|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

 

   
 

Antologjitė qė afrojnė Ballkanin

 
 

 
23 nėntor 2003 / TN
 
Ēerēiz LOLOĒI
 
Gazetari, analisti dhe eseisti i mirėnjohur rumun, Korneliu Vlas, botoi nė tė pėrjavshmen “Koha – 7 ditė” (19-26. 11. 2003) njė studim tė titulluar “Ura pėr njohjen e ndėrsjellė rumuno-shqiptare”, ku, ndėr tė tjera, shkruan: “Nė kėto kohė tė turbullta tė tranzicionit, tė fillimit tė rrugės sė gjatė drejt demokracisė dhe normalitetit, gjenden edhe midis rumunėve, edhe midis shqiptarėve, njerėz kompetentė dhe entuziastė, qė shtrijnė ura. Ndėr ta shquhen nė ballė fare dy pėrfaqėsues tė familjes Kyēyku.
 
Bash kėto ditė, secili mė vete, at e bir, i dhanė lexuesit tė gjerė dy libra fundamentalė, tė binjakėzuar dhe ndėrplotėsues: njė antologji tė poezisė rumune pėr lexuesit shqiptarė dhe njė antologji poetike pėr lexuesit rumunė. Dy ura tė gjera pėr njohjen e thellė, mirėkuptimin dhe vlerėsimin e ndėrsjellė.
 
Akademiku Kopi Kyēyku, erudit me emėr nė hapėsirėn ballkanike dhe dashamirės i rumunėve, i ka vėnė detyrė vetes dhe ia ka dalė mbanė tė shqipėrojė i vetėm perlat e poezisė rumune dhe, sikurse shkruan profesori Viktor Kraēun nė parathėnien e librit, “gjesti i tij i guximshėm ėshtė kurorėzuar nė mėnyrė tė shkėlqyer”. Premisat e kėtij suksesi tė paralajmėruar janė tė sigurta.
 
Kopi Kyēyku, me pėrgatitje enciklopedike, e dyfishon ndjeshmėrinė lirike (pėrndryshe ėshtė edhe poet) me kontribute solide e tė ēmuara prej historiani e gjuhėtari. Kėsisoj ai i pėrmbush kėrkesat themelore pėr tė hartuar njė antologji poetike, nga fillimi gjer nė fund. I biri, Ardian-Christian Kyēyku, shkruan me njė zhdėrvjelltėsi mahnitėse dhe me njė plasticitet tė pakrahasueshėm nė shqip e nė rumanisht.
 
Ėshtė njė prozator qė, po tė pėrkthehej nė njė gjuhė tė qarkullimit ndėrkombėtar, do tė hynte nė orbitėn e shkrimtarėve tė mėdhenj ballkanas, si rumuni Panait Istrati, greku Nikos Kazanzakis dhe bashkėkombasi i vet Ismail Kadare.
 
Me njė strukturė kulturore eferveshente dhe hapės i vazhdueshėm “kantieresh” tė reja, Kyēyku i ri e ndau mendjen qė, pó i vetėm, tė niste e tė ēonte deri nė fund njė aventurė shpirtėrore pa precedent nė letėrsinė rumune, qė u mishėrua nė “Njė alfabet i poezisė shqipe”. Njė ndėrmarrje ambicioze kjo, falė sė cilės poezidashėsi rumun familjarizohet me universin e lirikės shqiptare pėrmes veprave tė antologuara tė 101 poetėve tė vendit tė shqipeve”.
 
Pasi zbėrthen me kompetencė vlerat e poetėve tė antologjisė sė Ardian Kyēykut, Korneliu Vlad pėrfundon: “Ne besojmė se njė popull kaq stoik e kėmbėngulės, qė sfidon dinakėritė e kohėrave dhe mbron si tė shenjtė qėnien kombėtare, nuk ka si tė mos e kumtojė me ndjeshmėri e bindshėm mesazhin e vet lirik nė klimėn e lirisė.
 
Njė populli qė ka ditur tė jetė vazhdimisht ai qė ėshtė, nuk ka si tė mos i dėgjohėt zėri nė koncertin e kombeve me diskursin e tij unikal. Dy antologji poetike, dy ura tė shtrira midis dy popujsh qė kanė kaq rrėnjė dhe evolucione tė pėrbashkėta, por qė, - pėr shkak tė kapriēiove tė historisė, - deri tani e kanė njohur fare pak njėri-tjetrin”.


 Copyright©2000-2003 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.