqipėria nė Kosovė, mė
thanė ata.
-
Pas disa ditėsh policia erdhi menjėherė tė kėrkonte Fadilin
(vėllaun tim) dhe mua. Fadili u ndal nė Kosovė, ndėrsa unė
kalova ilegalisht, sėrish, nė Shqipėri dhe prej andej nė
Gjermani, kjo ishte nė vitin 1996. Sami Lushtakut dhe Ilaz
Kodrės u tregova se kam kontaktuar me Ademin, i cili kėrkonte
ndihmė, nė ēfarėdo mėnyre, si financiare ashtu edhe ushtarake.
-
U thash tė mė njoftojnė kurdo qė tė niseshin pėr Kosovė, sepse
qeshė i gatshėm pėr ēdo aksion.
-
-
-
FAMILJA JASHARAJ
I KA NJOHUR INSTITUCIONET
E REPUBLIKĖS SĖ KOSOVĖS
-
-
Prapė u takova me Samiun. Gjatė kėsaj periudhe bėhen ndryshime
rrėnjėsore nė organizimin e luftės nė Kosovė dhe nė Drenicė.
Kanė qenė tė paktė luftėtarėt e njėsiteve tona qė kanė pasur
njohuri pėr ekzistencėn e njėsiteve tjera nė Llap dhe nė
Dukagjin. Ato i ka ditur vetėm Ademi. Ne tė tjerėt as qė kemi
pasur nevojė t'i dijmė. Sekreti dhe hierarkia ushtarake e
kėrkonin njė gjė tė tillė.
-
-
Mirėpo njohja e Ademit me Zahir Pajazitin dhe Salih Ēekun ėshtė
diēka e pakontestueshme, kanė qenė sė bashku nė ushtrime nė
Shqipėri. Ademi e ka kaluar kufirin nga Shqipėria pėr nė Kosovė
pėr herė tė parė me Salih Ēekun. Kėtė e di edhe Rifat Jashari.
Veprimet e Njėsiteve tė Dukagjinit dhe tė Njėsiteve tė Llapit,
kanė qenė tė lidhura ngushtė me Njėsitin e Drenicės. Zahir
Pajaziti ka qenė nė Prekaz, ndėrsa Ademi ka shkuar nė Llap dhe
shpeshherė edhe nė Deēan, sepse prej andej ka kaluar pėr nė
Shqipėri.
-
-
Njė argument tjetėr pėr kėtė ėshtė edhe fotografia e Adem
Jasharit dhe e disa tė tjerėve nė vitin 1993, nė aeroportin e
Rinasit, Tiranė, me presidentin Rugova. Njė kopje tė asaj
fotografie e kam parė edhe unė me sytė e mi, nė albumin e
fotografive tė Ademit. Ky ėshtė fakt qė nuk mund tė
kundėrshtohet nga askush, madje as nga familja Jasharaj nuk
kundėrshtohen kėto gjėra. Njė kohė tė gjatė nė odėn e Jasharave
ka qenė e varur fotografia e Rugovės. Gjatė bombardimit tė
shtėpisė sė Jasharajve ėshtė gjetur fotografia e Rugovės me
thikė tė ngulur nė tė.
-
-
Familja Jashari i ka njohur institucionet shtetėrore tė
Republikės sė Kosovės. Rifat Jashari ka qenė nėnkryetar i
Lidhjes Demokratike nė Mynih (nė Gjermani). Gjatė periudhave tė
shkuarjes dhe ardhjes sė Adem Jasharit, nė Shqipėri e nė Kosovė,
Qeveria e Republikės sė Kosovės e ka lėnė tė vetmuar. Tė gjitha
pėrpjekjet dhe aksionet kanė qenė tė mbėshtetura tėrėsisht nė
fuqitė tona.
-
Nuk kemi marrė asnjė metelik prej askujt, asnjė fishek, kurrfarė
ndihme, as financiare, as materiale, as fizike, absolutisht
asgjė. Tė gjitha gjėrat janė bėrė me mjete tona e me shpirtin
tonė.
-
-
-
LUFTA E MRIZEVE
NĖ LLAUSHĖN E RE
-
-
Pėr Aksionin e mrizeve ėshtė rėnė dakort nė Aēarevė. Abedin
Rexha e ka kthyer njėsinė e shkieve qė kishte synuar tė
depėrtonte nė fshat me 25 nėntor 1997. Ata kanė shkuar atje si
elektricistė, mirėpo nė fakt kanė qenė policė. Abedini e ka
plagosur njėrin prej tyre dhe ata detyruar tė kthehen. Mė vonė u
shkojnė nė ndihmė dy autoblinda dhe dy Niva, por edhe ato
kthehen.
-
-
Pas kėsaj, Adem Jashari, Sylejman Selimi, Sejdi, Xhevahir,
Osman, Jetullah dhe Haxhi Geci e Rexhep Selimi sė pari shkojnė
nė Vojnik dhe marrin vesh se pas atyre luftimeve nuk qe vrarė
askush nga ana jonė. Pastaj shkuan nė Aēarevė, pasi sipas
mendimit tė tyre, tė nesėrmen, policia mund ta sulmonte pėrsėri
Vojnikun. Aty bisedojnė dhe vendosin se ku do t'i dilnin shkaut
nė mejdan pėr t'ia ndalur turrin. Komandanti thotė se vendi mė i
mirė pėr tė zėnė pozicionet ishte vendi i quajtur Kryqe tė
Popit, sepse terreni ėshtė i pėrshtatshėm dhe me pak ushtarė do
tė arrinin ti ndalnin. Dhe ashtu kanė bėrė. Nė agim, Ademi me
shokė i kishin zėnė pritat te Kryqat e Popit.
-
-
Policia serbe arriti aty nga ora nėntė apo dhjetė dhe lufta
filloi. Aty kanė marrė pjesė: Adem Jashari, Nuradin Lushtaku,
Ilaz Kodra dhe nga Llausha; Jetullah, Sejdi, Xhevahir, Liman,
Hetem, Osman, Musli, Shemsedin e Rrustem Geci dhe Rrahim Hoxha,
nga Aēareva: Sylejman Selimi, Avni Haxha, nga Vojniku: Abedin
Rexha me disa djem tjerė. Kurse prita tjetėr ka qenė pėrgjatė
rrugės deri nė Skenderaj, ku ishin edhe vėllezėrit e mi. Njėsiti
i ynė, ėshtė pozicionuar te mali i Kaēkinve e deri tek stacioni
i policisė nė Skenderaj.
-
-
Filloi luftė e vėrtetė.
Shkijet qėllonin jo vetėm nga autoblindat, por edhe nga
helikopteri. Kėtu si mė tė shkathėt tregohen Rahim Hoxha dhe njė
tjetėr me njė pushkė-mitroloz tė Adem Jasharit dhe do murtaja
dore. Armatime mė tė forta nė kėtė kohė nuk kemi pasur.
Megjithatė policia detyrohet tė zmbrapset, sepse nuk qe
pėrgatitur pėr njė rezistencė tė atillė. Nė tė kthyer nga beteja
e Rezallės sė Re apo nga beteja e Mrizeve, njėsitet qė i
pėrmenda mė parė, ku bėnin pjesė Fadil, Haxhi, Shani, Bashkim
dhe Nezir Geci, policinė e shkieve e kanė pėrcjellė me tė shtėna
tė pandėrprera deri nė stacionin e Skenderajt. Te shkolla vritet
Halit Geci, mėsuesi i fshatit Llaushė.
-
-
-
SI E PRITI POPULLI
DALJEN NĖ SKENĖ TĖ
UĒK-sė
-
-
Haliti vdiq nė spitalin e Mitrovicės nga plagėt e marra. Me 28
nėntor bėhet varrimi i tij. Gjatė ceremonisė sė varrimit del nė
skenė UĒK-ja. Pėr
kėtė paraqitje mė tė informuarit kanė qenė Jetullah Geci, Haxhi
Geci - vėllau im, Nuredin Lushtaku, i cili ka qenė me Ademin dhe
Hamzėn atė ditė, Rexhep Selimi, Sylejman Selimi e tė tjerė. Unė
atėherė nuk kam qenė aty dhe nuk dua tė ngatėrroj gjėrat. Ademi
ėshtė lajmėruar nga vėllau im Esati, tė ngjitet nė Kodėr tė
Sylės mbi vorret e Gecėve.
-
-
Nė varrim ishin afro 20'000 njerėz. Dalja nė skenė e
UĒK-sė u pėrcoll
me brohoritje. Populli e dėshironte lirinė, dhe, meqė ata ishin
tė maskuar dhe tė armatosur mirė me armė kėmbėsorie, mendohej se
kėta djem janė tė pėrgaditur nga NATO-ja pėr tė luftuar me
Serbinė.
-
-
Siē thashė, unė isha nė Gjermani ku organizova tubimin nė
Heilbron, me bashkatdhetarė dhe kėrkova qė tė aprovohet
propozimi qė tė gjithė shqiptarėt tė dalim nė protesta nė
Gjermani dhe t'i falėnderojmė gjermanėt qė na kanė mbajtur deri
tani, dhe tė kthehemi nė mėnyrė vullnetare tė gjithė me letra e
pa letra, me qėllim qė tė mbrojmė Kosovėn. Ky mendim u pėrkrah
nga tė gjithė, ditėn e parė, ndėrsa mbeti qė tė tubohemi tė
shtunėn pėr tė marrė vendimin pėrfundimtar.
-
-
Tė shtunėn e thirra edhe Sami Lushtakun, i cili ishte dėnuar mė
20 vjet burg nė mungesė, nga policia serbe dhe kėrkuam qė tė
paraqiten vullnetarėt. Tubimi dėshtoi, sepse filluan grindjet nė
mes Lėvizjes Popullore tė Kosovės dhe Lidhjes Demokratike tė
Kosovės. LPK-ja mbronte Nanon dhe fyente Rugovėn dhe nuk
paraqiste emrin e asnjė vullnetari. LDK-ja mbronte Rugovėn dhe
fyente Nanon. Sė bashku me Samiun shkuam nė Sindelfingen, te
vėllau i tij, e pastaj te Samiu, ku e kaluam natėn deri vonė pa
fjetur duke biseduar pėr shumė probleme e sidomos pėr tė majtėn
dhe tė djathtėn tonė politike.
-
Ilaz Kodra kishte shkuar, por mua nuk mė kishte njoftuar.
-
-
Unė qėndrova nė Gjermani deri nė dhjetor tė vitit 1997. Sami
Lushtakut i tregova se do tė shkoja nė Kosovė, gjithashtu i
tregova se kam biseduar me Afrim Gecin me telefon i cili mė ka
folur pikė pėr pikė se si shkonin punėt me
UĒK-nė. Vendosa tė
kthehem. Samiu mė tha se do tė vinte mė vonė.
-
-
Me aeroplanin e parė shkova nė Tiranė. Me vete e kisha
pashaportėn e Nebihut, vėllaut mė tė vogėl, i cili nuk ndiqej
nga policia, pasi qė kishte me vite tė tėra qė ndodhej nė
Gjermani. Nė Kosovė hyra ilegalisht i shoqėruar nga Baci Lilė,
ndėrsa pashaportėn qė e kisha, atė tė Nebihut, vėllaut tim, ia
dhashė Bajram Kaēkinit, pėr t'ia kthyer Nebihut, dhe qysh ditėn
e parė u inkuadrova nė luftė kundėr Serbisė.
-
-
-
PSE ADEM JASHARI KUNDĖRSHTONTE
KYĒJEN E SABIT GECIT NĖ
UĒK
-
-
Shkova te Sylejman Selimi nė Aēarevė, ku mora vesh se ēka po
veprohej. Gjėrat kishin ndryshuar nga njė vit mė parė. Njėsitet
Guerile ishin rritur nė fshatin tonė. Nė luftė ishte inkuadruar
edhe Sabit Geci, me njė tė kaluar shumė tė dyshimtė. Sabiti
kishte qėndruar nė burg pėr shkak se i kishte shkelur me
automjet tre persona pėr vdekje (gruan me dy vajza tė Selim
Sylkės nga Obria), tė cilit ditėn tragjike iu kishte plaēkitur
edhe shtėpia. Sabiti ka qenė i shoqėruar me njė prostitutė nga
Bulgaria, e cila punonte nė kafeterinė e tij Drita nė
Skėnderaj. Komandanti e kishte kundėrshtuar rreptėsisht kyējen e
Sabitit nė UĒK,
pasi ky i fundit rrinte shumė shpesh me Ilia Trajkoviēin,
komandant i policisė serbe.
-
-
Ademi i kishte thėnė Sabitit se sė pari duhet tė kyēesh nė
aksione e pastaj nė UĒK.
Sabiti e kishte bėrė shok Rexhep Selimin, njeriun e LPK-sė, i
cili ishte i lidhur drejtpėrsėdrejti me Hashim Thaēin dhe Xhavit
Halitin nė Zvicėr. Rexhep Selimi kishte insistuar qė shokėt e
Komandantit Legjendar t'i pėrēante nė tė gjitha fshatrat e
Drenicės, qė nga Prekazi, Llausha, Aēareva e Vojniku. Ai ishte
pėrpjekur t'ia ndante Ademit, Nuradin Lushtakun dhe Lagjen e
Lushtakėve; kishte arritur ta marrė Musa Jasharin dhe ta dėrgon
nė Obri, kurse Fadil, Ilaz dhe Zenun Kodra e kishin refuzuar
ofertėn e Rexhep Selimit, tė cilit i ndihmonin Sabit Geci,
Abedin Rexha dhe «Maxhupi» i Shtabit tė Jabllanicės.
-
-
Rexhep Selimi kishte arritur tė krijonte kanalin pėr tė futur
armė nga Deēani deri nė Jabllanicė, e nga Jabllanica deri nė
Drenicė. Ai, pėrmes Hashim Thaēit kontrollonte paratė e
mbledhura tė LPK-sė dhe me kėto para manipulonte me njerėz. Nė
kėtė mėnyrė mundohej tė manipulonte edhe me shokėt e ngushtė tė
Ademit.
-
-
Edhe pse, kur kishte shkuar pėr herė tė parė nė fshatin Prekaz
Mixhės Shaban (Jashari) i kishte thėnė: - Ti i ke tre djem e unė
do tė bėhėm djali i katėrt i yti, deri nė vdekje. Mirėpo ky
premtim, kjo Besė, tė cilėn e kishte dhėnė Rexhepi kishte
zgjatur vetėm disa muaj deri sa e kishte njohur mirė Prekazin,
Llaushėn dhe fshatrat tjera, pastaj ua kishte kthyer shpinėn
Mixhės Shaban dhe Legjendės duke i shpėrndarė armėt nė rrethe
tjera e jo nė Prekaz e Llaushė, dy fshatra kėto, qė nė atė kohė
ishin nga mė tė rrezikuarat nė tėrė Kosovėn.
-
-
Rexhepi ishte strehuar disa muaj nė shtėpinė e Mixhės Shaban. Ky
i fundit pėr tė forcuar miqėsinė dhe lidhjen e tyre, kishte
dhėnė vajzen e Rifat Jasharit pėr vėllaun e Rexhepit, Asllanin,
i cili ishte student nė Mitrovicė. Edhe pėrkundėr miqėsisė
familjare, Rexhepi kishte vazhduar me direktiva nga LPK-ja, qė
Adem Jasharit t'i mbeteshin sa mė pak shokė dhe e gjithė komanda
e UĒK-sė tė mbetej nė duart e tij, sikurse kishte mbetur
financimi.
-
-
-
PSE BUJAR BUKOSHI
NUK ISHTE PĖRGJIGJUR KĖRKESĖS SĖ ADEM JASHARIT
PĖR NDIHMĖ NĖ ARMATIM DHE PSE ADEM JASHARI NUK ISHTE TAKUAR
ME HASHIM THAQIN PAS KTHMIT TĖ TIJ ILEGAL
NĖ KOSOVĖ
-
-
Gjatė kėsaj kohe Komandanti kishte kėrkuar nga Bujar Bukoshi
600'000 DM pėr armatim, mirėpo Kryeministri i atėhershėm, edhe
pėrkundėr premtimeve, nuk i kishte ndihmuar Ademit, i cili
kishte mbetur pa mjete e pa armė. Kurse Rexhep Selimi dhe shokėt
e tij kishin mjete financiare dhe ngapak armatim. Dihet
mirėfilli se luftė pa mjete nuk ka. Adem Jashari ėshtė injoruar
shumė nga kėta njerėz.
-
Nė Gjermani gjendej Sami Lushtaku, kurse nė Suedi, Sahit
Jashari. Nė Kosovė kishin filluar tė bėheshin shumicė njerėzit e
Rexhep Selimit, prej kufirit me Shqipėri e deri nė Drenicė,
kurse Legjenda kishte mbetur vetėm me dajallarėt dhe Prekazin,
pa Musa Jasharin i cili kishte kaluar nė Obri dhe rrallė vinte
nė Prekaz.
-
-
Gjatė asaj kohe kishte ardhur ilegalisht nė Kosovė Hashim Thaēi
- Gjarpėri, me Jakup Nurėn, mirėpo nuk ishin takuar me Ademin
dhe sėrish ishin kthyer nė Shqipėri e prej aty nė Zvicėr.
-
-
Ademi na tregoi se nė Kosovė kishte ardhur Gjarpėri, i cili
kishte ikur pa u takuar me tė. Arsyeja e vetme pėr kėtė shmangie
duhet tė ketė qenė fakti se Legjenda do t'i kėrkonte llogari
Hashim Thaēit pėr paratė dhe premtimet. Komandantin e kishin
tradhėtuar edhe Bujar Bukoshi edhe Hashim Thaēi, ky i fundit i
kishte bėrė njerėzit pėr vete pėrmes tij, ndėrsa Bukoshi nuk ia
kishte dhėnė mjetet e premtuara. Ademi mundohej ta mbante
Drenicėn gjallė me pak armė qė kishte nga fillimi dhe me ato qė
i grabiteshin policisė e ushtrisė serbe. Tė gjitha mjetet nga
mėrgata, si nga LPK-ja ashtu edhe nga Qeveria tuboheshin nė emėr
tė luftės, ndėrsa lufta me ato para fare pak ndihmohej.
-
-
Njė ditė, sė bashku me Sejdi, Xhevahir dhe Safet Gecin, shkuam
te Legjenda. Hamza mė tregoi se si po shkonin punėt nė Drenicė,
duke mė thėnė:
-
-
- I kemi punėt shumė keq, sepse luftėn tonė po e kontrollon
Fatos Nano dhe LPK-ja, ndėrsa Qeveria e Kosovės nuk po do tė
inkuadrohet dhe t'i marrė punėt nė dorė. Ne kemi biseduar pėrmes
Rifatit me kryeministrin, por ai nuk ėshtė pėrgjegjur dhe nėse
vazhdon kėshtu shumė keq i kemi punėt. Rexhep Selimi nuk po vjen
mė te ne, ka bėrė njerėz tjerė. Mė se gjashtė muaj kanė kaluar
dhe ai nuk ka qenė te ne. Baba me Ademin, janė irrituar shumė nė
kėtė njeri, sepse i kishte mashtruar. Madje as nuk ia ndien mė
pėr ne. Ai ka bėrė pare dhe po i paguan njerėzit pėr aksione,
ndėrsa me Ademin nuk flet mė.
-
-
Hamza mi shpjegoi tė gjitha kėto fėrkime, tė cilat nuk i kisha
ditur mė parė.
-
-
Mė vonė ia morėm kėngės sė Zhujė Selmanit, derisa erdhi
Komandanti, i cili kishte dalė me Xhevahirin dhe Sejdinė. Atė
ditė mėsova shumė gjėra, pėr tė gjitha e njoftova Jetullah
Gecin, komandant i fshatit tonė. Qė nga ajo ditė fillova tė
bėhesha gjithnjė e mė i kujdesshėm, sepse Rexhepi kishte
premtuar armė pėr Llaushėn, ndėrsa kėto armė i merrte Sabit
Geci, e jo Jetullah Geci, i cili ishte pėrgjegjės pėr Llaushė.
-
-
Rruga qė kalonte pėrmes Llaushės, deri sa isha unė nė Kosovė,
ishte e mbikēyrur nga forcat e Llaushės, hyrja nė fshat
kontrollohej nga ushtarėt tanė dhe kontrolli bėhej edhe gjatė
ditės.
-
-
-
EDHE NJĖ SULM KUNDĖR
FAMILJES JASHARI
-
-
Disa ditė mė vonė u bė njė aksion - sulmi nė familjen Jasharaj,
rreth datės 22 janar 1998. Ademi ka qenė atė ditė nė Llaushė,
kur i kemi dėgjuar pushkėt kemi dalė t'i zėmė pozicionet tona
dhe kemi shkuar nė ndihmė familjes Jasharaj, si edhe njerėz prej
tė gjitha anėve. Policia nuk ka qenė fort e pėrgatitur. Ishte
Ramazan nė atė kohė. Hamza mė thotė se nuk e kishte marrė gjumi
ende dhe se «kanė ardhė policia». Ai ka patur bomba, Mixha
Shaban, Bashkimi e tė tjerėt fatbardhėsisht, tė gjithė sė bashku
i kanė ndjekur policėt, pa viktima nga ana jonė.
-
-
Ademi vendosi se prej asaj dite nuk do tė flinte mė jashtė
shtėpisė sė tij.
-
-
Atė ditė ėshtė vrarė Hysen Manxholli prej Mikushnice te Fabrika
e Municionit.
-
-
Tė njėjtėn ditė Njėsiti i Llaushės hakmirret me urdhėrin e
Legjendės.
-
-
Ademi mė thotė se duhet t'u ikim rasteve tė sulmeve nė
Skėnderaj, pasiqė ne nuk ishim tė rrezikuar, sepse nuk
njiheshim.
-
Ishte e vėrtetė ajo se ne nuk njiheshim, nė Skėnderaj, as Rexhep
Selimi, as unė dhe asnjė njėri tjetėr. Ne nuk ishim tė njohur si
familje qė mund tė ndėrrmerrnim aksione tė armatosura kundėr
forcave serbe. Njė namė tė tillė nė atė kohė e gėzonte veē
familja e Shaban Jasharit.
-
-
-
ADEM JASHARI: NE JEMI USHTRI E RE DHE E VOGĖL,
POR JO BANDĖ PLAĒKITĖSE DHE TERRORISTE!
-
-
Ishte viti 1997, muaji dhjetor. Policia ishte vendosur nė Klinė
tė Epėrme dhe nė disa punkte lėvizėse, ku kontrollonte ditėn e
tėrhiqej natėn. Pėrgjatė rrugės qė shkonte pėr Llaushė deri nė
Klinė tė Begut, ēetnikėt kontrollonin vetėm nė Jashanicė. Tė
dymbėdhjetė shtėpitė e shkijeve shėrbenin si stacione policore,
ndėrkohė qė gjendej edhe njė punkt i tillė nė Komoran tė
Drenasit. Nė fshatin tonė kishim 36 kallashnikovė, gjithėsej dy
murtaja, njė snajperkė dhe njė pushko-mitraloz «Gulinov» 16 mm.
Prej kėtyre armėve ne shtatė vėllezėrit i kishim 6
kallashnikovė, snajperkėn, pushko-mitralozin zvicėran, dhjetė
bomba dore dhe revole pėr secilin prej nesh.
-
-
Fshati ynė kishte shumė pak armė pėr ndonjė luftė frontale,
mirėpo punkti i ushtarėve tanė ishte larg me atė tė policisė,
rreth 500 metra. Na ndante Kodra e Spahijėve. Njėsitė tona
nganjėherė kontrollonin edhe rrugėt tjera si Skėnderaj-Drenas
dhe Mitrovicė-Pejė. Ushtarėt tanė kujdeseshin edhe pėr
mbarėvajtjen e shkollave nė Polac, Ēubrel, Turiēevc dhe Klinė e
Epėrme. Gjatė njė aksioni tė njėsive tona pėr t'i dėbuar
huliganėt, nė Polac, njėsiti im i pėrbėrė nga tre veta e pastroi
shkollėn e Polacit nga ata pėr njėzet minuta. I ndaluam
automjetet e keqbėrėsve dhe ua tėrhoqėm vėrejtjen pėr mospengim
tė mėsimit, herave tjera, disa nga rrugaēėt edhe u goditėn me
shufra gome duarve pėr mosdėgjueshmėri. Aksioni tjetėr u krye nė
fshatin Ēubrel, nga njėsiti ynė prej tre personave.
-
-
Gjatė kontrollit ndaluam autobusin e serbėve qė qarkullonte nga
Skėnderaj pėr nė Banjė. Tė gjithė ishin punėtorė nė komunė, ata
qė i kishin zėnė vendet e punės sė shqiptarėve tė pėrzėnė me
dhunė. Gati tė gjithė shkijet ishin tė armatosur me revole. I
ēarmatosėm njė nga njė dhe i zbritėm nga autobusi tė gjithė
meshkujt, tė cilėve u kėrkuam sqarime rreth armėve. Kėrkuam prej
tyre ta ngrinin zėrin kundėr regjimit tė Millosheviēit, ta
pranonin Shtetin e Kosovės si shtet tė tyrin, po qė se
dėshironin tė jetonin nė Kosovė, tė hiqnin dorė nga maltretimi i
shqiptarėve, dhe t'i ktheheshin jetės sė tyre nė vendet e tyre
tė punės, jo nė komunė, por aty ku kishin punuar para viteve tė
90-ta.
-
-
Disa nga ata edhe qanin. Meqė ishin civilė tė gjithė i liruam.
Ata shkuan pėr t'i treguar policisė nė Runik se
UĒK-ja i kishte
kontrolluar dhe ua kishte marrė armėt. Duke u kthyer te Pėrroi i
Keq kemi ndalur njė automjet me dy serbė. Njėri prej tyre kishte
patur revole. Me mua ka qenė Abit Haziri dhe Sabit Geci. Meqė
ishin civilė iu thash ti lėshojmė se mund tė na i vrasin njė
qind shqiptarė pėr njė shka tė keq, sepse ne atėherė
kontrollonim vetėm disa pjesė tė vogla tė territorit, ndėrsa
serbėt kontrollonin tė gjitha qytetet, si nė Drenicė, ashtu edhe
nė Kosovė. Mundėsitė e tyre pėr tė vrarė shqiptar ishin shumė tė
mėdha.
-
-
Tė gjithė serbėt qė ndaloheshin kishin revole me vete, kuptohet,
tė gjithėve ua kemi marrė ato armė. Nuk donim t'i vrisnim
civilėt dhe e kishim tė ndaluar t'u merrnim gjė tjetėr pėrpos
armėve. Legjenda kishte urdhėruar tė mos i vrasim civilėt serbė.
Sa herė qė i kemi ndaluar nė rrugė, i kemi detyruar qė t'i
numėronin paratė para dhe pas kontrollit, gjithashtu edhe gjėrat
me vlerė qė posedonin duhej t'i nėnshtroheshin kontrollit, para
se tė liroheshin, sepse ne dėshironim t'i tregonim botės se qemė
ushtri, vėrtet e re dhe jo bandė plaēkitėse dhe terroristė.
-
-
Kėto ishin fjalėt dhe rregullat qė na kishte mėsuar Adem
Jashari, e ne ushtarėt duhej t'u pėrmbaheshim. Ato ditė pritej
qė nė rrugėn tonė tė kalonin njėsitė speciale kriminele, tė
udhėhequra nga Arkani. Njė kamion me dy ēetnik, tė cilėt vinin
nga drejtimi i Klinės nė fshatin Rakinicė, kishte marrė njė
udhėtar shqiptar, i cili ua kishte qitur dorėn rastėsisht, duke
menduar se qenė shqiptarė. Nė postobllokun tonė, shkijet, kishin
dashur ta shkelin ushtarin qė bėnte kontrollin. Ushtarėt tanė
shtinė nė drejtim tė kamionit. Serbėt me revole e kishin vrarė
shqiptarin tė cilin e kishin marrė me vete. Tė nesėrmėn shkuam
nė varrimin e tij, ku morėn pjesė edhe shumė banorė nga
Skėnderaj e fshatrat pėr rreth. Njė ditė mė parė Komandanti
kishte qėlluar tė ishte nė LLaushė por askush nuk i kishte
treguar se nė varrimin e tė vrarit nga Rakinica do tė merrte
pjesė edhe UĒK-ja.
Ai ishte kthyer nė Prekaz, kurse gjatė ceremonisė sė varrimit u
shfaqem dhjetė ushtarė tė maskuar. Rexhep Selimi mori kėtė
vendim dhe ne u paraqitėm nė kėtė varrim.
-
-
Rexhep Selimi erdhi dhe mė pyeti mua se ēfarė duhet tė flisnim
para masės sė tubuar. Unė iu pėrgjigja se duhej vetėm shkurt t'i
pėrshėndesnim, tė mos e zgjasim, sepse ende nuk ishin tė qarta
rrethanat e vrasjes, prandaj mė mirė ishte tė heshtim. Me tė
kthyer, Shani Geci, nipi i Bajraktarit tė Llaushės, mė tha se
duhej tė kishim kujdes, tė tregoheshim syēelė dhe tė pjekur,
sepse luftėrat i qesin nė pah tė gjithė njerėzit si tė mirėt
ashtu edhe tė kėqijtė, kurse hajnat dhe plaēkitėsit i presin
kėto ditė.
-
-
Gjatė kėsaj kohe e gjithė Drenica kėrkonte armatime pėr t'u
mbrojtur nga policia vrasėse. Kishte njerėz qė tėrė natėn rrinin
nė Llaushė vetėm pėr t'u inkuadruar nė
UĒK. Disa njėsi tė
mbikēyrura nga Adem Jashari, kontollonin rrugėn Skėnderaj -
Drenas, tė udhėhequra nga Ilaz Dėrguti, djali i axhės sė Adem
Dėrgutit. Ilazi ishte njė djalė i urtė dhe tė gjitha punėt nė
fshatin Rezallė i kryente nė ilegalitet tė thellė, sepse aty
kishte njerėz qė punonin me regjimin e Serbisė dhe punėtorėt e
sigurimit serb, ende shkonin tek kėta persona tė Rankoviēit, siē
ishte Rexhė Haxha, bashkėpunėtor i vjetėr i regjimit tė
Rankoviēit. Prandaj Ilazi kishte shumė kujdes nė veprime.
-
-
-
KUVENDI I FUNDIT
I LDK-SĖ NĖ REZALLĖ
-
-
Nė Kuvendin e Forumit Rinor tė LDK-sė nė Skėnderaj qė u mbajt nė
Polac, nė janar tė vitit 1998, me vota tė fshehta u zgjodha
kryetar i tij. Kjo mė jepte tė drejtė tė mirrja pjesė nė
mbledhjet e Kryesisė sė Degės sė LDK-sė. Nė atė kryesi dominonte
pararoja staliniste nė krye me Gani Kocin, marksist-leninist i
pėrbetuar dhe shok i Hydajet Hysenit, qė me ēdo kusht insistonin
ta shkatėrronin kėtė parti.
-
-
Zyrat e Lidhjes Demokratike tė Kosovės ishin tė vendosura nė
pjesėn e epėrme tė Skėnderajt ngjitur me fshatin Llaushė dhe nė
ēdo mbledhje isha me roje, tė cilat rrinin tek spitali pėr tė
vėzhguar. Po tė vinte policia e shkijeve, mua mė duhej tė
largohesha pasi qė do t'i rrezikoja tė gjithė anėtarėt e
Kryesisė sė Lidhjes Demokratike tė Kosovės. Kryesia punonte nė
terren pėr ta mbajtur Kuvendin e saj pėr komunėn e Skėnderajt.
-
-
Anėtarėt e Kryesisė ishin Idriz Rreci (kryetar), Gani Koci -
anėtar marksist, Murat Dauti - marksist (i biri i Smajl Dautit
qė kishte pasur kontakte me serbėt e Bajės dhe kishte pasur
probleme me Mehmet Gradicėn), Murat Musliu, Shukrije Deliu, Emin
Halimi (gjyshi i tij kishte raporte shumė tė mira me shkije tė
Kralicave), Ajnishahe Halimi (gruaja e Eminit), Bedri Deliu nga
fshati Rezallė, i burgosur politik i familjes sė mirė dhe vetė
djalė i mirė, Bedri Tahiri nga Klina e Epėrme dhe Sejdi Koca nga
Polaci.
-
-
Pėr pėrgatitjen e Kuvendit ishte angazhuar e tėrė Kryesia e
LDK-sė. Zgjidheshin delegatė nga tė gjitha bashkėsitė lokale dhe
fshatrat e Drenicės. Meqenėse aty ku nuk kishin fituar
argatėt e Murat Dautit dhe tė Gani Kocės, zgjedhjet
anuloheshin si tė parregullta dhe pėrsėritėshin ato. Kėtė e
bėnin Gani Koca dhe Murat Dauti me shokėt e tyre tė LPK-sė, tė
cilėt ishin nė kryesi tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės.
-
-
Nė kėtė kryesi ishin nėntė anėtarė tė Lėvizjes Popullore tė
Kosovės dhe ēdo vendim merrej me shumicė votash. Propozimet e tė
tjerėve nuk kalonin, sepse shumica ishte e LPK-sė dhe e Hydajet
Hysenit. Gani Koci kishte fituar nė fshatin e vendlindjes sė
vet, nė Polac, vetėm 6 vota, dhe nuk kishte arritur tė zgjidhej
delegat nga Polaci. Meqė nga fshati i tij nuk kishte marrė vota,
ai kishte shkuar nė Skėnderaj dhe nė lagjen numėr 2 kishte
insistuar tė merrte votėbesimin.
-
-
Mirėpo lagja nė fjalė nuk kishte pranuar qė tė kandidohej ai,
sepse ishte nga Polaci, ku kishte humbur dhe nuk kishte tė
drejtė, nė bazė tė statutit, tė kandidohej prapė. Kėtė trik tė
Ganiut e kishte kuptuar lagja nr. 2 e Skėnderajt dhe kishte
kėrkuar prej tij qė ta lėshonte mbledhjen. Meqė ai kishte mbetur
pa kandidaturė, atė e fton Murat Dauti nė Runikė qė ta merrte
«bazėn» pėr Kuvendin e LDK-sė. Edhe pse me statusin e saj nuk
kishte tė drejtė, ai u bė delegat i Kuvendit nga Bashkėsia
lokale e Runikut.
-
-
Nė mbledhjen e fundit tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės, ku
duhej tė vendosej vendi pėr mbajtjen e Kuvendit,
marksist-leninistėt kėrkonin qė Kuvendi tė mbahej ose nė Runikė,
ku kontrollohej ēdo kalimtar nga shkijet ose nė fshatin Klinė e
Epėrme, ku gjindej punkti mė i madh i policisė ēetnike nė
Drenicė. Insistimi qė Kuvendi i LDK-sė tė mbahej nė kėto fshatra
kishte si qėllim qė shumė delegatė nga fshatrat ku ishte prezent
UĒK-ja nuk do tė
kishin mundėsi tė merrnin pjesė, sepse tani ishin ushtarė tė
saj, dhe pėr tė shkuar nė Runikė ose nė Klinė do tė
rrezikoheshin.
-
-
Pėr shembull pėrfaqėsuesit e fshatit Aēarevė, tė gjithė ishin
ushtarė, si Hysni Shabani, arsimtar i fshatit dhe tė gjithė tė
tjerėt. Po ashtu edhe tė gjithė delegatėt e bashkėsisė lokale tė
Turiēevcit, edhe ata ishin pjesėtarė tė ushtrisė, sepse u
takonin fshatrave Vojnik, Izbicė, Kopiliq, Kllodėrnicė, ku ishte
prezent UĒK-ja.
-
-
Gjithashtu tė gjithė delegatėt e fshatit Llaushė ishin ushtarė,
si Sejdi Geci (Daja i Adem Jasharit), Fadil Geci, Musli Hoxha,
Shaban Zyhrani, Abit Haziri, Zymer Vojvoda e Baci Lilė. Edhe ata
tė fshatit Rezallė ishin delegatė-ushtarė tė
UĒK-sė dhe tė
gjithė kėta ishin kundėrshtarė tė Gani Kocės dhe tė Murat
Dautit.
-
-
Pavarėsisht nga kjo Ganiu dhe Murati vendosėn qė Kuvendi tė
mbahet nė fshatin Klinė. Duke e parė rrezikun, ushtarėt-delegatė
detyrohen tė intervenojnė te Kryetari i Lidhjes Demokratike dhe
tė kėrkojnė nga ai qė Kuvendi mos tė mbahet as nė Runik, as nė
Klinė, por nė fshatrat e kontrolluara nga
UĒK-ja.
Intervenimi bėhet dy ditė para Kuvendit dhe kryetari i Degės nė
Skėnderaj, zotėri Idriz Rreci, kėtė ndėrhyrje «tė njerėzve me
maska», siē na quanin ata, e paraqet nė Kryesi ku isha edhe unė
prezent.
-
-
Ganiu (Koca) kėrkoi sqarime nga Idrizi, i cili na shpjegoi: -
Mbrėmė nė shtėpinė time kanė qenė tre ushtarė tė
UĒK-sė, me
uniforma dhe automatikė, me shenja nė krah, tė cilėt janė
sjellur shumė mirė dhe kanė kėrkuar nga unė qė Kuvendi mos tė
mbahet nė fshatrat ku rrezikohen delegatėt, sepse kemi shumė
pėrfaqėsues qė janė tani nė uniformė, kaq mė kėshilluan dhe u
larguan. Meqė atėherė disa nuk besonin se kishte
UĒK, si puna e Gani Kocės me tė tjerė, heshtėn dhe nuk folėn
asnjė fjalė.
-
-
Nė kėtė mbledhje u vendos qė Kuvendi tė mbahej nė Rezallė, gjė
qė do t'u lejonte tė gjithė pėrfaqėsuesve-luftėtarė tė merrnin
pjesė. Nė Rezallė shkuan edhe delegatėt e fshatit tonė. Nga
Prishtina, nga Kryesia Qendrore, kishin ardhur dy apo tre
pėrfaqėsues, e di se ka qenė Hydajet Hyseni, i dashuri i idealit
tė Gani Kocės, tė tjerėt nuk mė kujtohen. Mirėpo problemi
kryesor qėndronte nė verifikimin e mandatit tė tyre, para se tė
fillonte Kuvendi. Ganiu, parashutisti nga Runiku, sipas
rregullorės sė LDK-sė, nuk kishte tė drejtė tė merrte pjesė nė
Kuvend.
-
-
Pėrkundėr asaj ai kishte marrė me vete djemtė e axhallarėve dhe
vėllezėrit e vet pėr tė sjellė probleme nė Kuvend. Kryesia
Qėndrore dhe Kryesia e LDK-sė, mbajtėn mbledhje me dyer tė
mbyllura, por nuk kishin mundėsi tė vendosin pėr pranimin e
Ganiut nė Kuvend, sepse nė bazė tė dokumenteve ai nuk e kishte
fituar bazėn nė fshatin e vet. Mirėpo Hydajeti e dinte se
punėtorėt e Ganiut dhe tė Muratit kishin vepruar nė ato vende,
ku nuk kishte pjesėtarė tė
UĒK-sė dhe delegatėt ishin shumica tė tyre. Aty ku nuk kishin
mundėsi tė zgjedhin tė vetėt, siē pėrmendėm, kishin anuluar
zgjedhjet dhe i kishin ndryshuar pėrfaqėsuesit.
-
-
Mė nė fund vendoset qė Kuvendi tė fillojė dhe problemi i Gani
Kocės t'i kalojė Kuvendit pėr votim. Zgjidhet kryesia e punės.
Nė kėtė kryesi zgjidhen: Idriz Rreci, Fadil Geci dhe Gani Koci.
Nė votimin e fshehtė, nė pyetjen se a duhet tė marr pjesė Gani
Koci apo jo nė kėtė Kuvend, u vendos qė Ganiu tė marrė pjesė nė
Kuvend, madje edhe tė zgjidhet anėtar i Kryesisė pėr Degėn e
Lidhjes Demokratike tė Kosovės nė Skėnderaj. Idriz Rreci
zgjidhet me aklamacion kryetar i Degės sė Lidhjes Demokratike tė
Kosovės pėr Skėnderaj, ndėrsa pėr anėtarė Kryesie zgjidhen dy tė
rinj Fadil Geci dhe Xhafer Murtezi. Ėshtė e njė rėndėsie tė
veēantė se nė Kuvendin e Lidhjes Demokratike tė Kosovės, Hydajet
Hyseni kishte rolin kryesor dhe insistimi i tij ishte qė Gani
Koci, gjithėsesi tė mbetet nė Kryesi dhe tė thehet statusi i
Lidhjes Demokratike tė Kosovės.
-
-
Kėta lloj njerėzish i duheshin Hydajetit qė ti kishte nė
kryesinė e LDK-sė nė Skėnderaj, pasi qė kėta nė atė kohė nuk
kishin mundėsi tė formonin parti tė re, sepse nuk i
bashkėngjitej askush. Prandaj edhe insistonin qė tė mbeteshin me
ēdo ēmim nė LDK pėr ta shkatėrruar atė mė vonė nga brenda.
-
-
Sa shumė qemė gėzuar, kur tė lartpėrmendurit u liruan nga
burgjet! Mė duhet tė pėrmend se Gani Kocės, kur ėshtė liruar nga
burgu, unė ia kam dhuruar orėn time tė dorės dhe e kam
respektuar si ta kisha vėlla mė tė madh, por mjerisht, i kisha
bėrė respekt njė komunisti stalinist, i cili pėr nderė tė
partisė sė tij e vret babėn, vėllain e tė gjithė ata qė nuk janė
me tė. Shėnimet e Kuvendit i ka edhe «Zėri i Rinisė» dhe Mufail
Limani, i cili ishte prezent si gazetar.
-
-
Gani Koci i kishte sjellė axhallarėt dhe vėllezėrit, tė cilėt
provokonin masėn nga qoshi i portės edhe pse nuk ishin
pėrfaqėsues. Atė ditė, afėr shkollės nė Rezallė kishte kaluar
edhe Adem Jashari, duke shkuar tek Ilaz Dėrguti. Pas pėrfundimit
pa probleme tė mbledhjes shkova deri te Ilaz Dėrguti pėr tė
ngrėnė drekė, bashkė me delegatėt e Llaushės, e morėm do bukė me
vete pėr Hysni Shabanin, tani komandant i Brigadės «Mujė
Krasniqi». Emėrtimi i Brigadės ėshtė bėrė pas vrasjes sė Mujė
Krasniqit, sė bashku me 35 ushtarė tė tjerė nė kufirin
shqiptaro-shqiptar. Pas pėrfundimit tė kėtij Kuvendi gjithēka
doli nė pah, haptas u panė animet, kush ishte me fytyrė e zemėr
nga Lindja e kush nga Perėndimi.
-
-
-
ANKESAT E LAH GECIT
(BALIT LAH)
NDAJ AGJENSISĖ INFORMATIVE REUTERS
-
-
Meqė ēdo ditė e mė tepėr afrohei lufta, fshatin tonė Llaushėn e
vizitonin gazetarė tė ndryshėm tė mediave botėrore, tė cilėt
interesoheshin pėr rrjedhat nė fshat dhe mė gjerė, pėr daljen nė
skenė tė UĒK-sė,
pėr vendqėndrimet e luftėtarėve, kush qėndronte prapa skenės
politike tė saj dhe nga kush udhėhiqej, e pyetje tė tjera. Meqė
ishte dilema se a ekzistonim ne si Ushtri Ēlirimtare e Kosovės
apo jo, populli pėrgjigjej se
UĒK jemi tė
gjithė, prej fėmijėve e deri te pleqtė, sepse nuk durohet mė
Serbia. Vlen tė pėrmendet pėrgjigja e Lah Gecit, qė i kishte 70
vjet dhe i cili thoshte nė njė intervistė me Rojters-in:
-
-
Serbia na ka bėrė ēdo gjė ne shqiptarėve!
-
-
1. Na kanė vrarė qe njėqind vjetė e kėndej.
-
2. Na kanė pėrzėnė nga tokat tona, 300 fshatra na i kanė djegur
nė Toplicė (sot i kemi Muhagjerėt).
-
3. Na kanė vrarė nė vitin 1912 deri nė vitin 1924, sa ka luftuar
Azem Galica.
-
4. Na kanė vrarė nė vitin 1945 (tregonte pėr luftėn e Shaban
Polluzhės, nė tė cilėn kishte qenė pjesėmarrės si i ri nė moshėn
17-vjeēare.
-
5. Na kanė dėrguar burgjeve prej vitit 1945 e deri sot, pa
ndėrprerė.
-
6. Sa u bėmė pėr t'i marrė pak kėmbėt me do shkolla prapė na i
mbyllėn.
-
7. E vrajtėn Tahir Mehen, nė shtėpi tė vet.
-
8. Na e ndėrruan Kushtetutėn.
-
9. Me dhunė na i pėrzunė prej policie djemtė tanė.
-
10. Na i helmuan mė se 7000 fėmijė.
-
11. Na i mbyllėn shkollat, spitalet, fabrikat, na kanė vrarė
nėpėr demonstrata.
-
12. Deshėn ta ndezin luftėn sė pari te ne, e ato tjera Republika
tė ndahen pa therrė nė kėmbė, por djemtė e shkolluar, djemtė e
menēur nuk e lanė tė ndezėt lufta sė pari te ne.
-
13. Shkijet e ndezėn luftėn nė Slloveni, Kroaci e Bosnje, edhe
bota tash e ka marr vesh se kush janė ata.
-
14. Po mundohen edhe neve me na farue, por kanė dalė djemtė tanė
maleve dhe po dojnė me i mbrojtė tokat me pushkė, se nuk kemi ku
tė shkojmė prej shtėpive tona.
-
-
Bali Lah fliste edhe pėr luftėn e Drenicės, nė tė cilėn ka qenė
pjesėmarrės.
-
-
Kėto ishin fjalėt e Balit Lah, kėto katėrmbėdhjetė pika qė i
parashtroi para gazetarėve tė Rojters-it e mediave tė ndryshme.
Meqė ishte fillimi, gjatė ditės ishim pa uniformė, edhe ne u
tregonim kėtyre gazetarėve se:
-
-
- UĒK jemi tė
gjithė, pa dallim. UĒK
janė ata qė kanė ardhur nga vendet e veta, kėtu te ne, e
UĒK jemi ne kur
shkojmė atje si nė Deēan, Llap e vendet tjera. Pyetjeve direkte
u iknim, sepse duhej tė kishim kujdes edhe nga gjithėfarė
gazetarėsh.
-
-
-
DRENICA GJITHMONĖ
KA DERDHĖ GJAK PĖR LIRI
-
-
Qysh nė kohėn e Mbretit Zog, vėllezėrit Miftar dhe Halil
Bajraktari shkojnė nė Shqipėri dhe nga atje sjellin Mehmet
Gradicėn nė Drenicė. Mehmeti ishte i vetmi qė kishte mbaruar
shkollėn ushtarake nė Itali dhe emrohet kryeshef i policisė pėr
Drenicė. Nė atė kohė formohen edhe brigadat (ēetat, si u kanė
thėnė atėherė) e Vullnetarėve Shqiptarė pė ruajtjen e kufirit me
Serbi. Nė kullėn e Bajraktarėve tė Llaushės merret vendimi pėr
formimin e kėtyre brigadave. Ato vepronin nga Peja deri te Molla
e Kuqe, duke pėrfshirė edhe Drenicėn, Artakollin, Shalėn, Llapin
dhe njė pjesė tė Rrafshit tė Kosovės. Nė Pejė, emėrohet
komandant Shaban Polluzha, ndėrsa komandant i vullnetarėve nė
Kollashin ka qenė gjyshi im Halil Bajraktari, i cili kishte
gradėn major.
-
-
Bajraktari i Llaushės-Miftari ishte bajraktar i shtatė bajraqeve
dhe Kryetar i Kėshillit tė Pajtimeve (Islihatit) qė shtrinte
influencėn e vet deri nė Shqipėri. Miftar Bajraktari ka qenė
njeri i menēur dhe i respektuar. Ata qė e kanė njohur, Behram
Bajraktari si Tafė Beka, e pėrshkruajnė atė si njė njeri shumė
tė afėrt me njerėzit. Ndėrkohė ndodhi thyerja e Shaban Polluzhės
me Mehmet Gradicėn. Puna arrin deri aty sa Mehmet Gradica e
rrethon Shaban Polluzhėn nė shtėpinė e tij nė Polluzhė me 30
xhandarrė shqiptarė. Daja im, Sefer Uka i cili ishte xhandar i
Mehmet Gradicės, me rekomandimin e Miftar Bajraktarit, e
lajmėron nėnėn e Shabanit, qė t'i thoshte tė birit tė largohej
nga shtėpia si dhe i kishte treguar se nė cilėn anė tė rrethimit
gjendej ai. Kėshtu Shabani kalon rrethimin pa problem.
-
-
Mehmeti i revoltuar i burgos 15 xhandarė pėr shkak tė dėshtimit
tė aksionit pėr kapjen e Shabanit. Nė burg kishte futur edhe
Sefer Ukėn, dajėn tim, nė cilėsinė e udhėheqėsit tė grupit. Pa
vonuar intervenon Miftar Bajraktari dhe kėrkon nga Mehmeti qė
Sefer Ukėn t'ia sjellė nė zyrė, tė cilin e pyesin:
-
-
- Pse e ke lejua Shaban Polluzhėn tė dalė prej rrethimi? Seferi
pėrgjigjet:
-
-
- Gjatė luftės nė Kollashin, Shaban Polluzha ka luftuar nė
kėmbė, pa iu trembur syri, e unė nuk kam mundur ta kryej
urdhėrin pasi qė kam patur respekt tė jashtzakonshėm ndaj tij! I
gjendur nė kėtė situatė, Mehmet Gradica i liron tė gjithė tė
burgosurit.
-
-
Me njė fjalė, gjatė luftės 1941-1944 kjo pjesė e Kosovės
administrohej nga shqiptarėt. Kryetar i Skenderajt ishte Sefer
Haxhia i Llaushės. Gjatė viteve 1944-1945 nė Shqipėri forcohet
krahu komunist i ndihmuar nga Dushan Mugosha dhe Milladin
Popoviēi. Kėshtu brigadat partizane tė Shqipėrisė arrijnė nė
Kosovė e sė bashku me ato tė Jugosllavisė, nė tė cilat kishte
edhe shqiptarė tė Kosovės, fillojnė luftėn kundėr brigadave
nacionaliste shqiptare pėr ta shkatėrruar pushtetin e tyre nė
Drenicė dhe mė gjerė. Nacionalistėt duke parė rrezikun e
vėllavrasjes vendosin ta formojnė brigadėn e Shaban Polluzhės
pėr t'i bashkuar tė gjithė.
-
-
Pėrseri, pėr formimin e kėsaj brigade vendimi ėshtė marrė nė
kullėn e Miftar Bajraktarit. Vendoset qė komandant tė jetė vetė
Shaban Polluzha. Pastaj pason marrėveshja e Shaban Polluzhės me
Fadil Hoxhėn qė tė mos luftojnė mes vete. Qysh pas vitit 1941,
kur Gjermania kishte sulmuar Jugosllavinė e vjetėr, shqiptarėt e
Kosovės i gjeti tė pushtuar dhe detyrimisht, prej dy tė kėqijave
ata do tė zgjidhnin atė mė tė voglėn, pra e zgjodhėn Gjermaninė
edhe pse ajo ishte po ashtu okupatore.
-
-
Megjithatė dihet se nė Kosovė, ditėt e Gjermanisė dhe tė Italisė
njihen si ditėt e Bashkimit Kombėtar, sepse nė njė formė
shqiptarėt ishin liruar nga sundimi i Serbisė edhe pse tė
pushtuar, qenė tė bashkuar dhe ndjeheshin shumė mė tė lirė.
Marrėveshja komuniste shqiptaro-jugosllave pėr ta luftuar
pushtuesin e ashtuquajtur nazifashist, krijoi nė fakt
mosmarrėveshje shumė tė mėdha, pasojat e tė cilave u paguan
shumė shtrenjtė. Nė Kosovė, ideja komuniste nuk pėrfaqėsohej nga
masat e gjėra, sepse qe dhe mbetet njė ide sllave, bolshevike, e
lindur nė Rusi dhe nuk do t'i sillte asnjė tė mirė popullit
shqiptar. Fill pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė, si edhe gjatė
saj, ushtria ēetnike serbosllave kishte nė plan qė tokat
shqiptare t'i boshatiste dhe t'i popullonte me serbė e malazez,
duke vrarė dhe duke prerė sa ma shumė shqiptarė qė tė ishte e
mundur.
-
-
Mixha Tafė dhe Behram Bajraktari tregonin se si Brigada e Shaban
Polluzhės ishte nisur nga Drenica pėr nė Podujevė e nga kėtu pėr
tė shkuar nė Srem. Shkijeve u pėrshtatej qė shqiptarėt tė hynin
me ēdo kusht nė trena pa armė, duke u thėnė se armėt do t'i
merrnin kur tė zbrisnin. Miftari ka reaguar dhe kėrkuar qė
shqiptarėt tė ktheheshin. Ishte i bindur se ai marshim do tė
pėrfundonte si ai i Tivarit. Nė atė grup njerėzish ka pasur edhe
nga ata qė i kishin shpėtuar masakrės sė Tivarit, tregonte mixha
Tafė. Nga Drenica ata kishin dėgjuar lajme rrėnqethėse. Nė lumin
Klina qenė masakruar 28 burrat mė tė mirė tė Drenicės, nė mesin
e tė cilėve ishte edhe Halil Bajraktari - vėllau i Miftar
Bajraktarit.
-
-
Forcat ēetniko-partizane kishin filluar operacionet e tyre nė
Drenicė, prandaj Miftar Bajraktari kundėrshtoi shkuarjen nė Srem
duke u thėnė luftėtarėve:
-
-
- Mė mirė ėshtė tė kthehemi dhe ti lėmė eshtrat nė Drenicė, se
sa tė shkojmė nė Srem dhe tė na e bėjnė mė zi se nė Tivar.
-
-
E gjithė brigada vendos tė kthehet nė Drenicė pėr t'i mbrojtur
familjet e veta. Pas kthimit tė kėsaj brigade nė Skenderaj,
ēetniko-partizanėt detyrohen t'i lirojnė tė burgosurit e mbetur,
tė tjerėt i kishin pushkatuar mė parė, pa gjygj. Ekzekutimi i
tyre ka njė ngjashmėri tė frikshme edhe me disa ekzekutime tė
luftės sė fundit shqiptaro-serbe, pasi viktimat e lidhura
kriminelėt i vrisnin me mjete mizore si ēekiē, sopatė, kazma e
thika. Dihet se ēfarė dhembjesh torturuese shkaktojnė kėto
mjete. Pėr tė mbuluar sadopak klithmat e dhimbjeve, serbėt
kishin organizuar orkestra me magjupė tė cilėt kėndonin nė kupė
tė qiellit.
-
-
Sipas kallzimeve, edhe atėherė romėt vendas tė udhėhequr nga
ēetniko-partizanėt, si Ali Shukriu, kanė marrė pjesė me hatėr a
me zor nė ekzekutimin e shqiptarėve. Pėr shkak tė kėtyre
torturave dhe vrasjeve mbahet njė protestė nė Skenderaj.
Pjesėmarrėsit kėrkojnė njė takim me Fadil Hoxhen pėr thyerjen e
marrėveshjes nė mes tij dhe Shaban Polluzhės. Tė gjithė ata qė
kanė folur para masės nė protestė, mė vonė, ēetniko-partizanėt i
kanė pushkatuar, madje edhe disa shokė tė vet partizanė, qė
kishin kundėrshtuar masakrėn e Drenicės.
-
-
Nė atė kohė, Mehmet Gradica dhe Shaban Polluzha prapė
konsideroheshin kundėrshtarė me njėri-tjetrin, pėr shkak tė
bindjeve politike. Mehmet Gradica gjendej nė Shalė, nga tė
gjithė njihej si nacionalist dhe antikomunist i pėrbetuar dhe
strateg i shkėlqyeshėm ushtarak, pėr kėtė arsye edhe i duhej
brigadės sė Shaban Polluzhės. Pėr pajtimin e Shabanit dhe tė
Mehmetit rolin kryesor e ka luajtur Miftar Bajraktari.
-
-
Me ardhjen e Mehmetit nė brigadė, sipas tregimeve tė pleqve,
shumė ēka kishte ndryshuar. Mehmeti e kishte ditur se luftėn e
kishin humbur nacionalistėt, ngase kundėrshtare e kėsaj lufte
ishte Shqipėria, brigadat e sė cilės silleshin nėpėr Kosovė dhe
kryenin po tė njejtat punė qė kryenin ēetniko-partizanėt shkie.
Mehmet Gradica u kishte thėnė ushtarėve tė vet:
-
-
- Kush nuk ka vra shkije, haptas mund tė kthehet nė shtėpi,
sepse nacionalistėt nuk e kanė pėrkrahjen e shtetit amė
Shqipėrisė! Disa partizanė tė brigadave nga Shqipėria,
rastėsisht e kishin gabuar rrugėn dhe hyjnė nė Shtabin e
Brigadės sė Shaban Polluzhės duke bėrtitur:
-
-
- Vdekje fashizmit! Mehmeti i pyet pėr shkiet, ata pėrgjigjen: -
Serbėt, ashtu si ne, janė komunistė! Mehmeti urdhėron t'u pritet
nga njė vesh, pasi qė ishin shqiptarė. Ky fakt dėshmon se lufta
e Mehmet Gradicės ishte luftė antikomuniste e antiserbe jo
antishqiptare.
-
-
Histori tė ngjashme tregonte edhe Mixha Shaban (Jashari). Lufta
e Shaban Polluzhės ka qenė lufta mė e organizuar dhe mė masive
kundėr sllavokomunistėve, por pėrkrahje nuk ka pasur, sepse
Shqipėria ishte rreshtuar nė vijėn komuniste sllave. Nė mbarim
tė luftės, apo mė mirė tė themi nė ripushtimin e Kosovės nga
sllavo-komunistėt, tė ndihmuar nga bashkėmendimtarėt idelogjikė
shqiptarė, me gjashtė mars tė vitit 1945 vritet Halili, Miftari
tri javė pas Halilit, gjithashtu vriten edhe tre meshkuj tjerė,
Cena, Rexha dhe Hasani, djali i Miftarit. Nga kjo familje
numerikisht e madhe mbeten vetėm fėmijėt e Halil Bajraktarit,
babai im Ademi (nėntė vjeēar) dhe tre djemtė e Miftarit (Muja i
zėnė rob nga gjermanėt), Zeqa 16 vjeēar, i cili ishte nė luftė
me babėn e vet dhe Mala 9 vjeēar. Nė mal kishte mbetur Behrami
(djali i Rexhes) deri nė vitin 1947 dhe Brahimi djali i Cenės 15
vjeēar.
-
-
Sipas tregimeve tė gjyshes sime, Emines, bijė e Kocėve tė
Polacit, pas vrasjes sė meshkujve nga ēetniko-partizanėt, kėta
tė fundit vijnė pėr tė djegur shtėpitė dhe kullat e
Bajraktarėve. Fėmijėt e Halilit i kanė futur nėn shkallė pėr t'i
djegur tė gjallė. Ndėrkohė kishte ardhur njė njeri me kalė tė
bardhė dhe kishte pyetur se tė kujt ishin ata fėmijė? Gjyshja i
tregon se ishin tė Halil Bajraktarit. Ky pastaj i pyet se kush i
kishte futur aty? Ajo nuk pėrgjigjet, por vetėm i rrudh krahėt.
Pastaj po ai person enigmatik i urdhėron tė dilnin nga
nėn-shkallėt dhe t'i bashkoheshin pjestarėve tė tjerė tė
familjes, pėr t'u strehuar diku tjetėr nė fshat. Ndėrkohė
shtėpive tė bajraktarėve u kishte dalė flaka. Gjyshja mė vonė ka
thėnė se ai njeriu me kalė tė bardhė ka qenė Brahim Ternafci, tė
cilin e kishin shpėtuar Miftari dhe Halili nė Kollashin nga
pushkatimi i sigurtė si komunist.
-
-
Ajo tregonte se kur e kishin shpėtuar Brahim Ternafcin, Miftarin
dhe Halilin i kishin burgosur. Mirėpo Mehmet Gradica kishte
ndėrhyrė pėr lirimin e tyre. Mehmeti ka shkuar nė Prizren dhe ka
kėrkuar lirimin e tyre pakusht. Me kėtė rast u kishte siguruar
edhe njė pajton nga burgu i Pejės deri nė Prizren. Pastaj bashkė
me Mehmetin ishin kthyer nė Drenicė. Pėrveē djegies sė shtėpive,
me ardhjen e komunistėve nė pushtet, familjes sė Bajraktarit i
konfiskohet edhe pasuria e patundėshme.
-
-
Nė vitin 1956 fillon aksioni pėr mbledhjen e armėve. Ky aksion
organizohet nė tėrė Kosovėn por me aksent tė veēant nė Drenicė
dhe fshatrat rreth saj. Kėshtu qė tė gjithė meshkujt e familjes
Bajraktari burgosen dhe maltretohen si: Behrami, Brahimi, Muja,
Zeqa dhe babai im Ademi. Tė gjithė i kanė lidhur dhe zbathur i
kanė lėnė nė borė nė oborrin e shkollės sė Llaushės.
Ēetniko-komunistėt e Rankoviqit kėrkonin prej tyre armatimet e
prindėrve. Pėrkundėr asaj qė prindėrit i kanė pasur armėt me
veti kur janė vrarė, kėta maltretoheshin prapė pėr armė qė s'i
kishin. Madje edhe kur e kishin sjellė kufomėn e Miftar
Bajtaktarit nė Llaushė nga Krasmirofci ku kishte vdekur, djalin
e tij Zeqėn e kishin dėnuar me 60 ditė burg. Babait tim, Ademit,
ia kishin ngarkuar tė gjitha pushkėt qė kishin zėnė nė fshat dhe
e kishin detyruar t'i dėrgonte nė Skėnderaj.
-
-
Gjyshja na ka treguar se Ademin e kanė marrė tė lidhur pas kalit
duke e tėrhequr zvarrė deri tek Lantė e Llaushės. Kur baba i
dėrgon pushkėt nė Skenderaj, njė polic shka i kishte thėnė:
-
- Hajde i biri i Bajraktarit, se sa i ke sjellė nė shpinė, dy
herė mė shumė ke nė shtėpi!
-
-
Nė vitin 1968 fillon njė etapė e re nė historinė e Kosovės.
Fitohet e drejta e pėrdorimit tė flamurit kombėtar, me tė cilin
shqiptarėt kishin luftuar gjatė gjitha luftrave tė tyre. Hidhen
themelet e Universitetit tė Kosovės, por Kosovės nuk i akordohet
statusi Republikės. Pra, demonstratat e asaj kohe sjellin disa
ndryshime nė tė mirė tė shqiptarėve, por ato ndryshime qenė
shumė tė vogla nė krahasim me kėrkesat e popullit tonė. Mu pėr
kėtė, lufta pėr liri vazhdoi nė forma tė ndryshme deri nė
eskalimin e demonstratave tė vitit 1981.
-
-
Shqiptarėt e Kosovės arrijnė qė nė Universitetin e Prishtinės tė
pėrgatisin gjenerata studentore, magjistra e doktorė shkencash
dhe akademikė, mirėpo liria ishte ende larg. Gjeneratat
studentore tė vitit 1981-82 marrin njė rol shumė tė rėndėsishėm
nė historinė e popullit tonė, sepse prapė fillon njė tjetėr
etapė pėr Kosovėn. Tė gjithė studentėt, punėtorėt dhe mbarė
populli bashkohen dhe fillojnė demonstrata pėr Republikėn e
Kosovės. Gjatė kėtyre demonstratave derdhet gjaku i bijve dhe i
bijave mė tė mirat tė popullit. Dobėsia e grupeve studentore tė
atėhershme qėndron nė faktin se shumė lehtė pranuan se bėnin
pjesė nė grupe tė caktuara ideologjike, gjė qė i dha mundėsi
shkieve t'i burgosin, shkatėrrojnė e nga ana tjetėr t'i
paraqesin si armiq edhe tė Europės Perėndimore, si grupe
staliniste qė kėrkonin destabilizim.
-
-
Tė gjitha bibliotekat e burgjeve serbe kanė qenė tė mbushura me
veprat e Marksit, Engelsit dhe tė Leninit, e, edhe nėse
studentėt para burgosjes nuk kishin qenė marksist, pas lirimit
ata dolėn marksist e bolshevik tė pėrbetuar, qoftė edhe si shkak
i leximit tė asaj literature. Nė maj tė vitit 1981 soldateska
serbe sulmon fshatin Prekaz, konkretisht shtėpinė e Tahir dhe
Nebi Mehės. Si gjithėherė fshati Prekaz, edhe kėsaj radhe Tahir
Meha, e pret armikun me barot duke i vrarė shumė shkije, mirėpo
nė kėtė luftė vdesin edhe trimat Tahir dhe Nebih Meha. Ajo
ngjarje ka pasur njė jehonė tė jashtėzakonshme pozitive nė
Kosovė.
-
-
-
DAJĖ, I
KEMI PUNĖT
E
PĖSHTJELLUEME!
-
-
Nė vitin 1996 gjėrat ndryshuan shumė. Di se gjėrat nuk kanė
ndryshuar nga brenda. Kėto ndryshime janė bėrė nga Zvicra dhe
nga Shqipėria. U bėnė ndryshimet e raporteve nė Shqipėri. Dihet
shumė mirė se nė ē'pozitė ra Shqipėria nga forcat paramilitare,
apo militare greke, apo nga revolucioni i vonuar grek dhe
armatimi ra nė duar tė tėrė popullit dhe tė fėmijėve. Nga kjo
gjendje u pėrfitua nga rasti, qė njė pjesė e Lėvizjes Popullore
tė Kosovės, qė ishte nė veprim nė Zvicėr dhe Gjermani, tė marrin
armatimin nga populli, pėr pak para. Pėrmes Ardian Krasniqit dhe
disa djemve tė tjerė tė Drenicės armatimi ka hyrė nė Kosovės. Nė
kullėn e Adem Jasharit ka shkuar Rexhep Selimi. Tė gjitha kėto i
kam marrė vesh nga Hamėz Jashari, njė javė para se tė ndodhte
rasti i qėndresės sė Jasharajve, i cili mė pati thėnė: - Dajė i
kemi punėt e pėshtjellueme!
-
-
Unė nuk kisha dijeni rreth pėrēarjeve pėr tė cilat mė foli
Hamza. Periudha e vitit 1996 dhe deri nė fund tė 1997, pėr mua
qe e panjohur, sepse unė kam qėndruar nė Gjermani. Nė vitin 1997
unė u ktheva nė Kosovė. Do t'i kthehem edhe njėherė shkurtmisht
atij tubimit nė Heilbron (qytet afėr Stuttgartit nė Gjermani).
Nė atė kohė qe vrarė siē dihet mėsuesi Halit Geci, tė cilin e
kemi pasur mėsues tė gjithė nxėnėsit e Llaushės dhe e kemi
dashur, sepse ka qenė mėsuesi mė i mirė. Nė kėtė mbledhje i kam
pėrmendur familjet e Besim Ramės dhe tė Osman Gecit, tė cilave
duhej t'u ndihmohej, sepse ata po qėndronin maleve me pushkė nė
dorė, ndėrsa nė shtėpi nuk kishin bukė pėr tė ngrėnė.
-
-
Masa iu pėrgjigj kėsaj thirrjeje, mirėpo nuk u arrit asgjė,
sepse u krijua pėrēarja mes Lėvizjes Popullore tė Kosovės dhe
Lidhjes Demokratike tė Kosovės. Rrahim Beka, i Kllodėrnicės,
komuna e Skėnderajt, i mblodhi 3'300 DM, mua m'i ka dhėnė 2'000
DM, se ku i ka dėrguar 1'300 DM atė nuk e di. Ky fakt ėshtė i
rėndėsishėm tė dalė nė pah, se mė vonė i kam dėgjuar disa fjalė,
ndėrkohė qė unė i kam tė gjitha me shkrim. Unė i kam dėrguar
2'000 DM nė Llaushė, 200 DM ia kam dhėnė Osman Gecit, 300 DM ia
kam dhėnė familjes sė Besim Ramės, tė hollat tjera ia kam dhėnė
Jetullah Gecit, pėrgjegjėsit tė Llaushės, udhėheqėsit tė Njėsive
Mbrojtėse, dajės sė Adem Jasharit.
-
-
Nė UĒK ishin kyēur
edhe disa njerėz me njė tė kaluar jo aq tė pastėr. Kėta persona
tė kaluarėn familjare e kishin fantastike, por kishte dobėsi tek
e kaluara e tyre individuale, me batica e zbatica, me disa
hajni, megjithatė ata ishin kyēur drejtpėrdrejtė nė luftė. Aty
ishte kyēur edhe Rexhep Selimi, sipas fjalėve tė Hamėz Jasharit,
«qė nga viti 1996». Edhe Sulejman Selimi e disa djem tė tjerė tė
fshatit tonė. Ishte kyēur edhe Abedin Rexha i Vojnikut.
-
-
Gjatė kėsaj periudhe unė shkova te Adem Jashari. Shtabi mblidhej
nė shtėpinė e Shani Gecit, nė Llaushė. Pėrse pikėrisht nė
Llaushė, dhe pėrse janė marrė e shkepur tė gjitha informacionet
nga Llausha, shkaku ishte i thjeshtė, sepse nė shtėpinė e Shani
Gecit, te nipi (djalit tė djalit) i Miftar Bajraktarit, ishte
njė telefon, tė cilin ai na e la nė pėrdorim. Kėtė telefon e
shfrytėzonte edhe Adem Jashari, sepse mendohej se aparati nė
shtėpinė e Adem Jasharit konsiderohej i pėrgjuar. Ky ishte
telefoni 303, nė tė cilin kanė thirrur edhe nga Zvicra, edhe nga
Amerika. Rexhep Selimi tė gjitha marrėveshjet i ka bėrė me
Zvicėr nga ky aparat. Nė fillim nuk kemi patur ndasi. Tė gjitha
tė hollat kanė kaluar pėrmes Rexhep Selimit, sepse ai ka patur
lidhje tė ngushta me Hashim Thaēin dhe Ibrahim Kelmendin.
-
-
Ndėrsa Ademi nuk ka patur kėso lidhjesh, Ademi ka patur lidhje
me Sami Lushtakun, me vėllain e vet Rifat Jasharaj, me Fehmi
Lladrovcin. Gjatė periudhės kur shkon Rexhep Selimi nė familjen
e Shaban Jasharit, kėtė e kam dėgjuar nga Hamza, po ashtu nga
Rifat Jasharaj, ai i kishte thėnė Mixhės Shaban:
-
-
Ti i ke tre djem, e unė jam i katėrti, unė do tė vdes pėr
djemtė, sikur me qenė biri yt.
-
Me Rexhep Selimin ka qenė edhe njė person tjetėr: e ka pasur
pseudonimin «Luli». Gjatė tre muajve qėndrimi nė shtėpinė e Adem
Jasharit, askush nga familja Jasharaj nuk e ka ditur se kush
ėshtė «LULI», kėto m'i ka thėnė Hamza, ndėrkohė familja Jasharaj
ia ka hapur dyert e shtėpisė, e ka mbajtur, i ka dhėnė me ngrėnė
sikur tė ishte anėtar i kėsaj familjeje.
-
Kėta kanė qenė nė dijeni pėr ēdokėnd qė ka ardhur nė shtėpinė e
Jasharajve, kurse Jasharajt nuk kanė qenė nė dijeni se kush na
qenka «LULI». Megjithatė, Hamėza mė ka thėnė:
-
-
- Unė e mora vesh, daj, se kush na ėshtė «LULI», por Rexhep
Selimi kėtė nuk ua kishte treguar kurrė. Kjo tė jap
automatikisht tė kuptosh se kemi tė bėjmė me njė lėvizje
komuniste, me fshehjen e realitetit tek njė familje ku ha bukė,
kėtu ėshtė parė qėllimi. Pas disa kohe Rexhep Selimi i ndėrpreu
marrėdhėniet me Adem Jasharin, edhe pse ishin bėrė miq, (Rifati
ia kishte dhėnė vajzėn djalit tė vėllait tė Rexhep Selimit,
Asllanit). Kėto gjėra nė masė nuk janė vėrejtur. Unė iu drejtova
Hamzės me atė rast:
-
-
- Pėrse Dajė po ndodhin kėto?
-
-
Ai m'u pėrgjigj:
-
-
- Nuk e di Dajė, por punėt janė keq!; dhe shtoi se u bėnte apel
atyre dhe neve, mos tė vrisnim policė nė Skėnderaj, sepse «juve
nuk ju njeh askush!» Kėtė ua ka thėnė atyre edhe neve. Kjo ka
qenė realitet i pakontestueshėm.
-
-
Ėshtė me rėndėsi tė pėrmendet edhe njėherė se nė atė periudhė,
Llausha kishte vetėm 36 kallashnikovė, nga tė cilėt shtatė
kallashnikovė, pushko-mitralozi, pushko-snajpere, dhe disa
granata dore ishin pronė e jona, pronė e shtatė vėllezėrve Geci.
Ky ishte i tėrė armatimi qė posedonte Llausha. Kjo ka qenė nė
vitin 1998. Jo vetėm nė Llaushė, por e tėrė Drenica e kishte
vetėm kėtė pushko-mitraloz 12.7.
-
-
Llausha ishte njė pikė e nxehtė, sepse aty u vra ai djali nga
Rakinica, mandej u vranė dy policė serbė qė gjendeshin nė
kamion, pastaj u vranė edhe dy policė tjerė shkije se nuk iu
bindėn urdhėrave tė Njėsiteve tė Llaushės. Kėta dy tė fundit u
vranė konkretisht nga unė, ata gjendeshin nė kamion. Aty kanė
qenė Sulejman Selimi Jetullah Geci dhe ushtarėt tjerė tė
Llaushės. Ne aty i prisnim njėsitė speciale tė Arkanit, tė cilat
duhej tė kalonin nėpėr Llaushė, d. m. th. ne i prisnim me grykė
tė pushkės. Disa ushtarė tanė e bėnin kontrollimin e rrugės dhe
na lajmėruan.
-
-
Vrasja e policėve nė kamion u komunikua pastaj pėrmes mjeteve tė
informimit, ku supozohej se janė qėlluar nė Llaushė dhe shtohej
se njėri nga ata kishte arritur deri nė Klinė. Tė dytė kanė
vdekur. Ata kishin ardhur prej Gjakove tė bėnin inspektimin me
kamion duke u interesuar se si shkonte puna nė Drenicė. Kjo
ishte situata e tensionuar nė Llaushė.
-
-
-
KUSH JEPTE URDHĖRAT
PĖR VRASJE TĖ
INTELEKTUALĖVE SHQIPTARĖ NĖ KOSOVĖ
-
-
Edhe njė thyerje tjetėr qė e kemi patur ka qenė tek Abedin Rexha
nė janar apo shkurt tė vitit 1998. Me faks kishte ardhur nė
Prishtinė kėrcėnimi nė tė cilėn thuhej se ishin «dėnuar me
vdekje disa gazetarė e zėdhėnės, kryeredaktorė tė gazetave dhe
vetė Rugova».
-
-
Ne ishim tek Abedin Rexha, me Ademin, Mujė Krasniqin, Rexhep dhe
Sylejman Selimin dhe Jetullah Gecin - komandantin e Llaushės. Tė
gjithė e hapėm temėn se si mund tė ndodhte ajo punė? I pranishėm
qe edhe Nuhi Geci, i cili tha:
-
-
- Nė qoftė se ėshtė e vėrtetė kjo, se iu kanė kėrcėnuar Rugovės
e tė gjithė kėtyre njerėzve tjerė, unė sot po e lė pushkėn, se
nuk dua tė vras shqiptarė!
-
-
Rexhep Selimi na tha se ishte hera e parė qė po dėgjonte pėr
kėso rastesh. Mandej ne e kaluam atė temė, mirėpo tėrthorazi
kuptuam se ka shenja tė kėrcėnimeve ndaj njerėzve publikė dhe
redaktorėve tė gazetave tė ndryshme tė Kosovės.
-
-
Pėr tė argumentuar kėtė mė duhet tė kthehem nė vitin 1994. Nė
atė kohė mė ka ardhur njė ofertė, jo nga Adem Jashari sigurisht,
por nga dikush tjetėr, pėr tė vrarė kryeredaktorin e gazetės
erotike «Amori». Nuk mė kujtohet emri i tij. Unė e kisha lexuar
njė numėr tė asaj gazete. Fatbardhėsisht, kisha qenė nė Gjermani
dhe kisha parė me qindra gazeta erotike e pornografike, tė cilat
nuk e pengonin askėnd, si rrjedhim nuk mė shkoi fija e mendjes
ta vrisja kryeredaktorin e saj. Nė qoftė se niseshim nga
arsyetime tė tilla, atėherė do tė na ishte dashur t'i vrasim
gjithė redaktorėt perėndimorė tė gazetave tė ngjashme.
-
-
- Jo, kjo punė, pėr tė vrarė kėtė redaktor nuk ėshtė asgjė, ai
nuk po bėn asgjė tė keqe, me kurrfarė politike nuk po merret!
qeshė shprehur, pasi mora atė «urdhėr». Kėtė ofertė-urdhėr e kam
marrė prej Rexhep Selimit, tė cilin unė nuk e njihja nė vitin
1994. Me kėto qė po them dua tė vė nė dukje ekzistencėn e dy
vijave, qysh atėherė, tė cilat janė pėrpjekur tė bashkėngjiten
nė vitin 1997.
-
-
Me urdhėrin e Lėvizjes Popullore tė Kosovės Rexhep Selimi shkon
tek Adem Jashari. Rexhepi deklaron se kishte ardhur tek Adem
Jasharaj me urdhėrin e Shtabit tė Pėrgjithshėm, pėr ekzisencėn e
tė cilit ne nuk kemi ditur asgjė.
-
-
Kėtė deklaratė Rexhep Selimi ia ka dhėnė javorės «Zėri» pas
luftės.
-
-
Unė personalisht e kam kėrkuar Shtabin e Pėrgjithshėm dhe nuk e
kam gjetur.
-
Ne, komandant e kemi pasur Adem Jasharin, e asnjė tjetėr. Me
rastin e bashkimit tė kėtyre dy vijave, ato janė bashkuar me
qėllime tė ndryshme. Ata e kanė patur qėllimin e vet, ndėrsa
Ademi me qėllim tė pėrkrahjes sė Shtetit tė Republikės sė
Kosovės.
-
-
-
MASAKRAT SERBE
NĖ LIKOSHAN DHE QIREZ
-
-
Nė rastin e Likoshanit, sipas informatave qė kam unė, ka qenė
Musė Jasharaj. Musa ka qenė me Sabit Lladrovcin edhe me Rasim
Kliqinėn. Nė kėtė rast ata shkojnė me e marrė njė pushkė gjuetie
dikund. Nė momentin kur takohen me policinė e shkieve, fillojnė
tė shtėnat, te gjashtė lisat. Aty vriten dy-tre policė. Nė
ndihmė, kėtyre tė treve, u vijnė edhe shtėpia e Brahim Ajetit tė
Qirezit, vėllau i Brahim Ajetit dhe djali i tij, qė tė dy vriten
me atė rast. Ne na njoftuan me radio-lidhje qė po luftohet nė
Likoshan.
-
-
Njėsiti i Llaushės ka marrė vesh pėrmes radio-lidhjes se po
luftohet nė Likoshan, ata shkojnė mė herėt pėr ta ndihmuar atė
fshat. Ne kishim planiufikuar njė aksion tjetėr, mirėpo nuk
mundėm ta kryejmė, sepse na u desh tė niseshim pėr Likoshan. Sė
bashku me Sulltanin dhe disa djem tjerė detyrohemi qė tė ndalim
njė automjet kombi, t'i zbresim udhėtarėt dhe me ushtarė tė
shkojmė nė Qirez. Kjo ka ndodhur te betoni nė fshatin Polac. Kur
shkuam nė Qirez ishte plagosur Sabit Lladrovci, Musa Jashari dhe
njė tjetėr nga Llausha nė dy kėmbėt nga helikopteri. Aty kishte
luftuar edhe Rifat Mėziu, shok i imi i klasės.
-
-
Njė civil i plagosur tėrhiqet dhe shkon te familja Ahmeti, kjo
gjė shėrben si shkak pėr tė masakruar familjen Ahmeti. Njėsitė e
Musės kalojnė. Musa ka qenė i plagosur nė kokė, Sabit Lladrovci
nė kėmbė, vetėm Rasim Kliqina ka shpėtuar pa plagė. Njėsiti i
Llaushės shkon pėr t'i ndihmuar, pėr tė marrė tė plagosurit, por
njėri nga ata plagoset edhe vetė. Rifat Mėziu vret njė polic nė
helikopter, i cili fluturonte ulėt nė ndjekje tė veturės. Mjetet
e informimit serb e japin lajmin e vrasjes sė njė polici serb nė
helikopter.
-
-
Ne kemi mbėrritur me pak vonesė, pasi ata qenė plagosur, e tek
Xhamia e Qirezit jemi takuar me Adem Jasharin. Ai na pyeti se
kush prej nesh do tė shkonte tek Prekazėt pėr tė parė se ē'ka
ndodhur. Likoshani ishte nė pjesėn tjetėr, nė anėn e majtė,
Prekazėt e Qirezit ishin nė anėn e djathtė, si nė kodėr. Ne nuk
e njihnim edhe aq mirė atė terren. Vullnetarisht jemi deklaruar,
Rifat Mėziu, Mujė Shabani nga Mikushnica, pastaj Xhafer Koca
prej Polaci, Avni Haxha prej Aēareve dhe unė, kėshtu u bėmė
pesė.
-
-
Ka qenė data 28 shkurt 1998. Mujė Shabani i kishte tezakėt e vet
nė atė fshat dhe e njihte terrenin mė mirė se ne, ndaj edhe na
priu. Kemi shkuar nė pjesėn e poshtme tė shtėpive tė Prekazėve
tė Qirezit. Autoblindat gjendeshin nė kodėr. Gjithēka ishte e
zbuluar, mal nuk kishte aty, vetėm megja dhe ferra, terreni
ishte shumė i papėrshtatshėm. Meqė ishte errėsuar, ne depėrtuam
deri afėr shtėpive.
-
-
Te shtėpia e parė, u thashė atyre tė katėrve, se do tė futesha
nė shtėpi, dhe nga kati i saj i tretė tė vėzhgoja ndonjė dritė
me anė tė sė cilės do tė mund tė identifikonim pozicionet e
shkijeve. Vėllai i Brahim Ajetit dhe djali i tij i kishin vrarė
tre policė, edhe Musa i kishte vrarė tre policė. Njė qen qė
ndodhej tek dyert e hyrjes ka lehur. Mujė Shabani ishte
«specialist» pėr kėtė punė. I ėshtė afruar qenit dhe ia ka
zgjidhur zinxhirėt, ai iku pa bėrė asgjė. Pastaj, ne e vėrejtėm
policinė nė oborrin e Sheremet Prekazit, tė cilit iu kishin
vrarė katėr djem.
-
-
Aty kishin qenė autoblindat, terreni ėshtė pak si nė kodėr ku
gjendej njėra autoblindė, e pak mė larg e dyta. Njė tjetėr u
kishte mbetur nė pleh, ata ulėrinin. U thashė shokėve se nuk
kishim ēare pa i sulmuar, sepse dritat e mjeteve qenė tė ndezura
e ata nuk mund ta dinin se sa veta ishim, pesėdhjetė apo njėqind
veta, vetėm duhej tė zgjeroheshim pak dhe t'i sulmonim bash aty
ku gjėndeshin autoblindat.
-
-
Ne ishim pak, ishte vėshtirė tė merret vendim pėr tė sulmuar
tėrė atė arsenal luftarak, kurse armatimi ynė ishin snajperkat,
automatikė, granata dore. Aty pėr aty ramė dakort.
-
-
- A po i sulmojmė?, i kam pyetur e tė gjithė u pėrgjigjėn
njėzėri:
-
-
- Po, po i sulmojmė!
-
-
Filluam sulmin. Sipas atyre qė gjendeshin nė kulm, menjėherė i
kemi vrarė dy policė serbė. Ata filluan tė organizojnė
tėrheqjen, e dija se ata do tė tėrhiqeshin, pasi nuk ia kishin
idenė se sa luftėtarė i kishin rrethuar. Ne britnim:
-
-
- Ah prite, prite Adem Jasharin!
-
-
Ata u tėrhoqėn, nė drejtim tė Likoshanit. Pushkomitralozėt e
autoblindave gjuanin nė drejtimin tonė dhe nė drejtim tė
shtėpive tė fshatit pa zgjedhur kurrfarė objektivi. Pastaj u
tėrhoqėm edhe ne nė drejtim tė xhamisė sė Qirezit. Ka qenė rreth
orės 23.00. Tė gjithė ushtarėt qė gjendeshin me
Ademin kanė menduar se jemi vrarė, se kemi rėnė nė pritė. Aty
takuam Miftar Qerimin nga Aēareva, tė cilin Ademi e kishte lėnė
pėr tė ndihmuar tėrheqjen tonė. Ai e kishte pushko-mitralozin, i
cili na kishte ndihmuar prej kodre me gjuajtje, e shkijet kishin
menduar se ne jemi forcė e madhe.
-
-
Ne kemi hyrė nė njė shtėpi nė Qirez, kemi ngrėnė aty, dhe mė
vonė kemi marrė vesh se dikush nga ajo shtėpi ishte vrarė. Kemi
ngrėnė bukė me tāmėl e me gjuveē, qemė tė vdekur urie, tėrė
ditėn pa ngrėnė asgjė. Ne deshėm tė dilnim sėrish te shtėpitė e
Qirezit, tė shohim se ē'ka ndodhur, tė shtėnat nuk dėgjoheshin
mė.
-
-
Mendja ma thoshte se policia e shkijeve ishte tėrhequr prej
Prekazve, sepse ishte natė, dhe edhe nėse kanė patur tė vrarė e
tė plagosur, ata gjithėsesi janė tėrhequr, sepse humbjeve ata u
janė trembur dhe kanė ikur. Pastaj thashė se do tė ishte mirė tė
ktheheshim pėr tė parė se ēfarė kishim bėrė nė atė sulm. Ne u
bėmė gjashtė veta, bashkė me Miftarin u kthyem nga ana tjetėr,
jo nga ajo shtėpi qė kishim ardhur, duke u ruajtur tė mos binim
nė prita tjera. Kur shkuam te shtėpitė e para, u trokitėm
njerėzve nėpėr xhama, askush nuk dėgjohei. Nuk kishte drita,
sikur tė kishin vdekur tė gjithė. Kam trokitur nė xhamin e njė
shtėpie pa e ditur se e kujt ishte. Aty doli njė plak dhe na
tha:
-
-
- Te shtėpia e Sheremetit kanė luftuar, nuk e di se kush ėshtė
vrarė, as ēka ėshtė bėrė, dimė veē se dikush ka luftuar!
-
-
Kemi shkuar ngadalė nga skaji i murit tė shtėpisė, askush nuk e
dinte nėse kishte apo jo policė aty. Kemi shkuar duke e ditur se
edhe mund tė vriteshim, vetėm pėr tė parė nėse kishte dikush
nevojė pėr ndihmėn tonė. Mujė Shabani, i Mikushnicės, shkoi nė
shtėpinė e tezakėve tė vet. Ne hymė nė shtėpinė e Sheremetit.
Kur hapa derėn, gjeta gruan dhe renė e Sheremetit me dy fėmijė,
njė djalė dhe njė vajzė. Shkijet i kishin gjuajtur pėr toke tė
gjitha gjėrat duke kontrolluar. Reja e Sheremetit ishte qenė
bijė e jona, Shukrije Geci, vajza e Miran Gecit, tė cilėn e kam
pasur nė klasė gjatė tetė viteve. Kur mė pa mua m'u gjuajt nė
qafė duke mė thėnė:
-
-
- Gani, a ti je, a?
-
-
Plaka mė tha se iu kishin vrarė katėr djemtė! Ne nuk dinim asgjė
se ē'kishte ndodhur pėrjashta nė oborr. Vetėm i pamė se i kishin
duart me gjak, duke u pėrpjekur t'u ndihmojnė tė vrarėve.
-
-
Unė ia prita se «nuk janė vrarė», ndėrsa nėna mė tha se i kishte
parė me sytė e vet. Ajo e dinte shumė mirė se iu kishin vrarė tė
katėr djemtė. Kemi dalė nė oborr, nuk guxonim tė ndiznim
shkrepse pėr tė parė diēka, sepse dukeshin dritat e dėgjohej
zhurma e autoblindave dhe automjeteve. Aty nė oborr i gjetėm dy
djemtė nėn kosh, i cili kishte qenė i rrotulluar, gjysma e
ahurit qe e rrėzuar me tank, aty i gjetėm edhe dy tjerė, binjakė
tė vrarė, pastaj i mora me duart e mia dhe me ndihmėn e shokėve
i shtimė nė odė.
-
-
I thirrėm banorėt e lagjes sė fshatit dhe u thamė se njėherė pėr
njėherė nuk kishte polici aty, i porositėm tė mos i ndiznin
dritat, por ashtu nė errėsirė tė shikonin pėr viktima tė tjera
mė qėllim pėr t'i varrosur. Policia serbe do t'i kishte marrė
kėto kufoma, ashtu siē i ka marrė nė Likoshan, por ne i kemi
kursyer ato familje sė paku nga ky trishtim. Tė nesėrmen nuk ka
ardhur policia aty. Vetėm nė Likoshan kanė shkuar. Njė plak na
tregoi se qenė vrarė shtatė veta. Katėr djem tė Sheremetit,
djali dhe vėllai i Brahim Ajetit, njė grua, e cila e kishte
pasur tė hequr gjysmėn e kokės, nė shtėpinė e parė, e kishte
rrokur plumbi prej autoblindės pėrmes dritares.
-
Meqė ishte shumė larg, banorėt na dhanė njė automjet pėr tė
shkuar nė Polac.
-
-
-
PSE ADEM JASHARI
DYSHONTE TE REXHEP SELIMI
-
-
Dhe ne kemi shkuar deri nė Prellovc, ku i kishim lėnė mė parė
shokėt tanė. Aty nuk gjetėm askėnd, as Ademin e as tė tjerėt,
ata i kishin marrė tė plagosurit me qėllim pėr t'i shpėtuar. Pėr
ne kanė menduar se ishim vrarė. Ishte rreth orės njė tė natės.
Vazduam rrugėn dhe u takuam me Adem Jasharin nė fshatin Polac.
Ai ka dalė nga vetura, ishte me Nuradin Lushtakun, ma hodhi
dorėn rreth krahut dhe m'u drejtua:
-
-
- Dajė, ēka u bė, a shpėtuat?
-
-
- Po ne shpėtuam, Dajė, por aty janė vrarė shtatė a tetė veta.
Siē u informuam - i thashė - janė vrarė katėr vėllezėr nė njė
vend.
-
-
Pastaj ka ardhur Rexhep Selimi dhe ma futi dorėn nė krahun
tjetėr. Rexhep Selimi nuk ka folur asgjė me Adem Jasharin.
Rexhepi mė tėrhoqi nga njėra anė, kurse Ademi nga ana tjetėr.
Ademi me atė rast iu drejtua Rexhep Selimit:
-
-
- Hup, se nėse mbetem gjallė prej kėsaj lufte, do ta nxjerrė
kapzerin! Hup! Hup prej kėtu!
-
-
Kėto fjalė i kanė dėgjuar Sulejman Selimi, Nuradin Lushtaku,
Gani Koca etj. Nuk ishte kjo hera e parė qė shkėmbeheshin llafe
tė tilla mes Ademit dhe Rexhep Selimit, i cili konsiderohej si
krah i Lėvizjes Popullore tė Kosovės. Ademi qe zemėruar me ta
atėherė, kur nė Drenicė pati ardhur Hashim Thaēi, «Gjarpėri» dhe
Jakup Nura, e ata s'qenė takuar fare me Adem Jasharin, por
kishin shkuar tek «Sandokani» dhe Rexhep Selimi, kishin qėndruar
aty gjatė dy-tri ditėve, pastaj qenė kthyer nė Zvicėr. Ademi me
atė rast mė ka pasė thėnė:
-
-
- Daj kishte ardhė ai lahperi! Kjo ishte njė shprehje
origjinale e Ademit. - Kanė ardhur ata, por nuk janė takuar me
mua!
-
-
Ky ishte rasti i dytė ku unė mora vesh pėr thyerjet mes Ademit
dhe pėrkrahėsve tė Lėvizjes Popullore tė Kosovės, nė radhėt e
UĒK-ės, pėrpos
njoftimit tė parė nga Hamėz Jashari. Tė gjitha kėto kanė ndodhur
nė Polac, mė 1 mars 1998 rreth orės 01.00.
-
-
Nė Polac u kuptua nga tė gjithė se Adem Jashari dhe Rexhep
Selimi nuk qėndronin mirė mes vete, mirėpo tė tjerėt nuk e dinin
shkakun, pėrpos atyre qė i kishin raportet e ngushta me ta.
Kishin kaluar mbi gjashtė muaj prej nga kishte filluar thyerja
mes tyre dhe kėta prej asaj kohe nuk kanė folur mė ndėr vete. Me
qė ne i kishim disa tė plagosr me vete mendonim se si ti
kalonim nė anėn tjetėr tė rrugės sė asfaltuar dhe jemi nisur me
urdhėrin e Adem Jasharit pėr tė kontrolluar rrugėn pėr kalimin e
tė plagosurve. Me radio-lidhje na kanė njoftuar se rruga ėshtė e
lirė dhe ne jemi nisur. Ėshtė dashur tė kalojmė rrugėn tek lisat
e Xanit, tė cilat gjendėn nė kryq, mes rrugės sė Polacit dhe
Drenasit. Ne duhej tė kalonim andej, pėr t'i kaluar tė
plagosurit.
-
-
Ne nuk ishim tė sigurtė se a ishte rruga e lirė, apo jo, sepse
nė mesditė, mė 28 shkurt 1998, te vendi i quajtur te betoni,
nė rrugėn Skėnderaj Drenas, kishte pasur luftime. Aty kishin
luftuar Njėsiti i Llaushės, Islam, Liman e Sejdi Geci. Njė pjesė
e konvojit tė policisė sė shkijeve, dyshohei se ka mbetur te
Lisat e Xanit. Unė e pyeta Ademin: :
-
-
- Nipash ēka po thua ti? A po nisemi a jo?
-
-
Ai m'u pėrgjigj: - Tash do tė kalojmė kėndej, kush do me ardhė
me ne mund tė vijė!
-
-
Ne dėgjuam Komandantin Legjendar, Adem Jasharin dhe u nisėm.
Ademi, Sylejman Selimi, Musli Geci e Nuradin Lushtaku shkuan
pjesės sė poshtme, nėn shtėpitė e Xanėve. Ndėrsa ne grupi tjetėr
jemi nisur stomit tjetėr me qėllim pėr ta kaluar rrugėn. Edhepse
Abedin Rexha na ka lajmėruar me radio-lidhje duke thėnė se: -
Rruga ėshtė e lirė! Faktikisht kishte qenė e kundėrta, policia
serbe kishte qenė nė njė shtėpi aty te Lisat e Xanit. Ai nuk e
kishte ditur qė policia kishte mbetur ende aty. Ai ka menduar se
policia serbe ka shkuar nė Drenas. Ndėrsa ne u nisem duke
menduar se rruga ėshtė e lirė dhe kemi rėnė nė pritė. Fati ishte
se Ademi kishte shkuar pjesės sė poshtme dhe ka shkelur nė njė
tel. Menjėherė pas zhurmės sė telit kanė pasuar tė shtėnat e
policisė serbe nė drejtimin tonė.
-
-
Fatbardhėsisht, ne kemi qenė tė gjithė nėn stomin e rrugės,
asnjė prej nesh nuk ėshtė qėlluar. Ademi ka filluar tė shtijė nė
drejtim tė tyre pastaj ėshtė kthyer, pushko-mitralozėt serbė
kanė filluar tė pėrgjigjen, Rexhep Selimi ka qenė nė rrugė, mbi
asfalt, dhe u tėrhoq prapa, vetėm Miftar Qerimi qė e shoqėronte
Rexhepin e kaloi pritėn dhe fati e deshi tė mos e rrokė asnjė
plumb dhe shkoi nė Llaushė.
-
-
Tė gjithė tė tjerėt jemi kthyer mbrapa dhe kemi marrė njė pendė
kuajsh, pėr t'i transportuar tė plagosurit. Ata qė nuk kanė
mundur tė ecin i kemi dėrguar nė Morinė, prej Morine nė Rrezallė
e pastaj nė Ticė, ku gjendei mjeku Fadil Beka, i cili nė atė
kohė ishte fillestar, fakultetin e kishte kryer nė Shqipėri,
mjek tjetėr nuk kishte. Nė odėn e Fadil Bekės tė plagosurit kanė
qendruar disa ditė, Sabit Lladrovci, Musė Jasharaj dhe dy-tre
veta tjerė.
-
-
-
RRETHIMI I FUNDIT -
LEGJENDA E PĖRJETĖSISĖ
-
-
Mė 4 mars nė mbrėmje, policia e shkijeve, nė krye me Ilia
Trajkoviqin doli nė kodrėn e Skėnderajit dhe vėzhgoi terrenin
pėrgjatė kodrės, terrenin e Llaushės. Me tė dėgjuar kėtė dolem
edhe ne, me qėllim tė inspektimit tė vendit.
-
-
Fshatarėt na shpjeguan se aty kishte qenė Ilia me njė pallto tė
gjatė, vetė i pesti, me skorpiona tė vegjėl nė duar, dhe se
kishin shkuar te Ēetinat nė Skėnderaj, deri nė kodėr, tek
shtyllat e betonit tė rrymės, pastaj qenė kthyer poshtė, rreth
orės 3 apo 4.
-
-
Tė gjitha kėto jepnin shenjė tė kuptonim se kishte mundėsi tė
ndodhte diēka tė nesėrmen. Kėto i dinte edhe Rexhep Selimi,
sepse edhe ai ka qenė me ne nė kodėr tė Skėnderajt atė ditė.
Adem Jashari kishte shkuar atė natė t'i vizitonte tė plagosurit
nė Ticė, ndėrkohė do tė merrte edhe pak municion tek Sylejman
Selimi, ku rrinte edhe Rexhep Selimi, i cili e merr vesh
nėpėrmjet radiolidhjes se Ademi do tė shkonte nė Aēarevė dhe
Ticė, (duhet tė shtoj se Adem Jasharaj gjatė tėrė luftės nuk ka
patur radio-lidhje), dhe Rexhepi nuk ka ndejtur aty pėr ta
pritur.
-
-
Aty e ka pritur vetėm Sylejman Selimi, me tė cilin kanė shkuar
dhe i kanė vizituar tė plagosurit, ku janė takuar edhe me Dajėn
Osė (Osman Gecin), i cili ka qenė me Hetem, Musli dhe Afrim
Gecin. Me atė rast Ademi i drejtohet Osmanit:
-
- Dajė a po vjen sonte me ndejt nė Prekaz?
-
-
- Po daj! i ka thėnė Osmani. Aty ka qenė edhe Rrahman Rama prej
Akrashticės sė Vushtrrisė, miku i Adem Jasharit. Aty kishte qenė
edhe komandant «Rremi», qė personalisht unė nuk e njihja, i
veshur civil, i shkurtėr nga trupi, njė revole e ka patur me
vete, por mua nuk mė ka lėnė pėrshtypje se mund tė ishte ndonjė
ushtarak. Por, pavarėsisht pėrshtypjeve tė mia, gjatė luftės,
Rremi ka luajtur njė rol tė rėndėsishėm nė Zonėn Operative tė
Llapit.
-
-
Ademi me Osmanin kanė shkuar nė Prekaz, ndėrsa Rrahman Rama dhe
Rremi kanė mbetur aty, tė cilėt tė nesėrmėn janė pėrpjekur tė
dilnin nga Llausha pėr nė Prekaz por nuk kanė mundur.
-
-
-
PĖR HAJĖR
NA QOFTĖ LUFTA,
O DAJĖ!
-
-
Nė mėngjes, herėt, Shani Gecin e kanė thirrur nė telefonin e tij
me numėr 303 prej Skėnderajt, sepse aty pėrcillej situata, dhe e
kanė lajmėruar se kishte lėvizje tė mėdha tė policisė dhe
ushtrisė. Thirrja ėshtė bėrė rreth orės 5 nė mėngjes dhe i
thojnė se fshati i tyre po rrethohej, pasi kishin parė nė kodrėn
e Skėnderajit policinė, kėmbėsorinė e snajperistat duke zėnė
pozicionet nė mėngjes.
-
-
Fshati po rrethohej.
-
-
Shaniu, sipas sinjalit tė alarmit me tri tė shtėna pushke
alarmon gjithė fshatin. Pastaj i telefonon Adem Jasharit:
-
-
- Nipash, pėr Zotin jemi rrethuar! Fshati jonė ėshtė rrethuar!
Ademi pėrgjigjet:
-
-
- Pėr hajėr na qoftė lufta, o dajė!, dhe nuk vazhdoi mė bisedėn,
duke menduar se rrethimi ėshtė bėrė pėr fshatin tonė, Llaushėn,
por ishte e kundėrta, e tėrė kjo pėrgatitje ishte bėrė pėr
fshatin Prekaz e jo pėr Llaushė, kėtu u bė rrethimi, si muri, me
qėllim qė askush tė mos mund t'i dilte nė ndihmė Ademit nga ana
e luftėtarėve tė Llaushės.
-
-
Dolėm nė pozicione. Atė mėngjes u vra Miftar Rreci, njė trim i
rrallė dhe besnik i madh, i fshatit Llaushė, me automatik nė
dorė, duke shkuar tė vezhgojė tek shtylla e rrjetit tė lartė
elektrik, nė kodėr. Njė natė mė parė e kishte blerė automatikun.
Miftari ėshtė plagosur, por meqė nuk kemi patur mundėsi t'ia
ndalnim gjakderdhjen, ai vdiq. Tėrė natėn ka qėndruar pranė tij
gruaja e tij, e cila nuk kishte si ti ndihmonte. Aty kanė qenė
edhe vėllai i Miftarit dhe vėllai im Hagjiu, tė cilėt kanė
ndejtur poashtu tėrė natėn. Atė e kanė varrosur pas dy ditėve,
natėn, vėllezėrit e Miftarit e disa kusherinjė.
-
-
Ishte vėshtirė tė merrnin pjesė njerėzit, sepse varrezat, te
Xhamia, ishin shumė afėr snajperistėve serbė, qė i kishin zėnė
pozicionet mbi kodrat e Llaushės. Shaniu mundohet edhe njėherė
t'i telefonjė Ademit pėr t'i thėnė se policia po shkonte nė
Prekaz, pasi dikush e lajmėroi Shaniun nga Skėnderajt, por nė
atė moment janė kėputur lidhjet.
-
-
I tėrė fshati kishte dalė nė pozicione, siē i kishim tė
paraparė, te xhamia e fshatit Llaushė dhe te Malet e Deviēit, nė
pjesėn tjetėr, nė anėn e djathtė tė fshatit. Me vete e kishim tė
vetmin pushko-mitraloz, 12.7, armėn mė tė fortė, tė vetmen qė
posedonte e tėrė Drenica. Mirėpo kishim vetėm 370 copa fishekė.
Kishim edhe dy murtaja 500 dhe njė 150, me nga katėr predha,
dymbėdhjetė predha komplet, po ashtu edhe 35 apo 36
kallashnikovė secili me nga 50 apo 60 fishekė, njėqind mė sė
shumti.
-
-
Armatimi ynė ka qenė aq i dobėt sa qė nuk mund tė krahasohej me
armėt e armikut. Megjithatė ne jemi pėrpjekur. Filloi paniku,
sepse deri atėherė ne nuk kishim menduar se armiku do tė bėjė
luftė me topa as me tanke. Ata i pėrdorėn pėr herė tė parė
mjetet e rėnda tė blinduara, me minahedhėsa dhe me topa.
-
-
Nuk dinim se ēfarė tė bėnim. Dėgjonim zhurmėn nga ana tjetėr e
kodrės, por nuk i shihnim. Baci Lilė e kishte marrė tė vetmėn
snajperkė qė e kishim dhe tha se do tė dilte nga pjesa tjetėr e
fabrikės sė tullave, nga ku mund tė shihte mė shumė. Ka dalė dhe
i ka parė pėrgjatė rrugės Skėnderaj - Polac duke i parkuar
tanket e autobusėt plotė polic tė njėsive speciale. Aty i ka
gjuajtur, dhe i ka vrarė dy polic.
-
-
Shumė kohė mė parė i kishte premtuar Ademit:
-
-
- Pasha Emnin e Zotit, o nipash, ndoshta unė pas teje gjithnjė
nuk do tė kem mundėsi tė rri, por, nė qoftė se ndodh, pa e
shprazur njė plumb pėr ty nuk do ta lė!
-
-
Pastaj ėshtė kthyer. E pa mitralozin qė kishim, pastaj i ka
thėnė Jetullahut:
-
-
- Jetullah lėrma mua se e kam sot njetė t'i bāj nja dy argat pėr
Ademin, e tė tjerat, sa tė jetė kismet!
-
-
Jetullahu i tregoi se nuk kishim shumė fishekė e se me ata qė
kishim do tė luftonim e vdisnim tė gjithė sė bashku. Pastaj ka
shkuar nė lagjen e Vojvodaj, tash i thonė lagja Selmanaj, ka
marrė njė kalė me njė qerre, mbi tė e ka vėnė mitralozin, e ka
lidhur me armaturė pėr ta transportuar, sepse i kishte 95 apo
100 kilogramė. Kur e vendosėm nė vendin e caktuar, kemi gjuajtur
mbi shkie, ai me mitroloz e unė me snajper. Dikur serbėt e
hetuan pozicionin tonė e Baci Lilė mė tha qė tė mos rrinim tė dy
bashkė. I thashė:
-
- Nė qoftė shkruar pėr tė vdekur le tė vdesim bashkė!
-
-
Televizioni serb, ka lajmėruar se nė atė vend janė vrarė katėr e
plagosur tre policė, pra nė pjesėn e Llaushės. A mund tė ketė
pasur mė shumė, ne nuk e dimė. Objekti ynė kanė qenė autobusi
dhe kamionat. Policia ka ikur nga aty, ka ndryshuar pozicione,
ka rėnė mė poshtė buzė lumit Klina. Aty i kemi harxhuar rreth
170 copa fishekė, na kanė mbetur edhe 150-200 copa.
-
-
Unė i kam parė atė ditė dhe tė nesėrmen duke u rėnė shtėpive tė
Ademit me gjyle topi dhe s'kemi pasur asnjė mundėsi tė bėjmė
diēka mė tepėr. Llausha ka qenė komplet e rrethuar deri nė
Polac, andej kah qymyri i Polacit ka pasur kėmbsori sikur duaj
talle, kanė qenė tė shtrirė edhe nga tetė orė nė lavėr pa
lėvizur hiē. Tė nesėrmen ka vazhduar me tė njėjtin intensitet, e
ne kemi dalė tė vėzhgojmė nga kodra, nuk kishim mė me ēka tė
gjuanim, nuk kishim armė pėr t'u lėnė shenjė.
-
Edhe tė nesėrmen e kemi gjuajtur Fabrikėn e Municionit.
-
-
Na erdhi lajmi se pas dy ditė e netė luftimeve, tė pandėrprera,
Jasharajt ishin vrarė.
-
-
Trupat e tyre i mori policia e shkijeve, tė cilat i solli pas
disa ditėve pranė servisit tė Lah Tushillės, me ērast u kishin
thėnė qyetetarėve nė qoftė se nuk i marrin pėr ti shtirė nė
dhé, do ti fusnin ata me eskavator.
-
-
Nė varrim kishte ardhur, duke kaluar pengesa tė mėdha edhe
atdhetari i shquar i ēėshtjes kombėtare profesor Zekirja Cana.
Kishte ardhur gjithashtu edhe fotoreporteri Ilaz Bylykbashi. Aty
kishin ardhur edhe Shaban Shala, me njė numėr tė vogėl tė
qytetarėve tė Skėnderajt.
-
-
Ka shumė spekullime rreth kėsaj pyetje, por unė mendoj se nga ai
rrethim ka qenė e vėshtirė tė dilej gjallė. Edhe sot shihet
vrima ku e ka goditur gjylja e topit shtėpinė e Adem Jasharit,
tė gjithė ata qė nuk kanė luftuar, qė nuk kanė patur mundėsi tė
luftojnė, gratė dhe fėmitė kanė qėndruar nė njė vend, e njė
gjyle topi ka patur mundėsi t'i vrasė edhe dhjetė vetė
pėrnjėherėsh. Ndėrsa Osmani e Ademi e ata tė tjerėt kanė luftuar
deri sa kanė patur municion, i cili sigurisht u ka munguar.
-
-
Pėr kėtė mangėsi duhet tė mbajė dikush pėrgjegjėsi. Ky ėshtė
problemi kryesor, se po tė kishin pasur armatim, gjėrat do tė
kishin ndryshuar shumė.
-
-
Ata luftuan, qėndruan dhe dhanė jetėn duke hyrė nė pėrjetėsi.
-
-
Ai ka qenė njė vendim qė familja Jasharaj e kishte marrė prej
vitesh, madhėshtia e qėndresės sė tyre do ta nderojė kombin
shqiptar nė shekuj. Ndėrsa ata qė kanė dashur ta izolonin, ta
linin tė paarmatosur kanė pėr tė dhėnė llogari sot ose nesė.
-
-
-
KUSH E NDALONTE
ARMATIMIN
PĖR NJĖSITIN TONĖ
NĖ LLAUSHĖ
-
-
Prej asaj dite municioni, mjetet luftarake e armatimi ėshtė
ndaluar pėr fshatin Llaushė, d. m. th. gjatė gjashtė muajve nuk
na kanė dhėnė kurrfarė armatimi.
-
-
Asnjė njeri nuk na ka sjellė kurrė, asgjė.
-
-
Nuk jam i njoftuar pėr sasinė e armatimit qė ka pasur nė Shtabin
e Ramush Haradinajt, por nga ai Shtab qė thirrej i Dukagjinit
nuk na ka ardhur asgjė. Ka pasė iniciativa dhe pėrpjekje pėr t'u
armatosur ne individualisht, por tė gjitha kėto pėrpjekje janė
penguar.
-
-
Pas dy javėve, nga dita e vrasjes sė Adem Jasharit, bashkė me
Bacin Lilė, kemi vazhduar tė ndėrmarrim aksione tė pėrditshme,
kemi vrarė ēdo ditė shkije me snajperkė. Kėtė punė e kemi
ndėrprerė veē pėr pak kohė se Baci Lilė u ftoh nga moti. Mon
Dajaku ia ka dhėnė nja 18 inxheksione kundėr ftohjes.
-
-
Pasi u shėrua pak, ka shkuar nė Prishtinė me qėllim pėr t'u
takuar me Dr. Ibrahim Rugovėn. Arsyen pėrse nuk janė takuar nuk
e di. Gjatė dy ditėve Baci Lilė e ka pritur duke u fshehur. Kėtė
e di Avni Spahiu, Zekė Geci dhe Haqif Mulliqi tė cilėt kanė bėrė
intervistė tė fshehtė me tė. Dr. Rugova ka thėnė se do tė
takohet me tė, por ē'ka ndodhur mė tej, unė nuk e di, di vetėm
se Baci Lilė nuk ėshtė takuar me tė. Mandej ėshtė kthyer dhe ka
thėnė se e kishte ndėrmend tė shkonte nė Shqipėri. Gjatė rrugės
ka patur probleme, nė Shqipėri ka dalė me Adem Ukėhaxhėn, Saim
Tahirin, Zenun Idrizin e disa tė tjerė. Unė kam mbetur nė
Kosovė.
-
-
Kontaktet telefonike me Shqipėri kanė qenė gati tė pamundura.
Nuk e kemi ditur se ēka po bėhet nė Deēan, aty Bacit Lilė i kanė
thėnė:
-
-
- Ti qenke shka!, pasi kanė patur udhėzime nga Lėvizja Popullore
e Kosovės qė ne si vėllezėr duhej tė pengoheshim nė ēdo
aktivitet ushtarak dhe politik. Janė dėshmitarėt e gjallė qė
mund tė konfirmojnė kėtė, ndėr ta edhe Brahim Ukėhaxhaj i
Deēanit.
-
-
Se ē'ka ka ndodhur mė vonė nė Shqipėri unė nuk e di. Di se Baci
Lilė ėshtė takuar me Kolonel Ahmet Krasniqin, me Salih Ēekun dhe
se ėshtė formuar Shtabi Suprem i Ministrisė sė Mbrojtjes. Mė
vonė, kam dėgjuar se Sami Lushtaku ka patur njė bisedė
telefonike nė atė kohė me ta. Ne kemi qenė nė marrėveshje me
Sami Lushtakun, Shaban Dragėn e disa tė tjerė, pėr tė marrė armė
nė Shqipėri, por mua mė ka penguar Rexhep Selimi.
-
-
Gjatė kėsaj kohe sa kemi qenė tė rrethuar ne fshati Llaushė, ne
kemi patur gjithnjė probleme nga Serbia, e cila na gjuante me
armė e me minahedhėsa. Ne i largonim gratė e fėmijėt, vetėm
luftėtarėt gjendeshin aty.
-
-
Pastaj u krijua edhe Kėshili i Emergjencės nė fshatin tonė. Nė
tė bėnte pjesė Fadili, vėllai im, dhe dy profesorė tė gjuhės
angleze Shaban Zyhranaj dhe Bajram Geci. Kjo u bė pėr shkak se
gazetarėt e huaj, nga bota e jashtme, vinin tė na vizitonin dhe
interesoheshin pėr fatin e civilėve, ushtarėve, nė pėrgjithėsi
pėr luftėn.
-
-
Ne ishim tė interesuar tė kishim njerėz me njė ngritje
intelektuale, me njohjen e gjuhėve, Shaban Zyhranaj i njihte
dy-tri gjuhė. Nė atė Shtab e kemi instaluar pėr herė tė parė
kompjuterin, nė tė cilin punonin Ymer Haziri dhe Shaban
Zyhranaj, tė cilėt mė vonė janė burgosur. Kėta vendosėn
disiplinė dhe rregull ushtarak, kush e si duhej tė bėnte roje e
shėrbime tė tjera. Mė parė nuk kemi patur programe tė tilla.
Kėtė punė e drejtonte Jetullah Geci, ai ka qenė komandanti ynė.
-
-
Ne e kemi dėgjuar Jetullahun, e prej tij kemi kėrkuar urdhėra
pėr tė ndėrmarrė aksione nė Llaushė. Nė ēdo aksion qė ėshtė
ndėrmarrė nė Llaushė dhe nė tėrė Drenicėn kemi qenė pjesėmarrės.
Pėrmendim aksioni nė Pėrronin e Keq, me Besim Dajakun, Afrim
Gecin, Abit Hazirin, Liman dhe Islam Gecin, edhe unė. Mė atė
rast i kemi gjuajtur shtatė bomba, njėzet metra larg policisė,
kemi plagosur rėndė e lehtė shtatė policė.
-
-
Njė aksion tjetėr e kemi ndėmarrė nė fshatin Llaushė, me Besim
Dajakun, Muhamet Lanin dhe Milaim Hazirin. Nė kohėn qė policia
serbe bėnte ndėrrimin e rojeve, nė mbrėmje rreth orės 18.00,
ne i sulmuam kur ata ishin grumbull, tė dy grupet e ndėrrimit,
me snajpėr dhe pushkė tė gjata dhe sipas konfirmimeve tė tyre
janė plagosur rėndė tre, ndėrsa njė ėshtė plagosur lehtė.
-
-
Mandej aksionin tjetėr qė kishte ndėrmarrė Milaim Haziri
(Ēeēeni) tek Mulliri, nė Klinė tė Epėrme, ku sulmohet konvoji i
policisė serbe dhe goditet me murtajė njė autobus i tyre.
Pėrsėri, sipas burimeve informative serbe, janė plagosur rėndė e
lehtė njėzet policė serbė.
-
-
Luftė tė hapur apo frontale nuk kemi mundur tė bėjmė, sepse
s'kishim armatimin e duhur.
-
-
Pastaj kemi bėrė aksionin tjetėr nė Qubrel, me Jetullah Gecin,
Besim Dajakun, vėllain tim Esatin, Hysen Gecin, Musa Musliun -
nipi ynė dhe Sejdi Gecin. Nė kėtė aksion e kemi sulmuar njė
konvoj tjetėr serb, tė cilit i kemi shkatėrruar njė xhip tė
policisė.
-
-
-
KUSH
ORGANIZONTE KOMPLOTIN
KUNDĖR SHTATĖ VĖLLEZĖRVE
-
-
Komploti kundėr ne vėllezėrve nuk e ka zanafillėn nė ditet e
sodit, por edhe mė herėt, nė forma tė ndryshme janė bėrė
pėrpjekjet nga regjimi serb qė ne tė na burgosin, vrasin dhe
maltretojnė, sepse Shtetin e Republikės sė Kosovės e kemi
mbrojtur haptas edhe para regjimit diktatorial serb. Ne kemi
kėrkuar qė edhe gjatė luftės tė luftojmė si SHTET i Kosovės
kundėr shtetit serb, sepse kėtu kanė qenė edhe rregullat, me qė
ne kishim shpallė shtetin e Kosovės, atėherė ne duhej edhe ta
mbronim atė, me qė ne kishim pėrpiluar Kushtetuten e Republikės
sė Kosovės, aktin bazė tė shtetit, dhe duke llogaritur nė gjakun
e dėshmorėve prej vitit 1912 e deri nė luftėn e Adem Jasharit.
Mirėpo kėto kėrkesa tona kanė hasur nė kundėrshtim jo vetėm tė
shkijeve, por edhe tė marksist-leninistėt e Kosovės.
-
-
Pikėrisht pėr kėtė shkak nė odėn e Gani Kocės, ėshtė kėrkuar e
njejta gjė. Aty ėshtė «marrė vendimi» dhe ėshtė bėrė marrėveshja
qė Kėshilli i Emergjencės, me gjithė mallrat qė gjendėshin nė
shtėpinė tonė tė tėrhiqeshin pėr shkak se ata konsideronin se ne
ishim anėtarė tė Lidhjes Demokratike tė Kosovės dhe mbrojtės tė
Institucioneve shtetėrore, tė SHTETIT tė Republikės sė Kosovės.
I pranishėm ka qenė edhe Sabit Geci i cili e kishte marrė
pėrsipėr zbatimin e detyrave.
-
-
Nuk na kishte shkuar asnjėherė ndėrmend se Sabiti mund ta bėjė
njė gjė tillė, sepse ishte megjithatė kushėri i yni. Por te
komunistėt detyrat janė detyra, madje pėr tė qenė komunist i
fortė, duhej tė ishe nė gjendje tė spiunoje edhe babain,
vėllanė, kushėririn. Vetėm atėherė komunistėt e vėrtetonin se je
komunist i fortė. Mė tej, nuk duhet tė besosh as nė Zot, tė
gjithė komunistėt janė vėllezėr, si kinezi, rusi, shkau,
maqedoni, bugari, shqiptari komunist, tė gjithė e kanė njė
detyrė dhe njė ide.
-
-
Ne nuk kemi besuar se ky farė Sabiti do tė pranojė kėso
detyrash, sepse pėr tre muaj me radhė ka ndejtur dhe ka fjetur
nė oden tonė. Ēdo mėngjes fėmijėt tanė ia kanė ēuar ujin pėr tė
larė sytė nė oborrin tonė, e mua nuk ma ka marrė mendja qė ai
mund tė bėjė vepra tė kėqija kundėr nesh. Baci Lilė ia ka dhėnė
revolen e vet Sabitit kur ky kishte njė konflikt nė Skėnderaj,
ndėrsa ky kėtė revole qė ia kishte dhėnė Baci Lilė nė besė e
kishte shitur.
-
-
Nė fshatin tonė, Sabiti erdhi me detyra tė marra nga lart dhe
kėrkonte mbledhjen e fshatit. U thirr mbledhja dhe u tubua i
gjithė fshati Llaushė, me qėllim qė tė na hiqen tė gjitha
kompetencat nė fshat dhe tė hiqen tė gjitha mallrat e Kėshillit
tė Emergjencės nga lokali jonė.
-
-
Ēėshtja kaloi nė vota, dhe kur u votua, ata, komplotistėt,
humbėn dhe sėrish u vendos ashtu siē kishte qenė mė parė, pra qė
Kėshilli i Emergjencės tė mbetej sėrish nė tė njėjtin vend, si
dhe lokali edhe njerėzit qė ishin tė ngarkuar me kėto gjėra.
Kėshilli vetėm u plotėsua me disa anėtarė tė rinj. Pėrgjegjės i
informimit mbeti Fadil Geci, d. m. th. vetėm ēka u forcua ai
organizim.
-
Mirėpo, prapė se prapė, ata nuk u pajtuan.
-
-
Kėshilli i Emergjencės qė gjendej nė Prishtinė, prej nesh kėrkoi
t'i njoftojmė se ēfarė ndihme na duhej prej tyre. Ne kishim
nevojė pėr njė telefon satelitor, ose ajror, qė bėnte lidhje me
antena prej Skėnderajt nė fshat. Pėr ta sjellur telefonin dhe
mjetet e tjera, ishte nisur Hamdi Gėrvalla, kryetar i
Emergjencės pranė Lidhjes Demokratike tė Kosovės, sė bashku me
njė gazetare tė Gazetės Shqiptare. Rrugė janė takuar me Sabitin,
i cili, sapo ka marrė vesh pėr mallrat ua ka konfiskuar tė
gjitha dhe ka arrestuar gazetaren, vetėm e vetėm se ishte femėr.
Mė pas, kėtė gazetare e kanė shetitur nėpėr malet e Qyqavicės
duke ia vėnė edhe grykėn e automatikut nė kokė.
-
-
Ndėrsa unė, kur jam takuar me Beqir Gecin i kam thėnė se po ta
kisha gjetur dikė duke ju sjellė mjete juve, tė bijve tė
Sheremetit, unė nuk do t'ia kisha konfiskuar ato, pėrkundrazi do
t'i kisha ndihmuar, duke ua sjellur deri te vendi ku ju do tė
ishit. Dhe kėtė nuk ia thoja sa pėr tė larė gojėn, por nė tė
vėrtetė e kisha bėrė, kur pėr tia shpėtuar kėmbėn vėllait tė
tij e angazhuam Sami Beqirin, mjekun nga Mitrovica. Mjeku ka
ardhur prej Mitrovice, ka dalė nė Qubrel dhe vėllai im ka dalur
me traktor dhe e ka dėrguar nė Ticė. Dr. Fadili nuk kishte
pėrvojė tė madhe, sepse ishte mjek fillestar, megjithatė kur ia
hapi kėmbėn tė plagosurit dhe vėrejti se ajo kishte rėnė nė
shkallėn e dytė tė infektimit, ia pastroi atė dhe e mjekoi mirė.
Gjatė asaj kohe kishim akoma raporte tė mira me kėtė njeri.
-
-
Mjeku ia ka ndihmuar dhe ia ka shėruar edhe kėmbėn tjetėr qė e
ka patur tė thyer prej njė ndeshjeje. Unė e kam lajmėruar
vėllain tim qė gjendej nė Gjermani t'ia sillte njė shipkė prej
ari, pėr t'ia shėruar kėmbėn.
-
-
LPK-ja ka patur dorė dhe e ka pėrgaditur kėtė njėri pėr interesa
tė veta duke e bėrė kundėrshtar tonin.
-
-
Gjyshin tim Halil Bajraktarin dhe babain e Halit Gecit, Jusuf
Gecin, (mėsuesit qė ėshtė vrarė), Serbia i ka vrarė tė lidhur
dorė pėr dore nė vitin 1945. Halit Geci dhe Sheremet Geci janė
fėmijė tė dy vėllezėrve. Ne kemi patur gjithnjė raporte tė mira,
mirėpo Lėvizja Popullore e Kosovės arriti t'a bėjė kėtė pėrēarje
nė mes familjeve tona.
-
-
Edhe ky Sabiti ishte me ne nė fillim, por kėtė kundėrshtar e
bėri LPK-ja pėrmes Gani Kocit dhe njerėzve tė tyre. Gani Koca ka
qenė prej fillimit me LPK-nė, ndėrsa shtirej se ishte me LDK-nė,
ishte edhe anėtar i rrejshėm i kryesisė i Degės nė Skėnderaj.
-
-
Fronti i Prekazit ka qenė i pėrqėndruar nė Llaushė, megjithatė
Gani Koca thoshte se Llausha nuk ėshtė e rrezikuar, ka mjaft
fshatra tjera, si Kopiliqi qė ishte nė mes, pastaj Aēareva,
Turiēevci e Vojniku e se tė gjitha kėto fshatrat janė mė tė
rrezikuara se Llausha.
-
-
Mandej, kemi rastin tjetėr me Ēallakėt e Izbicės, tė cilėt ne i
kemi dajallarė. Ata kishin ardhur prej Peje pėr tė rėnė nė
kontakt me ne, por ishin penguar nga Abedin Rexha, i cili u
kishte thėnė se ne qenkėshim bashkėpunėtorė tė UDB-sė, dhe se
nuk kishin se ēfarė tė kėrkonin te ne. Nuk i kishin lėnė ata as
tė na sillnin armė, as ndihma nė Llaushė. Dikush intervenonte nė
mėnyrė qė tė futej pėrēarja.
-
-
Pas kėsaj periudhe nga Gjermania dhe Zvicra nisen disa luftėtarė
vullnetarė pėr tė na ndihmuar: Fehmi Lladrovci, Sami Lushtaku,
Sahit Jashari, Bekim Berisha - Abeja, pėr tė cilin kam
konsideratė tė jashtėzakonshme, me ta ishte edhe vėllau i Ramė
Bujes, Shukri Buja me pseudonimin «Gazetari».
-
-
Kėta vijnė nė Likoc dhe prej aty shkojnė te nipi i Hashim
Thaēit, Xhavit Nuraku, nė Plluzhinė. Raportet tona ende nuk kanė
qenė tė thyera plotėsisht. Rexhep Selimi mė ka pritur aty, kur
kam shkuar. Tė gjithė janė ngritur nė kėmbė pėr tė mė
pėrshėndetur nė mėnyrė ushtarake me dorė tė shtrirė mbi ballė.
Atė ditė kanė pėrshėndetur tė gjithė me dorė tė shtrirė dhe
Rexhep Selimi mė tha se kėtė pėrshėndetje me dorė e kanė si
Perėndimi.
-
-
Kėshtu ka qenė deri nė vitin 1998. Kur erdhėn kėta nga jashtė
sollėn me vete si programin e LPK-sė ashtu edhe pėrshėndetjet me
grusht.
-
-
-
GANI GECI:
TI JE KURKUSHI O
REXHEP SELIMI!
-
-
Gani Koci thoshte nė mjetet e informimit se fshati Llaushė nuk
ishte i rrezikuar.
-
-
Nėnteksti i njė qėndrimi tė tillė ishte qė fshati Llaushė tė
izolohej, se nuk ishte me rėndėsi se ēka ndodhte nė atė fshat.
Kėto ai i thoshte nė Prishtinė. Ganiu shkonte lehtėsisht nė
Prishtinė, siē shkonin lehtėsisht edhe tė tjerėt, si Shaban
Shala, Jakup Krasniqi, i cili ishte kryetar i LDK-sė nė atė
kohė. As Jakupi, as Ganiu, as Shaban Shala nuk kanė qenė ende tė
kyēur me luftėn. Tė gjithė kėta kanė marrė pjesė nė protesta nė
Drenas. Haptas morėn pjesė nė varrimin e Adem Jasharit. Lidhjet
i kanė pasur me Hydajet Hysenin dhe Rexhep Qosjen.
-
-
Kur Ganiu erdhi nė Likoc, aty isha me njė mik tonin, me Besim
Dajakun. Aty mė vonė vendoset Shtabi i
UĒK-ės, pasi qė
disa anėtarė tė kėtij «Shtabi» vijnė prej Gjermanie.
-
-
Kur kanė ardhur nga Gjermania Sami Lushtaku dhe Sahit Jashari
unė i kam shoqėruar pėr herė tė parė pėr nė Prekaz. Ata s'kishin
qenė kohė tė gjatė nė Prekaz. Sė bashku me Afrim dhe Musli
Gecin, kemi shkuar pėrmes fshatit Kryshec, kemi kaluar rrugėn te
Lisat e Xanit dhe kemi dalur nė Prekaz. Kjo qė po rrėfej ėshtė
me shumė rėndėsi, sepse kur kemi shkuar nė Prekaz te shtėpia e
Sami Lushtakut, ka qenė i lidhur njė qen, i cili nuk ishte
zgjidhur dy tri ditė me rradhė. Fadil Kodra me ushtarėt tjerė
kishin qenė nė pjesėn e Kodralive, nė odėn e dikujt qė nuk mė
kujtohet emri. Ka qenė natė, kur kemi hyrė nė oborr. Samiu, kur
ka hyrė nėpėr dhoma nuk ka gjetė askėnd, pastaj ka dalė nė mes
tė oborrit e ka britė:
-
-
- Oj Serbi, eja se ka ardhė Sami Lushtaku, he nėnėn e nėnės, se
edhe vet e kam sos me vdekė!
-
Ajo ishte britma e dhimbjes sė njė njeriu qė nė oborrin e
shtėpisė sė vet nuk gjen askėnd tė gjallė. Atė natė kemi
qėndruar tė gjithė nė Prekaz e tė nesėrmen jemi kthyer nė Ticė.
Samiu kishte mbetur nė Prekaz pėr ta organizuar fshatin, pasi
organizimi i tij ka qenė shumė i dėmtuar.
-
-
Fjala ishte te Gani Koca, i cili me ēdo kusht donte tė tėrhiqte
vėmendjen nga fshati ynė Llaushė. Aty u bė edhe njė spital. Me
rastin e plagosjes sė Mujė Krasniqit, gjė tė cilėn nuk e kam
ditur pėr njė kohė tė gjatė, kanė ardhur edhe disa mjekė nga
Prishtina me Ganiun. Mujėn e kam njohur shumė mirė, disa herė
edhe kemi kėnduar bashkė. Rexhep Selimi dhe Mujė Krasniqi kanė
qenė dajė e nip. Njėherė, nė shtėpinė e Mujė Krasniqit i kam
thėnė Gani Kocės tė shkojmė t'i shohim pozicionet serbe nė
Llaushė, e pastaj mund tė flasėsh nė se ėshtė e rrezikuar
Llausha apo jo.
-
-
- A ke qenė ndonjėherė nė Llaushė, kėto kohė tė fundit?, e kam
pyetur.
-
-
Nuk kishte qenė gjatė dy-tre muajve tė fundit e pėr Llaushėn
fliste nga Prishtina.
-
Gani Kocėn e ēova nė Llaushė. I thashė se atė natė do tė shkonim
t'i sulmojnim punktet serbe qė gjendeshin nė Llaushė. Ia sqarova
Rexhep Selimit, Hashim Thaēit e tė tjerėve, se Ganiu kishte
nevojė t'i shihte pozicionet serbe, kishte nevojė tė rrinte njė
natė nė Llaushė, qė tė mund tė deklaronte pastaj lirshėm se «nuk
kishte probleme nė Llaushė». Mirėpo ata kishin ardhur me ēdo
kusht tė merrnin Ganiun, duke thėnė se nuk do ta linin me ne.
-
-
Unė sigurisht qė kundėrshtova. Atėherė Rexhep Selimi e pyeti
Ganiun nėse e dinte se ku e kishte vendin? Aty ishte edhe Sami
Lushtaku, nė odėn tonė. Fjala ishte pėr njė pyetje qė
tingėllonte si njė urdhėr i prerė, duke aluduar se Gani Koca e
kishte vendin nė krahun e tyre. Rexhep Selimi mu drejtua me kėto
fjalė:
-
-
- A mė njeh ti mua se kush jam unė? Ti Gani do tė japėsh
pėrgjegjėsi!
-
-
- Pėrse, kush je ti?, e pyeta.
-
-
- Jam udhėheqės i Ushtrisė Ēlirimtare!, ma ktheu i nervozuar.
-
-
- Ti je kurrkushi!, i thashė. Ti je veē Rexhepi!
-
-
Meqė ishim nė odėn time unė u tėrhoqa. Nuk mė ka shkuar ndėr
mend se ata do tė pėrpiqeshin tė vendosnin autoritetin e tyre me
forma tė tilla. Rexhep Selimi shtoi:
-
-
- Kėtu s'ka mė vend pėr fjalė! Ēohu Sami tė shkojmė!
-
Sami Lushtaku u tha se nuk kishte ardhur aty me ta as qė do tė
shkonte me ta.
-
-
- Ti shko vetėm, e unė do tė shkoj kur tė dua!
-
-
Mė pas ka ardhur Sabit Geci i plagosur. Aty ėshtė folur se ishte
plagosur Sabri Hamiti, dhe se e kishin rrahur pėr vdekje
Zejnullah Rrahmanin, tė cilit edhe i kanė pėrmjerrė nė kokė.
Kėtė gjė e pohoi vetė Sabiti, duke thėnė se aktin e kishin kryer
shokėt e tij, tė cilėt punonin nė Prishtinė nė emėr tė
UĒK-sė. Unė thashė
me atė rast se nuk mund tė rrihja profesorė universiteti. As
vėllezėrit e mi nuk mund ta bėjnė njė gjė tė tillė. Si mund tė
rrihen njerėzit e mendjes, ata qė pėr 20 vjet kishin nxjerrė
gjenerata tė tėra studentėsh? Pastaj shtova se ne ishim qė:
-
-
- Kosova tė jetė shtet, qė tė ketė institucione, tė ketė
hierarki politike. Pėr ne nuk ėshtė me rėndėsi kush duhet tė
jetė president, Rugova, Demaēi, a kushdo qė tė jetė. Me rėndėsi
ėshtė qė tė kemi njė President, tė kemi njė Qeveri e njė Ushtri,
qoftė kjo Ushtri Ēlirimtare, qoftė kjo Forca Mbrojtėse, sido qė
tė ishin, qofshin edhe nė formėn e Trupave Mbrojtėse qė u
krijuan pas luftės.
-
- Gani Koca do tė vijė me ne!, thanė ata, - Sepse po e presin
mjekėt tė cilėt duhet ti kthejė nė Prishtinė!
-
-
Unė e mora Gani Kocėn dhe e ēova nė Likoc. Aty mora vesh mbi
plagosjen e Mujė Krasniqit, dhe shkova nė spital pėr ta
vizituar. E kam patur shok dhe m'u dhimbs nė shpirt. Ka qenė
luftėtar dhe trim i madh. Kur e pashė gati sa nuk mė ranė lotėt
dhe e mora pėr qafe. Duke u kthyer rrugės takova edhe njėherė
Musė Jasharin, tė cilit i kėrkova falje pėr atė se nuk e kisha
ditur qė Muja ishte plagosur. Duke ecur tatpjetės takova Rexhep
Selimin dhe disa tė tjerė, qė kishin dalė nga oda jonė, prej
Llaushe. Kėta i takova nė malet e Rezallės. Edhe kėtyre u
kėrkova falje dhe u thashė:
-
-
- Mė falni burra, nuk e kam ditur se Muja qenka plagosur.
-
-
Ata mė fyen, mė folėn shumė rėndė, por mė sė tepėrmi Rexhepi.
Sado qė durova, Rexhepit ia ktheva:
-
-
- Pak mė parė ishim nė odėn time dhe do tė duroja edhe fjalė tė
rėnda, por tani nuk ta duroj asnjė fjalė! Me mua ishin edhe
Shani Geci e Besim Dajaku.
-
-
Ne kemi qenė tė kyēur nė rrjedha ushtarake gati nė tė njėjtėn
kohė, ishim tė kyēur nė Njėsite Guerile. Ishim edhe shokė tė
mirė ndėr vete dhe deri nė atė kohė nuk kishim patur probleme tė
tilla, si p. sh. :«Unė jam komandant, jo po ai tjetri ėshtė». Ne
tė gjithė ishim shokė. Mirėpo aty u pa se ata po kėrkonin njė
ndarje, njė stopim tė lėvizjeve tona si vėllezėr. Ne qemė
vėrtetė nė luftė, secili kryente detyrėn e vet, por tashmė na
kishin dalė disa qė donin tė shuanin institucionet, tė hiqnin
fotografinė e Rugovės, qė qe e varur me krenari gati nė ēdo
dhomė e shitore.
-
-
Pastaj erdhi nė pyetje pėrshėndetja me grusht, gjė qė mė parė
kjo nuk ishte shfaqur gjėkundi. Shaban Shala doli nė njė emision
tė Shqipėrisė tė pėrgatitur nga Nuhi Bytyēi, me pėrshėndetje me
grusht nė Llapushnik, ku kishte ndodhur edhe ndėrhyrja e parė,
gjatė sė cilės ishte vrarė njė djalė i Halilajve tė Tėrdevcit.
Jakup Krasniqi mori fjalėn gjatė ceremonisė mortore.
-
-
Pėr herė tė parė pashė se Jakup Krasniqi qe me truproje. Hajde,
hajde - thashė me vete - kush lufton e kush i rruan gradat!
-
-
-
URDHĖR ARRESTI
PĖR HASHIM THAĒIN DHE REXHEP SELIMIN
-
-
Gjatė asaj ceremonie mortore vėrejta se gjėrat kishin ndryshuar.
Mora vesh se do tė vepronte njė mekanizėm tjetėr. Kur u ktheva
nė shtėpi, u thashė vėllezėrve tė mi. Mė vonė erdhi nė shtėpinė
tonė Mehdi Bardhi i Drenasit, kryetar i Lidhjes Demokratike tė
Kosovės nė atė kohė. Mehdiu foli pėr situatėn aktuale. Unė e
ndėrpreva Mehdiun dhe i thashė:
-
-
- Gjėrat kanė ndėrruar Mehdi. Ju duhet tė organizoheni nė luftė,
nė qoftė se nuk e bėni kėtė, do tė shkojnė gjėrat mbrapsht, ata
do tė bėjnė ēmos pėr t'ju larguar nga skena!
-
-
- Jo nuk ka problem! Nuk mund tė ndodhė ajo punė! Ne jemi kėtu!,
ma ktheu.
-
-
- Mirė! Ani nuk ka problem! - i thashė Mehdiut, dhe shtova - Do
tė shohim se si do tė shkojnė punėt. Unė mendoj se ti
personalisht do tė kesh punė me ta. Duhet ta dish se ka filluar
lufta dhe ēdonjėri duhet tė japė kontributin e vet nė luftė dhe
kur tė ēlirohemi, do ta japim kontributin nė paqe!
-
-
Tė njėjtėn ditė e pashė Mehdiun me dy persona, asnjė njeri
tjetėr nuk i afrohej. E pashė ndryshimin, ata e kishin
pėrgatitur terrenin e izolimit. Pastaj shkuan punėt siē shkuan.
Ne mbroheshim gjithnjė nė Llaushė. Armatim kishim pak, na u
kishte ndalur, ashtu si nė Prekaz. Sami Lushtaku kėrkonte
armatim, ata nuk i jipnin.
-
-
Sami Lushtaku, Sylejman Selimi, Avni Haxha dhe njė grup tjetėr,
qė bėnin pjesė nė shtabin e Jetullah Gecit e kanė nėnshkruar
fletė-arrestin pėr Hashim Thaēin dhe Rexhep Selimin: . . .
Po qe se zihen nė zonat e Drenicės tė sillen nė shtabin e
Likocit, pėr shkak tė ndarjes sė armatimit, pėr shkak tė
malverzimeve qė janė bėrė me armatim!
-
-
. . .
Armatimi po mbetej nė Rrafshin e Dukagjinit. Tė gjithė
luftėtarėt e Drenicės qė shkonin pėr tė tėrhequr armatim, nga
tri pushkė automatike qė u takonin, vinin vetėm me nga njė
pushkė dhe me dy karikatorė, tė tjerat ndaleshin atje.
-
-
Kėto ishin probleme tė mėdha. Mandej ndodhi sulmi i shkieve tė
fshatrave Grabc the Binq tė komunes sė Klines tė Begut, tė cilėt
sulmuan fshatrat Jashanicė dhe Osdrim. Njėsiti i Llaushės u
thirr pėr tė shkuar atje. Aty udhėhiqnin Gani Thaēi, vėllai i
Hashim Thaēit, dhe Abedin Rexha. Ne shkuam, njėmbėdhjetė vetė.
Na dhanė njė top pa dridhje 75 mm qė e kishte sjellė Sylejman
Selimi. Ne duhej tė godisnim me tė pozicionet serbe nė Grabc e
Blinq, qė ndodheshin pėrballė.
-
-
Topi kishte vetėm katėr predha dhe i mungonte shenjuesi optik
dhe mekanik. Edhe sikur ne tė ishim profesionistėt mė tė mėdhenj
me ato katėr predha dhe me atė top nė atė gjendje, do tė kishte
qenė tepėr e vėshtirė tė bėnim ndonjė gjė. Unė nuk dija se si
mund tė shenjohej ndryshe me atė top veēse me pėrafėrsi, pėrmes
grykės sė topit. Por pėrmes asaj gryke shiheshin tė gjitha
fshatrat. Pastaj e mori topin Sylejman Selimi, i cili u mundua
t'ia qėllojė njė shtėpie, por nuk mundi.
-
-
E rroku njė dardhė, nė njė largėsi prej dyqind metrash. Mandej
gjuajta unė e thashė se «do t'i sakatoj! U mundova tė godas duke
e mbėshtetur topin pėr toke, me tahmin. Por predha ime shkoi
edhe mė tutje, 7 - 8 qind metra nė livadh tė shkijeve. Pėrmes
radio-lidhjes i dėgjuam shkijet kur thonin:
-
-
- Po dėgjohet diēka mė e fuqishme se tetėdhjetė! Ata e dinin se
ēfarė armėsh kishim edhe nė bazė tė krismės. Mandej na erdhi njė
djalė tjetėr, i cili tha se kishte shėrbyer si topxhi nė ushtri.
Ne na mbetėn dy predha. Njėrėn e humbi Sulltani, tjetrėn unė.
Njė tjetėr e humbi Hashim Ozdrimi, duke provuar, edhe ai e
gjuajti mė larg se unė. Pastaj jemi ulur pas njė shtėpie.
Sylejman Selimi gjuajti me revole nė njė shenjė nė largėsi prej
50 metrash dhe ia qėlloi, dhe thashė:
-
- Kqyre bre vėlla zanatin! Revolja po e rrokė pėr njė herė!
Kurse me top nuk po dijmė - pastaj shtova - Sulltan ne na duhen
njerėz profesionalistė, njerėz ushtarak!
-
-
Gjatė kėsaj kohe u formua Shtabi Suprem i Ministrisė sė
Mbrojtjes i Qeverisė sė Republikės sė Kosovės, nė Tiranė. Pastaj
erdhėn njėsitė e para, oficierėt e parė. Ne na erdhi Kemal
Shaqiri, nga fshati Tushillė, tė cilit ia kemi njohur babain e
rrethin dhe kemi qenė miq ndėr vete. Me gjithė dėshirė e prita
Kemalin, po ashtu edhe Sylejman Selimi, duke marrė parasysh
aftėsitė e tij.
-
-
Mirėpo ishin dirigjime tė tjetėrkujt qė tė mos lejohej Kemali tė
shkonte nė pozicione ushtarake, tė mos pėrzihej nė hierarkinė
ushtarake. Kemali erdhi dhe i vėzhgoi pozicionet tona, ato qė
kishim bėrė me Abenė, sepse pas njė kohe Abesė i ėshtė dashur tė
tėrhiqet nė Junik pėr shkak tė presioneve qė iu bėnė. Ai ka qenė
luftėtar profesionist nė bazė tė pėrvojės ushtarake, mirėpo nuk
ka qenė ushtarak, nuk kishte bėrė shkollė ushtarake, por kishte
luftuar nė Somali, Kroaci dhe vatra tjera tė luftės, dhe i dinte
shtatė gjuhė tė huaja. Kam patur rastin qė kėto gjėra t'i marr
vesh nga ai, atėherė kur ka qenė me ne.
-
-
Pastaj erdhi edhe Shaban Draga. Kėtij tė fundit dhe Kemal
Shaqirit fillimisht u caktohet vendi i shėrbimit te ne. Ata na
ndanė nė njėsi tė reja, tė cilave nuk ua dinim as emrat. Ata na
ndanė nė Njėsi tė Mėdha, nė Brigada, nė Kompani, deri te Njėsitė
mė tė Vogla Ushtarake, Njėsitė e Kėmbsorisė, Njėsitė e
Intervenimit tė Shpejtė.
-
-
Ata e bėnė ndarjen e tė gjitha njėsive dhe filluan tė bėjnė
rreshtim ushtarak.
-
Nė Prekaz ėshtė bėrė rreshtimi i parė i tė gjitha njėsive.
Kemaili nuk u lejua tė punonte mė tutje. Unė shkova njėherė nė
Likoc i thirrur prej tij, por ai nuk guxoi tė mė priste. E
kishin kėrcėnuar qė tė mos takohej me mua.
-
-
Mandej e thirra unė dhe e pyeta:
-
-
- Pėrse mė ke thirrė?
-
- E kam takuar Halilin (Bacin Lilė) nė Shqipėri, na ka ndihmuar
shumė!
-
-
Me tė kemi biseduar gjatė. Mė shpjegoi se nė ēmėnyrė i kishin
instaluar kazermat me tė gjitha gjėrat e nevojshme. Mirėpo, se
ēka duhej bėrė konkretisht nuk tregonte. Me atė rast e pyeta se
si mund tia bėnim me njė top qė na ishte prishur. Ai m'a ktheu:
-
- Ka qenė shumė e lehtė! Ėshtė dashur tė merret peri e tė lidhėt
nė grykė dhe pėrmes tij tė qėllohet shenja.
-
- Paska qenė vėrtetė e lehtė!, shtova unė.
-
-
-
NUK KAM PLUMBA PĖR SHQIPTARĖ
SEPSE I KAM HARXHUAR DUKE SHTĖNĖ NĖ SHKIJE
-
-
Konflikti me Rexhep Selimin ka filluar kėshtu. Njė djalė i
Jabllanicės me nofkėn «Magjupi» qė nė tė vėrtet kishte qenė Lahi
Ibrahimi kishte ardhur me njė «xhip patrol» nė Drenicė. Nė atė
kohė na e kishin konfiskuar edhe armatimin qė ishte nisur pėr
Llaushė. Lahiun e pyeta se pse e keni konfiskuar armatimin qė
ėshtė i destinaur pėr ne, kur ju keni mjaft nė Dukagjin? Ai
filloi tė fliste pėr gjėra qė ne nė Drenicė nuk i dinim ose i
dinim shumė pak. Tha se: - Ai armatim ishte i FARK-ut dhe ne atė
armatim nuk e lejojmė tė depėrtojė nėpėr Zona Operative!
-
-
Nė tė vėrtetė ne nuk dinim pėr marrėveshjen qė ishte bėrė nė mes
Kolonel Ahmet Krasniqit dhe Adem Demaēit. Mendoj qė LPK-ja i ka
manipuluar tė dy pėr hesape tė veta. Madje mua nuk mė ka
interesuar shumė puna e marrėveshjeve sepse unė njė gjė dija ta
bėja mirė, tė luftoja Serbinė. Pas dy ditėsh, nuk di se prej nga
ku, vjen Rexhep Selimi. Nė Likoc, nėn hijen e njė peme e kishin
shtruar pijen Lahiu, Sylejman Selimi, Hashim Thaēi. Kur kalova
aty pari mė thirri Rexhep Selimi:
-
-
- O Gani Geci, eja more te ne pak! Unė isha me Besim dhe Xhevat
Dajakun. Lakova rrugėn dhe u afrova, ia zgjata dorėn edhe pse
nuk shkonim mirė. Mė tha t'ia thoja njė fjalė Lahiut nėse
guxoja!
-
-
- Hajt, folja, folja!, mė nxiste. Atėherė iu drejtova tė
pranishmėve me kėto fjalė:
-
-
- O burra, a po e shihni kėtė njeri qė po kėrkon bela me mua, po
unė nuk po dua, se nuk po due tė kemi punė mes veti ne
shqiptarėt. Jemi nė luftė me Serbinė, e nėse doni ta dini Serbia
ėshtė nė Skenderaj. Ndėrsa unė nuk kam plumba pėr shqiptarė se
edhe ashtu mė kanė mbetur pak se i kam harxhuar nė shkije! Nuk
isha i armatosur e ata m'u kėrcėnuan, mė ofenduan e mė thanė
gjithēka.
-
-
Kuptova se punėt po shkonin keq. Brofa dhe iu afrova xhipit tim,
nxora automatikun dhe i nervozuar u thashė: - Pėr besė tash jemi
tė gjithė nė rrezik! Hashim Thaēi u ngrit e mė tha: - Ngadalė
more burrė mos u ngut! I thashė Hashimit tė ndalte njėherė
njerėzit e tij qė ia kishin filluar. Sylejman Selimi ma ngjiti
pėr qafe e mė tha ngadalė se nuk po merrte vesh asgjė! Situata
ka qenė tepėr e acaruar, pėr pak sa nuk ka krisur pushka mes
nesh.
-
-
Prej asaj dite situata sa vinte e acarohej edhe mė tepėr.
-
-
-
PSE LDK-ja
NUK LEJOHEJ TĖ
MARRĖ PJESĖ NĖ LUFTĖ!
-
-
Deri atėherė, edhe pse kishim ato diferenca, mundohesha t'i
bashkoja punėt. Mua shpesh mė telefononin nga Gjermania njerėz,
tė cilėt edhe pse ishin aq larg, frikėsoheshin tė zbulonin
identitetin e vet. Nganjėherė thonin se qenė ushtarakė, por
emrat e tyre nuk i tregonin.
E kam pasur tė vėshtirė ta merrja me mend se kush ishin ata. Mė
vonė mora vesh se kishte thirrė edhe Isa Mustafaj, edhe disa
oficierė tė tjerė, gjė qė e kam marrė vesh pas lufte. Ata gjatė
luftės mė pysnin pėrmes telefonit nr. 303 nėse kishim nevojė pėr
ndonjė gjė.
-
-
Unė iu pėrgjigjesha se kishim nevojė pėr ēdo gjė, prej fisheku,
kėpucė, veshėmbathje, armatim, deri nė topa, edhe pėr
helikopterė e aeroplanė ne kemi nevojė, sepse s'kemi asgjė: -
ēdo gjė qė do tė sillni do tė jetė ndihmė pėr ne! Qeveria e
pagoi njė «Jeep», atė na e sollėn nga Istogu pėr Runik e mė vonė
nė Llaushė. Kjo ėshtė bėrė me shkrim: «Jeep-i ėshtė i destinuar
pėr Gani Gecin, pėr nevoja tė destinimit.
-
-
Pas pėrfundimit tė destinimit i kthehet organeve pėrkatėse. Unė
as qė e kam ditur se e kishte dėrguar Qeveria. Kjo pėr mua nuk
kishte asnjė rėndėsi, sepse me atė «Jeep» i kam dėrguar shumė tė
plagosur nė Likoc. Ai ka shėrbyer edhe pėr nevoja luftarake,
ndėrsa propaganda bėhej se «Jeep-in» e ka Ganiu si mjet
personal.
-
-
Naser Lanin, i cili u plagos nė verė tė 1998 dhe vdiq pėr
mungesė pas shtatė-tetė ditėve, me duart e mia e kam vendosur nė
«Jeep» dhe e kam dėrguar te mjeku nė Likoc, por pėr fat tė keq
ai vdiq. Naseri ka qenė i plagosur nė dorė dhe nė shpatull tė
kėmbes. Sikur tė kishim mjek dhe mjete ai do tė shpėtonte. Ne u
bėmė thirrje mjekėve nga Prishtina, tė na vinin nė ndihmė nė
spitalin e Likocit.
-
-
Ata erdhėn nė Likoc, por «u ndoqėn» nga aty prej atyre qė
thoshin pėr ne se «nuk kanė nevojė ata pėr mjekime». E kanė
kthyer njė mjeke, siē duket gruaja e Alush Gashit, si dhe dy
mjekė tjerė. Ata nuk i kanė lėnė tė punojnė, i kanė kthyer. Ne
nuk jemi ndalur, kemi punuar pa ndėrprerė, kemi insistuar tė
bashkėpunojmė dhe tė mos bėjmė pėrēarje. Fatbardhėsisht nė
fshatin tonė ende nuk kishim pėrēarje, pėrveē Sabit Gecit, i
cili erdhi dhe na tha nė njė tubim se:
-
-
- Lidhja Demokratike e Kosovės nuk bōn me marrė pjesė nė luftė!
-
-
Pėr ne nuk kishte pikė rėndėsie nėse njė luftėtar ishte i LDK-sė
apo i LPK-sė, mjafton qė ai tė luftonte kundėr Serbisė. Mirėpo
ata nuk e deshėn njė gjė tė tillė.
-
-
U bė ofensiva e parė. Unė sėrish i kisha shokė. Sylejman Selimin
e kam pasė dhe e kam prapė shok. Shkova deri tek ai, atje ku
ndodheshin edhe tė tjerėt dhe i thashė:
-
-
- Sulltan, vėlla, na jep ndonjė trohė armatim se s'po mujna me i
ngul kėmbėt!
-
-
Njė pjesė e armatimit kishte ardhur nė Strellc, dikund andej nga
rrethi i Deēanit. Fadili i kishte miqtė andej. Fadili, vėllau
im, shkoi pėr ta marrė kėtė armatim. Ndalen diku tek njėsitė e
Rexhep Selimit nė Jabllanicė, tė cilėt i thonė Fadilit:
-
-
- Armatim ėshtė i Qeverisė, nuk bėn me e ēue ma andej!
(Armatimin e ka patur Fadili nė kerr tė kuajve duke e sjellė pėr
Drenicė).
-
- Kush ėshtė aty?, pyet Fadili.
-
- Ėshtė Abedin Rexha dhe Rexhep Selimi!
-
- Mirė qenka, se do tė shkoj tė bisedoj me ta!, thotė Fadili.
Shkon Fadili tė bisedojė me ta nė Jabllanicė, e ata i thonė:
-
- Kėto armė janė tė Qeverisė!
-
- Tė Qeverisė qenkan, a? Po kėto i ka sjellė Halili!, ua pret
Fadili.
-
- Lėri, ti, Fadil kėto armė, se ne do tė t'i sjellim mė vonė!
-
-
Fadili ishte i shoqėruar nga Naser Ēitaku. Ata e lanė armatimin
me shpresė se do t'a sillnin shumė shpejtė. Ndėrkaq, ne nė
Llaushė ishim shumė tė rrezikuar. Ende nuk kishim marrė as edhe
njė copė fishek. Ata, Abedin Rexha e Rexhep Selimi i kishin
konfiskuar ato armė, dhe i kishin ndarė nėpėr disa fshatra.
Llausha, pėr shkak tė pozicionit tė saj, gjendej nė ballė.
Skėnderaji ishte nėn kontrollin e shkijeve, ashtu si edhe rruga
prej Mitrovice. Ishte vetėm njė pjesė e rrugės sė asfaltuar qė
kontrollohej nga Llausha jonė. Ne vėrtetė ndjeheshim tė
rrezikuar, e ata nuk na linin as armatim, as municion,
megjithatė, ne bėmė si bėmė dhe e kaluam disi. Ashtu kemi marrė
pjesė edhe nė aksionin pėr Morinė e Pantinė.
-
-
Njėsiti i parė ushtarak qė ka hyrė nė Mitrovicė ka qenė njėsiti
qė e kam drejtuar unė. Aty isha me Besim Dajakun dhe disa tė
tjerė. Populli na i ka marrė duart dhe na i ka puthur duke qarė.
Me atė rast Besimi pati thėnė me dhimbje:
-
-
- Shyqyr qė nuk e dinė njerėzit se nė ēfarė gjendje na kanė ēuar
ne!
-
Megjithatė ne ishim pa maska dhe tė gjithė me uniformė. Kjo gjė
u bėnte pėrshtypje pozitive njerėzve. Nė fshatin e Vėrnicės jemi
takuar me tre civilė serbė. Nė Jeep e kisha njė murtajė, u
ktheva nga njėsiti dhe u thashė:
-
-
- Kėta qenkan shkije!, ua pashė gazetėn e tyre dhe i ndala.
-
- Prej nga jeni?, i pyeta.
-
-
- Iz Vėrnice!, (nga Vėrnica) ma kthyen ata.
-
- A keni armė? Mė thanė qė jo.
-
-
Ne i zbritėm nga vetura dhe gjatė kontrollit ua gjetem tri
revole, tė cilat ua morėm. I pyeta se ku punonin, ata u
pėrgjigjėn se ishin punėtorė tė Ujėsjellėsit. Njė herė mė shkoi
mendja t'i vras, por ndėrhyri Besim Dajaku dhe mė tha:
-
-
- Po i vramė kėta tre shkije kėtu, shkijet kanė mundėsi nė
Shipol t'i vrasin treqind shqiptarė!
-
-
Ato fjalė ma mbushėn mendjen dhe i lėshova. Armėt ua mora, njė
TT, njė nėntshe dhe njė shtatshe. Ata shkuan. Tė nesėrmen janė
larguar tė gjithė shkijet e Vėrnicės dhe kanė shkuar nė Pantinė,
aty ka qenė vetėm njė shka, nė fshatin Oshlan, nė njė shtėpi tė
vetmuar. Mora vesh se kishte marrė pjesė nė luftė nė Kroaci dhe
se nuk kishte shka mė tė poshtėr. I pyeta fshatarėt, nuk isha
prej atyre ushtarėve qė bėja diēka pa i pyetur fshatarėt se
ē'farė mendimi kishin pėr tė. Nė qoftė se fshatarėt do tė
mendonin se nuk duhej vrarė, megjithėse e dinin se ne qemė nė
luftė, mendoja se do tė bėja mė shumė keq se mirė. Ata mė thanė:
-
-
- Mos, se nuk jena tė pėrgatitur pėr luftė, as pėr mbrojtje e as
pėr tėrhjekje!
-
-
E lash atė shka, kishte qenė vetėm me njė grua. Mandej kanė
shkuar njė grup tjetėr, pas njė kohe, por ai kishte pas fjetur
nė sanė, kur janė afruar ky grup, ai i ka gjuajtur prej sane, e
mandej kėta janė tėrhequr. Aty kam pasur rast tė shoh popullin
se si ėshtė nė gjendje tė shkrihet pėr Ushtrinė Ēlirimtare tė
Kosovės, tė japė edhe jetėn e vet. Ishte hera e parė qė pas
njėqind vjetėve shihnin Ushtrinė e tyre, qė fliste gjuhėn
shqipe.
-
-
Ky ishte njė ndryshim shumė i madh. Propaganda ka qenė shumė e
tmerrshme, jo ka, jo nuk ka Ushtri. Mirėpo, ata na kanė
respektuar, na kanė ndihmuar, na kanė dhėnė bukė. Por kanė
kėrkuar nga ne edhe disiplinė. Aty ku nuk kanė pasur mundėsi tė
mbrohen, kanė kėrkuar prej nesh qė tė mos i ngacmonim shkijet.
Gjėra tė logjikshme. Mos t'u jepnim pretekst shkijeve tė
shkaktonin tragjedi. Ne jemi kthyer nė Llaushė, pastaj filloi
Ofensiva e Parė, ne Likoc.
-
-
-
OFENSIVA E PARĖ
E USHTRISĖ DHE POLICISĖ
SERBE NĖ DRENICĖ
-
-
Ofensiva e parė ka filliuar mė 10-11 gusht tė vitit 1998, nė
Likoc. Shkijet pėrdorėn arsenalin e tyre ushtarak mė tė rėndė
dhe mė tė sofistikuar, krahasuar me atė qė kishin pėrdorur tek
Jasharajt dhe deri nė kėtė kohė nė pėrgjithėsi. Kanė pėrdorur
raketat, minahedhėsit prej 120 mm, me tė cilėt na granatonin qė
nga Mokna. Pra, nga Mokna granatohej edhe fshati Llaushė me
raketa tokė-tokė, tė cilat i tregonin qendrat e huaja
televizive. Aty ku binin kėto raketa shkaktonin kratere me
diametėr deri nė gjashtė metra e thellėsi gati dhjetė metra. Ka
vende qė ka dalur edhe ujė nga thellėsia.
-
-
Pėrveē granatimeve kėsaj radhe filluan tė na sulmonin edhe me
aeroplanė dhe helikopterė. Helikopterėt pėr fat tė mirė
fluturonte lart duke menduar se neve kishim armatime tė rėnda
kundėr ajrore, por ne nuk kishim. E si ta kishim ne kėtė
armatim? Ēdo gjė e kemi bartur me kuaj, gomarė apo me krahė. Veē
kėsaj as strategji nuk kishim. Ka ndodhur qė tė sillnim mė shumė
automatikė sesa municion, apo mė shumė murtaja dore, sesa
predha. Ka pasur raste kur sillnim tri murtaja me 15 predha apo
tė kundėrtėn.
-
-
Ekspertėt ushtarakė e dijnė qė edhe 15 predha pėr njė murtajė
kanė qenė pak. Ofensiva e parė filloi nė gusht tė vitit 1998 pra
me sulme nga Mokna. Kėshtu sulmohet Radisheva, pastaj Kotorri.
Kur u sulmua Kotorri, ne ishim te Barantė e Klinės prej nga na
thirrėn nė ndihmė duke thėnė se: - Po digjet flakė Kotorri!
Vėrtet digjeshin ca sanė dhe shtėpi. Unė, Jetullah Geci, Abit
Haziri, Besim Dajaku, Afrim e Bashkim Geci qė qėlluam nė pikėn e
Baranėve tė Klinės, i shkuam nė ndihmė Kotorrit.
-
-
Kėmbėsoria e shkijeve ishte pozicionuar nė malet e Kotorrit. Njė
njėsit i Kotorrit kishte shkuar nė vėzhgim tė terrenit. Njėsiti
kishte pasur shtatė ushtarė dhe meqė kishin rėnė nė pritė, tė
shtatėt ishin vrarė. Duke shkuar rrugės, njė djalė i njėrit nga
tė vrarėt (kishin qenė dy nga Radisheva e tre nga Kotorri, baba
me dy tė bijtė me mbiemrin Hajrizi dhe dy tė tjerė), na tregoi
se nė cilėn anė kishte shkuar babai i tij. Kur arritėm nė vendin
ku na tregoi djaloshi na doli problemi i komunikimit, nuk mund
tė mirreshim vesh me njėri tjetrin.
-
-
Ka pasur rrezik qė tė luftojmė mes vete njėsit me njėsit. Pra tė
vriteshim shqiptarėt mes veti. Duke vazhduar rrugėn nė njė
lėndinė, njė shoku ynė vėrejti rrėke gjaku. Preka gjakun, ai
ishte ende i freskėt. Ata qė kishin dalur nė atė lėndinė,
shkijet i kishin vrarė nga mali. Ky ishte pra njė kurth i tyre.
Shkijet i kishin bartur kufomat pezull dhe i kishin gjuajtur nė
njė gropė, pak mė poshtė. Ne as qė dinim se i kujt ishte ai
gjak. U ulėm dhe morėm pozicione luftimi.
-
-
Paraprakisht e pyeta djaloshin se a kishte uniformė tė UĒK-sė
babai i tij. Ai u pėrgjegj se babai dhe njėri vėlla jo, ndėrsa
vėllai tjetėr po. Nė kėtė moment kaluan dy veta dhe na shpėtuan
pa i gjuajtur. Nuk dinim se kush ishin. Ata kishin qenė shkije.
Pastaj u tėrhoqėm mbrapa, ndėrsa Abit Haziri, qė ishte me njė
njėsit pak mė larg, hasi nė njė kurth tė ngjashėm dhe u dėgjuan
rafale. Ne u shtrimė pėr tokė se nuk dinim se kush shtinte dhe
siē thashė radiolidhje nuk kishim qė tė mund tė merreshim vesh
me njėri-tjetrin. Vendosėm tė tėrhiqeshim nė pozicionin barkas.
Nuk mė mbeti tjetėr gjė vetėm tė thėrras me zė: - O, Abit! Njė
djalė nga Kotorri qė ishte me tė mu pėrgjigj:
-
-
- Fol se Abiti jam. Nė bazė tė zėrit kuptova se nuk ishte Abiti
dhe i thash se nuk je ti Abiti. Pastaj u pėrgjegj Abiti duke mė
pyetur: - A jeni gjallė? «Po! - i thashė, por ruajuni se kėtu
janė do pozicione shkijesh! Nga kėtu ka filluar njė ofensivė e
tmerrshme dhe me shtrirje tė gjerė duke filluar nga Radisheva,
Rudniku, Qubreili, Vitaku deri nė Rakinicė te Kryqet e Popit si
i themi ne dhe kanė dalė te fshati i Ri (Ludoviq) ku ėshtė bėrė
edhe lufta e parė e Adem Jasharit. (Kjo ka ndodhur nė gusht tė
1998, ndėrsa lufta e Adem Jasharit ka ndodhur nė Ludoviq mė 26
dhjetor tė vitit 1997).
-
-
Pra shkijet me mjete tė blinduara, tanke, topa dhe kėmbėsori i
kanė hyrė Llaushės nga ana e epėrme me daten 13 gusht 1998. Nga
atje kanė gjuajtur edhe Kodrėn e Deviēit, ku gjendet kisha.
Gjuajtjet nga ato pozicione kanė qenė nė mėnyrė sistematike nė
formė harqesh duke djegur malin. Nė ēdo tė tretėn gjuajtje ka
pasur predha qė digjnin. Ne nuk kemi pasur as mundėsi minimale
qė t'u kundėrviheshim forcave serbe. Me njė pushkė mitroloz qė e
kishim ka qėndruar Jetullah Geci dhe Rrahim Hoxha derisa kanė
pasur municion. Unė kam qenė nė malet e Deviēit. Fat ėshtė qė nė
momentet e fundit i kam pėrcjellė familjet pėr Mitrovicė se deri
nė kėtė moment edhe familja ime ishte komplet nė fshat.
Pėrndryshe mė se 580 anėtarė tė familjeve tė Llaushės kishin
mbetur tė bllokuara nga forcat serbe. Kėtė fakt e kanė dhėnė tė
gjitha stacionet e huaja radio- televizive.
-
-
Ishte edhe njė njėsit tjetėr, qė ishte i pozicionuar nėn Urėn e
Imerit ku ishte edhe Fadil Geci dhe tė gjithė vėllezėrit e mi.
Pastaj ishte edhe njėsiti i Musli Gecit. Minahedhėsit gjuanin
pandėrprerė dhe nuk na linin kund vend. Ka qenė fat qė lumi nuk
kishte ujė dhe qė ura na mbronte. I kemi pas hedhur edhe rėrė,
kėshtu qė predhat sė pari hasnin nė tė. Nga mali i Deviēit e
humbėm pozicionin kryesor prej nga mund tė mbrohej fshati. Me
Lah Rrecin kemi depėrtuar nėpėr predha pėrmes njė pėrroi tė
vogėl dhe kemi shkuar te njėsiti poshtė urės. Konstatuam se nga
kėto pozicione nuk mund tė mbrohej fshati krahasuar me
pozicionet serbe tė Rakinicės. Me topa na sulmonin nga Fusha e
Therrės.
-
-
Tash nė pyetje ishin veē dy mundėsi, tėrheqje ose luftė deri nė
zhdukje. Vendosėm tė tėrhiqemi. I pari u tėrhoq njėsiti i Musli
Gecit e nė mbrėmje i fundit u tėrhoq njėsiti i Fadil Gecit me
tėrė municionin, ku isha edhe unė e Afrim Geci. Por njėsia
tjetėr qė ishte nė brėndėsi tė fshatit Llaushė tek Barantė e
Klinės, qė lidhen me Kotorr, ishte ende nė pozicione dhe lidhja
me tė na mungonte. Tė merreshim vesh nėpėrmjet korrierit ishte e
pamundur. Njė njėsit tjetėr ndodhej te kodra e Sylės. Kėshtu, ne
s'e kontrollonim mė fshatin. As serbėt nuk kishin hyrė akoma.
Megjithatė ato njėsi ishin tė rrezikuara pėrtej mase. Por kur e
do fati, ato ishin tėrhequr kah Rakinica dhe Kllodernica e nė
malin e Deviēit.
-
-
-
LUFTA
E REZALLĖS DHE E MORINĖS
-
-
Gjatė kėsaj ofensive forcat serbe sulmuan Rezallėn, rrugės sė
asfaltuar qė shkonte nga Skėnderaj pėr nė Drenas. Ata kishin
tentuar tė hynin pėrmes fshatit Morinė nė fshatin Rezallė, nė tė
njejtėn kohė kur e kishin sulmuar edhe Llaushėn. Mirėpo,
luftėtarėt e Morinės, Rezallės dhe Makėrmalit i kishin ndalur
kėto forca. Ata luftėtarė udhėhiqeshin nga Ilaz Dėrguti, Rifat
Mėziu, Ahmet Ahmeti, Malush Ahmeti e Avni Zabeli, bashkė me
luftėtarė tė tjerė, tė cilėve nuk ua di emrat.
-
-
Nė kėtė luftė ka marrė pjesė edhe majori i kėmbėsorisė Kemal
Shaqiri, i cili u kishte ndihmuar shumė me profesionalizmin e
tij. Kishte ndodhur qė kėta tė luftojnė edhe nė afėrsi prej 30
metrash me tanket serbe, ku edhe i kishin detyruar tė kthehen
prapa, pa luajtur nga pozicionet qė kishin zėnė. Kėtu ėshtė
vrarė Zenel Mėziu dhe janė plagosur disa luftėtarė tjerė.
-
-
Mirėpo forcat serbe, tė cilat kishin ardhur nga pjesa e prapme e
fshatit Llaushė, kishin depėrtuar nė pjesėn e prapme tė fshatit
Rezallė pėrmes rrugės sė vjetėr tė malit tė Deviēit. Malush
Ahmetit iu vra njė fėmijė e njė tjetėr iu plagos. Ky luftėtar u
vra mė vonė nė njė betejė tjetėr nė fshatin Rezallė, nė njė nga
ofensivat pasuese. Ishte luftėtari mė trim qė e kishte Rezalla.
Ai ėshtė vrarė nė vijėn e frontit, kur shokėt e tij nė pjesėn
tjetėr tė fshatit luftonin dhėmbė pėr dhėmbė me kėmbėsorinė
serbe.
-
-
Nė njė lėndinė tė fshatit kėmbėsoria serbe po u afrohei shtėpive
tė Rezallės. Njėsia qė pėrmenda mė parė i vrau tė gjithė shkijet
nė atė vend. Ahmet Zabeli e Avni Zabeli hyjnė nė mesin e
shkijeve tė vdekur pėr t'ua marrė armėt. Ata marrin disa armė
automatike e snajperė, por tanket dhe kėmbėsoria fillojnė tė
shtijnė nė drejtim tė tyre. Shokėt e tyre qė kishin zėnė
pozicione i shpėtojnė dhe ata arrijnė tė marrin pjesė nga ai
armatim armikut. Rezalla kishte mbetur pa municion tė murtajave.
-
-
Prej fshatit Rakinicė dukeshin luftimet nė Rezallė, me tė parė
kėtė, Besim Dajaku, shkon nė fshatin Rezallė, pėr t'u ndihmuar.
Besimi kishte marrė me vete murtajėn dhe sasi tė konsiderueshme
tė predhave. Me kėtė rast, me anė tė tri predhave, shtyhet hyrja
e forcave serbe nė Rezallė pėr dy ditė. Pas pėrfundimit tė
municionit, ushtarėt tanė detyrohen tė tėrhiqen.
-
-
Nė kėtė betejė u vra Malush Ahmeti, njėri prej luftėtarėve mė tė
vendosur tė kėsaj ane.
-
-
-
ARRESTIMI I SEJDI KOCĖS
NGA POLICIA USHTARAKE E
UĒK-sė
-
-
Pasi «u pajtuam» me Rexhep Selimin, edhe pse ai pas ēdo pajtimi
nuk e mbante fjalėn e prapė gjente shkaqe pėr t'u konfliktuar,
ata e arrestaun Sejdi Kocėn nga Polaci, mė 14 gusht 1998 dhe e
mbajtėn tetė ditė nė podrumin e Tefik Haxhisė. Tefikun e njeh
Mitrovica mė mirė se unė. Sa e kanė mbajtur nė podrum Sejdi
Kocen e kanė pyetur pėr raportet nė Lidhjen Demokratike tė
Kosovės dhe gjėra tė tjera. Nė kėtė kohė duhet tė dihet se
Shtabi i UĒK-sė i
Zonės Operative tė Drenicės ka qenė ende nė Likoc.
-
-
Pėr ta liruar Sejdiun ka shkuar krejt Polaci me traktora dhe u
kanė thėnė se Sejdiun duhej ta lėshonin, sepse qė nga 1968 ka
qenė i ndjekur dhe nė vazhdimėsi ka qenė pėr Republikėn e
Kosovės. Ky njeri kurrė nuk e ka lėshuar rrugėn e luftės dhe tė
pėrpjekjeve pėr ēlirimin e Kosovės. Kėshtu pas tetė ditėsh,
Sejdi Koca lirohet. Sa e kanė mbajtur nė burg pėr ato tetė ditė
nuk e kanė rrahuar apo meltretuar fizikisht, por kishte pasur
maltretime psiqike. Pėr kėtė mė sė miri e di Sejdi Koca dhe ata
qė e kanė marrė dhe e kanė mbajtur aty, tė gjithė janė gjallė
mund tė tregojnė.
-
-
-
PSE SABIT GECI
ARRESTOI
GRUPIN E PARLAMENTARĖVE
SHQIPTARĖ NĖ QIREZ
-
-
Kur e shohin situatėn duke u keqėsuar, Shtabi i Likocit tėrhiqet
dhe kalon nė Qirez pėrpara se tė afroheshin forcat serbe. Kur
kam arritur nė Likoc u takova me Sami Lushtakun e Sahit
Jasharin. Duhet tė pėrmendet se nė burgun e Likocit mbetėn disa
shqiptarė qė ishin burgosur pėr vepra tė ndryshme. I pyeta tė
burgosurit se ē'kishin bėrė? Njėri mė tha asgjė, tjetri tha se
gjendej aty veē pse ishte gjetur duke ndejtur nė shtėpi. I
thashė Samiut t'i lėshonte, nėse nuk kishin bėrė vepra tė rėnda
dhe i mora e i nxora nga ana tjetėr e Qirezit.
-
-
Unė nuk i njihja dhe as sot nuk i njoh, madje as nuk ua di
emrat. Mė kujtohet se kanė qenė pesė a gjashtė djem. Duke
biseduar me Samiun dhe Sahitin thashė: - Duhej tė kishim organe
civile tė ndėshkimit pėr tė burgosur dikėnd. Nė kėto rrethana
kur s'po mund ta mbrojmė vendin as veten, sa kuptim ka tė mbajmė
tė burgosur? Tė burgosurit mė pyesnin - kah tė shkojmė? - Ikni!
- thashė, - unė s'po di kah tė shkoj vetė e jo mė pėr ju! Nė atė
kohė ka ndodhur edhe burgosja e parlamentarėve tė Republikės sė
Kosovės. Pastaj erdhėn Shaban Shala me shokė, qė nė TV
pėrshėndeteshin me grusht dhe me kėtė prishėn imazhin e
UĒK-sė.
-
-
-
PĖRSHĖNDETJA ME GRUSHT
E DĖMTOI RĖNDĖ
UĒK-nė
-
-
Fėmijėt, nga dashuria qė kishin pėr ne, filluan edhe ata tė
pėrshėndesin rrugės me grushta. Po fėmijėt nuk e dinin se kjo
mund tė ishte pėrshėndetje ruse, serbe apo thjesht sllave, e mė
sė paku shqiptare. Mjetet e informimit te vendeve tė huaja si
«Zėri i Amerikės», «CNN», «BBC» etj. interesoheshin pėr kėtė
pėrshėndetje. Gazetari i Reutersit mė ka pyetur nėse «ishte e
vėrtetė se njėsitet e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosoves betoheshin
nė kultin e besnikėrisė ndaj Enver Hoxhės?» Nė kėto rrethana tė
zėnė ngushtė, duhej tė shpjegonim se pėrshėndetja me grusht nuk
simbolizonte kultin e Enverit, as Bolshevizmin, por unitetin e
kombit pėr ēlirimin e vendit.
-
-
Pėrveē kohės qė na mirrte shpjegimi pėr kėtė pėrshėndetje, kjo
na shkaktoi dėm tė madh, sepse Perendimi mendonte se ishim tė
dirigjuar nga Rusia. Mė duhet tė them se gazetari i BBC qė u vra
nė Somali na ka ndihmuar shumė. Kam pasur kontakte tė
vazhdueshme me tė. Ai mė mundėsonte tė paraqitem nė Zėrin e
Amerikės, CNN, BBC etj, pėr tė shpjeguar qėllimin e luftės sonė
ēlirimtare. Edhe pse ekzistonte komisioni pėr informim,
gazetarėt e huaj kėrkonin tė bisedonin me ushtarė tė thjeshtė qė
kishin uniformėn dhe shenjėn e
UĒK-sė.
-
-
Unė kam qenė komandant i vogėl. Por ashtu siē shkuan punėt kam
mundur tė jemė komandant shumė i madh, sikur nė fillim tė kisha
dalė nė mjetet e informimit e tė deklarohesha se isha «Komandant
i Pėrgjithshėm i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės». Tė gjithė do
tė mė pranonin sepse, pas vrasjes sė Adem Jasharit, askush nuk
dinte se cili ishte komandanti i Pėgjithshėm i
UĒK-sė. Mbase ai
edhe nuk ekzistonte. Por, pėr kėtė, kurrė mendja nuk mė ka
shkuar, edhe pse me tė gjithė qė sot janė komandantė e gjeneralė
kemi qenė shokė. Madje, unė kam filluar luftėn shumė mė herėt
nga disa prej tyre.
-
-
Por duke ditur pėrgatitjen time ushtarake, kam qenė i bindur se
duhej tė mė udhėhiqte njė ushtarak profesionist. Unė kam pasur
mundėsi tė drejtoj 5 vetė apo 50, por jo edhe 5000 veta. Pastaj
ėshtė buka qė duhet siguruar, taktika, strategjia e luftės,
strehimi i popullatės etj. Mu pėr kėtė ēdo ushtarak karriere, tė
vendosur, e kemi pritur si rrezen e diellit. Ne kishim
informacione se shumė prej tyre edhe kishin shprehur
gatishmėrinė tė na bashkėngjiten, por pengoheshin nga klane tė
ndryshme tė LPK-sė qė kishin rrokur pushkėn pėr pėrfitime
personale e jo pėr ēlirimin e atdheut.
-
-
Kjo u vertetua menjėherė pas luftės. Pėrveē asaj qė u prishėn
mes veti dhe krijuan nga Lėvizja Popullore e Kosovės disa parti,
ata uzurpuan edhe pasurinė shtetėrore dhe shoqėrore. Filluan me
frikėsime dhe shantazhe ndaj popullit tė Kosovės. Ėshtė
tragjike, por sot nga veprimet e tyre ėshtė fituar pėrshtypja se
UĒK-ja ka luftuar vetėm pėr tė mbushur xhepat e komandantėve tė
vet. Ky nuk ishte qėllimi i pushkės sonė tė ngritur kundėr
okupatorit shka. Nga kėto veprime tė ēoroditura tė disa
komandantėve tė pandėrgjegjshėm tė UĒK-sė, po vuan edhe TMK, po
vuajnė shumė ish ushtarė, po vuajnė shumė familje tė deshmorėve,
po vuajnė invalidėt e luftės etj.
-
"
-
Kėshtu tė gjithė u tėrhoqėm nė Qirez. Aty kishin ardhur edhe
disa parlamentarė tė Republikės sė Kosovės tė shikojnė situatėn,
e kėta i arrestojnė dhe i dėrgojnė nė shkollėn e Baicės.
Parlamentarėt janė burgosur para ofensives sė Qyqavicės. Unė nė
momentin e burgosjes nuk kam qenė aty. Dikush thotė se i kanė
rrahur e maltretuar. Ata duhet tė flasin pa frikė dhe tė
tregojnė tė vėrtetėn. Por e di qė Mehdi Bardhi ka qenė i
lėnduar, tė cilit i ka ndihmuar Bajram Gashi.
-
-
Burgosja e parlamentarėve na shkaktoi dėme tė mėdha dhe zbehu
imazhin tonė, sepse shumė ushtarė nuk dėshironin tė kenė punė me
shqiptarė, mirėpo se si ka ndodhur burgosja e tyre mė sė miri e
di njeriu me pseudonimin «Leopardi», emrin e tė cilit nuk e di,
por ai ishte udhėheqės i aksionit. Meqenėse ofensiva e fortė e
forcave serbe na dezorientoi tė gjithėve, edhe parlamentarėt
pėrfituan nga kjo dhe u liruan.
-
-
Nė malet e Qyqavicės nė atė periudhė gjenim plot armė tė
hedhura, pasi shumė luftėtarė dezertuan. Nė tė vėrtetė erdhėm nė
njė gjendje qė luftėn dhe armėn e kanė mbajtur vetėm ushtarėt mė
trima, ata qė e kanė pasur pėrnjėmend ēlirimin e Kosovės. Kėshtu
tėrė Qyqavica rrethohet nga forcat serbe. Pėrkundėr kėsaj
gjendjeje tė mjerueshme dhe dezorganizimi nė radhėt e
UĒK-sė, konfliktet
nė mes nesh nuk prānin.
-
-
-
UĒK-ja
ĖSHTĖ
USHTRI
E REPUBLIKĖS SĖ KOSOVĖS
-
-
Mė duhet tė pėrmend njė fakt tė hidhur. Fjala ėshtė pėr njė
konflikt qė mė ndodhi me Idriz Mehmetin. Miftar Bajraktari ka
dhėnė shpirt nė shtėpinė e hoxhės, babait tė Idrizit nga
Krasmirofci. Konflikti ishte pėr motive politike tė mė hershme
dhe pėr dy grushtime. Bėhet problem i madh ushtarak. Kėshtu
aktivizohet njė njėsi e mė rrethon pėr tė mė arrestuar. Kur mė
rrethuan, kėrkuan t'i dorėzoja armėt. - Jo, - thashė, - armėn
nuk e dorėzoj, se nuk e kam rrokur pėr ta dorėzuar.
-
-
Po kush do tė ma marrė, le tė vijė! Kjo skenė ka ndodhur nė
qendėr tė Qirezit. Nė atė njėsi bėnin pjesė do hajna qė
turreshin tė ēarmatosin ushtarėt, ishin do krijesa tė imėta qė
kanė bashkėpunuar me Serbinė pandėrprerė, po pastaj morėn pozita
nė UĒK. Ata ishin
krejt njėsiti i Prellofcit me Jakup Nurėn nė ballė. Kur dėgjoi
fjalėt e mia: - Pushkėn mua s'ka as shqiptar, as shka qė ma
merr, se nuk e kam marrė pėr ta dorėzuar, pa u vrarė!, Jakupi e
kuptoi situatėn dhe mė thotė: - Ani pra, po bisedojmė!, mė
thanė.
-
-
Kur dėgjojnė disa ushtarė tė Oshlanit, tė cilėve u kisha dhėnė
ndihmė nė Oshlan, se kėta mė kanė rrethuar dhe se do luftojmė
mes veti, vijnė dhe e rrethojnė njėsitin e Prellofcit pėr tė mė
dalė nė ndihmė. Pastaj mė kanė ardhur nė ndihmė edhe fshati
Llaushė. Ndėrkohė vjen edhe Fehmi Lladrofci tė cilin e kisha
takuar nė Ticė, por nuk njiheshim mirė. Ndėrsa Ramizin, vėllain
e tij e njihja mė mirė, jemi njohur nė Gjermani. Fehmiu ishte me
Xheven dhe aty erdhi edhe Fehmi Nika nga Gllanasella. Fehmi Nika
kishte thėnė: - Pėr Zotin nuk kam mundur t'i ndihmoj Gani Gecit
nė luftė me shkije, por kėsaj radhe do t'i ndihmoj! Shkuam nė
Rezallė pėr tė biseduar, ndėrkohė kishin ardhur pėr tė mė
ndihmuar edhe Naim Geci, Habit Haziri, tė shoqėruar nga shumė
ushtarė tė tjerė.
-
-
Mė pyetėn se ku preferoja tė bisedojmė. Thashė shkojmė nė
Rezallė duke pasur parasysh se gjatė luftės sė Shaban Polluzhės,
Rezalla ka qenė nga fshatrat me tė forta. Po edhe tash nė kėtė
luftė Rezalla ka bėrė shumė. Me pėrgjegjėsi mund tė them se ku
kanė qenė njėsitė e Rezallės dhe tė Morines, jo vetėm qė kanė
rezistuar, por aty shkau nuk ka mundur tė depėrtojė. Vlen tė
thuhet se shkijeve u kanė shkaktuar humbje tė mėdha dhe u kanė
shkatėrruar ty-tri tanke e disa autoblinda. Shkuam nė Rezallė
dhe hymė nė njė shtėpi. Fehmiu tha se ky do mbetet problem
ushtarak dhe do ta ēojmė deri nė fund. I thashė Fehmiut, po ne
jemi dy ushtarė tė thjeshtė. Pra janė rrahur dy ushtarė dhe ēka
do qė tė ndėrmerrni, mund tė mė jepni njė dėnim prej shtatė
ditėsh. Fehmiu tha, - kėtė do ta ēoj deri nė Shtabin e
Pėgjithshėm tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės.
-
-
Kjo ngjarje ka ndodhur nė gusht tė vitit 1998. Ne dinim se kemi
pasur njė komandant, qė ishte Adem Jashari, mė vonė pėr Drenicė
ishte Sylejman Selimi dhe meqenėse komandantėt e zonave, siē ka
pohuar komandant Rremi, nuk e njihnin komandantin e Shtabit tė
UĒK-ės, atėherė
del pohimi edhe i Ramush Hajredinit se Shtab tė Pėrgjithshėm nuk
kishte, e nuk kishte as Komandant tė Pėrgjithshėm. Shtabi i
Pėrgjithshėm ka lėshuar komunikata edhe sa ishte gjallė Adem
Jashari. Atėhere kėta qė thirreshin nė Shtabin e Pėrgjithshėm tė
UĒK-sė do duhej tė
na tregonin se sa komunikata i ka nėnshkruar Komandanti
legjendar Adem Jashari? Pra kishte vetėm komandantė zonash lufte
pa hierarki vertikale tė komandimit. Ndėrkohė ka ardhur Sami
Lushtaku dhe njė oficier me emrin Agron dhe thanė se ai qė del
nga kėtu pa u pajtuar do ta marrė barrėn e Ushtrisė Ēlirimtare
nė shpinė. Edhe pse ata nuk donin tė pajtoheshim, unė thashė po,
unė dua pajtimin.
-
-
Fehmiu tha: - Do t'i qėrojmė hesapet deri nė fund qė nga dita e
sotme! Unė thashė: - Nuk kam ēka tė qėroj hesape me askėnd, se
pushkė pėr shqiptarė nuk kam, por nėse dikush mė del nė rrugė do
mbrohem! Nga unė kėrkonin t'i dorėzoja armėt dhe tė mė
burgosnin, sipas njė ushtari tė Prellofcit (polic ushtarak) ma
kishin caktuar edhe «burgun» nė njė kaēak tė pulave. Pastaj i
thashė Fehmiut se nuk doja tė luftoja me vėllezėr, sepse kishte
mjaft forca serbe nė Skenderaj, policė, ushtarė, paramilitarė
etj. U propozova tė shkonim e t'i sulmonim.
-
-
- Ejani - thashė - me mua kush tė doni dhe e bėjmė njė trimėri
nė Skenderaj. Kėshtu i shkaktojmė njė dėm Serbisė po kryhet edhe
puna jonė, se shkijet lehtė nuk na lėshojnė. Pra e bėjmė njė
punė patriotike kundėr Serbisė e nuk na shan askush pėr
vėllavrasje! U thashė se: -Nėse njė shqiptar i afrohet tankut tė
shkaut njėqind metra, unė do t'i afrohem pesėdhjetė, e nėse
dikush i afrohet pesėdhjetė metra, unė do t'i afrohem njėzet, po
nėse dikush i afrohet tankut tė shkaut dhjetė metra unė do ia
ngjes shkaut pėr veshi! Kėshtu edhe kryhet puna me ne! Kėtė ua
pėrsėrita dy herė. Kėtė ia kam thėnė edhe Rexhep Selimit edhe
Fehmiut mė herėt nė Likoc. Pastaj Sami Lushtaku insistoi dhe u
pajtuam. Pas kėsaj mė pyet Fehmiu, se ushtar i kujt isha. I
thashė se jam ushtar i Republikės sė Kosovės dhe Ushtrisė
Ēlirimtare tė Kosovės. Ai e pėrsėriti pyetjen. Unė iu pėrgjegja
pėrsėri:
-
-
- Ushtria Ēlirimtare e Kosovės ėshtė e Republikės sė Kosovės!
-
- Jo! - tha - UĒK
ėshtė vetėm UĒK!
-
-
- Prit, ngadalė! - i thashė - ta shpjegoj edhe unė qėndrimin
tim: Unė njoh Ibrahim Rugovėn pėr President tė Republikės sė
Kosovės, Bujar Bukoshin kryeministėr, Adem Demaēin pėrfaqėsues
tė pėrgjithshėm tė UĒK-ės,
tė cilin vetė ju e keni emėruar. Pra i njoh edhe institucionet e
Republikės sė Kosovės. Ndėrsa Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės e
njoh se jam ushtar i saj dhe po e njeh tėrė bota.
UĒK-nė e njoh se
kam njohur si Komandant tė saj Adem Jasharin, ushtar i tė cilit
kam qenė qė nga viti 1991. Por nuk kam dėgjuar qė ka kund nė
botė ushtri tė rregullt pa qeveri dhe institucione! Atėherė
Fehmiu tha:
-
- Ka puē ushtarak!?
-
-
- Po, nėse ka puē ushtarak, ndėrrojini ata njerėz qė pėrmenda!
Ne dikush duhet tė na prijė. Pėr mua s'ka shumė problem, se unė
kam hyrė nė luftė pėr tė ēliruar Kosovėn e jo pėr tė bėrė puēe
ushtarake! Mandej e pyeti vėllaun tim, pastaj iu drejtua Mehmet
Gjelit: - Po ti ushtar i kujt je? - Jam ushtar i popullit tim!
Pastaj i bėrtiti; - A je ushtar i Ushtrisė Ēlirimtare tė
Kosovės? - Po more! - u pėrgjegj - dhe jam krenar pėr kėtė! - Po
ti? iu drejtua Haxhi Gecit, vėllaut tim i cili u pėrgjigj: - Jam
ushtar i Republikės sė Kosovės! I pyeti edhe tė tjerėt dhe
pėrgjigjet ishin identike. Atėherė tha: - Do t'i shėnoj kėto
gjėra dhe do t'i ēoj nė Shtabin e Pėrgjithshėm tė
UĒK-sė!
-
-
- Shėnoj se nuk po flasim fshehtas! - i thashė - Fundja Ushtrinė
Ēlirimtare tė Kosovės e kam formuar edhe vetė, aksionet e para
nė Drenicė i kam bėrė vetė! Jam nga luftėtarėt e parė tė Adem
Jasharit dhe ku ka kėrkuar ndihmė Drenica dhe Kosova i kam
shkuar brenda mundėsive. Prandaj shėnimet tua pėr mua nuk kanė
peshė! Ky rol i hetuesit, si i komisarėve politik nuk mė ka
pėlqyer tek Fehmi Lladrofci, pėrndryshe ka qenė njė luftėtar
trim dhe patriot e qė pėr Kosovėn dha edhe jetėn, ra nė fushėn e
nderit nė fshatin Gllanasellė.
-
Por kėta i komandonin nga Tirana njerėzit qė nuk e kishin parė
kurrė frontin me sy.
-
-
-
SI U PLAGOS
VĖLLAU IM ESAT GECI
-
-
Dy ditė me von dalin ca hajna nė Vaganicė dhe e plagosin vėllain
tim, Esatin. Nė kėtė plagosje marrin pjesė Tefik Haxhija dhe njė
djalė prej Plluzhine, i thonin «Gulinov», emri i tė cilit nuk mė
kujtohet. Kėtė e bėjnė me urdhėrin e Sabit Gecit. Kėtė plagosje
do ta pasqyrojnė mė mirė deklaratat e ushtarėve tė cilat i
disponoj edhe nė origjinal!
-
-
(Vėllau im Esat Geci, ka qenė duke shkuar nė Mitrovicė me
nipin tonė Musa Musliun, nė rrugė e sipėr, nė Vėrnicė, e ka
takuar Sabit Gecin, i cili ka qenė i ndalur me disa shokė. Esati
e ka vazhduar rrugėn e vet, e pastaj nė Vaganicė, i ka parė edhe
Xhevdet Fehmi Zenelin sė bashku me Tefik Haxhiun dhe disa
ushtarė tjerė. Me atė rast janė pėrshėndetur dhe kanė vazhduar
rrugėn pėr Mitrovicė, ka qenė rreth orės 17.00. pas
dhjetė-pesėmbdhjetė minutash ėshtė kthyer Esati me nipin tonė
Musėn. Siē duket, nė ndėrkohė, Sabit Geci ėshtė takuar me
Xhevdet Fehmi Zenelin dhe e ka urdhėruar ti arrestojė Esatin
dhe Musėn pa kurrfarė arsyeje).
-
-
Se ēka ka ndodhur nė tė vėrtetė unė nuk e dij, por kėtė mė sė
miri e sqaron deklarata e Xhevdet Fehmi Zenelit, sa vijon:
-
-
-
DEKLARATĖ
-
Ora 20.30, Oshlan 19 gusht 1998
-
-
I akuzuari Xhevdet Fehmi Zeneli, nga Pluzhina e Skėnderajt. I
akuzuari, ushtar i Njėsitit tė Komandos tė Sabit Gecit, rasti
ndodhi nė mes ushtarėve tė lartė pėrmendur nė relacionin
Drenicė-Mitrovicė, nė fshatin Vaganicė, me ushtarėt e shtatė
Vėllezėrve, ndodhi plagosja e ushtarit (Esat Geci). I
lart-pėrmenduri ka pėrcjellur njė shok deri nė fshatin Pirq,
duke u kthyer u takua me Sabitin dhe ka urdhėruar qė Musėn dhe
kolegun e tij (Esat Gecin) qė ishin bashkė, me i arrestue edhe
pse kisha folur me ta para 10 minutash.
-
-
Shkova dhe e mora Tefikun dhe dy shokė tjerė dhe dolėm te lagja
e Haxhiovitėve. Dolėn shokėt dhe i ndalėn. Ata thanė se ishin
duke shkuar pėr tė marrė vėllanė (Gani Gecin) dhe se do tė
kthehen menjėherė. Vėllai gjendei te shkolla e Vernicės. Xhevdet
Zeneli dhe Tefiku i kanė pėrcjellur me kerr deri te shkolla e
Vėrnicės. (Esat dhe Musa nuk janė ndalur aty, sepse Ganiu nuk
gjendei aty). (Diku afėr shkollės, nė njė largėsi afro 5 metra
Xhevdeti dhe Tefiku i kanė blinduar Esatit dhe Musės, tė cilėt
ngisnin veturėn para tyre) por ata nuk janė ndalur. Esati iu ka
bėrė shenjė me dorė, dhe kanė vazhduar rrugėn nė drejtim tė
Oshlanit. Gjatė kėsaj rruge, duke i ndjekur Tefiku i ka thėnė
Xhevdetit: - Po shtij nė ajėr! (me qėllim frikėsimi), dhe ka
shtėnė nga automjeti (prej veture nė veturėn tjetėr).
-
-
Esati dhe Musa ndaluan veturėn dhe dolėn shpejtė nga vetura.
Edhe ata iu kanė pėrgjegjur tė shtėnave nė ajėr). Plumbat e tyre
na kanė ardhė mbi kokė, prej Muse apo Esatit. Tefiku ka mbetė nė
kėmbė dhe ka shti pėr toke kurse Xhevdeti ka qenė i shtrirė pėr
toke. Esati ka bėrtit: - Mos u afroni se ju vras!, ndėrsa
koleugu i tij Musa i ka thėnė Esatit: - Eja ma naltė se tė mbroj
unė! Atėherė, kur Esati ka filluar tė tėrhiqet, Xhevdeti ka shti
me automatik dhe e ka rrokė nė kėmbė. Esati e ka thirrė Musėn: -
Merri armėt e mia, (mos tmi marrin kėta)! Xhevdeti e ka
urdhėruar: - Duart lartė dhe dorėzohu!
-
-
(Ndėrkohė Esati ėshtė alivanosur nga gjakderdhja, pas disa
qastesh i ka ardhur vetėdija). Esati i ka fyer Xhevdetin dhe
Sabitin. I plagosuri ka kėrkuar ndihmė, tė cilėn ia kanė dhėnė
dy ushtarė tė cilėt i njeh Tefiku. Njeri ka ndejt me Tefikun dhe
tjetri i ka ndihmue me Xhevdetin, i plagosuri i ka larguar armėt
sipas urdhėrit tė Xhevdetit dhe ka pyet: - Ku ėshtė Musa? I ka
thėnė se ka ikur. Atėherė e kam marrė me tė shpejt dhe e kam
dėrgue nė Oshlanė. Duke ardhur rrugės na ka ofenduar
personalisht shokun Sabit Geci. Xhevdeti ndihet shumė i prekur
dhe ndihmen ia ka ba shumė shpejtė.
-
-
Deklaratėn e mori: Agim Zeka
-
Deklaratėn e dha: Xhevdet Zeneli
-
-
(Kėtė deklaratė e kam marrė nė Shtabin e Zonės Operative tė
Shalės nė Oshlan, ku ishte prezent zėvendės Komandanti i Zonės
Mensur Kosumi, nė prani tė dhjetė a pesėmbdhjetė ushtarėve. Me
qė nuk kishim fotokopje, deklaratėn e kam pėrshkruar nga
origjinali qė e posedonte Shtabi. Kėtė deklaratė e kam marrė dy
ditė pas plagosjes sė vėllaut tim Esatit).
-
-
Por, pas plagosjes, njėsiti i Oshlanit e arreston ushtarin, i
cili e kishte bėrė plagosjen. Ndėrkohė vijnė disa ushtarė tė
Vaganicės nė Qirez dhe mė lajmėrojnė pėr plagosjen e Esatit.
Sabiti kishte dhėnė urdhėr pėr ta arrestuar Esatin, Esati nuk
ishte ndalur dhe ata kishin gjuajtur nė tė. Askush nuk e dinte
se ēfarė pozite kishte Sabiti nė Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės?
Ai thoshte se ishte «Inspektor i policisė sekrete tė
UĒK-sė!» Kėtė ma
ka konfirmuar edhe Sylejman Selimi, ndėrsa Rexhep Selimi thoshte
se qe «inspektor gjeneral i policisė sekrete tė
UĒK-sė!» Pra,
tituj e poste me tė cilėt qėndisnin veten pa i emėruar kėrkush,
me tė cilat i jepnin tė drejtė vetvetes tė arrestonin,
maltretonin, madje edhe tė vrisnin.
-
-
Fshati Oshlan edhe mė parė ka pasur trima, si Gjakalitė dhe
Shutėt. Edhe kėsaj radhe, tė dy kėto familje janė treguar
luftėtarė dhe kanė dhėnė kontribut tė jashtėzakonshėm pėr
luftėn. Njėri prej luftėtarėve tė mėdhenj tė kėtij fshati ka
qenė edhe Komandanti i Njėsisė Speciale, Bekim Shuti, i cili
ėshtė plagosur disa here. Bekimi ėshtė plagosur edhe ditėn kur
ėshtė vrarė Bekim Jashari, por atėherė me njė fotoaparat nė
dorė, duke u munduar tė fotografonte rastin. Ka edhe shumė
luftėtarė tė tjerė tė fshatit Oshlan, por tė cilėve unė, pėr fat
tė keq, nuk ua di emrat tė gjithėve. Pėr tė gjithė ata, si edhe
pėr shumė ushtarė tė tjerė, unė ruaj njė respekt tė
jashtzakonshėm.
-
-
-
SI RAPORTONIN
GAZETARĖT NGA LUFTA
-
-
Nė fillim nga Llausha ka raportuar Fadil Geci, ndėrsa nga Likoci
Murat Musliu. Po shpesh ka raportuar edhe kush ka mundur, e
shumė herė me hamendje. Tahir Desku raportonte nga njė telefon
me tė cilin komunikoja me vėllezėrit. Por ka pasur qė kanė
raportuar edhe nė gjendje tė dehur. Pėr besė nuk di as ku e
gjenin atė alkool se ne na mungonte gjithēka! Me kujtohet njė
rast me Tahir Deskun, kur ai po raportonte pėr aksionet e
Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės qė zhvilloheshin nė Likoc. Po
ē'ėshtė e vėrteta Likoci nga Izbica ishte 15 kilometra larg,
ndėrsa Tahirin e kisha parė tri ditė rresht nė Izbicė. Ai me
vete nuk kishte as radiolidhje, as telefon. Rrjedhimisht pėr
luftimet nė Likoc ishim tė informuar nė mėnyrė tė njėjtė, nuk
dinim asgjė, as ai, as unė.
-
-
Eshtė e vėrtetė e pakontestueshme se Njėsia Speciale e Ushtrisė
Ēlirimtare e Kosovės nė Likoc ka bėrė luftime tė rrepta kundėr
forcave serbe nė ēdo kohė. Nuk munda tė rri pa i thėnė: - Po ku
po i sheh more Tahir ato aksione e ato luftime? Unė e kuptoja se
propaganda pėr luftėn dhe tė mirėn e saj duhej bėrė, por shpesh
na krijonin edhe situata tė pavolitshme para popullit. Kur
raportohej se nė kėtė vend apo atė vend kishte luftime e fryhej
tej mase realiteti, njerėzit pyesnin, pse more po flisni kėshtu?
Prandaj fryrjet e dėmtonin tepėr imazhin i Ushtrisė Ēlirimtare
tė Kosovės nė popull.
-
-
Nė tė vėrtetė kjo propagandė orkestrohej nga njerėzit qė rrinin
nė vilėn e Enver Hoxhės nė Tiranė dhe ishte e destinuar pėr
shqiptarėt e Zvicrės dhe tė Gjermanisė qė tė jepnin franga e
marka. Kėto raporte tė fryera neve nuk na bėnin pėrshtypje fare,
sepse e dinim fuqinė tonė dhe tė shkaut. Ne u kemi pėrballuar
shkijeve dhe kemi bėrė tė pamundurėn. Shumė herė e kemi
tejkaluar edhe vetėveten, por forcat e shkijeve veē pėrparėsisė
qė kishin nė teknikėn luftarake, qenė polici dhe ushtri e
organizuar nėn njė komandė. Ndėrsa ne kishim moralin dhe
deshirėn e flaktė pėr ēlirimin e Atdheut. Kjo ishte njėra ndėr
epėrsitė e pakta qė kishim mbi ta, epėrsi qė na jepte kurajo dhe
na gjallėronte.
-
-
-
KONTRIBUTI I RRECĖVE
TĖ LLAUSHĖS
-
-
Idriz Rreci personalisht ka vizituar ēdo pikė, ēdo vendqendrim
tė forcave tona, ka kontaktuar me luftėtarėt dhe i ka ndihmuar,
me sa ka pasur fuqi, luftės pėr ēlirim. Rrectė e Llaushės janė
shembull shumė i mirė se si luftohet pėr ēlirimin e Atdheut. Pra
Idrizi e ka pėrkrahur luftėn, por tė tjerėt nuk e kanė pėrkrahur
Idrizin, prandaj edhe ka rėnė viktimė e tyre. Pėr ilustrim po
pėrmend njė mbledhje tė mbajtur nė Polac.
-
-
Me kėtė rast, kur Fehmi Lladrofci dhe Gani Koca i thonė Idrizit
se qenė «mė trima se ai». Ky u thotė: - pėr trimėri mos u qofsha
fal, unė gjithmonė kam luftuar kundėr Serbisė, pastaj babė e
babėgjysh kanė luftuar kundėr shkaut! Idrizin e kanė injoruar
dhe prej tij kėrkonin ta shuante Lidhjen Demokratike tė Kosovės
nė Skėnderaj. Nė fillim, Idrizi pranoi pėr hirė tė luftės dhe
kundėrthėnieve brenda rradhėve tė luftėtarėve tė
UĒK-sė. Kėte e di
edhe Sami Lushtaku. Por ndėrkohė merr instruksione nga Prishtina
dhe nuk e shuan degėn e Lidhjes Demokratike tė Kosovės, veē
tėrhiqet e vendoset nė Skenderaj.
-
-
Aty e arrestojnė forcat serbe, e dėrgojnė nė Mitrovicė ku e
dėrmojnė sė rrahuri dhe e lėshojnė. Kthehet nga Mitrovica dhe dy
javė ditė rri nė Rahovė. Me Adem Ademin dhe me Farukun tentojnė
tė dalin nė Mal tė Zi. Gjatė kėsaj rruge kapet nga shkiet dhe
zhduket pa gjurmė. Me njė fjalė Idriz Rreci ka qenė shtyllė e
fortė politike, e cila i ndihmonte edhe
UĒK-sė, por ėshtė
injoruar nga tė tjerėt. Fundja ai ka qėndruar nė mal tėrė kohėn
me ne. Edhe Rrectė e kanė ndihmuar luftėn me bukė, me ujė e me
pushkė. Nė luftė kanė marrė pjesė edhe Hajrullah Rreci, Skėnder
Rreci, mėsuesi i fshatit, e shumė ushtarė tjerė. Siq e thash
edhe mė parė, tė njejtėn ditė kur u vra Legjenda Adem Jashari,
atė mėngjes u plagos pėr vdekje edhe Miftar Rreci.
-
-
-
KUSH I PRANON NĖ SHTĖPI VĖLLEZĖRIT GECI
DO TJA GJUAJ SHTĖPINĖ ME TOP!
-
-
Meqenėse i pėrkrahja institucionet e Republikės sė Kosovės, mua
dhe vllezėrit e mi donin tė na largonin nga skena politike dhe
ushtarake. Mu pėr kėte kishin pėrgatitur likuidimin tim. Kam
qenė i bindur se tė gjithė ne do tė duhej t'i pėrkrahnim ato
institucione, sepse ato pėrbėnin bėrthamėn e shtetit qė donim tė
ndėrtonim nė tė ardhmen. Pėrndryshe do tė hiqja dorė, sikur ta
dija se do tė vinte puna deri aty sa tė shkatėrronim atė qe e
kishim krijuar. Por edhe njerėz nga institucionet kanė pasur
faj, sepse jepnin deklarata pa mbulesė, gjoja se kishin numėr te
madh ushtarėsh, tė cilėt nuk i kishin kėrkund. Nė atė kohė mė qe
rritur pėrgjegjėsia edhe pėr shkak tė vėllait tė plagosur nė tė
dy kėmbėt.
-
-
Njėsitet e Oshlanit e kishin shpėtuar sepse edhe tė plagosur
hajnat e Vaganicės kishin insistuar ta merrnin. Njėsitet e
Oshlanit kundėrshtuan duke thėnė se «pa u shėruar dhe pa ardhė
Gani Geci nė Shtabin e Oshlanit, kėtė djalė nuk e japim!» I
kishin caktuar edhe rojėn pėr ta ruajtur deri sa tė shkoja unė.
Sabiti me kompaninė e tij kishin shkuar tė arrestonin personin
qė e kishte ndihmuar vėllaun tim, njė djalė qė e ka emrin Avni,
dhe gjatė luftės thirrej me pseudonimin «Hundpremi».
-
-
Po ky Avni, kishte luftuar nė ndihmė tė Adem Jasharit nė
luftimet e 5 marsit 1998. Kishte ardhur kėmbė nga Vushtrria nė
Prekaz pėr t'iu ndihmuar Jasharajve! Qėndrimi i tij trimėror dhe
ndėrhyrja e Sami Lushtakut e kishin shpėtuar kėtė trim pa rėnė
nė duart e Sabit Gecit. Nė Oshlan mė pritėn mirė. Me vete mora
edhe vėllain e Sabit Gecit, Beqirin edhe pse Sabiti kishte dhėnė
urdhėr tė mė vrisnin. Mė parė nė Qirez takova Nuhiun, vėllain
tjeter tė Sabitit tė cilin e arrestova. Isha sikur i ēmendur.
Nuhiut iu drejtova:
-
-
- Nėse Sabiti ma ka vrarė vėllain, do t'i kemi punėt shumė keq
edhe pse tė kam vėlla e s'kam ku tė ēoj! Nėna ime ishte nė
Izbicė e ne shkuam atje me Nuhiun. Ajo nuk e dinte se djali iu
kishte plagosur. Na solli bukė dhe u pėrshėndet me Nuhiun
njerėzishėm dhe pyeti pėr gjendjen shėndetsėsore tė Sabitit. Ky
ia ktheu: - Mos ma pėrmend Sabitin! Nėnės as qė i kishim treguar
se si ishte gjendja. Shkova tė shikoj se a kishte bėrė mė mirė
Esati. Rrugės takohem nė Sabit Gecin dhe mė thotė: - Unė nė
Qirez kam dhėnė urdhėr me tė vra ty Gani, e jo Esatin dhe nėse
jam i gjallė kam me tė vra.
-
-
Pėrndryshe do ta bėj punėn qė tė mė vrasėsh ti mua! - Jo, Sabit,
unė nuk tė vras, jemi vllezėr, eja me mua tė shkojme ta
vizitojmė Esatin. Nėse vėllai mė ka bėrė mė mirė do t'i
rregullojmė lehtė kėto punė! Me sa mė kujtohet, nė Oshlan kishte
qenė mjek Ismet Shaqiri dhe i kishte bėrė njė mjekim adekuat
vėllait. Nė odė ku e kishin vendosur Esatin, nuk lejonin tė
hynte askush. Mė thanė se mund tė hyja unė dhe njė njeri qė do
tė zgjidhja unė. Hyra me Beqir Gecin qė e kisha me veti. Beqirit
i thash, «kjo ėshtė turp pėr ne". Me ne ishte edhe Shani Geci.
Esati i plagosur ka qėndruar edhe disa ditė nė Balincė tė
Vushtrrisė te kryetari i Lidhjes Demokratike. Na kanė pritur
pėrzemėrsisht, ai dhe familja e tij, po ashtu edhe i gjithė
fshati, pėr ēka i falėnderoj thellėsisht nga zemra.
-
-
Ofensiva e shkijeve nėpėr Qyqavicė bėnte plojė. Nė ato kushte tė
rėnda m'u shtua edhe barra e vėllait tė cilin e hypa nė xhip dhe
me Njėsitin tim, trup Qyqavicės nėpėr terr, shkuam nė Prekaz. Me
mua kanė qenė edhe Sami Lushtaku e Jetullah Geci. Desha tė vinte
me ne edhe Sulejman Selimi, por, si duket, nuk e lejuan.
Meqenėse vėllai ishte mė mirė dhe kishim punė mė tė madhe me
Serbi, vendosa qė kėtė rast ta lė, «ta harroj».
-
-
E mora Esatin e nisa pėr Skenderaj dhe u ndalėm te Ilaz Kodra,
ndėr lagjen e Lushtakėve. Pasi ia shpjegova rastin Ilazit ai
tha: - Vendoseni Esatin nė lagjen e parė tė Lushtakėve, apo nė
shtėpinė e parė afėr Lushtakėve. Ne jemi kėtu pėr ēdo
eventualitet. Do ta mbrojmė edhe po qe se duhet tė luftojmė. Nga
kėtu nuk kemi ku tė shkojmė! Shkova te Lushtakėt dhe u takova me
Samiun. Edhe Samiu mė propozoi qė Esatin ta vendosja nė lagjen e
parė afėr Lushtakėve. Ilazi ishte vetė i treti, ndėrsa Samiu
vetė i katėrti, tė gjithė luftėtarėt tjerė kishin shkuar nė
luftime nė Qyqavicė.
-
-
Ishte koha kur deklarohei, me papėrgjegjėsinė mė tė madhe se
gjoja ne «ishim gati tė hynim dhe ta ēlironim sė shpejti
Prishtinėn!» Ne u pozicionuam nė mal e Esatin e vendosėm nė njė
shtėpi tė pa meremetuar. Qytetarėt nga qyteti i Skenderajt na
mbanin me bukė. Tri ditė na ka dhėnė bukė Gani Begani i Brojės,
i cili, po ashtu, ishte ushtar. Ne shkonim natėn edhe nė qytet.
Kushtet na u vėshtirėsuan, xhipin e lash tek Samiu, se edhe
ashtu nuk kishim naftė. Natėn e kemi tėrhequr vėllain nga ajo
shtėpi dhe nė kėmbė e duar e kemi kaluar rrugėn kryesore, nė mes
tė dy punkteve tė policisė.
-
-
Nė kėtė mėnyrė kemi kaluar nė malet e Deviēit. Kemi ndejt atje
me Ramadan Gecin e jemi vedosur te Selim Llazicani. Ky kishte
mbetur vetėm me njė plakė. Tė nesėrmen kemi dalė nė Tushilė e
prej aty nė Izbicė. Aty e kishim tė vendosur edhe familjen.
Ushtarėt vinin e kontaktonin me Fadilin, por shpesh edhe i
rrihnin pse kontaktonin me ne. Abedin Rexha i kishte thėnė njė
bashkėfshatari se: - Kush i pranon nė shtėpi vėllezėrit Geci do
tė ia gjuaj shtėpinė me top!
-
-
Ky njeri vjen e na tregon. Tė nesermen takohem me Abedinin, e
rroka pėr qafe dhe e pyeta: - Pse more po u kėrcėnohesh njerėzve
se kush i pranon vėllezėrit Geci do t'ia rrėzosh shtėpinė me
top? Abedini tha:
- Ne e kemi vrarė Ahmet Krasniqin, e kemi goditur pėr vdekje
Sabri Hamitin dhe do t'i likuidojmė tė gjithė pėrkrahėsit e
tyre! Kėto ishin presione psikologjike tė forta. Ai e kishte
revolen e unė automatikun. Abedini e ēoi dorėn te revolja. Unė i
kam bėrtitur: - Po ma pėrmende emrin dikund, do tė keshė punė me
mua. Nėse ta pėrmendi unė ty, tė kam hak! Ne jemi nė luftė me
shka njėherė, prandaj ti rrugės tende unė times! Nė praninė e mė
se pesėdhjetė burrave e ka ēuar dorėn nė revole. Unė shtiva me
dy plumba nė tokė dhe i thashė: - Ik, mos ti shoh sytė!
-
-
Kjo ka nodhur nė Kllodernicė. Abedini hypi nė veturėn e vet dhe
shkoi nė drejtim tė Turiēecit duke thėnė: - Kush ėshtė ushtar me
armė mos hypni se e vras! Unė me Avni Haxhėn, Besim Dajakun,
Bashkim dhe Afrim Gecin edhe pse qemė nisur tė shkonim nė
Kastriot, pasi qėnduam aty afėr pesė minutave u kthyem. Abedini
ka qenė me Hamit Binakun dhe Mujė Skenderin, i cili ėshtė vra.
-
-
Por fatmirėsisht Skėnderi ka lėnė edhe deklaratė me shkrim se si
ėshtė vrarė Abedin Rexha. Njėherė e kanė detyruar tė jepte njė
deklaratė tė rrejshme. Por, pėr ta pastruar ndėrgjegjen e vet,
njė natė, vet i treti vjen nė odėn tonė dhe jep njė deklaratė
tjetėr. Ishte me mikun e vet prej Rezallės sė Re. Miku i tij
prej Ludoviqi ėshtė gjallė, quhet Sokol Zabeli. Kur e pyetėm
Mujėn se pse po e ndėrronte deklaratėn, ai u pėrgjegj se: -
Ėshtė luftė dhe dua ta them realitetin. Pėr kėtė rast ka edhe
shumė deklarata tė ushtarėve, tė cilėt kanė qenė tė pranishėm nė
atė rast.
-
-
-
DEKLARATĖ
-
(e Skėnder Mujė Skėnderit)
-
25 tetor 1998
-
-
Unė Skėnder Mujė Skėnderi, i lindur mė 3 korrik 1954 nė fshatin
Vojnik deklaroj: Mė 8 tetor 1998 e kam dhėnė njė deklaratė, por
kam qenė nėn presion tė rastit qė ka ndodhur, prandaj ka mundur
tė ketė lėshime nė atė deklaratė, gjithashtu ka qenė vonė dhe pa
rrymė. Dikush tjetėr e ka shkruar pėr mua, sepse unė kam qenė nė
gjendje shumė tė keqe atė mbrėmje, prandaj kjo deklaratė qė po e
jap tani ėshtė realiteti i asaj dite pra, 8 tetor 1998.
-
-
Kam qenė
tek mjeshtri i kerreve nė Kastriot, aty mė ka thirrė Abedin
Rexha me radio-lidhje dhe mė ka thėnė me e pritė aty. Pas pak
kohe ka ardhur Abedini me Hamitin dhe kanė kėrkuar qė t'i
shoqėroj pėr tė shkuar deri nė shtėpi. Kemi marrė rrugėn nė
drejtim tė Tyriēevcit. Te shitorja e Smajl Sahitit e kemi parė
kerrin e Gani Gecit, tė ndalur. Ganiu ia ka bėrė me dorė dhe
Abedini ėshtė ndalur. Ganiu ia ka vėnė dorėn nė krah dhe i ka
thėnė: - A bėnė pėr disa minuta tė pyes diēka? Janė larguar prej
njerėzve nja 10 - 15 apo 20 metra, pastaj kanė vazhduar bisedėn.
-
-
E kam dėgjuar Abedinin kur i ka thėnė Ganiut se - Kena me ua bā
mė zi se Ahmet Krasniqit dhe Sabri Hamitit!, pastaj janė dėgjuar
dy tė shtėna, nė ajėr apo nė tokė. Ganiu i ka thėnė: - Emrin tim
nuk dua ta pėrmendėsh askund! Kanė ndėrhyrė njerėzit edhe unė
kam shkuar nė drejtimin e tyre, mirėpo ata u ndanė pa ndonjė
eksces tė madh. Abedini ėshtė kėrcėnuar duke u ngjitur nė
veturė, dhe ka thėnė: - Ma q
nėnėn Nazife qė e kam prej Obrije,
prej ditės sė sotit kam me tė vra ku tė shoh! Shokėve u ka thėnė
se «kush ėshtė ushtarė me armė mos hipni nė kerr se do ta vras».
Ne kemi shkuar teposhtė, nė drejtimin e Turiēefcit.
-
-
Duke shkuar rrugės kemi takuar Gani Bekėn. Abedini e ka ndalė
kerrin dhe i ka thėnė Ganisė: - Merri shokėt e shkoni me sulmue
punktin nė Vitak! Gani Beka, (komandant i fshatit Kllodėrnicė),
iu ka pėrgjigjur: - Kam pirė birra e nuk e ndiej vetėn mirė.
Pastaj i ka thėnė Abedini: - Ti nė daē mos shko! Ganiu iu ka
pėrgjigjur: - Nuk mund t'i lė shokėt vetėm!
-
-
Ne kemi vazhduar rrugėn nė drejtim tė Tyriēefcit. Muzika ka qenė
me ton tė lartė, se ēka kanė biseduar Abedini me Hamitin, tė
cilėt kanė qenė tė ulur nė karriget e para, nuk dėgjohej, pėr
shkak tė muzikės. Duke shkuar nė drejtim tė Tyriēefcit e ka
kthyer veturėn te shtėpia e Xhevat Zeqes. Hamiti e ka pyetur: -
Ku po shkon Abedin? Hajde shkojmė e marrim municionin e ua ēojmė
shokėve nėpėr pika, e lėri kėto punė! Ai ia ka pritė: - Nėse
tutesh, zbrit!, dhe i ka dhėnė kerrit me shpejtėsi tė madhe,
deri te servisi dhe jemi takue me komandantin e Kllodėrnicės
Gani Bekėn.
-
-
Abedini ka dalė prej kerri dhe ia ka marrė Ganisė automatikun
dhe gjyksoren e ia ka ēuar fishekun nė tytė. Nuk e dij se (ēfarė
kanė biseduar! ) se kam qenė brenda nė kerr, ka hyrė nė kerr dhe
armėn e ka pas pranė dorės sė djathtė. Nuk ka folur asgjė mė,
vetėm e kam parė se ėshtė zbehur nė fytyrė. I kena thėnė shumė
herė - Ngadalė Abedin, mos u ngut! Te shtėpia e mjeshtrit e kemi
parė njė traktor nė anėn e djathtė dhe xhipin duke e tejkaluar
traktorin.
-
-
Abedini e ka ndalė kerrin dhe ka dalė me gjithė Hamitin, unė kam
mbetur brenda nė kerr. Abedini ka dalė para kerri nė anėn e
djathtė, duke shtirė, i kam dėgjuar disa rafale. Jam munduar tė
dal prej kerri, kishte shumė krisma. Pastaj kam gjuajtur nga
brenda nė mėnyrė tė pakontrolluar. Disi kam dalė prej kerri dhe
kam shkuar prapa kerrit te Hamiti nė drejtim tė Abedinit. Ka
pasur shumė tė shtėna, duke e tėrhjekur si duket ai kishte qenė
i plagosur dhe pas pak ka vdekur (fjala ėshtė pėr Abedinin).
Krismat kishin pushuar, pastaj kam piskatė: - Mos gjuni se jena
shqiptarė! Ka ardhur Musa Dėrvishi dhe Njėsiti i Kastriotit dhe
e kemi shti kufomėn nė kerr tė Musės. Ky ėshtė realiteti i kėsaj
dite tragjike.
-
-
Vojnik, mė 25 tetor 1998 Deklaroi:
-
(nėnshkrimi i Skėnderit)
-
P. S.
-
Kur e ka sjellur Skėnderi deklaratėn ka qenė me tė edhe miku i
tij nga Rezalla e Re (ish Lludeviqi) dhe njė person tjetėr, qė
tė dy janė gjallė.
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Unė Gani Haxhi Bekaj, i lindur mė 3. 07. 1961 nė Kllodernicė,
komuna e Skėnderajt, deklaroj se me datėn 8. 10. 1998 kam qenė
nė punėtorinė time duke punuar njė traktor tė Halim Osmanit.
Rreth orės 16. 35 ka ardhur Shaban Latifi me veturė te unė dhe
mė ka thėnė: - Ngutu e bėhu gati se nė orėn 17.00 e
kemi njė takim me ushtarė! Unė e kam lėnė punėn dhe jam bėrė
gati pėr tė ardhur. Sė bashku me Halimin jemi nis me «Askonė» tė
Halimit pėr nė servis tė Shtabi tonė. Pa u ndalur te servisi
jemi takuar me Abedin Rexhėn, Skėnderin dhe Hamidin me BMW. Unė
i kam thėnė: - Abedin ēka u bė kaq vonė? Abedini m'u drejtua pa
zbritur nga BMW dhe mė tha: - Gani merri shokėt dhe shkoni nė
drejtim tė Vitakut pėr ta sulmuar punktin policor. Unė i kam
thėnė: - Ēfarė sulmi sonte qė kemi pirė birra!
-
-
Abedini ka vazhduar rrugėn nė drejtim tė Turiēevcit, e unė e
Halimi e kemi parkuar veturėn para servisit nė rrugė. Disa shokė
ishin duke na pritur e disa nuk ishin ardhur ende. Pas dy-tre
minutash kanė ardhur Osman Leqina, Rrahman Hajdari e Ymer Shala
dhe janė ndaluar te shokėt e Kllodernicės. Kemi biseduar nja 5
minuta te servisi nė kėmbė. Nė atė kohė ėshtė kthyer Abedini nė
shpejtėsi nga kishte shkuar mė parė. Ka dalė nga BMW dhe me zė
tė madh mė ėshtė drejtuar: - Ma jep automatikun tėnd se do tė
shkoj nė drejtim tė Kastriotit pėr tė sulmuar! Unė i kam thėnė:
- Abedin, unė ēka tė bėj? -Ti ndaē shko e ndaē mos shko! Ymer
Shala i ka thėnė Abedinit se ėshtė njė punkt (i policė serbe) te
Ēitakėt pėr ta sulmuar. Abedini m'u ka drejtuar nė mėnyrė
ultimative dhe ma ka marrrė automatikun dhe gjyksoren e mė ka
thėnė: - Gani, a e ka fishekun nė tytė?, dhe ėshtė futur nė BMW.
Me shpejtėsi ėshtė larguar nė drejtim tė Kastriotit. Unė jam
nisur nė drejtim tė Vitakut. Vlen tė theksohet se kur e kam
marrė automatikun mė kanė munguar 24 predha blindshpues dhe i
kam ndėrruar dy karikatorė.
-
-
Deklaratėn e dha Gani Haxhi Bekaj,
-
-
-
DEKLARATĖ
-
mė 3. 11. 1998, Kllodernicė
-
-
Unė Avni Haxha, i lindur mė datėn 5 nėntor 1975, nė Aēarevė,
komuna e Skėnderajt, deklaroj me pėrgjegjėsi tė plotė, se do tė
tregoj tė vėrtetėn e asaj dite tė datės 8 tetor 1998. Kemi qenė
duke shkuar nė Kastriot, unė me katėr shokė, me Gani Gecin,
Besim Dajakun, Bashkim Gecin dhe Afrim Gecin. Te shitorja nė
Kllodernicė jemi ndalur me bisedue me disa shokė. Abedini ka
trupue me Skėnder Dragėn e Hamit Binakun. Ganiu e ka ndalė
Abedinin dhe e ka pyetur pėr njė problem tė vetin. Pas 2 - 3
minutave janė dėgjuar dy tė shtėna pėr tokė, sepse kam qenė ma
larg.
-
-
Nė atė moment kam ngarė e kam kap Abedinin si shok e, e kam shti
nė kerr. Abedini ka dalė prej kerri e ka thėnė: - Pasha nanėn,
qė e kam nga Obria, kam me tė vra! Janė pėrshėndet me Skėnder
Dragėn dhe kanė marrė rrugėn teposhtė. Vlen tė theksohet se para
nisjes sė tij teposhtė ka shtuar se: «Kush ėshtė shok me armė
mos shkoni me Ganiun se kam me e vra». Ne kena fillue tė shkojmė
nė drejtim tė punės sonė. Mbasi kemi krye punėn nė Kastriot jemi
kthyer teposhtė, papritmas kemi hasur nė kerrin e Abedinit, e
kam parė se e kishte ndalur nė mes tė rrugės, pak si tėrthorazi,
nė anėn e poshtme i kanė hapur dyert e kerrit dhe janė dalė dy
tė parėt dhe kanė fillue me shti nė kerrin tonė. Unė kam thėnė
me tė madhe: Na u lujt nėna!
-
Avni Haxha
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Pjestar i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, jam i betuar t'i
mbrojė interesat kombėtare, ashtu si i ka hije njė ushtari tė
disiplinuar dhe me rrethana tė pastėrta familjare. Mė 8 tetor,
nė ora 16.00 ishim duke qėndruar nė rrugė afėr
shitorės «Kastrioti» nė Kllodėrnicė, me njė grup njerėzish. Nė
ato momente u takuan Abedin Rexha me shokė dhe Gani Geci,
gjithashtu me shokė. Ata u ndalėn dhe u pėrshėndetėn, si dhe u
ndanė nga masa nė njė distancė prej 20 metra.
-
-
Biseduan diēka, por ne nuk i dėgjuam, pastaj u dėgjuan tė shtėna
nė ajėr apo nė tokė. Ne nuk i diktuam, prandaj kemi vrapuar dhe
kemi ndėrhyrė ku fatmirėsisht u ndėrpritėn (ndanė) pa ekscese.
Nė tė shpėrndarė, Abedin Rexhėn e dėgjuam duke i thėnė Ganiut: -
Ma ladrofsh nėnėn se kėtė punė nuk do ta lė!, kėtė mund ta
dėshmojnė edhe shokėt. U shpėrndanė nė drejtime tė kundėrta.
Abedini nė drejtim tė Turiēefcit, kurse Ganiu nė drejtim tė
fshatit Kastriot. Pas 30 - 40 minutash u kthye Abedini me shokė,
ku fatkeqėsisht ndodhi tragjedia, nė fshatin Kastriot. Ju
falėnderoj pėr mirėkuptim.
-
Sahit Abazi (nėnshkrimi).
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Ditėn kur ka ndodhur ngjarja kam hasur rastėsisht nė rrugė pranė
shitores sė Smajl Abazit. Kam parė kur janė takuar personat Gani
Geci dhe Abedin Binaku. Pas pak janė ndarė nga masa me njė
largėsi prej 15-20 metra dhe diēka kanė biseduar. Nuk e kam
dėgjuar bisedėn e tyre vetėm pas pak janė dėgjuar dy krisma nė
tokė apo nė ajėr nuk e di. Pas kėtyre krismave janė ndarė
ndėrmjet vete. Janė shpėrndarė nė drejtime tė kundėrta.
-
Deklaratėn e dha Fetah Mulaj
-
Kllodernicė
-
-
-
DEKLARATĖ
-
Kastriot, mė 18 tetor 1998
-
-
Veturen BMW nuk e kam parė, ndėrsa xhipin e Ganisė, kur ka
frenuar e kam parė. E kam parė kur ia kanė thyer xhamat me
rafal, i kam parė ata kur kanė rėnė brenda nė xhip. Pastaj e kam
parė Ganiun kur e ka vėnė automatikun mbi timon dhe ka gjuajtur,
pastaj unė kam ikur nė katin e dytė dhe nuk di se ēka ka ndodhur
mė vonė.
-
Imer Kadri Haliti
-
-
-
DEKLARATĖ
-
20 tetor 1998
-
-
Unė nuk e kam parė BMW-nė a ėshtė ndalur apo jo, veē e kam parė
xhipin kur ka frenuar, dhe ėshtė dėgjuar rafali i automatikut,
atėherė e kam parė Ganiun kur e ka qitur automatikun mbi volan,
pastaj i kam parė tė gjithė kur kanė dalė prej xhipit.
-
Alush Demush Ahmetaj
-
nėnshkrimi
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Unė Bashkim Ferat Geci, i lindur mė 26 tetor 1974 nė fshatin
Llaushė, komuna e Skėnderajt, deklaroj: Mė 8 tetor 1998 rreth
orės 16.00 kemi qenė duke shkuar nė fshatin Kastriot,
unė, Gani Geci, Avni Haxha, Afrim Geci dhe Besim Dajaku. Nė
fshatin Kllodernicė jam takuar me Bajram Galan Gecin dhe disa
fshatarė tė tjerė, duke hipur nė veturė, me qėllim shkuarje nė
Kastriot. Nė atė moment ka ardhur njė BMW, Ganiu ia ka bėrė me
dorė dhe vetura u ndal.
-
-
Pastaj janė larguar nja 10 - 15 metra dhe kanė biseduar diēka.
Pastaj e kam dėgjuar Abedinin duke thėnė: - E kam vrarė Ahmet
Krasniqin! Nuk e di mirė se ēka thonin, pastaj i kam dėgjuar dy
krisma nė tokė, pastaj kanė ndėrhyrė disa njerėz qė e kanė
shtyrė Ganiun pėrpjetė. Skėnderi e ka patur automatikun nė dorė
dhe ka fillu tė shkojė nė drejtim tė Ganiut, i kam dalė pėrpara
dhe e kam ndalur. Abedini ka sharė duke thėnė:
-
-
- Ma q
nanėn (me emėr), prej Obrije se kam me tė vra!, dhe ka
thanė: - Kush ėshtė shokė me armė mos hypni nė kerr!, dhe kemi
shkuar pėrpjetė e ai ka shkuar teposhtė. Ne kemi shkuar deri nė
Kastriot, pas 10 minutave jemi kthyer teposhtė, e kam parė
BMW-nė tė ndalur pėr sė trup, njė traktor ka qenė para nesh. Kur
e kanė parė kerrin tonė, dy tė parėt kanė dalė prej kerrit dhe
kanė shti nė drejtimin tonė. Dikush nė kerr ka piskatė: - Na u
q
nana, na vrajtėn! Unė kam qenė nė mes, nuk kam mundur tė dal,
nga njėra anė ka qenė Besimi, nga tjetra Afrimi. Di se Afrimi e
ka ēel derėn, duke u munduar tė dalė, iu kanė pėrthurė kėmbėt
dhe ka rėnė me krye teposhtė nė tokė.
-
-
Kam menduar se atė e kanė marrė plumbat, e kam shtyrė me kėmbė e
vet kam rėnė me shpinė pėr tokė. Kam dal diqysh pas veture, e
pash Ganiun pas kerri, unė kam ikur nė anėn e epėrme tė rrugės
mbrapa shtėpisė. Avniun e kam parė duke folur me Skėnder Dragėn.
Kam dashur tė gjuaj, ai e kishte pasur automatikun nė drejtimin
tonė, por Avniu ka thėnė: - Mos gjuni se jemi shqiptarė!, unė
dhe Afrimi jemi larguar pėrpjetė, edhe Avniu ka ardhur me ne,
unė nuk e dij se ēka ėshtė bėrė mė. Avniu ka shtuar se: - Mė
duket se ėshtė plagosur Ganiu, mė nuk di asgjė.
-
-
Deklaron: Bashkim F. Geci
-
(nėnshkrimi) Mė, 15 tetor 1998
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Unė, Besim Hasan Dajaku, i lindur mė 19 dhjetor 1969, nė fshatin
Rakinicė, komuna e Skėnderajt ; deklaroj: Mė 8 tetor 1998 rreth
orės 14.00 jam takuar rastėsisht me shokun tim Gani
Gecin nė fshatin Kllodėrnicė. Ganiu mė ka thėnė: - Hajde tė
shkojmė deri nė Izbicė pėr tė ngrėnė drekė. Ne kemi shkuar nė
Izbicė. Te lumi, nė Izbicė, kemi mbetur me xhip nė lloē. Rreth
orės 15.30 Ganiu mė ka thėnė: - Ngjitnu ju e hani
drekė, se unė kam me shkue me Avniun deri nė fshatin Kastriot».
-
-
Nė ora 17.00 unė i kam thėnė se po vij edhe unė me
ju. Dhe jemi nisur. Kur kemi shkuar nė Kllodėrnicė jemi ndalur
te shitorja me disa shokė. Ka ardhur Abedini me BMW-nė, me Hamit
Binakun e Skėnder Dragėn. Ganiu e ka ndalė Abedinin pėr ta
pyetur pėr disa punė tė veta. Janė larguar nja 15 - 20 metra pėr
tė biseduar.
-
-
Nuk janė dėgjuar se ēka flisnin ndėr vete. Pastaj e
kam dėgjuar Abedinin kur ka thėnė: - Tanve kena me ju vra,
pastaj janė dėgjuar tė shtėna pėr toke. Kanė ndėrhyrė njerėzit,
pastaj janė ndarė. Abedini i tha Ganiut: - Ti mė vrave, Zoti nuk
mė ka vrarė! - pastaj ka shtuar - Ma q
nanėn (me emėr prej
Obrije), se kam me ti shpėrblyer kėta plumba! Pastaj ka dalė
prej kerri dhe ka thėnė: - Kush ėshtė shok me armė, mos shkoni
me ta se kam m'i vra!
-
-
Ne jemi ngjitur nė veturė dhe kena shkuar deri nė Kastriot, pas
pak jemi kthyer te poshtė. Papritmas kemi hasur nė BMW-nė e
Abedinit, tė ndalur nė mes tė rrugės pak si tėrthorazi. Dy tė
parėt kanė dalė si e kanė parė kerrin tonė dhe papritmas filluan
tė shtijnė nė xhipin tonė. Dikush briti: - Na vrajtėn! Shokėt qė
kanė qenė me mua janė mundue me dalė prej kerri, por nuk kanė
mundur prej plumbave. Nuk e dij se si kanė dalė, vetėm unė kam
rėnė nėn karriga deri sa kanė pushuar krismat.
-
-
Pastaj kam
dėgjuar gruan nė traktor duke piskatė: - O, ma vratė djalin! Kam
dalė prej kerri dhe kam shkuar e kam marrė djalin dhe e kam qitė
nė traktor. Djali kishte qenė i fshehur pas traktorit nė anėn e
kerrit tonė. I kam dhėnė traktorit pėrpara, me gruan, djalin dhe
njė vajzė, dhe i ēova deri nė Kllodėrnicė. Kur jam ngjitur nė
traktor e kam parė Hamitin nė pozicion pas BMW-sė, pastaj nuk e
dij se ēka ėshtė bėrė.
-
-
Besim Dajaku (nėnshkrimi)
-
Rakinicė, mė 9 nėntor 1998
-
-
-
DEKLARATĖ
-
-
Unė, Gani Geci, i lindur mė 20 janar 1968 nė fshatin Llaushė,
komuna e Skėnderajt deklaroj se: Rreth orės 16. °° kam qenė duke
shkuar deri nė Kastriot. Nė Kllodėrnicė te shitorja jam takuar
me Bajram Gecin si dhe disa fshatarė tė tjerė tė Kllodėrnicės.
Kemi biseduar, si jeni, si po kaloni dhe a po mėrziten. Duke
shkuar tek kerri ka ardhur Abedini me Hamitin e Skėnderin.
-
-
Ua kam bėrė me dorė dhe janė ndalur. Jemi larguar nja 10 - 15
metra larg prej njerėzve, pėr tė biseduar. Pastaj i thashė: «Pse
bre Abedin po ju thue njerėzve se, «nėse rrini me Fadilin dhe
vėllezėrit e tij do t'ua gjuaj shtėpitė me top? Ai mė ka thėnė
se: - Ne e kena vrarė Ahmet Krasniqin dhe Sabri Hamitin, edhe
juve kena me ju vra tė gjithėve, kush ėshtė me ta!, dhe e ka
ēuar dorėn te revolja. Unė jam nervozuar dhe i kam zbrazur dy
fishekė nė tokė.
-
-
Njerėzit ndėrhynė, Abedini shau dhe tha: - Ti mė vrave, por Zoti
nuk mė ka vrarė! Unė nuk kam dashur ta vras Abedinin se me pas
dashur e kisha vrarė aty. Ka pasur shumė dėshmitarė tė cilėve
nuk ua di emrat. Ai ka shtuar: - Sot do tė vras!, pastaj ka
vazhduar rrugėn teposhtė. Unė kam shkuar pėrpjetė deri nė
Kastriot, tė kryej disa punė. Pas kryerjes sė punėve jam kthyer.
-
-
Arsyen pėrse kam qenė nė Kastriot e di Kadri Haliti e tė gjithė
ushtarėt e Kastriotit bashkė me komandantin e tyre. Nė kerr kam
qenė bashkė me Avni Haxhėn, Besim Dajakun, Bashkim Gecin dhe
Afrim Gecin. Duke u kthyer te shtėpia e mjeshtrit tė kerreve e
kemi parė BMW-nė e ndalur tėrthor. Nė momentin kur e kanė parė
kerrin tonė kanė dalė dy tė parėt dhe i kanė nxjerrė automatikėt
mbi dyer.
-
-
Menjėherė filluan tė shtijnė. Shokėt kanė bėrtitur: - Na vranė!
dhe kanė fillue me ikė. Unė e kam pasė automatikun nė prehėr,
jam pėrkulur dhe nėn timon e kam hapur derėn. Automatikun e kam
ngritur dhe kam shti nė drejtim tė tyre. Mandej kam dal jashtė.
Kam ikur prapa kerrit dhe kam shkuar nė drejtim tė njė shtėpie
nė anėn e poshtme tė rrugės.
-
-
Tė shtėna janė dėgjuar nga shumė drejtime. Kam pasur gjak nė
fytyrė nga spirrat e xhamave. I kam larė sytė dhe jam kthye pėr
tė parė se ēka ėshtė bėrė. Te kerri e kam takuar Skėnderin, e
kam pyetur se kush ėshtė vrarė, dhe a janė vrarė ata qė kanė
qenė me mua? Ai m'u ka pėrgjigj se: - Ėshtė vrarė Abedini.
Skėnderit i kam thėnė se duhet ta tregonte realitetin. Vlen tė
theksohet se diku nja 5 - 6 metra, nė anėn e djathtė ka qenė njė
traktor me disa fėmijė e gra. Ata e dinė rastin shumė mirė. Kur
jam kthyer te kerri BMW, kerri im nuk ishte mė aty, e kishin
marrė disa djem dhe e kishin dėrguar dikund.
-
-
Deklaraten e jep Gani Geci
-
(nėnshkrimi) me 10 tetor, 1998
-
-
-
DEKLARATĖ
-
e pesė dėshmitarėve
-
-
Mė 7 tetor 1998 jemi takuar te mjeshtri i kerreve me Imer Kadri
Halitin, nė fshatin Kastriot, me Gani Gecin, Avni Haxhen, Afrim
Gecin dhe Bashkim Gecin. Aty kemi biseduar rreth situatės sė
pėrgjithshme dhe problemeve tė cilat na mundonin tė gjithėve,
rreth disa plaēkitjeve qė i bėnte policia serbe, pothuajse ēdo
ditė nė lagjen Topallaj si dhe lagjet tjera. Me Ganiun dhe
Avniun biseduam pėr mungesė tė disa armėve me durbi (snajperka).
-
-
Ganiu dhe Avniu na premtuan se «kur tė doni ua sjellim». Mė nė
fund vendosėm pėr tė nesėrmen, mė 8 tetor 1998, diku rreth orės
12.00. Tė nesėrmen Ganiu dhe Avniu, tė shoqėruar me
Afrimin dhe Bashkimin na i sollėn 3 snajperka. Pasi qė ishte
koha e drekės ne hėngrėm sė bashku tė gjithė. Ata deshėn tė na
shoqėrojnė nė njė aksion, mirėpo ne propozuam qė aksionin ta
kryejmė vetė. Ata na thanė: - Si tė doni, ne nuk pėrtojmė as nuk
ua imponojmė, vendosni vetė.
-
-
Ne vendosėm qė aksionin ta kryejmė vetė pa personat nė fjalė. Me
Ganiun, Avniun, Bashkimin e Afrimin u pėrshėndetėm dhe iu tham
tė ktheheshin rreth orės 17.00 dhe t'i marrin armėt e
veta. Ne e kryem punėn tonė dhe u tėrhoqėm pak para orės 17.00.
Ganiu, Avniu, Besimi, Afrimi dhe Bashkimi pas pak kohe arritėn
pėr t'i marrė armėt e veta. Personat nė fjalė vazhduan rrugėn, i
falėnderuam dhe u pėrshėndetėm. Pas 5 - 10 minuta u dėgjuan disa
rafale tė gjata automatiku.
-
-
Ne menduam se nė fshat hyri policia serbe. Dolėm nė oborr dhe
dėgjuam se nga po shtihet. Vrapuam nė drejtim tė tė shtėnave.
Rrugės morėm vesh se dikush nė mes veti. Po sa arritėm nė vendin
e ngjarjes, pamė xhipin me tė gjithė xhamat e thyer, vetura
ishte nė kontakt. Mė poshtė pamė njė BMW, tė ndalur tėrthorazi,
nė anėn e majtė. Aty pamė, mbi BMW-nė, karikatorin e zbrazur.
Aty afėr 4 - 5 metra, pamė kufomėn e Abedinit, pranė saj e pamė
Skėnder Dragėn. (Skėnder Mujė Skėnderin). Mbi gjoksin e sė cilės
(kufomės) ishte njė automatik me dy karikatore.
-
-
Vėrtetuan: 1. nėnshkrim (Rushit Haliti)
-
2. nėnshkrim (Sadik Halili)
-
3. nėnshkrim
-
4. nėnshkrim
-
5. nėnshkrim
-
-
-
DEKLARATĖ
-
e dy dėshmitarėve
-
-
Deklarojmė me pėrgjegjėsi tė plotė se mė 8 tetor tė vitit 1998,
rreth orės 17.00 e kemi parė Abedinin dhe dy persona
tjerė: Hamit Binakun dhe Skėnder Dragėn, te servisi janė takuar
me Gani Bekėn. Abedini kishte qenė shumė nervoz. I a ka marrė
Ganiut automatikun dhe gjyksorėn dhe menjėherė ia ka ēu nė tyt
plumbin, pastaj i ka dhėnė shllajf rrotėve tė BMW-sė dhe
ka marrė rrugėn pėrpjetė.
-
Dėshmitarėt qė e kanė parė janė:
-
1. Xhevat Selimi (nėnshkrimi)
-
2. Bekim Shala (nėnshkrimi)
-
-
-
DEKLARATĖ
-
e dėshmitarit Refki Abazi
-
-
Kur ka qenė rasti mes Gani Gecit dhe Abedinit, kam qenė aty
prezent. Fillimisht isha duke ndejtur me disa shokė, kur ka
ardhur Ganiu me kerr me disa shokė tė vet. Kur e pa kushėririn e
vet, u ndal dhe bisedoi me neve dhe u afruan edhe disa tė tjerė.
Ka ndejtur kėshtu me neve rreth disa minuta, duke bėrė llaf dhe
muhabet. Pastaj u pėrshėndet me neve dhe tha: «Mė falni se jam
pa kohė, mė duhet tė shkoj deri te i biri i Kadri Monit pėr me
kqyrė njė kerr se nuk po mė punon mirė».
-
-
Duke hyrė nė veturė, nė atė moment ka ardhur rastėsisht Abedini
dhe e ka ndalur veturėn, ka folur diēka me Ganiun. Pastaj kanė
zbritur nga veturat dhe janė larguar disa metra, rreth 30 metra.
Se ēka kanė biseduar mes vete nuk e di, ne e kemi vazhduar
muhabetin, unė fola me Bajramin, vetėm e kam ni kur kanė
ndėrhyrė disa tė tjerė nė mes tyre dhe i kanė ndarė. Kur u afrua
e kemi dėgjuar Abedinin duke thėnė se «me m'ja bā nėnės kėshtu e
ashtu se me mua s'ki me u nda mirė». Pastaj Abedini hipi nė
veturė dhe u nis nė drejtim tė Tyriēefcit. Pas 10 minutash u
kthye me shpejtėsi dhe nė hymje tė Kastriotit janė dėgjuar disa
tė shtėna, dhe pastaj nuk di asgjė.
-
-
-
QĖNDROJ PRANĖ DEKLARATAVE TĖ MIA SE ABEDIN REXHA
KA DALĖ TĖ MĖ VRASĖ MUA, E JO UNĖ ATĖ
-
-
Abedin Rexha i ka marrė pėr vrasjen time 40000 Franga zvicerane
nė Kopiliq. Pėr kėte mė ka thėnė Sejdi Reka, sepse kėto para
Abedinit iu kanė ofruar nė shtėpinė e tij. Mė vonė ėshtė vrarė
Sejdiu. Vrasje tjetėr nė Drenicė ėshtė edhe vrasja e komandant
«Korbit», i cili ėshtė vrarė nė shkollėn e Cerovikut, nėse nuk
gaboj. Kjo vrasje ėshtė, po ashtu, enigmatike, por ka edhe
indikacione se ėshtė vrarė nga disa djem, qė sot kanė pozicione
tė larta nė TMK.
-
-
Komandant Korbi ka qenė luftėtar me pėrvojė tė madhe, ishte
regjur edhe nė frotet kroate. Ata nuk u mjaftuan me
vetėshkatėrrim, prandaj rrethuan Izbicėn, duke menduar se
gjindesha aty. Por unė kam qenė nė Llaushė.
-
-
Me atė rast nuk u kursyen aspak, por pėrkundrazi ma ofenduan
nėnėn, me gjithėfarė fjalėsh, dhe e kėrcėnuan se do ta djegin
shtėpinė. Ka shkuar puna deri tek kėmbimi i zjarrit nė mes tyre
dhe djemve tė Bacit Lilė.
-
-
- Qitjani flakėn nga larg, sikur shkijet, se pėr Besė, nėse vini
lart, do tė ndaheni keq!, - u pat thėnė nėna ime.
-
-
Me atė rast, ishte krijuar rrėmujė e madhe, por intervenoi
Sylejman Selimi dhe ata u tėrhoqėn. Tė nesėrmen vjen tek ne
Jetullah Geci. Nėna ia sqaron rastin. E tėrė kjo propagandė,
kundėr familjes sime, bėhej si nė Kosovė ashtu edhe nė Perėndim,
por pa sukses: vetėm pėr shkak se ne, vėllezėrit Geci,
pėrkrahnim Institucionet e Republikės sė Kosovės dhe
UĒK-sė. Po tė
kisha pasur qėndrim tjetėr ndaj
UĒK-sė, nuk do tė
kisha marrė pjesė nė mė se tridhjetė aksione luftarake.
-
-
Pasi pėrfunduan ofensivat e shkijeve, kėta persona tėrhiqen dhe
vendosem nė malet e Berishės, vetėm atėherė u ndal propaganda
ndaj meje dhe familjes sime. Akuzat e tyre pėr vrasjen, tė bėrė
nga unė, nuk kishin vend, sepse prej shqiptarėve, pa u
konsultuar me askėnd, kam menduar ta vras vetėm Basri Pllanėn.
-
-
Ndryshe, unė gjithmonė kam konsideruar se kėto ēėshtje u takojnė
gjyqeve civile apo ushtarake.
-
-
-
-
BOTA SOT, reviale 15 nėntor 1998
-
-
Reagim i Komandės sė UĒK-sė
nė Llaushė dhe ZO
tė Drenicės ndaj Komunikatės nr. 59 tė SHP tė
UĒK-sė
-
-
AKUZAT
NUK KANĖ BAZĖ
-
-
Komanda e UĒK-sė
nė Llaushė dhe disa ushtarė tė
UĒK- sė kanė bėrė
njė reagim me shkrim nė mjetet e informimit ndaj njė komunikate
tė Shtabit tė Pėrgjithshėm (SHP) tė
UĒK-sė.
-
-
Nė reagim thuhet:
-
-
Ne, ushtarėt e Ushtrisė ēlirimtare tė Kosovės nė fshatin
Llaushė, reagojmė ashpėr ndaj komunikatės nr. 59 tė Ushtrisė
ēlirimtare tė Kosovės tė datės 31 tetor 1998, botuar nė gazetėn
Bota e Re.
-
-
Nė kėtė komunikatė tė Shtabit tė Pėrgjithshėm thuhet: Abedin
Rexha u vra nga kolaboracionisti me damkė Gani Geci, i lindur nė
Llaushė, i cili edhe mė herėt e edhe gjatė ofensivės sė fundit
serbe, ėshtė parė i maskuar duke i prirė policisė serbe nė
masakrat qė u kryen mbi popullin civil tė Drenicės.
-
-
Tė gjithė ushtarėt e fshatit Llaushė reagojnė njėzėri dhe
thėniet e komunikatės nr. 59 i hedhin poshtė si krejtėsisht tė
pavėrteta, tendencioze e qėllimkėqia, duke dalė nga njė klan dhe
qė kanė pėr qėllim njollosjen e luftėtarėve tė devotshėm, siē
ėshtė Gani Geci qė nga fillimi i luftės dhe mė parė.
-
-
Kėtij reagimi i bashkėngjiten, duke e shprehur pezmin e tyre,
edhe ushtarėt e tė gjitha fshatrave pėrreth, si tė atyre nė
Prekaz, Rezallė e fshatrave tė tjera. Ne ushtarėt e kėtij rrethi
e njohim shumė mirė Gani Gecin si ushtar qė nga viti 1991, kur
policia famėkeqe serbe ia mėsyu Prekazit dhe konkretisht
familjes sė Adem Jasharit. Gjithashtu edhe gjatė viteve nė
vazhdim e dimė fort mirė veprimtarinė e tij.
-
-
Gjatė tė gjitha ofensivave, Gani Geci ka qenė nė mesin tonė,
ndėrsa nė atė tė fundit ai ndodhej gjatė tėrė kohės nė Prekaz,
dhe kėtė e dėshmojnė komandantėt Sami Lushtaku, Ilaz Kodra dhe
Nuredin Lushtaku. Andaj, thėniet nė kėtė komunikatė, e ēka ėshtė
edhe mė skandaloze, tė lėshuar nė emėr tė Shtabit tė
Pėrgjithshėm tė UĒK-sė,
se Ganiu i ka pri ofensivės serbe me maskė, janė njė trillim
dhe pėrpjekje pėr njollosjen e ushtarit tonė mė aktiv nė luftė
kundėr okupatorit serb. Gjithashtu, kjo ėshtė njė njollosje edhe
pėr tėrė fshatin tonė. Kėto akuza nuk kanė kurrfarė baz, andaj
nė kėtė reagim bashkėngjitet edhe komanda e fshatit Prekaz.
-
-
Ushtarėt tanė ndjejnė dhembje pėr humbjen e Abedin Rexhės,
komandant nė fshatin Vojnik, dhe familjes sė tij i shprehim
ngushėllime tė thella pėr humbjen e birit tė tyre. Vrasja e
Abedinit na ka indinjuar tė gjithėve, por pėr publikimin e njė
komunikate tė tillė, Shtabi i Pėrgjithshėm ėshtė dashur tė
konsultohet me tė gjithė, e edhe me komandėn e fshatit tonė dhe
fshatrat tjera, e jo si e tillė komunikata tė shkruhet pa
konsultime edhe tė vetė anėtarėve tė Shtabit tė Pėrgjithshėm tė
UĒK-sė.
-
-
Nė bazė tė tė dhėnave tė dėshmitarėve, qė kanė qenė prezentė nė
datėn kritike nė fshatin Klladėrnicė, rasti qėndron ndryshe nga
thėniet nė komunikatė, dhe se pėr tė gjitha kėto ekzistojnė
dėshmitė e gjalla se Ganiu kėtu vetėm ėshtė mbrojtur.
-
-
Dėshirojmė qė reagimi ynė, tė paktėn pėr hirė tė sė vėrtetės, tė
gjejė vend nė gazetėn tuaj.
-
-
Reagimin e bėn Komanda e fshatit Llaushė si dhe tė gjithė
ushtarėt, thuhet nė reagimin e nėnshkruar nga Sami Lushtaku,
Ilaz Kadriu, Nuradin Lushtaku, Bashkim Jashari, Jetullah Geci,
Musli Geci, Sokol Zabeli e tjerė. (QIK).
-
-
-
LETĖR E
HAPUR DREJTUAR
QEVERISĖ
SĖ REPUBLIKĖS SĖ KOSOVĖS
-
Shtator 1998
-
-
Nė rrethanat e tanishme politike e ushtarake, populli i Kosovės
ėshtė katandisur nė njė katrahurė dhe nuk di se kė duhet dėgjuar
dhe nė cilėn hierarki duhet tė rreshtohet. Nė njėrėn anė ėshtė
Shtabi i Pėrgjithshėm i UĒK-sė, pėrfaqėsuesi politik i saj dhe nė anėn tjetėr qėndron
Qeveria e Republikės sė Kosovės me kryeministrin e saj nė ekzil,
tė cilėt janė tė dhėna pas fjalėve, letrave dhe komunikatave tė
ndryshme. Nė Kosovė kėto letra dhe komunikata priten si
shtetėrore e nė fakt tė shkruash e tė flasėsh nga Boni, Gjeneva
e ndoshta edhe nga Tirana, tani pėr tani ėshtė sikur tė hipėsh
nė Hėnė dhe ta vėshtrosh Tokėn.
-
-
Nėse Qeveria e Republikės sė Kosovės nuk ėshtė e aftė dhe e
guximshme qė ta marrė pėrgjegjėsinė pėr kėtė popull, atėherė,
ministrat e saj duhet t'i tregojnė haptas kėtij populli se
vendet qė i kanė nė institucionet shtetėrore nuk janė tė aftė
t'i mbajnė, prandaj kėto vende t'i lirojnė, mos t'i pengojnė tė
tjerėt qė me projektet e veta, ēfarėdo qofshin ato, ta formojnė
shtetin.
-
-
Me ne po ēuditet e tėrė bota, e cila na sygjeron tė bashkohemi
dhe tė dalim me njė qėndrim tė pėrbashkėt me qėllim tė zgjidhjes
sė ēėshtjes sonė kombėtare, ndėrsa ne, kurrsesi ta bėjmė kėtė.
Nėse nuk keni guxim tė ballafaqoheni me problemet qė po dalin
kėtu, brenda dhe jashtė Kosovės, atėherė kredibilitetin si
Qeveri pėr ta qeverisur kėtė popull mund ta humbisni dhe
pėrgjegjėsia do tė bjerė mbi ju, pavarėsisht se si do tė
rrjedhin situatat me kėtė popull. Nėse nuk keni mundėsi t'i
mėnjanoni nga skena politike njerėzit jo kompetentė, siē po i
quani ju kėta njerėz, atėherė kėta «njerėz jo kompetent» do t'ju
largojnė juve nga skena politike.
-
-
Nė rrethanat e tanishme, ta kritikosh Presidentin ėshtė shumė mė
keq se sa ta kritikosh Qeverinė, sepse Qeveria e Republikės sė
Kosovės ka mbledhur oficierė rreth vetes, i paguan ata qė tė
qėndrojnė nė Tiranė apo diku tjetėr dhe e vėshtrojnė Kosovėn nė
kanalet televizive evropiane dhe kurrsesi nuk e marrin guximin
tė vijnė kėtu e tė ballafaqohen me problemet nė terren. Tani
Kosovės i duhen njerėzit guximtarė tė cilėt me mund e sakrifica
do tė arrijnė diēka. Ne nuk na duhen ministra frikacakė, qė
frikėsohen nga hija, se mund tė ndodhė kjo apo ajo e keqe, qė mė
e arėsyeshme u duket tė rrinė e tė vėshtrojnė.
-
-
Tė gjithė ju qė pretendoni t'i zini vendet nė kolltuqe, pa
kurrfarė rrezikimi, ta dini se do tė hasni nė kundėrshtime tė
rrepta tė njė pjese tė njerėzve qė ndoshta janė joprofesionistė
pėr pozitat qė i kanė tani. Por nėse ju vonoheni dhe nuk vini,
kur Kosovės i duheni dhe kur nė Kosovė vriten pėr njė ditė nga
12 persona, 36, dhe nė masakren e fundit edhe 52 civilė e
ushtarė tė kėtij populli, pėrgjegjėsinė pėr kėtė do ta marrė
dikush, e, nėse ju pretendoni se nuk jeni pėrgjegjės pėr kėto
ngjarje, unė mendoj se ju nuk mund tė mos ta ndieni vetėn
pėrgjegjės, sepse populli do ta kėrkojė pėrgjegjėsinė edhe nga
Ju, dhe gabimet nuk do t'ua falė.
-
-
Me punėn tuaj, nė letra dhe pa rezultate janė thelluar
pėrēarjet, aq sa Serbisė nuk i mbetet gjė tjetėr vetėm ta veshė
uniformėn civile dhe tė dalė nėpėr qytete, gjėra qė edhe po i
bėn, tė vrasė njerėz nga njėri krah politik e ushtarak, tė
kthehet prapė tė vrasė nga krahu tjetėr dhe para botės tė na
prezentojė si vrasės tė njėri- tjetrit. Unė mendoj se
pėrgjegjėsia pėr mosunitet do t'i takojė secilit nga ju. Edhe
nga Ushtria Ēlirimtare njė ditė do tė kėrkohet pėrgjegjėsia,
sepse ky popull njė ditė do tė ngopet me tė gjitha e tė gjithėve
do t'ju thotė «stop», se kėshtu nuk bėn. Po dėgjohen zėra qė
thonė se «Ne qė gjoja kemi kėrkuar luftė edhe e kemi gjetur
luftėn!. Dhe ata qė nuk e deshėn luftėn po qėndrojnė diku nė
Shqipėri dhe po kritikojnė pėr mospunė apo pėr
mosprofesionalizėm.
-
-
Duhet ta dijmė se tani ėshtė luftė dhe pėr mosprofesionalizimin
e UĒK-sė pėrgjegjėsinė e mbani Ju. Nėse Ju mendoni se Kosova
ēlirohet nga Tirana, atėherė duhet ta dini se Tirana ėshtė e
ēliruar dhe Kosova ėshtė kėtu dhe e pushtuar nga serbėt. Tė
gjithė po e kėrkojnė institucionalizimin e jetės kėtu nė Kosovė
dhe ndoshta edhe dikush mund tė vritet, pse po e kėrkon kėtė
gjė. Me luftėn tuaj pėr pushtet po rrezikohen jetėra njerėzish
nga tė dy krahėt politik e disa, tani mund tė quhen me lloj-lloj
emrash. Por ta dini se guximi pėr tė rėnė nė sprova tė mėdha pėr
kėtė popull ėshtė virtyti mė i lartė pėr njeriun.
-
-
Kėtu nė Kosovė njerėzit po kėrkojnė e po kėrkojnė institucione,
po kėrkojnė veprime shtetėrore, pėrfaqėsimin shtetėror, por
pėrveē Presidentit dhe disa mbledhjeve tė fundit tė Parlamentit,
mbledhje kryesisht nė letra, nuk kemi ndonjė pėrfaqėsim tjetėr
shtetėror. Ta dini se ne armė pėr t'u vrarė me njėri tjetrin
kemi mjaftė dhe, edhe pėr fajet Tuaja mund tė ndodhė kjo.
-
-
Mos harroni se dy fonde pėr njė shtet mund tė shkaktojnė
vėllavrasje, sepse qė tė dy fondet thonė se janė shtetėrore dhe
liri sjellėse e pėr harxhimet e kėtyre fondeve nuk di askush. Ne
kėtu shumė njerėzve po ua shohim xhepat me plotė para tė kėtij
populli e dikush akuzohet se «ka marrė para nga fondi Juaj» pa e
marrė asnjė metelik. Ne po kėrkojmė nga Ju, qė tė vini kėtu dhe
tė punoni pėr kėtė popull nė kėto ditė tė vėshtira.
-
-
Mė duhet t'i citoj fjalėt e njė oficieri qė kishte ardhur nė
Drenicė dhe kishte kėrkuar qė aftėsitė e tij profesionale t'i
tregojė nė luftė me armikun (kjo ka ndodhur nė maj tė vitit tė
kaluar) dhe njė nga komandantėt e Drenicės i kishte thėnė se «je
vonuar», mirėpo ai i a ktheu: «Unė jam vonuar pėr familjet
Jashari, pėr Adem Jasharin, ndėrsa pėr juve qė jeni gjallė kam
ardhur mė kohė! Ky oficier tani ėshtė komandant diku nė zonat e
Kosovės dhe tė gjitha aftėsitė e tij po i tregon nė luftė me
armikun. Nėse Ju nuk vini, lironi vendet qė ne ta dimė tė paktėn
qė nuk kemi Qeveri dhe kush ėshtė i zoti ta formojė Qeverinė, le
ta formojė.
-
-
Deri sa tė dalim nė zgjedhje tė reja ta dimė se kush na
pėrfaqėson, dhe kushdo qė tė na pėrfaqėsojė, ta marrė barrėn mbi
supe pėr tė gjitha tė mirat apo tė kėqijat qė do tė na ndodhin,
tė veēojmė dhe akuzojmė vetėm atė qė bėn keq.
-
-
Gani Geci
-
-
-
TĖ GJITHA «MISTERET» E
«KOMUNIKATĖS 59» TĖ SHP TĖ
UĒK-SĖ
-
-
Shtabi i Pėrgjithshėm lėshoi «Komunikatėn numėr 59», sipas sė
cilės akuzohem pėr vepra qė, jo vetėm qė nuk i kisha bėrė, por
as qė i kisha parė nė ėndėrr. Kundėr atij shkrimi kanė reaguar
Shtabi i Prekazit, i Llaushės dhe ai i Drenicės. Bashkim Jashari
dėshmon se nė atė kohė unė isha nė Prekaz. Nė «Zėrin e Kosovės»
filloi njė fushatė neveritėse kundėr familjes sime dhe meje.
Mehmet Bislimi shkruante me pseudonimin Bali Katravella, duke
menduar se ne vėllezėrit Geci nuk e dinim se kush e ka shkruar
atė artikull.
-
-
Aty shihej se imagjinata dhe mėnyra e fyerjeve tė tyre ashtu si
edhe shantazhet, ishin tipike staliniste. Mė duhet tė shtoj se,
pasi ka dalė ajo komunikatė, kam qenė nervoz tej mase, por edhe
mė mirė u bė qė nuk i takova ata individė qė e kishin pėrpiluar
e shkruar atė shkarravinė, e jo Shtabi i Pėrgjithshėm, sepse po
tė ishte vepėr e Shtabit tė Pėrgjithshėm, aty do tė duhej tė
ishin prezent edhe pėrfaqėsuesit e Shtabit tė Drenicės. Prandaj,
ajo shkresė ėshtė hedhur poshtė nga tėrė Drenica. Me tė janė
marrė tė gjitha gazetat.
-
-
-
FAMILJES SĖ TIJ I PĖRGJIGJEM SIPAS KANUNIT
NDĖRSA
SHTETIT SIPAS LIGJIT
-
-
Kam kėrkuar qė me familjen e Abedin Rexhes tė merremi vesh,
qoftė me Kanun, qoftė me drejtėsi ligjore, me anė tė gjyqit
civil apo ushtarak, para Shtabit tė Pėrgjithshėm, nėse ka pasur
fare Shtab. Kėkesa ime mbetet ende nė fuqi. Pėr ti vėrtetuar
misteriet e komunikatės 59, si argument kam marrė edhe shkrimin
e Maxhun Ismajlit tė botuar nė «Eurozėri», nė tė cilėn
shtjellohet nė njė farė mėnyre edhe komunikata 59. Maxhun
Ismajli ka qenė reporter i luftės fillimisht nė Rrafshin e
Dukagjinit, e mė vonė ka ardhur nė Drenicė.
-
Shkrimet e tij i konsideroj tė bazuara edhe pse gjatė luftės
kėtė person nuk e kam takuar as qė e kam njohur mė parė.
-
-
-
SHPESHĖ HERĖ NJERIU KA MĖ SHUMĖ FRIKĖ
NGA E VĖRTETA SE SA NGA VDEKJA
-
-
Nė Drenicė, herė pas herė, kam shkuar nga muaji janar i 98-tės.
Sa herė qė shkoja, sikur merrja shpirtė e forcė pėr ti
pėrballuar tė gjitha vėshtirėsitė qė mė paraqitėshin gjatė
lėvizjeve tė mia nėpėr zonat e luftės. Por, shpesh mė krijohej
pėrshtypja se drenicasit janė njerėz tė egėr, jo vetėm pėr
armikun, por edhe pėr shqiptarin, edhe pėr vėllezėrit e tė
afėrmit e tyre. Tė shumta janė ato familje qė i kishin vrarė
njėri-tjetrin nga njė, dy e mė shumė anėtarė tė familjes, me
motive primitive qė vėrtetė nuk kishin arsye.
-
-
Por, gjatė luftės, ishin pėrkrah njėri tjetrit. Kėshtu kishin
vepruar edhe shtatė vėllezėrit, babain e tė cilėve ua kishin
vrarė fqinjtė e tyre, kurse gjakun ua kishte falur Drenica nė
kohėn e pajtimit tė gjaqeve. Gani Geci kishte shkuar dhe i
kishte ftuar qė tė dalin pėrkrah njėri tjetrit, si vėllezėr tė
njė nėne nė luftė kundėr shkaut. Ēmimi i njė «kallashi» sillej
prej 1300 - 1500 DM. Ishte fshati Llaushė qė pėr pesė muaj pas
luftės sė shenjtė tė Jasharajve nė Prekaz e barti barrėn mė tė
rėndė tė luftės nė Drenicė. Ky fshat sulmohej ēdo ditė, kurse
armatimi i mungonte.
-
-
Mė njė mungesė tė madhe tė armatimit ishte pėrballur edhe Adem
Jashari, i cili duke qenė i vetėdijshėm se ēfarė po pėrgatiste
Serbia pėr familjėn e tij dhe Drenicėn, ka kėrkuar njė ndihmė
prej 600 mijė markash nga Bujar Bukoshi, i cili nuk ia kishte
dhėnė. Ademi kishte kėrkuar ndihmė edhe nga LPK-ja, por kot. E
kotė ishte edhe perpjekja e Rifatit (vėllait tė madh tė Ademit),
pėr tė grumbulluar mjete nga shqiptarėt nė Gjermani, sepse i
duhej kohė e gjatė, e atė nuk ia mundėsuan forcat e armikut, qė
sulmuan Prekazin, pikėrisht familjėn e Jasharajve, tė cilėt
arritėn ti mposhtin pas dy ditė luftimesh, ku Adem Jashari,
bashkė me familjėn e tij tė gjėrė, pėrfundoi pasi u kishte
mbaruar municioni, gjėra pėr tė cilat do tė jap dikush, dikur
edhe pėrgjegjėsi.
-
-
Hamit Krasniqi, ish-kryetar i Komisionit pėr informim pranė
LDK-sė, dhe anėtarė i kryesisė sė LDK-sė, dega nė Klinė,
njėherėsh edhe fytyra mė e ndritur e kėsaj komune, tani dėshmor
i kombit, ishte nė kontakte tė vazhdueshme me pjestarėt e
UĒK-sė nė Drenicė,
qysh para luftės sė Lludeviēit nė nėntor tė 97-tės, nė Rezallė
tė Re. Menjėherė pas vdekjės sė Adem Jasharit, jam ngarkuar unė
(Maxhun Smajli) nga Hamit Krasniqi tė takohėm me Fadil Gecin, i
cili bashkė me disa trima tė tjerė e kishin marrė barrėn e
mobilizimit tė ushtarėve tė Llaushės dhe kishin nevojė pėr
sigurimin e korridorit pėr nė fshatrat e Dushkajės sė Gjakovės.
-
-
Pėrmes disa rrugicave arrita nė Llaushė, ku u ndalova nga disa
pjestarė tė UĒK-sė, tė cilėt nė fillim u sollėn keq. Nxorėn njė listė me
emra dhe kėrkuan emrin tim, i cili pėr fat nuk kishte qenė i
shėnuar. Mė gjasė as nuk kishin dėgjuar pėr emrin tim. Pasi
mėsuan pėr misionin tim, mė erdhi afėr njė ushtar i gjatė, me
njė mjekėrr tė zezė dhe mė tha: «Fadili ka shkuar diku me detyrė
dhe porosinė do tia pėrcjellim».
-
-
Fadili kishte arritur ta marrė armatimin nė njė fshat tė
Dukagjinit, me shokėt e vet, por derisa ishte kthyer pėrmes
fshatit Jabllanicė e Gjakovės, ishte ndaluar nga ushtarėt e
UĒK-sė, me tė
cilėt gati sa nuk ishte vrarė, kur ata kishin kėrkuar qė
armatimi tė mbetet nė Shtabin e Jabllanicės. Ngjashėm me grupin
e Fadil Gecit ėshtė vepruar edhe ndaj tė tjerėve, tė cilėt kanė
qenė tė detyruar ta lėnė armatimin. Njė gjė e tillė nė shtabin e
Likocit ishte vepruar edhe ndaj komandantit tė kompanisė sė
UĒK-sė nė Tėrnavc.
Bekim Haxhiut, i njohur me nofkėn «Kamishi», i cili nuk kishte
pranuar ta jap armatimin pa luftė.
-
-
Ėshtė i vetmi Bekim Haxhiu, me trimat e tij, i cili nga fshatrat
e afėrta nė kufi me Shqipėrinė, kishte arritur ta sjellė
armatimin nė Tėrnavc pa e lėnė askund. Por, mė vonė ky trim ka
pasur pasoja. Disa herė e kam takuar nė Oshlan, tek Bekim Shyti,
duke kėrkuar municion hua, pėr tua kthyer pasi ta marrin nga
forcat serbe nė aksionet qė do ti kryenin.
-
-
Do theksuar se, shpeshė ushtarėt e
UĒK-sė kanė marrė
aksione vetėm pėr armė dhe municion, ku ka ndodhur edhe tė
vriteshin, kurse armatimi dhe municioni qė ndalėshin nėpėr
shtabe ka ndodhur edhe tė shitej, ku ēmimi i njė «kallashi»
ėshtė sjellė nga 1300-1500 DM. Kuptohet, me kėtė zeje nuk ka
mundur ēdo kush tė merrej. Me kėtė gjė mirreshin vetėm ata
pėrmes tė cilėve edhe kalonte armatimi. Prandaj, edhe disa
persona, ish pjestarė tė
UĒK-sė nė funksion, dolėn nga lufta tė pasur, me miliona
marka e dollarė nėpėr xhepa.
-
-
Nė Drenicė gjithmonė ka pasur trima. Ishte muaji korrik i
98-tės, derisa kaloja nėpėr Lubovec pėr nė Galicė, aty tek
ēesmja e kėtij fshati takova Shaban Feratin, njė plak i gjatė
dhe pedant, rreth tė tetėdhjetave.
-
-
- Prej tė cilit vend tė patėm, o djalė! mė tha plaku. - Jam nga
njė fshat i Klinės sė Begut ; iu pėrgjigja. - Po ēfarė e mire tė
solli kėndej? vazhdoi plaku. - Kam ardhur ti shoh si luftojnė
trimat e Drenicės. I thash si nė shaka. - Eh, more djalė! dhe
filloi tė rrėfej pėr luftėrat dhe trimat e Drenicės gjatė tė
gjitha kohėrave. Edhe pėr luftėn e Azem Bejtės. - Mė datėn 17,
tė kėtij muaji, tė vitit 1924, nė luftė me shkaun, mė janė vrarė
19 mashkuj. Komplet mashkujt e familjės sė Xheladin dhe Halit
Bajramit, tė cilėt kėndohen nė kėngė. Nė Drenicė ka pasur trima
gjithmonė: Ahmet Delia, Emin Latifi, familja e Shaban Muratit,
tash po i thonė Shaban Jashari
qė edhe tash e treguan veten.
Aferim ju qoftė!
-
-
Pastaj ka qenė edhe familja e Bajraktarit tė Llaushės, e cila
kurrė se ka ndalė pushkėn kundėr shkaut. Mė 1878 deri nė
Prokuple kanė luftuar. Atje e ka varrin Zeqir Kurti, Bajraktar i
Llaushės, i cili vetė kishte pranuar me u varros atje duke
thėnė: - Ėshtė tokė shqiptare edhe kėtu! Mė 1903, Adem
Bajraktari ėshtė vrarė nė luftėrat ruso-turke.
-
-
Tė fortė kanė qenė edhe djemtė e Ademit, Miftari e Halili. Ishin
prijėsa tė luftės sė Shaban Polluzhės. Mė 1945 janė vrarė kėta
dy me gjithė tre mashkuj tjerė tė kėsaj shtėpie
Qe besa, fjalė
tė mira po dėgjoj edhe pėr nipat e tyre. Nuk kanė ēare pa dalė
tė mirė mashkujt e Bajraktarit. Shpi hon e donė ka qenė dera e
tyre! mė tha mes tjerash ky plak i menēur, tė cilin do tė
dėshiroja ta takoja prapė, nėse ėshtė gjallė.
-
-
-
KUSH JANĖ
NIPAT E BARJRAKTARIT TĖ LLAUSHĖS?
-
-
Nipat e Bajraktarit tė Llaushės janė shtatė vėllezėrit Geci, pėr
tė cilėt kudo dhe kahdo qė kam shkuar kam dėgjuar fjalė tė mira,
si nga populli ashtu edhe nga ushtarėt e
UĒK-sė. Nė krejtė
Drenicė lavdėrohen kėta shtatė vėllezėr. - Ata kurrė nuk
plaēkitėn kėnd, e as qė i kanė rėnė nė qafė pa hak ndokujt, nga
lufta nuk janė ndarė kurrė. Ēdo gjė e bėjnė nė shpenzime tė
veta. Kanė shpenzuar me mijėra marka pėr ushtri e pėr popull,
besa, edhe tė shkolluar janė! -dėgjohei tė flitej nė popull.
Kėtė gjė ma kanė thėnė edhe shumė pjestarė tė
UĒK-sė, po ashtu
edhe civilė, kudo qė kam shkuar, si nė Kllodernicė, Rakinicė,
Burojė, Aēarevė, Vojnik, Izbicė, Tėrnavc e vende tė tjera.
-
-
Drenica ka obligim moral e kombėtar ti pajtojė familjet Binaku
dhe Bajraktari. Nė luftė ėshtė e mundur tė ndodhė ēdo gjė. Edhe
tė vriten trimat mes vete. Azem Bejta e ka vrarė Zefin e Vogėl.
Edhe Gani Geci ta vrasė Abedin Rexhen-Sandokanin. Ēdo gjė pa
paramendim dhe pa prapavijė. Ēdo gjė rastėsisht. Nuk thonė kot
se rasti ėshtė nėna e botės.
-
-
Prandaj ėshtė turp i madh pėr Drenicėn dhe Kosovėn tė mbesin tė
hasmuara edhe mė tej kėto familje bujare, tė cilat ishin miq
ndėr vete. Abedin Rexha-Sandokani, ishte njė trim.
-
-
Pėr armikun ishte tmerr edhe Gani Geci, qė ka kryer aksione tė
shumėta me Sami Lushtakun, Ilaz Kodrėn, Fadil Kodrėn etj. Mė 2
korrik tė vitit 1992, nė Skėnderaj, Gani Geci me Xhevahir Gecin
e me shokė, me urdhėr tė Adem Jasharit, sulmojnė dhe vrajnė disa
policė serb. Ky ishte sulmi i parė nė Drenicė. Prandaj, qė tė dy
janė trima, patriotė qė i nevojitėn shumė atdheut. Pėr njerėz tė
tillė duhet tė flet populli e jo familjarėt e tyre, sepse zėri i
popullit ėshtė zėri i vet Zotit. Edhe Abedin Rexha - Sandokani,
ka luftuar pėr popull e jo pėr familjen e tij.
-
-
Pėr kėtė arsye i drejtohem popullit trim tė Drenicės me lutje tė
bėjnė ēdo gjė pėr tė pajtuar kėto dy familje. Kjo ēėshtje mbetet
barrė edhe pėr moralin e tėrė Drenicės. Mjaftė u derdh gjak nė
Drenicė. Populli shqiptar, gjithmonė e ka patur dhe do ta ketė
tė Shenjtė Drenicėn dhe banorėt e saj, e cila gjithmonė i priu
popullit shqiptar me trimėri, qėndresė dhe bujari.
-
-
Drenica me banorėt e saj duhet ti prijė popullit shqiptar
drejtė tolerancės dhe durimit mes njėri-tjetrit, duke krijuar
unitet mes vete, gjė qė do tė bėhet themel i Pavarėsisė sė
Kosovės, pėr tė cilėn u flijuan aq shumė jetėra. Pėrndryshe ky
problem do tė shfrytėzohet pėr qėllime tė caktuara politike dhe
antikombėtare nga individė, tė cilėt veprimet e tyre i shohin
vetėm me Drenicėn e pėrēarė dhe tė hasmuar mes vete. Do tė jenė
disa, tė cilėve do tu shkojnė pėr shtati pasojat nė rast se
kėrset pushka nė Drenicė. Kėtė e them, sepse e njoh mirė
problemin dhe mentalitetin e drenicakėve.
-
-
Tė tilla raste sikur po shpeshtohen nė Drenicė. Profesor Haki
Ymeri u vra. U keqtrajtua profesor Ismet Veliēi, u plagos
kryetari i LDK-sė pėr komunėn e Skėnderajt, zotėri Sejdi Koca.
Duhet theksuar se para dy viteve ėshtė arrestuar Sejdi Koca, nga
disa persona qė thirrėn nė emėr tė
UĒK-sė, i cili
ėshtė mbajtur tetė ditė nė bodrumin e shtėpisė sė Tefik Haxhiut
nė Vaganicė, mė atė rast e kanė marrė nė pyetje rreth
veprimtarisė dhe mardhėnieve brenda LDK-sė. Zotėri Sejdi Koca ka
qenė i izoluar, bashkė me 400 intelektualė tė tjerė shqiptarė,
gjatė tre muajve, nė vitin 1989, tė cilit policia serbe ia
kishte thyer edhe disa brinjė. Mandej, janė sulmuar shtatė
vėllezėrit Geci, Mehmet ēerkini u plagos, ka edhe raste tė
tjera.
-
-
-
KOMUNIKATA NUMĖR 59 «MOLLĖ
SHERRI» PĖR TĖRĖ DRENICĖN
-
-
Komunikata Nr. 59, e UĒK-sė,
i paraprinė tė keqės, me anė tė sė cilės shprehet mllefi
individual kundėr shtatė vėllezėrve, e pikėrisht ndaj Gani
Gecit, gjė e cila do tė mbetet «mollė sherri» pėr tėrė Drenicėn.
Kjo e keqe ka mundėsi tė ērrenjosėt, pohojnė shtatė vėllezėrit
Geci, vetėm me anė tė kėrkimit tė faljes, publikisht e
burrėrrisht nga autorėt e komunikatės. Ashtu siē bėri edhe
Ramush Haradinaj, para pak kohėsh, lidhur me rastin e Strellcit.
Pėrndryshe, ēdo e keqe qė mund tė ndodhė nė Drenicė, bartės dhe
pėrgjegjės tė saj janė autorėt e Komunikatės nr. 59, deklarojnė
tė shatė vėllezėrit Geci.
-
Maxhun Smajli
-
-
-
KONTAKTET E MIA ME
LUFTĖTARĖ
TĖ RRAFSHIT TĖ DUKAGJINIT
-
-
Me Salih Ēekun kemi pasur lidhje mė tė hershme. Fadili ka pasur
lidhje me tė qė nga viti 1994. Me tė jam takuar nė Gjermani nė
vitin 1995, i kam folur pėr disa gjėra, por Salihu ka pasur
qėndrim ushtarak dhe nuk ėshtė lėshuar nė biseda. Salihu ka
pasur lidhje mė tė ngushta me Adem Jasharin dhe mė tepėr ka
biseduar me Fadilin, vėllain tim. Madje, me insistimin e Salih
Ēekut, Fadili pėr ēėshtje ushtarake, ka shkuar nga Gjermania nė
Shqipėri. Me mburrje mund tė them se qė nga vitet e 90-ta,
policisė serbe i kemi bėrė rezistencė aktive nė Drenicė, e
sidomos nė Skėnderaj. Nė Klinė, Fadili me njė vėlla tjetėr janė
rrahur haptas me policinė serbe. Me njė fjalė kemi kundėrshtuar
ēdo gjė qė ka qenė serbe
-
I kemi kundėrshtuar edhe ata qė kanė ndejtur me policė shkie.
-
-
. . .
-
-
Kurse me Ramush Haradinajn nuk jemi takuar kurrė, ndėrsa me
vėllain e tij Dautin, jemi takuar nė Malishevė. Gjatė atij
takimi kam qenė me Sylejman Selimin.
-
-
Pastaj jemi takuar edhe nė pėrvjetorin e luftės sė Koshares nė
Gjakovė. Pavarėsisht se ēka shkruhet pėr Ramushin dhe Dautin,
unė kam pasur respekt pėr luftėn e tyre kundėr shkaut.
-
-
. . .
-
-
Vlen tė theksoj se, propagandėn e rrezikshme e bėnte
radiostacioni «Kosova e Lirė» dhe agjencia «Kosovapress», tė
cilat u themeluan njė ditė pasi u vra Enver Maloku. Kosova e
Lirė ka emetuar programin e vet, gjatė njė kohe, nė qerre
kuajsh, nėpėr Qyqavicė, ndėrsa tash, ata po i tregojnė disa
shtėpi, se gjoja aty kanė filluar emetimin e programeve tė veta,
pėr herė tė parė.
-
-
. . .
-
-
Dua tė pėrmend rastin e vėllait tė Hashim Thaēit, Gani Thaēit, i
cili ka pasur lokalin «Dardania» nė Skenderaj. Nė kėtė lokal ka
ndejtur tėrė kohėn policia serbe dhe aty, shqiptarėt e denuar
nga policia e paguanin «haraēin» si pije, dreka, darka etj. Kjo
ka zgjatur deri nė vitin 1996. Pastaj Gani Thaēi arrestohet dhe
i mban tre muaj burg. Sa del nga burgu, nė vitin 1997, e
lajmėrova Adem Jasharin dhe shkuam ta vizitojmė Ganiun nė shtėpi
tė vet. Atė ditė kanė ardhur edhe gazetarė. Pastaj Gani Thaēi ka
kėrkuar tė takohet me tė gjithė luftėtarėt nė odėn time, me
secilin prej nesh veē e veē. Gjatė bisedės Ganiu mė thotė: -
Gani ruaju, se pėr ty policia po dijshin ēdo gjė. Po dijshin se
ti i ke vrarė policėt nė vitin 1992. Nėse tė zėnė ose kanė me tė
vra ose kanė me tė denue 20 vjet burg. Pėr tė gjitha po dijshin
por edhe pėr tė gjithė mė kanė pyetur!
-
-
Tė pranishėm nė kėtė takim kanė qenė kėta persona pėrveē meje,
Adem Jashari, Abedin Rexha, Sylejman Selimi. Pėr ne ishte pak e
ēuditshme se si mund tė lėshohet nga burgu vėllau i njeriut tė
parė tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, si i thoshte vetes
Hashim Thaēi. Pse nuk u lirua edhe Asllan Selimi, vėllau i
Rexhep Selimit? Ne e pyetėm Ganiun nė se donte tė kyēej me ne nė
luftė.
-
- Tash nuk mundem, ndoshta mė vonė, do tė shikoj!, - na u
pėrgjigj.
-
-
Pėr njė kohė tė gjatė Gani Thaēi ka lėvizur lirisht dhe, kur ka
dashur, ka shkuar nė Skėnderaj. Pasi ėshtė vrarė Adem Jashari
dhe ka ardhur Hashimi nga Zvicra ėshtė kyēur edhe Ganiu nė
luftė. Duhet tė theksoj se pasi pėlciti lufta e hapur, Llausha
dhe Prekazi kanė pasur raporte shumė tė mira, gjatė tėrė kohės
sa ka zgjatur lufta. Raporte tė mira kemi pasur edhe para
luftės.
-
-
Kjo dėshmohet me vrasjen e Ilaz Kodrės nė Shtuticė nga shkijet
qė nė atė anė tė Drenicės kishin ndėrmarrė disa ofensiva.
Atėherė kam shkuar nė Prekaz dhe i kam thėnė vėllait dhe axhės
sė Ilazit, «nėse dikush vjen me mua, unė shkoj dhe e marrė
kufomen e Ilazit». Pėr fat shkiet nuk e kishin marrė hala
kufomėn e Ilazit.
-
-
Po pėrmendi edhe njė rast kur ėshtė vra njė djalė prej Kopiliqi,
mė 23 mars tė vitit 1999. Babai i tij vjen nė Llaushė dhe lutet
qė tė bėjmė diēka pėr ta tėrhequr kufomėn e djalit tė tij tė
vrarė tek shtėpia e Smajl Gjinocit. I them plakut tė na jepte 20
minuta afat. Nisem vetė i katėrti, me Afrim Gecin, njė djalė
tjetėr dhe Qerim Zejnullahun. Kufoma ishte afėr 70 metra nga
post-blloku i policisė serbe. Rrezikojmė jetėn dhe e tėrheqim
kufomėn, e cila u varros nė Kopiliq. Tė nesėrmen nė Prekaz nė
odėn e Emin Latit kishin qenė edhe Mujė Shabani, Nagipi e Murati
nga Prellofci si dhe Sabiti nga Prekazėt e Qirezit dhe bisedonim
sesi nė Prellofc policėt serbė po shkonin kur ua kishte qejfi
dhe silleshin si nė shtėpinė e vet.
-
-
- Kėtė punė, thashė, do t'a ndreqim nesėr. Kush po vjen me mua
deri nė Oshlan? Nisem pėr Oshlan me Sabitin e Prekazėve tė
Qirezit dhe kėrkoj nga Bekim Shyti njė murtajė dore. Bekimi na
dha murtajėn 150 metėrshe me dy predha, i premtova se pas dy
ditėsh do t'ia ktheja, por pa predha. Bekimi ishte njė luftėtar
trim, drejtues i njėsisė Speciale tė Oshlanit. Tė nesermen nė
orėn 12.00 kemi shkuar nė Mikushnicė. Sė bashku me
luftėtarėt qė i pėrmenda mė lartė, rreth orės 14.00
kemi zėnė pritė te Gojfilet e Prelofcit. Kaluan disa kamionė,
por nuk i gjuajtėm sepse nuk e dinim ēka kishin brenda. Pastaj
erdhi njė «kombi» i mbushur me policė. Pasi u sigurova se ishin
policė, ndeza murtajėn dhe i godita nė mes tė «kombit», i cili
filloj tė digjej.
-
-
Tė gjithė sė bashku i zbrazėm karikatorėt e automatikėve duke
qėlluar nė drejtim tė tyre. «Kombi» u rrokullis dhe mbeti nė
vend. Mujė Shabani e Nagipi shtinin nė ta nga njė largėsi prej
tri katėr metrash. Digjeshin edhe policėt nė tė, tė cilėve u
shkonin britmat deri nė qiell duke kėrkuar ndihmė. Nė kėtė
aksion gueril i kemi vrarė tetė policė shkije dhe i kemi
plagosur dy, policė nga ata qė kallnin pamėshirshėm shtėpitė e
Drenicės. Kėtė e kanė konfirmuar edhe mjekėt shqiptarė tė cilėt
punonin ende nė Skenderaj. Kjo ka ndodhur vetėm dy javė ditė pa
hyrė nė Kosovė forcat e KFOR-it.
-
-
-
PRISHTINA
PAS HYRJES SĖ NATO-s
-
-
Kur kanė hyrė forcat e NATO-s nė Kosovė, tė nesėrmen me Njėsitin
tim kam shkuar nė Prishtinė, por jo pėr tė zėnė banesa. Ato ditė
u kemi trokitur nė derė tė gjithė kolonistėve serbė qė e kishin
uzurpuar Universitetin e Kosovės. U kemi kėrkuar
dokumentacionin, se prej kur kishin ardhur nė Kosovė, duke u
shpjeguar se kolonistėt duhej tė iknin sa mė parė. Kundėr
shkijeve vendas nuk kemi ndėrmarrė kurgjė.
-
-
Kėshtu e kemi bėrė regjistrimin e ēdo njėrit. Ne u tregonim se
ata qė nuk kishin gisht nė masakrat ndaj shqiptarėve nuk do tė
kishin pasoja. Fakeqėsisht, pothuajse tė gjithė shkiet e moshės
madhore i kanė duart e pėrlyera me gjakun e shqiptarėve. Nė
hotel «Grand» jam takuar me njėsitet paramilitare tė Arkanit, tė
cilėt mendonin tė qėndronin ende nė Kosovė. Kam biseduar me ta
nė praninė e gazetarėve tė huaj. Njėrin e pyeta: - Prej nga je
ti?
-
-
- Prej Nishit!
-
-
- Po a ėshtė normal ti tė vish prej Nishit e t'i lėsh eshtrat
kėtu?
-
-
Pastaj kanė intervenuar ushtarėt e KFOR-it duke i urdhėruar
shkijet tė ikin. Nė banakun e hotelit Grand kishin filluar punėn
ushtarėt e Brigadės Atllantiku, njėrit prej tyre, Baci Lilė ia
dha njė revole, tė cilin e kishte njohur prej kohės sė
ushtrimeve ushtarake nė Shqipėri. Por duke ditur se hotel
«Grandi» ėshtė pronė e shtetit nuk mė ka shkuar mendja ta
uzurpoj. Pompat e benzinės, tė cilat nuk kanė qenė private, janė
pronė e Republikės sė Kosovės. Tokat e shkieve qė i kemi blerė
disa herė, janė prona tė shqiptarėve. Pastaj grabitja e
fėmijėve, vajzave shqiptare, dhunimet, vjedhjet, plaēkitjet,
vrasjet qė po vazhdojnė ende, tė gjitha kėto gjėra, kanė ndodhur
edhe gjatė atyre ditėve nė Kosovė.
-
-
-
EDHE PAS LUFTE REXHEP
SELIMI
VAZHDONTE AVAZIN E VJETĖR
-
-
Edhe pas pėrfundimit tė luftės Rexhep Selimi nuk ndalej me
shantazhe dhe marifete tė tij kundėr meje duke shpifur nė
adresėn time, nėpėr intervista dhe emisione radiofonike. Njėra
nga intervistat e tij ėshtė edhe ajo e 30 tetorit 1999, dhėnė
gazetės javore Zėri, tė cilės iu kanė pėrgjigjur luftėtarėt e
Drenicės me kėtė:
-
-
-
REAGIM
-
-
Ndaj njė pjese tė intervistes sė Rexhep Selimit, ministėr i
rendit nė QPK tė Kosovės dhėnė revistes Zėri tė datės 30
tetor 99 me titull: Kur populli i Kosovės e kuptoi se ėshtė i
robėruar atėherė u ēlirua.
-
-
Ne udhėheqėsit e luftės nė Drenicė reagojmė ndaj pjesės sė
fundit tė intervistes sė Rexhep Selimit, ku pėrmendet rasti i
vrasjes sė Abedin Rexhes Sandokanit dhe ku njolloset luftėtari
Gani Geci nga fshati Llaushė si Tradhtar.
-
-
Dėshirojmė qė ky rast, ashtu si rastet tjera tė sqarohen pėrmes
organeve kompetente gjyqėsore se si ka ndodhur nė tė vėrtetė
vrasja e Abedin Rexhės, sepse ngjarja ka ndodhur ditėn nė
prezencėn e shumė dėshmitarėve.
-
-
Dėshirojmė qė edhe njė herė tia bėjmė me dije opinionit
shqiptar se Gani Geci nuk ėshtė tradhtar dhe dėshirojmė qė me
raste tė tilla tė merren organet kompetente gjyqėsore tė Kosovės
e jo tė njollosen njerėzit pa argumente nga idnividė tė
ndryshėm.
-
-
Hidhet poshtė Komunikata nr. 59, si dhe shkrimi i saj!
-
-
Nėnshkrimet:
-
Skėnderaj, mė 31 tetor 1999
-
Komandanti i Gardės sė Kosovės
-
-
1.
Sylejman Selimi
-
2.
Sami Lushtaku
-
3. Nuradin Lushtaku
-
4. Jetullah Geci
-
5. Skėnder Rrecaj
-
6.
Zenel Hoxha
-
7.
Kamber Kamberaj
-
8.
Hysen Geci
-
9.
Sokol Zabelaj
-
10. nėnshkrimi i palexueshėm
-
11. Skėnder Prokshi.
-
12. Sahit Jashari
-
13. Fadil Kodra
-
14. Zenun Kodra
-
-
-
LETĖR E
HAPUR DREJTUAR
ZOTIT
KUSHNER DHE PARTIVE POLITIKE
-
-
Bota Sot, 1 gusht 2000
-
-
Tė nderuar zotėrinj, meqė e keni nė dorė timonin e lejeve
ekonomike dhe tė sigurisė nė Kosovė, ne populli dhe partitė e
vogla, nuk po kuptojmė se ēfarė po ndodh tani nė Kosovė. Ju
zotėri Kouchner tregoni se jeni pėrgjegjės, pėr sigurinė nė
Kosovė, unė kisha dashur tju pyes se mos rastėsisht ju ose
policia juaj (UNMIK-u) e dinė se kush janė vrasėsit e Xhafer
Behramit dhe birit e vėllaut tė tij, nga Kotorri i Drenicės?
-
-
Dėshirojmė qė tė ndriēohet ky dhe rastet tjera ku tė vrarėt janė
shqiptarė. Ju lutem zotėri, na tregoni se kush po ushtron dhunė
nė Kosovė, kush po i rrah njerėzit, kush po i rrėmben vajzat
(motrat tona), kush po na vret nėpėr malet tona, kush po na vret
mbrapa shpine, kush janė njerėzit me maska, kush po i kontribuon
dhunės, e kush paqes, cilat mjete tė informimit po e thonė tė
vėrtetėn, dhe cilat po merren me thashetheme pa fakte? Na
tregoni se cilat sigurime tė shteteve tė huaja gjenden nė
Kosovė? Na tregoni se kush po punon me KGB-nė e kush me UDB-ėn,
e kush pėr shėrbimin grek?
-
-
Meqė jeni pėrgjegjės pėr siguri nė Kosovė, besoj se e dini se
cilat nga shtetet Lindore apo edhe shteti juaj po i pėrzien
punėt nė Kosovė. Meqė sė fundi po nėnshkruani marrėveshje me ata
njerėz qė pėr 100 vjetė mė radhė masakruan, dėbuan e dhunuan
popullin shqiptar pa asnjė shkas, kishte me qenė mirė qė pėr tė
gjitha kėto ta njoftoni popullin shqiptar qė ishte dhe ėshtė mbi
90% nė Kosovė, e nė shumė vendbanime edhe 100%.
-
-
Mirėpo nėse ju zotėri Kouchner keni ndėrmend ti kontriboni
ndarjes sė Kosovės, nė kantone, apo komuna etnike serbe, qė mė
parė kurrė nuk kanė qenė tė tilla, por tė banuara gjithmonė me
shumicė shqiptare, atėherė ju dhe bashkėsia do tė ballafaqoheni
prapė me katastrofėn humanitare, si para dy viteve. E them kėtė
sepse populli nuk do tė tolerojė ndarjen e Mitrovicės, nuk do
ti tolerojė serbėt qė prapė edhe nė kėto rrethana tė na vrasin,
apo edhe tė inskenojnė rastet e ndryshme pėr hesape tė tyre. Nuk
do tė tolerohet qė udhėtimi nėpėr fshatra serbe mė shumė pak
banorė ta sjellė prapė UDB-nė dhe njerėzit qė duhet tė shkojnė
nė Hagė tė lėvizin para syve tė atyre qė ua vranė babanė,
vėllanė, apo motrėn.
-
-
Pse askush nuk po e ngrit zėrin pėr shqiptarėt nė Kosovėn
Lindore, edhe pse numėrikisht janė baraz me shkijet nė Kosovė,
ndėrsa qė ata nuk kanė tė drejtė shkollimi etj. Vetėm te ne
ndodh qė popat ti bėjmė politikanė edhe pse nė bazė tė letrave
fetare ata janė udhėrrėfyes tė rrugės sė Zotit e jo tė dreqit
siē po ndodh nė Kosovė. Ndėrsa ju zotėrinjė qė rrinin ulur afėr
Kouchnerit, dikush flet nė emėr tė gjakut e dikush nė emėr tė
150 njerėzve e dikush nė emėr tė votės por pa dalė nė vota pas
luftės. Ju lus zotėrinjė qė ti spjegoni edhe ju popullit pėr
kėto qė i cekėm mė lartė.
-
-
Boll keni bėrė kompromis, e shuat
UĒK-nė e bėtė TMK,
e shuat qeverinė dhe e bėtė shoqatė humanitare, nuk e njohėt as
qeverinė e dalė nga lufta, nga qeveria e luftės u bėnė tri parti
politike, e shuat parlamentin e shtetit tė Kosovės, e
zhvleftėsuat kushtetutėn, e larguat edhe presidentin dhe tani me
duar nė xhepa po shkoni nė mbledhjet e Kouchnerit pa baza
elementare pėr shtet. Duhet dhėnė «mirėnjohje» atyre qė dhanė
kontribute me tė mėdha pėr ta rrėnuar institucionin e Kosovės.
-
-
Edhe pse rezoluta 1244 nuk lejon ndarjen e Kosovės, ju zotėrinj
qėndroni nė Prishtinė dhe asnjėri prej jush nuk vajti nė
Mitrovicė, nė pjesėn veriore apo nė shkritoret e Trepēės. Po ju
pyes zotėrinj, argatė tė zotėri Kouchnerit, se ēfarė keni bėrė
pėr njė vit lirie qė tani nė zgjedhjet e ardhshme populli tua
japė votėn atyre qė punuan mė shumė pėr udhėheqje nė vitet e
ardhshme, e mos tė flasim pėr vitet sa ishim nė robėri, sepse
tani tė gjithė po e dinė se kush punoi mė shumė e kush mė pak,
dhe kush pėr ēka kishte luftuar dhe tani flasin nė emėr tė tė
vdekurve.
-
-
Rruga e tanishme qė solli lirinė qė me vite e kemi pritur u
arrit nė emėr tė gjakut dhe falė atyre qė timonin e drejtuan nga
SHBA-tė. Nuk e dij se deri kur kuth ė do tė zgjasė qė shqiptarėt
tė jetojnė nga lėmosha, por e dij se deri sa tė zgjatė
pasiguria, investime nė Kosovė nuk do tė ketė, sepse askush nuk
ėshtė i ēmendur tė investojė nė vende tė pasigurta dhe ta humbė
investimin qė ka punuar me vite. Gjithmonė ku nuk ka siguri, ka
probleme ekonomike, politike e sociale, nė secilin vend ku
njeriu mundohet tė pėrfitojė me dhunė, rrezikon sigurinė e vetė
dhe tė dikujt tjetėr dhe mandej krijohen pėrēarje tė rrezikshme
pėr ne shqiptarėt nė pėrgjithėsi.
-
-
Gani Geci
-
-
-
PASTHĖNIE
-
-
Me kėtė libėr, Gani Geci na dėshmon pėr gjendjen e mjerė, nė tė
cilėn na kishte katandisur robėria. Dhe nė fakt, tė gjithė u
bėmė, nė njė mėnyrė a tjetėr, personazhe tė lojrave qė lindnin
prej saj; vuajtjes, mjerimit, pėrēarjes e zhgėnjimit, tė cilat,
nė fakt na kishin ndjekur shekuj me radhė, por qė kėsaj herė
ishin mė tragjike, mė makabre. Robėria nuk kishte kursyer
askėnd, as fėmijėn nė barkun e nėnės. Tė gjithė ishin tė prekur,
tė gjithė ishin tė goditur nga kjo marrėzi.
-
-
Por, megjithatė, rrezet e shpresės nuk u shuan kurrė. Kjo jo se
ushqeheshim me idealizėm utopik mbi njė tė ardhme tė lirė e tė
lumtur, por sepse, djemtė e vajzat e Kosovės, tė cilėt vendosėn
qė robėrinė ta flaknin tej me anė tė pushkės, na dhanė shpresėn
e shumėpritur qė edhe ne, si gjithė popujt e tjerė tė gėzonim tė
mirat e tė qenit tė lirė.
-
-
E ndėr ata qė fuqishėm trokitėn qysh herėt nė Portėn e Lirisė,
ishin edhe shtatė vėllezėrit Geci. Nėn urdhrat e drejtpėrdrejta
tė Komandantit Legjendar, Adem Jasharit, ata ia kthyen pushkėn
pushtuesit sėrb, atėherė kur shumica e atyre, qė sot e mbajnė
veten pėr atdhetarė e politikanė tė regjur, pėrpėliteshin nėn
jorganė tė purpurt e tė ngrohtė. Nėn urdhrat e Kryetrimit e me
mundin e sakrificėn sublime personale e familjare, ata dėshmuan
para Zotit dhe para gjithė kombit se kishte akoma djem
shqiptarė, tė cilėve nuk u dhimbsej jeta pėr Liri.
-
-
Vėllezėrit Geci i mbėshtollėn ėndrrat e tyre rinore dhe mbi
krahė vunė armėn mė tė mirė: guximin, tė cilin e kishin
trashėguar nga shekujt e robėrisė, qė rėnduan pa mėshirė mbi
paraardhėsit e tyre. Pastaj i hynė tunelit tė vdekjes, nga i
cili dolėn krejtė rastėsisht. Ata kanė qenė gjithnjė tė bindur,
se edhe nėse ndonjėrin prej tyre do ta merrte vdekja, ashtu siē
mori shumė prej bashkėluftėtarėve tė tyre, kjo do tė kthehej nė
krenari pėr tė tjerėt. Prandaj dhe vendosėn, qė tė besatuar, tė
lėnė shembull pėr tė mirė, edhe pse u detyruan tė ballafaqohen
me mundime titanike, me tė vetmin qėllim qė tė mos shahej apo
pėshtyhej varri i tė parėve tė tyre.
-
-
Dhe vėllezėrit Geci kanė pėrse tė jenė krenarė. Duhet tė jenė
krenarė, sepse ishin ushtarė tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės
qė prej ditėve tė para. Duhet tė jenė kokėlartė, sepse nga kjo
luftė dolėn me urdhrin mė tė ēmuar, atė tė bashkėluftėtarit tė
ngushtė tė Kryetrimit, Adem Jasharit. Duhet tė jenė krenarė, se
me kontributin e tyre i afruan ditėt e lirisė nė Kosovė, duke i
dhėnė shpresė rritjes sė njė gjenerate tė re nė kushte qė gjithė
brezat e mėparshėm nuk i kishin pasur. Dhe, sė fundi, duhet tė
jenė krenarė, sepse lufta qė ata bėnė, ka hyrė ndėrkohė nė
librat e historisė sonė tė re kombėtare.
-
-
Pra, libri i Gani Gecit, jo vetėm qė na jep njė pėrshkrim tė
ngjarjeve qė ndodhėn nė dhjetė vitet e fundit nė Kosovė, e
veēanėrisht nė Drenicė, por pėrmes tij na jepet mundėsia tė
njihemi edhe me kėtė familje tė madhe, e cila nuk kurseu as
gjėnė mė sublime, jetėn, pėr tia lehtėsuar sadopak plagėt
Kosovės martire.
-
Avdyl Gėrvalla
-
Zvicėr, shkurt
2001
-
-
-
INDEKSI
I EMRAVE
-
-
-
A
-
Abedin Rreci nga fshati Llaushė, komuna e Skėnderajt.
-
Abit Haziri nga fshati Llaushė, ushtar i shkathėt.
-
Adem Bajraktari stėrgjyshi im, (babai i Halil Bajraktarit), i
vrarė nė luftėrat ruso-turke, mė 1903.
-
Adem Demaēi ish i burgosur politik dhe simbol i rezistencės
shqiptare nė Kosovė. Ish-kryetar i Partisė Parlamentare dhe mė
pas pėrfaqėsues politik i UĒK-sė.
-
Adem Dėrguti kryetari i parė i Forumit Rinor Dega e LDK-sė
nė Skėnderaj dhe personi qė kishte shkuar nė ushtrime ushtarake
me Adem Jasharin nė vitin 1991 nė Shqipėri.
-
Adem Halil Geci babai im.
-
Adem Jashari komandanti Legjendar i Ushtrisė Ēlirimtare tė
Kosovės.
-
Adem Ukėhaxha ushtarak i lartė nga Dukagjini.
-
Afrim Geci nip i Bajraktarit tė Llaushės, luftėtar, gardist i
Presidencės sė Dr. Ibrahim Rugovės.
-
Afrim Kabashi anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e
LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Agim Geci pjesėmarrės nė aksionin e parė kundėr policisė nė
Drenicė.
-
Agim Puro me prejardhje nga Kosova dhe banim nė Tiranė. I zoti
i shtėpisė ku kam qėndruar gjatė kohės qė kam qenė nė Shqipėri.
-
Agim Zeka ushtar pranė Zonės Operative tė Shalės.
-
Agron oficier i UĒK-sė
nga Mitrovica.
-
Ahmet Delia figurė patriotike e mirėnjohur nga Prekazi, i cili
i ndihmon me sopatė kusheririt tė tij Halilit nė luftėn e
tmerrshme kundėr shkijeve.
-
Ahmet Krasniqi Ministėr i Mbrojtjes i Republikės sė Kosovės, i
vrarė nė Shqipėri, nė shtator 1998.
-
Ahmet Ahmeti familja Ahmeti nga Likoshani. Dhjetė burra tė
kėsaj familje janė masakruar nga forcat policore sėrbe, mė 28
shkurt 1998.
-
Ajnishahe Halimi e shoqja e Emin Halimit, anėtare e Forumit tė
Gruas tė LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Ali Shukriu bashkėpunėtor i Serbisė, nė vitin 1945 prokuror nė
gjyqin ushtarak tė Kosovės, anėtar i Kryesisė sė Federatės
Jugosllave, ka gėzuar pozicione tė larta nė hierarkinė
komuniste.
-
Alush Demush Ahmetaj nga fshati Rezallė, komuna e Skėnderajt.
-
Alush Gashi kėshilltar pėr mardhėnje ndėrkombėtare i LDK-sė.
-
Ardian Krasniqi ushtar i
UĒK-sė, i vrarė gjatė njė aksioni nė vitin 1997.
-
Asllan Selimi nga fshati Aēarevė, vėllai i Rexhep Selimit. I
dėnuar me 10 vjet burgim, gjendet diku nė burgjet e Sėrbisė.
-
Avdyl Imeri anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e LDK-sė
nė Skėnderaj, tani anėtar i kryesisė sė PDK-sė nė Skėnderaj.
-
Avni Haxha nga fshati Aēarevė, luftar prej ditėve tė para.
-
Avni Nura vėllai i Jakup Nurės, nga Prellovci i Skėnderajt.
-
Avni Spahiu nga fshati Vitak, komuna e Skėnderajt. Gazetar i
njohur i Kosovės dhe kėshilltar i Dr. Ibrahim Rugovės.
-
Avni Zabeli ushtar nga fshati Rezallė, tani polic i SHPK-sė.
-
Avni Zymeri ka marrė pjesė nė stėrvitjet ushtarake nė
Shqipėri.
-
Azem Bejtė Galica ndėr figuarat mė eminente tė historisė sė
Kosovės, nga Galica komuna e Skėnderajt. Kryengritės dhe
udhėqės i luftrave tė Kaēakėve, nga 1912 1924.
-
-
B
-
Bahtir Kastrati - anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e
LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Bajram Gashi doktor nė shtėpinė e Shėndetit nė Skėnderaj, nga
fshati Kryshefc, komuna e Skėnderajt.
-
Bajram Kaēkini nga fshati Llaushė, punon dhe jeton nė
Gjermani.
-
Bardhosh Gėrvalla i vėllai i Jusuf Gėrvallės. I vrarė, sė
bashku me tė vėllanė nga UDB-ja nė Gjermani, mė 17 janar 1982.
-
Bashkim Geci nip i Bajraktarit tė Llaushės, ushtar, gardist i
Presidencės sė Dr. Ibrahim Rugovės.
-
Bashkim Jashari djali i Rifat Jasharit nga Prekazi, komuna e
Skėnderjat.
-
Basri Pllana spiun i Serbisė, anėtar i Partisė Socialiste
Serbe.
-
Bedri Deliu ish i burgosur politik, nga Rezalla, komuna e
Skėnderajt.
-
Bedri Tahiri ish i burgosur politik nga Klina e Epėrme, komuna
e Skėnderajt.
-
Begzat Gashi aktivist i LPK-sė.
-
Behram Bajraktari i biri i Rexhė Bajraktarit nga Llausha.
-
Bekim Berisha Abeja ushtar i
UĒK-sė nga rrethi i Pejės, njohės i mirė i artit luftarak, i
vrarė nė Junik.
-
Bekim Shala ushtar i
UĒK-sė, nga Aēareva, komuna e Skėnderjat.
-
Bekim Shuti ushtar i
UĒK-sė, nga fshati Oshlan, komandant i Njėsisė Speciale
nė fshatin Oshlan, komuna e Vushtrrisė.
-
Beqir Geci nga fshati Llaushė.
-
Bernard Kouchner ish-administrator i Kosovės, kryetar i
UNMIK-ut. Ministėr i Shėndetėsisė sė Francės dhe themelues i
Organizatės humanitare ndėrkombėtare Mjekėt pa kufinjė.
-
Besim Dajaku shok i ngushtė i imi, luftėtar nga Rakinica e
Skėnderajt, gardist i Presidencės sė Dr. Ibrahim Rugovės.
-
Besim Rama bashkėluftėtar i Adem Jasharit, i burgosur dhe i
dėnuar mė 20 vjet burg. Gjendet diku nė burgjet e Sėrbisė.
-
Brahim Ajeti nga fshati Qirez.
-
Brahim Bajraktari djali i Cenė Bajraktarit, kushėri i yni.
-
Brahim Ndreshaj emigrant nga Shqipėria, i vendosur nė
Skėnderaj. Antikomunist i pėrbetuar.
-
Brahim Tėrnavci nga Tėrnavci i Skėnderjat, komunist i LKJ-sė,
mė vonė i dėnuar me 20 vjetė burg. Babai i Halit Tėrnavcit,
spiun i Serbisė.
-
Bujar Bukoshi ish Kryeministėr i Republikės sė Kosovės.
-
-
C
-
CD-ja ushtar.
-
-
Ē
-
Ēun Muharremi bashkėpunėtor dhe spiun i Serbisė.
-
-
D
-
Dada Zahė bijė e Gecėve tė Llaushės, motra e Osman Gecit dhe e
shoqja e Mixhės Shaban
-
Daut Haradinaj ushtar nga Rrafshi i Dukagjinit, vėllai i
Ramush Haradinajt.
-
-
E
-
Emin Halimi anėtar i kryesisė sė Lidhjes Demokratike Dega nė
Skėnderaj. Tani anėtar i kryesisė sė PDK-sė Dega nė Skėnderaj.
-
Emin Lati gjyshi i Tahir Mehės.
-
Emin Meha (Lati) nip i Emin Latit nga Prekazi ushtar i
UĒK-sė.
-
Emine Geci bijė e Kocve tė Polacit, gjyshja jonė, nėna e
babait tonė.
-
Enver Hoxha diktator komunist, Sekretar i Parė i PPSH. Drejtoi
Shqipėrinė me dorė tė hekurt nga 1945 deri sa vdiq, mė 1985.
-
Enver Maloku shef i Qendrės Informative tė Kosovės, i vrarė
nga persona tė panjohur nė Prishtinė.
-
Esat Geci vėllau im i shtatė, ushtar nga Llausha, gardist i
Dr. Ibrahim Rugovės.
-
-
F
-
Fadil Beka nga fshati Ticė, komuna e Skėnderajt. Mjek, kirurg
i diplomuar nė Shqipėri.
-
Fadil Geci vėllau im i dytė, nėnkryetar i LDK-sė Dega nė
Skėnderaj.
-
Fadil Hoti nga fshati Polac, komuna e Skėnderajt. Profesor nė
shkollėn e mesme nė Skėnderaj.
-
Fadil Hoxha nga Gjakova. Komunist i Lidhjes Komuniste tė
Jugosllavisė dhe drejtues i Kosovės pas Luftės sė Dytė Botėrore.
-
Fadil Kodra bashkėluftėtari mė i ngushtė i Adem Jasharit,
komandant i shėrbimit nė UĒK.
-
Fatos Nano kryetar i Partisė Socialiste tė Shqipėrisė.
-
Fehmi Agani Profesor pranė Universitetit tė Kosovės dhe
nėnkryetar i Lidhjes Demokratike tė Kosovės. Ideolog i luftės
pėr liri, i vrarė nė prill tė vitit 1999 nga forcat sėrbe.
-
Fehmi Lladrovci komandant i brigadės 114, nga fshati Nikaj
komunė e Drenasit
-
Fehmi Nika nga fshati Nikaj, komuna e Drenasit, ushtar i
UĒK-sė.
-
Fetah Mulaj ushtar nga fshati Kllodėrnicė, komuna e
Skėnderajt.
-
Florie Ndreshaj e bija e Brahim Ndreshajt.
-
-
G
-
Gani Beka komandant i fshatit Kllodėrnicė, komuna e
Skėnderjat.
-
Gani Koca nga fshati Polac, komuna e Skėnderjat. I burgosur
politik nė vitin 1981.
-
-
H
-
Haki Hajdari ushtar nga Klina e Ulėt, komuna e Skėnderajt. I
dėnuar 7 vjet nė mungesė.
-
Haki Ymeri profesor i gjuhes angleze nga Vojniku, komuna e
Skėnderjat. I vrarė pas hyrjes sė forcave tė NATO-s nė Kosovė.
-
Halil Bajraktari gjyshi im, Komandant i Ēetave Vullnetare nė
Kollashin 1941 1945, me graden Major.
-
Halil Brahim Geci kushėri nga fshati Llaushė.
-
Halil Geci (Baci Lilė) vėllau im mė i vjetėr, anėtar i
Kėshillit Qėndror i LDK-sė.
-
Halim Osmani nga fshati Kllodėrnicė, komuna e Skėnderajt.
-
Halit Bajrami shok i Azem Bejtė Galicės, i vrarė gjatė
luftrave kundėr shkijeve.
-
Halit Geci mėsues nė fshatin Llaushė. I vrarė nga forcat sėrbe
mė 26 nėntor 1997, nė Llaushė.
-
Hamdi Gėrvalla nga Podujeva, ish i burgosur politik dhe
kryetar i Kėshillit tė Solidaritetit pranė LDK-sė nė Prishtinė.
-
Hamėz Jashari djali i dytė i Mixhės Shaban Jashari, anėtar i
kėshillit nismėtar pėr formimin e LDK-sė Dega nė Skėnderaj.
Kryetar i Partisė Republikane Dega nė Skėnderaj. Teknik me
pėrgatitje tė lartė profesionale, udhėheqės sektori nė Fabrikėn
e Municionit nė Skėnderaj. Ushtar i UĒK-sė qė nga viti 1991. U
vra mė 5 mars 1998.
-
Hamit Binaku nga fshati Vojnik.
-
Hamit Jashari babai i Sahit Jasharit, i vrarė mė 5 mars 1998
nė Prekaz.
-
Hanife Kerolli - anėtare i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e
LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Haqif Mulliqi gazetar nga Prishtina.
-
Hasan Prishtina - nga Polaci, komuna e Skėnderajt. Ndėr figurat
mė eminente tė historisė sė Kosovės, deputet nė Parlamentin Turk
dhe udhėheqės i Kryengritjes sė Kosovės kundėr Turqisė dhe
Sėrbisė, 1010-1912.
-
Hashim Thaqi drejtor i Drejtorisė Politike tė UĒK-sė, kryetar
i PDK-sė.
-
Haxhi Geci vėllau im i tretė, ushtar nga Llausha.
-
Hetem Geci - djali i vėllait tė Osman Gecit, daja i Adem
Jasharit.
-
Hilmi Zeka i burgosur politik, nga fshati Obri komuna e
Skėnderajt
-
Husamedin Azemi bashkėpunėtor i Serbisė, ka gėzuar pozita tė
ndryshme nėn regjimin serb.
-
Hydajet Hyseni ish i burgosur politik nga Gjilani.
-
Hysen Geci i biri i Sylė Gecit, me pėrgatitje tė mesme
ushtarake nė Beograd. Luftėtar, ushtar i
UĒK-sė.
-
Hysen Manxholli nga fshati Mikushnicė, i vrarė mė 22 janar
1998 te fabrika e Municionit nė Skėnderaj.
-
Hysni Rrahim Geci nga fshati Llaushė, komuna e Skėnderajt.
-
Hysni Shabani nga fshati Aēarevė, arsimtar. Luftėtar dhe
komandant Brigade.
-
-
I
-
Ibrahim Kelmendi veprimtar politik, udhėheqės i Frontit tė
Kuq, kryetar i LPK-sė nė diasporė.
-
Ibrahim Rugova, Dr. Kryetar i LDK-sė qė nga viti 1989 dhe
Presidenti i Parė i Republikės sė Kosovės.
-
Idriz Rreci kryetar i Lidhjes Demokratike Dega nė Skėnderaj,
i zhdukur.
-
Ilaz Bylykbashi fotoreporter nga Prishtina.
-
Ilaz Dėrguti ushtar nga Rezalla, njėri prej ushtarėve tė parė
tė Adem Jasharit.
-
Ilaz Kodra Komandant i Brigadės 114, bashkėluftėtari i parė i
Adem Jasharit
-
Imer Alishani ushtar nga fshati Komaran komunė e Drenasit
-
Imer Kadri Halili nga fshati Kastriot, komuna e Skėnderjat.
-
Isa Mustafaj Ministėr i Financave pranė Qeverisė sė Republikės
sė Kosovės.
-
Islam Geci kushėri i yni, ushtar i
UĒK-sė, nga fshati
Llaushė.
-
Ismet ēitaku - nga
fshati ēitak,
komuna e Skėnderajt.
-
Ismet Shaqiri mjek, kirurg, nga Oshlani i Vushtrrisė.
-
Ismet Veliqi profesor i edukatės fizike nė Skėnderaj.
-
Ismet Veseli anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e
LDK-sė nė Skėnderaj.
-
-
J
-
Jakup Krasniqi ish i burgosur politik, ish kryetar i LDK-sė nė
Drenas, zėdhėnės i UĒK-sė, dhe sė fundi anėtar i Kryesisė sė
PDK-sė.
-
Jakup Nura - bashkėluftėtar i Adem Jasharit, ka qenė nė Shqipėri
nė ushtrime ushtarake nė vitin 1991.
-
Jashar Jashari vėllai i Sahit Jasharit.
-
Jetullah Geci - bashkėluftėtar dhe daja i Adem Jasharit;
komandant i brigadės 112.
-
Jusuf Gėrvalla nga Duboviku i Deēanit. Atdhetar dhe ideolog i
shquar i lėvizjes kombėtare nė Kosovė. I vrarė nga UDB-ja nė
Gjermani, mė 17 janar 1982.
-
-
K
-
Kadri Haliti ushtar nga fshati Kastriot, komuna e Skėnderjat.
-
Kadri Zeka nga Gjilani. Veprimtar politik, i vrarė me
vėllezėrit Gėrvalla nė Gjermani.
-
Kemajl Shaqiri - oficier i lartė pranė Ministrisė sė Mbrojtjes i
Republikės sė Kosovės.
-
Kurt Shork gazetar i Reuteurs-it, i vrarė nė Somali nė vitin
2000.
-
-
L
-
Lah Geci (Bali Lah) kushėri nga fshati Llaushė, njėri i urtė
dhe i nderuar.
-
Lah Rreci ushtar nga Llausha.
-
Lah Tushila nga fshati Tushilė, komuna e Skėnderajt,
ndėrmjetėsues mes popullatės dhe policisė.
-
Liman Geci kusheri i yni, ushtar i
UĒK-sė, nga fshati
Llaushė.
-
Luli personi qė ka qėndruar gjatė tre muajve, bashkė me
Rexhep Selimin, nė familjen e Adem Jasharit.
-
Lulzim Jashari djali i Adem Jasharit, komandantit Legjendar tė
UĒK-sė.
-
-
M
-
Malė Bajraktari djali i Miftar Bajraktarit.
-
Malush Ahmeti ushtar nga fshati Rezallė komuna e Skėnderajt.
-
Maxhun Ismajli reporter lufte nga njė fshat i Klinės.
-
Maxhupi Lahi Ibrahimi nga fshati Jabllanicė, komuna e
Gjakovės.
-
Mehdi Bardhi kryetar i LDK-sė nė Drenas.
-
Mehdi Bytyqi nga Theranda. Aktivist i dalluar nė Heilbronn,
Gjermani.
-
Mehmet Bislimi ish i burgosur politik, nga Prekazi, komuna e
Skėnderjat.
-
Mehmet Gjeli ushtar nga fshati Likoshan, komuna e Drenasit.
-
Mehmet Gradica njėri ndėr figuarat mė eminente tė historisė sė
Kosovės, antikomunist i pėrbetuar, udhėheqės i policisė nė
komunėn e Skėnderajt, major i shkolluar nė Itali, i vrarė nė
janar tė vitit 1945.
-
Mensur Kosumi zėvendės komandant i Zonės Operative tė Shalės.
-
Miftar Bajraktari vėllai i gjyshit tim. Ka qenė zėvendės
komandant i Brigadės sė Shaban Polluzhės, dhe kryetar i
Islihatit (Kėshillit tė Pajtimit tė Gjaqeve 1941 1945).
-
Miftar Qerimi nga fshati Aēarevė, ushtar i ditėve tė para.
-
Miftar Rreci ushtar nga fshati Llaushė, i plagosur mė 5 mars
1998. Vdes pas dy ditėsh nga plagėt e marra.
-
Milaim Haziri ēeēeni
ushtar i shkathėt nga Llausha.
-
Mixha Shaban Murat Jashari babai i Rifat, Hamėz dhe Adem
Jasharit, i cili ra heroikisht mė 5 mars 1998, me njėzet anėtarė
tė familjės sė vet.
-
Mufail Limani gazetar i Zėrit.
-
Muhamet Lani ushtar nga Llausha.
-
Muharrem Zabeli - anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e
LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Mujė Bajraktari djali i Miftar Bajraktarit.
-
Mujė Krasniqi komandant brigade, nga fshati Qabiq komuna e
Klinės.
-
Mujė Shabani nga Mikushnica, luftėtar.
-
Murat Dauti ish i burgosur politik nga Runiku.
-
Murat Musliu ish i burgosur politik, kryetar i KLMDNJ-sė nė
Skėnderaj.
-
Musa Jashari vėllau i Sahit Jasharit, ushtar i hershėm i
UĒK-sė.
-
Musa Musliu nga fshati Likoc, nip i familjes sonė, ushtar.
-
Musli Geci kushėri i yni, nip i Miftar Bajraktarit, ushtar.
-
Musli Hoxha nga fshati Llaushė, arsimtar i historisė nė
fshatin Polac.
-
-
N
-
Naim Geci kushėri i imi, nga fshati Llaushė.
-
Naim Haziraj i vėllai i Sadik Hazirajt. Ushtar nga fshati
Llaushė komuna e Skėnderajt, i burgosur nė burgjet e Serbisė
-
Naser Gorani nga Pokleku i Drenasit, mik i imi.
-
Naser Lani ushtar nga Llausha, i vrarė nė fshatin Llaushė, nė
verė tė 1998.
-
Nebih Geci vėllau im i pestė, ushtar i
UĒK-sė nga
Llausha.
-
Nebih Meha babai i Tahir Mehės, nga Prekazi, i vrarė nė luftė
me shkije, me gjithė tė birin, nė maj tė vitit 1981.
-
Nehat Geci vėllau im i gjashtė.
-
Nezir Geci kushėri i imi.
-
Nezir Vojvoda babai i Selman Vojvodės, pjestar i demonstratave
nė Skėnderaj dhe anėtar i Kėshillit pėr Pajtimeve tė Gjaqeve nė
Drenicė.
-
Nuhi Bytyqi gazetar i RTSH-sė, dhe RTK-sė. Tani anėtar i
PDK-sė.
-
Nuhi Geci ushtar nga fshati Llaushė, i zėnė nga forcat serbe
dhe i ekzekutuar.
-
Nuradin Lushtaku - bashkėluftėtar i ngushtė i Adem Jasharit,
komandant i Gardės sė TMK-sė.
-
-
O
-
Osman Geci daja i Adem Jasharit, bashkėluftėtar i pandashėm i
tij. I vrarė mė 5 mars 1998 nga ēetnikėt shkije, nė kullėn e
dhėndrrit tė vet, Mixhės Shaban Jashari.
-
Osman Leqina nga fshati Leqinė, komuna e Skėnderjat, ushtar.
-
-
P
-
Pajazit Isufi kryetar i Forumit Rinor Dega e LDK-sė nė
Skėnderaj, pas Adem Dėrgutit.
-
-
R
-
Raba Ukaj Geci nėna ime, bijė e Izbicės, komunė e
Skėnderajt.
-
Rafet Rama nga Prekazi. Ushtar i dalluar, i plagosur rėndė, nė
verė tė vitit 1997, nė kufirin shqiptaro-shqiptar.
-
Ramadan Bajra nga Skėnderaj, tregtar i armėve.
-
Ramadan Geci kushėri, nga fshati Llaushė.
-
Ramė Babaj babai i Sami Babės, nga Llausha, komandant nė
Brigadėn e Shaban Polluzhės (1945).
-
Ramė Buja ish i burgosur politik, zėdhėnės politik i UĒK-sė.
-
Ramė Rreci - anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e LDK-sė
nė Skėnderaj.
-
Ramiz Lladrovci vėllai i Fehmi Lladrovcit.
-
Ramush Haradinaj ish komandant i Dukagjinit, kryetar i AAK-sė.
-
Ramush Thaqi ushtar nga Buroja komuna e Skėnderajt.
-
Rasim Kliqina ushtar nga fshati Baicė, komuna e Drenasit.
-
Refki Abazi ushtar, nga Kllodėrnica, komuna e Skėnderjat.
-
Rexhė Haxha nga fshati Rezallė.
-
Rexhep Bajraktari djali i vėllait i Miftar Bajraktarit, i biri
i Cenė Bajraktarit. I vrarė mė 1912 nė Vushtrri me rastin e
vrasjes sė Parisė sė Drenicės.
-
Rexhep Mejdani President i Republikės sė Shqipėrisė.
-
Rexhep Qosja kritik letrar dhe kryetar i LBD-sė.
-
Rexhep Selimi inspektor gjeneral i UĒK-sė (sipas tij), nga
fshati Aēarevė komuna e Skėnderajt.
-
Rifat Fazli Mėziu ushtar nga fshati Morinė komune e
Skėnderajt, profesor i fizikės nė Drenas.
-
Rifati Jashari djali i madh i Mixhės Shaban Jasharit, personi
qė pėr herė tė parė plagosi dy shkije nė vitin 1991 nė oborrin e
shtėpisė sė vet.
-
Rrahim Beka nga Kllodėrnica e Skėnderajt, pjesėmarrės nė
luftėn e Kosharės.
-
Rrahim Hoxha ushtar nga fshati Llaushė.
-
Rrahman Hajdari ushtar, nga Kllodėrnica, komuna e Skėnderajt.
-
Rrahman Morina bashkėpunėtor i Serbisė, shef i UDB-sė,
ministėr i punėve tė Brendshme tė Kosovės.
-
Rrahman Rama Komandant i Zonės Operative tė Shalės, mik i Adem
Jasharit.
-
Rrustem Geci djali i vėllait tė Osman Gecit, daja i Adem
Jasharit
-
Rrustem Mustafa Remi - Komandant Zone nė Llap.
-
Rushit Haliti komandant nė fshatin Kastriot, komuna e
Skėnderjat, profesor i matematikės, drejtor gjimnazi nė
Skėnderaj.
-
-
S
-
Sabit Geci nga fshati Llaushė.
-
Sabit Lladrovci ushtar qė nga fillimi.
-
Sabit Rreci - anėtar i Kryesisė sė Forumit Rinor Dega e LDK-sė
nė Skėnderaj.
-
Sabri Hamiti shkrimtar, kritk letrar dhe profesor i
Universitetit tė Prishtinės.
-
Sadik Halili ushtar, nga fshati Kastriot, komuna e Skėnderjat.
-
Sadik Haziraj ushtar nga fshati Llaushė komuna e Skėnderajt
-
Sadik Kaēkini ushtar nga fshati Llaushė, i vrarė mė 5 mars
1998.
-
Sadik Topalli gjygjtar pranė Gjykatės Komunale nė Skėnderaj
dhe pranė Gjykatės sė Qarkut nė Prishtinė, gjatė masave tė
dhunshme tė Sėrbisė.
-
Sahit Abazi ushtar i Kllodėrnicės, komuna e Skėnderajt.
-
Sahit Jasharaj kushėri dhe bashkėluftėtar i afėrt i Adem
Jasharit; ka qenė pjesėmarrės nė stėrvitjet ushtarake nė
Shqipėri, nė vitin 1991.
-
Sahit Shala student, nga fshati Krajkovė, komuna e Drenasit. I
vrarė gjatė demonstratave nė Drenas, nė vitin 1990.
-
Saim Tahiraj bashkėluftėtar i Salih
ēekut nga
Dukagjini.
-
Sali Kaēkini nga fshati Llaushė, punon nė Gjermani, shok i
Rifat Jasharit.
-
Salih Berisha ish president i Shqipėrisė.
-
Salih ēeku
nėnkryetar i LDK-sė pėr Gjermani, deputet i Republikės sė
Kosovės, kryetar i komunės sė Deēanit. Bashkėluftėtar i Adem
Jasharit dhe Zahir Pajazitit, komandant pėr moral pranė UĒK-sė,
i vrarė nė Koshare nė vitin 1999.
-
Sami Babaj nga fshati Llaushė. I vrarė nga policia sėrbe mė 30
prill tė vitit 1992.
-
Sami Beqiri mjek, kirurg me pėrvojė shumėvjeēare, nga
Mitrovica.
-
Sami Lushtaku komandant i ZO tė Drenicės, bashkėluftėtar i
Adem Jasharit
-
Sandokani Abedin Rexha udhėheqės i UĒK-sė nė fshatin Vojnik.
-
Sefer Haxhia nga fshati Llaushė. Kryetar komune nė Skėnderaj
nė vitin 1944, mė vonė i pushkatuar nga forcat ēetnike.
-
Sefer Uka nga fshati Izbicė, dajė i yni. Xhandar i Mehmet
Gradicės, antikomunist i pėrbetuar.
-
Sejdi Geci bashkėluftėtar dhe dajė i Adem Jasharit.
-
Sejdi Koca i ndjekur dhe i burgosur politik qė nga viti 1968.
Kryetar i kryesisė sė LDK-sė nė Skėnderaj.
-
Sejdi Ramė Babaj nga fshati Llaushė, komuna e Skėnderajt.
-
Selaman Vojvoda nga fshati Llaushė, komuna e Skėnderajt. I
vrarė nė ballė tė demonstratave nė vitin 1990 nė Mitrovicė,
student i Fakultetit Metalurgjik nė Mitrovicė.
-
Selim Llazicani nga fshati Llaushė.
-
Selim Sylka nga fshati Obri, komuna e Drenasit.
-
Shaban Draga oficier i lartė pranė Ministrisė sė Mbrojtjes tė
Republikės sė Kosovės.
-
Shaban Ferati nga fshati Lubavec, komuna e Skėnderjat. Plak i
urtė dhe i menēur, ish i burgosur politik pas vitit 1945. Gjatė
luftės sė Azem Bejtė Galicės, iu kanė vrarė 19 meshkuj tė
familjes sė tij.
-
Shaban Geci babai i Osman Gecit.
-
Shaban Latifi nga fshati Kllodėrnicė, komuna e Skėnderajt.
-
Shaban Polluzha - ndėr figuarat mė eminente tė historisė sė
Kosovės, komandant i Brigadės sė Drenicės.
-
Shaban Shala ish i burgosur politik, kryetar i kėshillit tė
KMLDNJ-sė nė Drenas, komandant Zone nė TMK-nė.
-
Shaban Zyhrani nga fshati Llaushė, profesor i gjuhes angleze
nė Skėnderaj.
-
Shani Geci kushėri i yni, nipi i Miftar Bajraktarit (djali i
Zeqės), bashkėluftėtar i orėve tė para.
-
Shefkije ndėrmjetėsuese mes shkijeve dhe shqiptarėve.
-
Sheremet Sejdiu babai i katėr djemve tė vrarė nga fshati
Qirez.
-
Shote Ahmet Galica e shoqja e Azem Galicės, bashkėluftėtare e
Azemit, nga Radisheva komunė e Skėnderajt.
-
Shukri Buja Gazetari ushtar i UĒK-sė.
-
Shukrije Deliu anėtare e Kryesisė sė LDK-sė.
-
Shukrije Geci Sejdiu bijė e jona e martuar nė Qirez.
-
Skėnder Mujė Skėnderi nga fshati Vojnik, komuna e Skėnderajt,
ushtar i UĒK-sė, i
vrarė nga forcat serbe nė vjeshtė tė vitit 1998.
-
Smajl Dauti babai i Murat Dautit nga Runiku, komuna e
Skėnderajt.
-
Smajl Sahit nga fshati Kllodėrnicė, komuna e Skėnderajt.
-
Sokol Zabeli ushtar, nga fshati Rezalla e Re, komuna e
Skėnderajt.
-
Sulejman Aliu ushtar nga Klina e ulėt. I ka mbajtur 6 vite
burg pėr shkak se nė vitin 1992 kishte qėlluar mbi policinė e
shkijeve.
-
Sulejman Selimi Sulltani Komandanti i parė publik i UĒK-sė.
-
Sylė Geci nga fshati Llaushė, punėtor nė mbrojtjen
territoriale tė Kosovės para vitit 1991.
-
Sylė Shala i fshatit Leqinė, komuna e Skėnderajt, arsimtar i
matematikės nė Skėnderaj.
-
Syrja Popovci profesor i drejtėsisė nė Universitetin e
Prishtinės.
-
-
T
-
Tafė Bekė Geci kushėri, plak i menēur i fshatit Llaushė.
-
Tahir Desku reporter lufte nga Drenica, kryetar i shoqatės sė
shkrimtarėve.
-
Tahir Meha nga Prekazi, i vrarė nė maj tė vitit 1981, nė luftė
kundėr ēetnikėve serbė me babain e vet Nebih Mehėn.
-
Tefik Haxhia nga fshati Vaganicė, komuna e Mitrovicės.
-
-
V
-
Vesel Selimi luftėtar, mixha i Sulejman Selimit Sulltanit
dhe i Rexhep Selimit, nga Aēareva e Skėnderajt.
-
-
Xh
-
Xhafer Behrami nga Kotorri, komuna e Skėnderjat, i vrarė nė
malet e Kotorrit, nga persona tė panjohur sė bashku me njė
djalė.
-
Xhafer Koca nga fshati Polac, luftėtar.
-
Xhafer Murtezi anėtar i kryesisė sė LDK-sė Dega nė
Skėnderaj.
-
Xhavit Haliti aktivist i LPK-sė nė Perendim.
-
Xhavit Nuraku nga Plluzhina, komuna e Skėnderajt, gardist i
Hashim Thaqit.
-
Xheladin Bajrami shok i Azem Bejtė Galicės, i vrarė gjatė
luftrave kundėr shkijeve.
-
Xhevahir Geci bashkėluftėtar dhe dajė i Adem Jasharit.
-
Xhevat Dajaku vėllai i Besim Dajakut, komandant i UĒK-sė nė
Rakinicė.
-
Xhevat Selimi ushtar, nga Aēareva, komuna e Skėnderjat.
-
Xhevat Zeqa ushtar nga fshati Kllodėrnicė.
-
Xhevdet Fehmi Zeneli Gulinovi ushtar i Sabit Gecit.
-
Xheve Lladrovci e shoqja e Fehmi Lladrovcit
-
-
Y
-
Ymer Haziri nga fshati Llaushė, i zėnė nga forcat serbe dhe i
liruar pas njė viti e gjysėm burgim.
-
Ymer Shala nga fshati Padalishtė, komuna e Skėnderajt.
-
-
Z
-
Zahir Pajaziti ushtar i ditėve tė para, nga Llapi. Shok i Adem
Jasharit, u vra nė afėrsi tė Vushtrrisė nga policia serbe.
-
Zejnullah Rrahmani shkrimtar dhe profesor nė Prishtinė.
-
Zekė Geci kushėri, gazetar i Bujkut.
-
Zekirja Cana profesor nė Universitetin e Kosovės, aktivist i
dalluar, historian, ushtar i ēėshtjes kombėtare dhe
antikomunist.
-
Zenel Mėziu ushtar i vrarė nė Betejen e Rezallės, nga fshati
Morinė, komunė e Skėnderajt.
-
Zenun Idrizi bashkėluftėtar i Salih
ēekut nga
Dukagjini.
-
Zenun Kodra ushtar nga fshati Prekaz, bashkėluftėtar i Adem
Jasharit.
-
Zeqė Bajraktari djali i Miftar Bajraktarit.
-
Zeqir Kurti (Bajraktar i Parė i Llaushės) i vrarė nė Prokuple,
mė 1875, ku ėshtė edhe i varrosur.
-
Zymer Vojvoda nga fshati Llaushė, arsimtar nė fshatin Llaushė.
|
|