| |
 |
|
|
|
21.09.2003 - Trepca.net |
|
|
Ēerēiz
Loloēi |
|
|
Hiret e prostitutave |
|
|
Tregime
dhe novele
-
Botoi:
Media Enter
-
Qershor
2003 |
|
|
|
|
|
Romancė
studentore
-
Letra e parė
-
-
Shumė njerėz e kanė tė lehtė tė flasin pa letėr dhe ata pėrherė
respektohen. Sigurisht kur flasin me mend. Unė e kam tė vėshtirė,
njė pėrrua mendimesh vorbullane mė vijnė aty pėr aty dhe nuk di nga
tia nis. Madje edhe kur mendoj fjalė tė bukura, ato ēuditėrisht
asnjėherė nuk dalin tė tilla, po nė tė shumtėn e herėve mezi
shqiptohen e pa asnjė lėndim. Herėn e parė tė pashė kalimthi mes
studentėve tė Inxhinierisė Elektrike, tek ngjisje me ngut shkallėt e
mermerta tė Korpusit Qendror. Ecje qetėsisht, pa i detyruar tė
tjerėt tė tė kqyrnin. Po edhe qetėsia e prajshme ka ngacmimet e veta
te brendshme, shumė herė mė torturuese.
-
Unė rrotullova prapa pedalinat e biēikletės dhe ndjeva njė
fėrfėllimė mornicash. Isha fatlum qė tė pashė: tash e kėtej do tė tė
kėrkoja tė tė shihja pėr njė gjė fare tė thjeshtė, njohjen. Isha
edhe fatkeq se vajzat si ty i gjėmojnė plot tė rinj dhe, siē themi
ne, nuk i lėnė tė bien kollaj nė shesh. Thonė se maji ėshtė muaji qė
bashkon njerėz. Mundet. Ku ka zė, sėshtė pa gjė. Po eja e dėgjo njė
shokun tim meteorolog: asnjė pėrpjekje mashkullore nė dy stinėt e
ngrohta ku femrat bėhen tė hijshme edhe me do veshje krejt tė
thjeshta, tė holla filigram dhe... janė mospranuese. Andaj po pres
vjeshtėn qė ėshtė e rrallė nė Tiranė; ajo lėshon butė-butė gjethet e
verdha, heq pak nga pak fustanet cipėholla e qibarsinė e vajzave.
-
Unė gati fluturoj me biēikletė dhe mendimet e mia pėrndahen tė
hallakatura sa andej-kėtej. Kam nė xhep njė bllokth tė vogėl ku kam
shėnuar citate nga mė tė larmishmet prej dituranėve mė tė shquar e
deri te ēapkėnllėnqet e djemve tė pashpenguar tė rrugės. Gocė, tė
lutem njė minutė! Mė fal pak sa tė tė them diēka. A jeni e zėnė dhe
a dėshironi tė ziheni nga dikush? Vėshtroj si i ēmendur njė shall
pis tė zi!
-
Kalojnė ditė-netė duke u sjellė dhe u risjellė nė kujtesėn time, me
dialogė tė kryer dhe tė imagjinuar ku nė tė shumtėn e herėve fiton
vetėm ty, ndėrsa unė pėrpėlitem nė gjetje tė tjera sa mė ndikuese.
-
-
-
-
Letra e dytė
-
-
Kaloi vjeshta, ranė gjethet e verdha e tė kuqėrreme, ranė shirat e
mjafta te paradimrit. Erdhi zoti dimėr me tekat e zakonshme: shi e
suferinė, diell i vakėt e furtunė ne qytet, disa pleq tė groposur e
ndonjė fėmijė i mbytur, borė e sėrish borė nė malin e Dajtit. Brenda
fijeqerpikėve tė mi rri fytyra e ēelur si ēokollatė, me reflekse
vibruese. Lėvizjet dhe gjestet femėrore mė rishfaqen papritur nėpėr
faqet e librave dhe nė fletoret e leksioneve. Ndjehem i vetmuar para
bukurisė sate, raskapitės, mė mpihen gjunjėt, mė priten fuqitė.
-
Jam nė orėn e fundit tė kimisė. Kėtu qėndroj sa pėr
formė e mezi ēpres tė dal jashtė. U mėshoj fort pedaleve si tė jem
nė garė finalistėsh olimpikė. Pedagogu natyrisht shqetėsohet pėr
ikjet e mia tė befta, po unė ia di tė fshehtėn e tij, statujat e
vogla tė vajzave tė gdhendura nė dru. Sikur tė pėrballej me ty, me
siguri, do tė mungonte shpesh nė leksion dhe tėrė statujat e
pėrfytyruara nė mijėra silueta (ai trembet pėr shumė arsye tė vėrejė
femra nga afėr), do i hidhte nė Lanė! Ai bėhet gati tė mė qortojė
dhe unė i mėrmėrit skena femrash, projekte statujash dhe ai pėrlotet
zėheshtur.
-
Vij pėrsėri pėr tė tė parė. Veē mė i informuar; kam
disa tė dhėna: je vajza e njė funksionari tė rėndėsishėm tė
nomenklaturės sė lartė, nuk fle nė konvikt po diku nė periferi tė
qytetit Studenti, te shtėpia e dajės, njė vilė dykatshe me oborr,
rrethuar me gardh hekuri ku shpėrvishen njė mori ligustrash e bimėsh
dekorative si nė Senatorium. Pėrpara vilės janė tri kolltukė me
hasra dhe njė tavolinėz e vogėl ku, nė ditė me mot tė ngrohtė,
pėrgatit mėsimet.
-
-
-
-
Letra e tretė
-
-
Tri ditė me radhė tė shoqėrova pas e larg me
biēikletė nga vila dykatshe e deri nė fakultet; tė vija nga prapa
dhe tė kqyrja me kujdes. Ti mė vure re, po sėrish ecje prajėsisht si
njė re puplore qė shfaqet e zhduket sakaq. Ditėn e katėrt tė erdha
te shtėpia e dajės. Atė shtėpi e kam parė me vėmendje disa herė dhe
nuk kam dėgjuar kurrfarė truzme. Tė them tė drejtėn, nuk e
pėrfytyroj dot njė banesė pa tinguj e zhurmė.
-
U bėra i guximshėm pėr ta ndarė kėtė punė: ose tė tė
bėja mikeshė dhe tė ecja me njė farė veneracioni udhėve tė
kryeqytetit, ose tė tė lėja tė qetė nė punėn tėnde.
-
Trokita te porta e hekurt e oborrit dhe ti u ngrite
si me pėrtesė nga kolltuku me hasra.
-
- Ēfarė kėrkon, mė the.
-
- Kam diēka.
-
- Hė, fol!
-
- Prit tė marr frymė, vij nga larg.
-
Ti sikur fėrfėllove pak, tu shpėrvesh disi buza e
poshtme si rigė e kuqe dhe mė ftove tė ulesha pranė teje.
-
- Sa e qetė kjo shtėpi,- thashė jo pa drojė.
-
- Ashtu ėshtė, familjet me pak fėmijė i pahitin
zhurmat.
-
- Edhe tash shtėpia e qetė ėshtė, e vetmuar?
-
- Daja ka vetėm njė vajzė 17-vjeēare.
-
- Ndoshta e ka simpatike; bukuria ėshtė njė farė
ngushėllimi.
-
- E bukur, po ama fle shumė gjumė, the me mėrzi.
-
- Dhe nuk sheh asnjė ėndėrr?
-
- Kushedi...
-
- Edhe nė Akademinė tonė tė Shkencave nuk shohin
ėndrra, ose ata qė shohin janė tė rrallė.
-
- Ju, me siguri, shikoni mjaft?
-
- Unė ndihem keq, kur nuk shoh tė tilla.
-
- Po mua, pse mė ndjek?
-
- Eshtė vazhdim i njė ėndrre; mė dukesh si diē e
bardhė, e bardhė, pafundėsisht..., nuk e pėrfundova fjalėn.
-
Prapa meje erdhi njė fėshfėrimė ajri. Ishte vajza e
vetme e vilės, me sy tė mbufatur prej gjumit tė pasdrekes dhe me njė
fustan tė tejdukshėm si lėkurė e tharė gjarpri, nderur nė barinat e
sapokorrura, ku gjithēka e trupit dukej si nėnliqen.
-
- Bon jour monsieurs, pėrshėndeti ajo dhe mua mu trembėn qepallat.
Njė femėr pa trazim ėndrre ėshtė pothuaj e vdekur, aq mė tepėr kur
ska asnjė mister pėr ti zbuluar. Kėtė ndjesi provoi edhe e njohura
ime qė shikoi veten e pėrskuqur dhe u drodh siē bėjnė vajzat kur
rrėzohen papritur ose kur u zbulohen gjunjėt nga njė vrushkull i
fortė ere. Vajza e dajės u ul mes nesh, tepėr e shkujdesur e kėmbė
mbi kėmbė.
-
Mu drodhėn muskujt. Ndėrkohė mė vėrtitej rrėmujshėm
se ajo belbėzonte vetėm ato dy fjalė frėngjisht, pėr tė cilat ka
vėnė nė siklet mbikqyrėsen apo ndonjė mėsues privat. Qėndrimi im nė
kėto ēaste tė vuri nė pozitė tė vėshtirė dhe unė dola.
-
-
-
-
Letra e katėrt
-
-
Njė autobus me tridhjetė studentė tė inxhinierisė
nisėn rrugėtimin pėr nė Razėm tė Shkodrės; do shikonin fillimisht
njė zonė industriale e mandej do tė qėndronin dy ditė nė shtėpinė e
pushimit, e rrallė dhe e pashoqe nė krejt vendin. E gjeta edhe unė
njė shkak pėr tju shoqėruar, reporter i gazetės Studenti. Si ata
kronikanėt e qėmotshėm, unė qėndrova nga fundi i autobusit pėr ti
vėzhguar ngjarjet gjakftohtėsisht. Ti ktheheshe pas si rastėsisht
ose rregulloje ndonjė krelė floku pėr tė me parė disa sekonda.
Pastaj drejtoheshe para e merrje qėndrimin e zakonshėm.
-
Larg qėndruam edhe natėn e parė nė Razėm; atje ish
njė mrekulli mė vete: anash kordoni me ahishte si tempuj tė
pafjetur, brenda shkallare tė blerta me vila tė hijshme pėr
pushuesit, me pisha majuce aty-kėtu, tėrė pamja e Razmės si njė
amfiteatėr i blertė e modern.
-
Unė bėra njė zjarr tė madh me shkarpa pishe e dru tė
thata ahu. Ti nuk dole fare, po unė seē kisha njė ndjesi se rrije e
pėrgjoje tundueshėm nga grilat e dhomės sė hotelit.
-
Tė nesėrmen puna ndryshoi. Qysh herėt nė mėngjes, erdhe e mė trokite
lehtė te dhoma. Ishe veshur me tuta sporti ngjyrė shegė, me atlete
tė bardha e me njė bluzė tė hollė.
-
Dolėm tė dy pėrjashta pa folur.
-
- Ku do shkojmė? tė thashė jo pa ngazėllim.
-
- Te shpella e Erės.
-
- E dini ju ku ėshtė?
-
- Diē dėgjova mbrėmė, po do ta gjejmė me tė pyetur.
-
U futėm tė dy nė pyllin me ahishte. Ēfarė qetėsie!
Edhe kundėrmim. Askund nuk dukej kėmbė njeriu. Poshtė hapave tona
kėrcisnin lehtė gjethe tė thata, aty-kėtu fėrfėrinin zogj tė trembur
nga fjollat e bardha tė agut.
-
- A ke frikė? tė pyeta.
-
- Nga kush?!
-
- Malėsorėt qė skanė hyrė nė kooperativė, rrinė tė
fshehur me armė kėtyre pyjeve.
-
- Ata skanė gjė me ne, e kanė me pushtetin, vrasin
kryetarė, brigadierė, sekretarė partie... Zbresim diku kėtej, kam
qejf tė eci nė rrugė tė pahapura.
-
Pastaj qeshe me hov.
-
Dreqi vetė je, thashė me vete dhe u ulėm poshtė duke
i dhėnė dorėn njeri-tjetrit. Ti e mbėshtete parakrahun tėnd mbi
dorėn time, edhe gishtrinjtė i shalove njė mė njė mbi gishtat e mi.
-
Mė kapluan ndjenja tė shumta dhe trupi mė
fėrgėllonte. Tashmė mė dukej se tė kisha nė dorė, isha sundimtari yt
i vetėm, ti barisje pėrkrah meje, puthitur me supin tim duke bėrė
oh-ih, prit se rashė; mund tė tė pėrfshija pėr beli dhe te shkoja
nga tė mė hanin kėmbėt.
-
Si pėr tu vėne fre mendimeve, tė shtrėngova fort
dorėn dhe nisėm tė vraponim. Ishte njė vrapim i ngadaltė pėr tė mos
rrėshqitur nė tokėn e pjerrtė tė ahishtes dhe pėr tė parė hijeshinė
e drurėve kryelartė. Isha i lumtur e po aq i papėrmbajtur pėr tė
rendur kėshtu deri nė fund tė botės, pa ditur ku dhe pa u bėrė
merak se ēfshihej pėrpara. Diku nė jetė ndodhin episode tė veēanta
qė nuk i sheh as nė ėndrrat mė tė guximshme. Edhe ti ishe e
shpupluar. Dukej silur kishe fituar diēka tė munguar, njė farė
lirie, njė ikje kontrolli nga pėrkujdesjet qė stė mungonin nga
mėngjesi nė mbrėmje.
-
Ne vraponim duke thithur aromėn e luleve dhe pylli
hapaj para nesh i mugėt e i freskėt, i paanė dhe me gjithfarė
zhurmėsh, tingujsh e lėvizjesh- mbretėria e pyllit ngriti nė ēast
orkestrinat e ditės. Kush tha se i kėndoi pyllit, tė gjerė si deti
(kėqyreni po deshėt nga lart dhe do tė shihni ngjasimin me valėt e
detit) dhe qėndroi indiferent, nuk u mahnit? Kush tha se natyra nuk
fisnikėroka njerėz tė ēdo moshe, nuk i rrėmbeka nė ēdo pjesė tė saj?
Pėrherė e kam parė jo si trill endjen e pėrjetshme te ciganėve drejt
natyres! Ehehee!
-
Ti dihasje furishėm: ai trup fosforeshent gufonte e
ulej nė krahun tim, me qindra sytha tė bukur kishin buisur
gjithandej nė shtat. Pranė meje ish njė pasuri qė sndėrrohej me
asgjė, me askėnd, as me pasurinė e sheik-sulltanėve tė kohėve tona!
-
Unė ndalova e tė hodha duart nė qafėn e hollė. Ti
pėrsėri dihasje me njė erė tė pjalmuar lulesh. Pakuptuar, dikush tė
kish hedhur nė krye njė skufje tė vesuar. Ti u mrekullove pėr kėtė
dhe mė pyete e habitur. Unė tė spjegova pastaj misterin e drurėve tė
pyllit qė ēdo kalimtari, nė shenjė mirėsjelljeje, i japin pak nga
pak fije pezhishkash duke e mbuluar me njė tis tė bardhė. Ky ėshtė
spjegimi mė i saktė shkencor, mė the dhe nise tė mė hiqje edhe mua
fijet e holla.
-
Mė pas mė pėrfshive rreth shtatit si tė shpėtoje nga njė tronditje e
fortė, pastaj erdhe nė vete e mė lėshove duke mė vėrejtur me sy
pėrpirės. Kaq duhej qė unė tė tė ngrija lart e tė tė vėrtisja
rretherreth, i paduruar nga kėnaqėsia; mė dukej se mbaja nė krahėt e
mi njė peshė tė rėndė, tė madhe, por mė bėhej se edhe mund tė tė
humbisja si njė re pulore qė shkon kudo dhe asgjėkundi.
-
Tė ula nė tokė si tė zbrisja njė pupėl zogu dhe ti u
mbėshtete nė brinjė. Eh, tė mjerėt njerėz, pas njė vit makthi sulen
nga tė gjitha anėt me mizėri mjetesh astronomike, mikroskopė,
teleskopė, dylbi pėr tė parė sadopak njė kometė bishtverdhė qė
shfaqet njė herė nė 76 vjet, sa pėr siklet tė gjithmbarshėm. Unė e
kam kometėn kėtu, me tė kuq e me tė verdhė, njė hap larg meje, e
kqyr nga tė gjitha anėt, krejt nudo e me njė bukuri kozmike.
-
- Ēdo bėjmė? mė the.
-
- Njė proces-verbal tė vogėl.
-
Ti brofullite sė qeshuri, u shkunde me krejt kurmin
duke lėshuar tinguj tė ngrohtė femėrorė.
-
-Po, po. Njė proces-verbal me disa firma. Kėtu nė
njė rruginė tė fshehtė dhe tė pazhurmshme u pėrqafuan dy shtegtarė
ardhur nga vise tė largėt. Kaq se pylli ėshtė fjalėpak dhe nuk i
duron tepricat e fjalėve. Nga vėrshimet e shumta, ėshtė bėrė mė i
matur, fikson shkurtas kronikat e tė dashuruarve tė ēdo dite... Nė
fund do tė firmojmė ne tė dy, do ngjyejmė gishtin me kėtė tis
verdhosh dhe do i vendosim nė trung. Pylli ka kodet e veta, kėdo
shtegtar e pret me tė gjitha nderet, ndėrsa kundėrshtarėve u mbyll
shtigjet: ul degėt e gjera, nxjerr nje mori ferrash e gjembash dhe
dėrgon lajm pėr ti kapur...
-
Kėtė radhė mė fute fytyrėn mes shuplakave tė lėmuara
dhe mė vėshtrove si prej njė gjendjeje ekstazi. Befas rrobat e mia
ishin diku tutje e po aq befas edhe ti ishe krejt lakuriq. Mė kap po
deshe, the dhe u lėshove poshtė. Natyrisht, erdha pas teje dhe sa
pėr tė tė kapur e kisha mė se tė lehtė po kurrsesi nuk doja tė binte
perdja. Shtatė apo shtatėmbėdhjetė mrekullitė e botės, ishin njė hiē
para kėtij trupi femėror, njė bukuri marramendėse qė zor se e gjeje
kund! Kėtu ėshtė vendi mė i bukur, the dhe u hodhe sipėr meje; dy
trupat tanė tė zhveshur u rrokullisėn njė monopati derisa morėn ēka
mund tė merret nė njė dashuri tė parė. Ehehee! Mbaj mend se tė kam
puthur nga majat e gishtrinjve tė kėmbės e deri te fije e flokut; ne
diē kėrkonim te sho-shokut pėr mė tepėr se njė orė. Kishim flakur mė
nė fund turpin nė njė shurdhėri pemėsh dhe dukej se asgjė sna
besohej nga ato ēka po bėnim. Nuk kishim parasysh asnjė stacion tė
ndaluar me elektrik blu, asnjė shfaqje kinemaje me skena
eksituese, por dru tė virgjėr qė shkonin tė vetmuar lart.
-
Papritmas, u tėrhoqe prapa e thirre pa zė: dy
njerėz!
-
Ktheva kryet andej dhe shqova njė njeri tė shkurtėr,
ulur mbi njė sukė qė shihte nga ne. Pastaj edhe nje femėr.
-
Pėr pak minuta, tė turbulluar, ne gjetėm rrobat dhe
u sajdisėm si mundėm. Ti u ngjeshe te unė dhe pate frikė. Doja tė tė
thoja disa fjalė qetėsuese, po ndihesha i tunduar. Mendoja se kishim
shkuar shpejt aty ku nuk shkohet, sakaq dashuria jonė nuk ish mė e
fshehtė. Nė socializėm familja ka rregullat e veta: fejohesh e
qėndron dy-tri vjet deri sa tė tė njoh ēereku i shqiptarėve, pastaj
do martohesh pa njė pa dy nė njė tė dielė e tė nesėrmen do provosh
virgjėrinė, nė fund do jesh tė paktėn gjysmė shekulli vetėm me gruan
tėnde.
-
- Burri atje, ėshtė Riku D., -mė ēuēurite te veshi.
-Sa qejf kam tė rri me tė!
-
- Ai ėshtė ndėr miqtė e mi, tė thashė me mburrje.
-
Nxituam hapat.
-
- Oh, kush na qenka! na uroi mireseardhjen Riku D.
-
- Tė ishe mjekėrparruar, do tė tė merrnim pėr
eremit, -thirra unė dhe desha ta pėrqafoja.
-
- Tako njėherė Dylqinjėn time dhe unė mikeshėn
tėnde, -tha Riku D. dhe u ngrit me mundim nė kėmbė. - Si quhesh moj
burrneshė?
-
- Matilda, the ti e skuqur.
-
- Nusja ime quhet Ana, jo Ana Karenina, tė
kuptohemi.
-
Qeshėm.
-
Bashkėshortėt na qerasėn me fiq tė tharė.
-
- Si tė shkon kėmba? thashė unė.
-
- Ja, nė prehrin e nuses, -Riku D. qeshi. -Tė gjithė
mė ngushėllojnė, mė qajnė hallin, mė japin ilaēe. Unė dal rrallė e
mė rrallė nė skenė dhe kėmba ime si e lejlekut, dikur ulet e dikur
ngrihet. Dashamirėsit e mi mė duket se mė duartrokasin vetėm pėr
kėtė tė mallkuar kėmbė. Pra, po vdes... Riku D. i tha me keqardhje
fjalėt e fundit, megjithse nė to kish diē tė vėrtetė. Ai vuante prej
kohėsh nga njė paralizė e pjesshme.
-
- Ke bėrė shumė ilaēe? i the ti.
-
- Aq sa smbahen mend. Kam ndėrprerė nja dy herė furnizimin e
Shkodrės.
-
Ti nuk qeshe po shikove nga e shoqja sikur edhe ajo tė ish fajtore.
-
- Ndoshta, duhet tė shkosh jashtė shtetit?
-
- Ku di unė se ēfarė tė bėj. Mė vjen keq pėr njerėzit; nė ēdo
shfaqje mė presin ngrohtėsisht. Tash duartokasin ende pa filluar
rolin, nga mėshira, nga njė lloj keqardhje qė sdihet prej kah u
buron. U ndamė miqėsisht prej tyre. Unė tė fola pėr talentin e
vėrtetė, pėr dobėsite e tyre njerėzore, tė fola pėr shtetin e
kujdesin e tij tė pėrhershėm ndaj kėtyre krijesave qė mjerisht
lindin rrallė, tė pėrmenda edhe thėnien e Bonapartit: tė ish gjallė
Kornej do e bėja princ!
-
-
-
-
Letra e fundit
-
-
Pas eskursionit magjepsės tė kėrkova vazhdimisht nė
fakultet dhe u bėra tepėr merak; smund tė rrija gjatė pa tė tė
parė. Kujtova dhe rikujtova tė gjithė skenėn e pyllit tė vetmuar qė
ishte i bukur ngaqė nuk kishte vėnė dorė kush. Njė ditė erdha te
shtėpia e dajės.
-
Ishte pasdite kur prita pas gardhit tė hekurt derisa
tė ngrihej zonjusha bon jour monsieurs. Ajo u ēua si pėrherė
vonė, me sy tė plogėt dhe u ul nė kolltukun e mesit. Ish pėrsėri me
atė fustanin e tejdukshėm, si lėkurė e tharė gjarpri. Fola qė andej:
-
- Ku ėshtė Matilda?
-
- Oh, mami sa mė trembe! Hyr brenda.
-
- Nxitoj, po ku ka shkuar ajo?
-
- Nė Paris, nė Francė.
-
- Pse iku aq larg?
-
- E zuri njė dhimbje veshi e padurueshme. Mjekėt
ishin tė mendimit tė shkonte pėr kurim atje. U bė njė konsultė e
gjerė.
-
Qėndrova pa folur. Mė erdhi keq pėr mikeshėn time qė
vuante. Nė Razėm ajo nuk mė tha asgjė. Atje takuam vėrtet njė tė
sėmurė, Rikun qė nė spitalet e vendit nuk mund ti bėhej asgjė
pėrveē torturimit pa fund. Matilda paskish dhimbje veshi?! Edhe unė
kam vuajtur nga kjo shqisė, po shumė-shumė dy ditė. Gjithė fėmijėt e
botės, ankohen pėr veshin, po i pastrojnė, u venė pambuk me ilaē ose
alkol e pastaj janė tė qetė.
-
- Ēfarė do ti bėjė veshit nė Paris? i thashė vajzės
me inat.
-
- Do ta kurojė pėr disa ditė.
-
- Ashtu?!-isha bėrė me miza nė trup. -Ajo ka pasur
shtrembėr edhe gishtin e madh tė dorės?
-
- Mbase kuron edhe atė, tha ajo me debillėk.
-
- Gishti i madh shėrohet kollaj, mjafton ta tundėsh
nga mėngjezi nė darkė! pėrplasa derėn e llamarintė dhe ika.
-
Brodha tėrė pasditen, deri nė orėt e vona tė natės
dhe kujtova sėmundjen tėnde. Janė ca mjekė filistinė qė kanė
pėrgatitur pėr ty njė diagnozė tė pakurueshme dhe tė nisėn fill
jashtė shtetit. (Dhe udhėt pėr ti janė pėrherė tė hapura; ti nuk
shkon nė Degėn e Brendshme, nė Ministrinė e Jashtme, nė Komitetin
Qėndror, nė zyrėn konsullore). Janė po kėta mjekė qė lenė tė vuaj
njė artist tė madh. Uf, sa inat i kam; mėrzi tė kam edhe ty qė shkon
befas deri nė Paris pėr njė shuk pambuku nė vesh. Njė fjala jote,
jo sakrifica jote, mund ta shpinte Rikun edhe jashtė shtetit; kushdo
me mend dhe me pak influencė mund ta bėnte kėtė. Oh, sa gjėra tė
kėndshme na u zgjuan nė Razėm e nė takimet tona tė fshehta qė unė
dua ti fashit. Po sqenka e lehtė, smund tė fshihet pėrdhunshėm
ato ēka hynė mes nesh, e nė kėto ka edhe diē tė mugėt qė mė bėjnė tė
dridhem e tė nxjerr shkumė nga goja. Edhe tash qė eci i vetmuar
ndanė rrugės me rrepe tė televizionit, mė rishfaqen mbresat tona qė
rihumbin nga zulmi im. Riku D. ėshtė i destinuar tė vuaj, kėshtu
vijnė fatet. Pylli ėshtė miku im dhe i Rikut, pėr mohuesit ai mbyll
shtigjet, fshin inicialet, ul degėt e gjera, nxjerr njė mori ferrash
e gjembash dhe dėrgon lajm pėr ti kapur.
-
-
-
-
Fat pėrmbys
-
-
Plakushi mbi gjashtėdhjetė vjeēar kur fliste me
tinguj tė rrokjezuar, pėrpėlitej e jargavoste: njė masė e squllėt,
disi e tejdukshme, i rrėshqiste nė mjekrėn e mprehtė dhe unė mendoja
thjesht pėr njė dobėsi ardhur nga fėmijnia apo e krijuar nga njė
jetė munduese dhe ndjeja njė farė pezmatimi deri nė mėshirim. Plak-
njeri, dhėmbėrėnė, i zhgėnjyer nga shumė gjėra pikėlluese, mbase
edhe i nėpėrkėmbur! Jargavitja ish vėrtet e neveritshme, nė gropėn e
mjekrės mbeteshin vazhdimisht grimca gėlbaze, megjithatė ti mund tė
vėreje edhe diē tjetėr nė siluetėn e tij dhe bėje ta harroje.
-
Prapa derės, ai priste qė kryetari i njė partie tė
re tė kryeqytetit ta ftonta brenda e ta pyeste pėr ndonjė mendim.
Plakaruqi, i mbajtur jokeq, futej rrėmbimthi duke jargėzuar sė
brendshmi e sė jashtmi, kėrrusej edhe mė, (mjaftonte ajo pėrthyerje
shpinore pėr tė tė imponuar dhimbje) dhe priste marrjen e detyrės.
Mė bėj njė formular pėr seksionet! Nė rregull, ja tash. Mė thuaj dy
parrulla luftarake pėr tė shtuar anėtarėt e simpatizantėt! Si
urdhėron, i kam gati.
-
Dy muaj rresht ky zakon. Njeėzit u mėsuan ta shihnin
prapa derės, disa e pėrshėndesnin, disa ngrinin supet duke kujtuar
njė portret agresiv tė hershėm, dikush mėrmėriste: ēdo ky matuf
kėtu, qė nuk bėnte kurrfarė pėshtypje po ama linte pezull njė fill
dyshimi.
-
Muaji i tretė e gjeti burrin e moshuar nė tavolinėn
kryesore, nė krahun e djathtė tė kryetarit tė partisė, ēuditėrisht
mė pak i kėrrusur, tepėr i kujdesshėm, i vrullshėm qė priste e
pėrcillte njerėz, jepte porosi, mbante shėnim, merrte pėrsipėr
probleme, lėvizte nė zyrat e tri kateve, kapte ēdo lėvizje e bisedė
e nuk pėrtonte tė ndėrhynte hovaz. Ndoshta nga ky moment, ai dukej i
rehatuar se merrte edhe njė shtesė mbipension, filloi te unė njė
irritim i brendshėm.
-
Diktatura na pėrlau njerėzit mė tė mirė, klithte
plakaruqi dhe kryetari i partisė pėrlotej sinqerisht duke kujtuar
njė pjesė tė familjes sė vet tė burgosur e tė internuar dhe kalvarin
e gjatė tė sė quajturės luftė tė klasave. Kjo thėnie e vazhdueshme,
si e lyer me copra jargėsh, nisi tė mė sjell krupė dhe mbase,
shpėtimi i vetėm pėr mostorturim, ishte harresa, anashkalimi, lėnia
nė punėn e tij. Bėja njė llogari tė thjeshtė: drejtuesit kryesorė tė
partisė, ishin tė inkriminuar me njėmijė fije me tė shkuarėn, sozitė
e tyre i gjeje tė shumuar nė rrethe, nė qarqe intelektualėsh flitej
pėr njė shtab tė gatshėm tė ardhur nga qendra e Komitetit Qėndror
dhe nė fund tė fundit plaku nuk zinte kushedi ēfarė peshe.
-
Ajo zhaurimė pėshpėrimndjellėse pėr njeriun
misterioz po davaritej hap-hapi, ai kryesonte tash partinė nė
kryeqytet, merrej me sindikatat, drejtonte shtypin e propagandėn,
delte mė tubime, kreshpėrohej me qėnie naive pėr punė dietash,
zotėronte mbi dhjetė dėshmi.
-
Diktatura na shkatėrroi fisnikėrinė, dėgjohej
korridoreve e nė mjedise kafenesh dhe atėhere, kush e njihte
sadopak, belbėzonte: ēdo ky bajgė kėtu, nga hyri?!
-
Kėto pyetje mėse tė thjeshta, nė orė vetmie e
gjendje kaosi, bėhen jashtėzakonisht tė papėrballueshme pėr
siluetėn time; ato godasin parreshtur pėr ta marrė mė shtruar me
plakushin gjatovinė, me disa stilolapsa, me diktofon, me dy palė
syze e me atė jargavitjen e pėrēastme qė del jo nga mungesa e dy
dhėmbėve ballorė po ngaqė sikur mbllaēitet ndėr gjendrra e nuk i
rrihet pa folur.
-
Nė njė cipė tė kores sė trurit ku gėrvėlisnin parandjenja
keqardhjeje, fillojnė e renditen shkaravina fjalėsh: ai ėshtė i
vuar, ka qenė komunist tėrė jetėn, partia e ka mėsuar tė bėhet spiun
i gjithēkaje, ka punuar ku i kanė thėnė, ka marrė njė apartament nė
zemėr tė qytetit, ka marrė edhe njė dhuratė simbolike prej
diktatorit, i ka ikur pak fiqiri nga shfletimi e stėrshfletimi i
klasikėve, tani pluralizmi, tridhjetė e ca parti me seli e pa seli,
tė vjetra e tė reja, me kryetarė pa anėtarė a me drejtues pa vula -
pėr ti vėnė kapak ai mund tė thotė diēka, mund tė jap diku, i hanė
duart pėr punė, grindet me gruan e fėmijėt po ndihet habitėrisht i
qetė nė planetin e partive.
-
Nėncipa tjetėr e kores sė trurit, ajo e pacipa, e
pamoralshmja dhe e pamėshirshmja, lėshohet tėrė histeri: ai ka vuar
nga ideologjia, partia i mėsonte tė gjithė tė bėheshin spiunė po jo
kushdo e pranoi kėtė mision hardhucash, mirė pluralizmi po ēduhen
tri duzina partish ku vula e tyre ėshtė biznesi nė shkallėn e
epėrme, njė ligj i vetėm i pėrjashton pėrfundimisht orakujt e
kėnetave, ikėn bashkė me ta edhe plakaruqi jargavitės.
-
Ky duel vazhdon pėrditė me tė thėna e tė stėrthėna,
ndėrsa plaku me jargė ēurgėzuese mė ftonte te zyra e vet; ai
dėshiron tė flas me mua, megjithėse e di pėrbuzjen time tė afishuar
publikisht. Herė mė duket se unė ia kam shprazur tė gjitha, kam
folur pak a shumė i kllapuar duke mos pranuar kurrsesi pėrgjigje
prej tij:
-
Ke ardhur nė 1943 dhe ke spiunuar tre shokėt e tu?
-
Ke qenė aktiv nė gjyqet e pasdyzetekatrės?
-
Ke dėnuar njerėz pėr kurrgjė?
-
Ke lyer duart me gjak?
-
Unė vazhdoj ta pėrflas me mori pyetjesh dhe ai
lėshon pikėla jarge, heq syzet e shikimit e vė ato tė leximit,
rrotullohet, pėrdridhet e mė fton sėrish nė zyrėn e vet. Sjam shumė
i sigurt nėse kėto dialogė bėhen nė praninė apo nė mungesėn e tij;
mė duket se dikur ia kam pėrplasur me gjithsej si pėr tė shpėtuar
nga njė shkulm qė vetevjen brenda meje.
-
- Unė e prishkam Shqipėrinė? kėmbėngul ai pėr tė mė
tėrhequr nė bisedė.
-
- Ke edhe ti pjesėn tėnde, dhe i lė tė kuptoj se
biseda ka marrė fund.
-
Ai sėrish kėmbėngul pėr njė takim intim me mua,
paēka se unė nxjerr tė tjera xhevahire pėshtirosėse nga jeta e tij.
-
- Do tė tė sqaroj gjithēka, mė tha ai ngultas.
-
- E meriton tė dėnohesh, i them prerė.
-
- Unė jam i dėnuar.
-
- Ti je person politik?
-
- Unė jam kufomė... Prej tridhjetė vjetėsh, jetoj nė
njė dhomė tė braktisur. Hetuesit qė unė u raportoja ditmėrisht, u
bėra peshqesh edhe gruan time. Jo se e pėrdhunoi ata, po hakmorr
gruaja ndaj meje: fjeti nė shtart me njėrin prej tyre, mė thoshte se
sot do tė shkoj te ai dhe ashtu bėnte. Pastaj, njė vajzė e imja
ėshtė ēmendur pėr shkakun tim, ajo thėrret mėngjes-mbrėmje: ti je
hafije, dykėmbėsh, insekt dhe humbet nė zullumet e saj. Unė i kam
lutur, grua e bijė, qė tė paktėn tė mė lenė nė njė dhomė e ato nuk
mė kanė zbuar pėrjashta; tė paktėn tė ndjej erėn e tyre...
-
- Ndoshta tė kam rėnduar, tė kam falur...
-
Plakaruqi dridhet, njė fytyrė i vjen e njė fytyrė i
ikėn, grimca pėshtyme vazhdojnė ti shkėputen pavullnetshėm nga
dhėmbėt ballorė-dobėsi kjo e krijuar jo nga fėmijėnia po nga diē
tjetėr mjegullore.
-
Nėnpunėsi i partisė opozitare vijon ritualin e
pėrditshėm me tė gjitha gjestet krupsjellėse, paradite-pasdite vijon
tė ndjekė tė gjithė pėrditshmėrinė e punėve organizative pėr tė
shkuar nė mbrėmje nė kolibe-shtėpinė e tij tė vetmuar i shoqėruar
nga thirrjet e gjithhershme: spiun, hafije, dykėmbėsh.
-
-
-
-
Rrėfim
pėr Sonjėn
-
-
Nga rruga Oktjabėrskaja deri te apartamenti ku ne
banonim, ishte jo shumė afėr: katėr stacione metroje, katėr stacione
trolejbusi dhe njėqind e dyzet hapa me kėmbė.
-
Dy netėt e para ne shkonim herėt nė mbrėmje dhe
gjatė kėsaj kohe bisedonim me plakushen e shtėpisė, njė grua tipike
ruse, e mbajtur hijshėm por qė nuk dėgjonte nga veshėt, si dhe me
mbesėn e saj shtatėmbėdhjetė-tetėmbėdhjetė vjeēare qė nuk
bashkėjetonte me prindėrit pėr shkak tė njė zėnke banale.
-
Nina plakė ishte ndarė nga burri, njė ish gjeneral
armate nė pension, por ēdo fundjavė shkonte te banesa e tij thjesht
pėr ta parė a pėr tė ndėrruar erėn e njeri-tjetrit; pikėrisht kjo
kohė vetmie pėr Sonjushėn e hirshme kthehej nė dy net tė kėndshme me
tė dashurin apo tė fejuarin e saj. Pasditen e sė shtunės, Sonja
bėnte pazarin e pėrgatiste darkėn; ajo diku punonte nė njė fabrikė
tezgjahu me njėqind dollarė nė muaj.
-
Sa vinte mbrėmja, ia behte miku i saj, njė djalė i hajthėm, me buzė
tė kuqta e vithe tė kėrcyera. Tė dy bashkė darkonin deri vonė dhe
flinin nė njė krevat tė gjerė e tė rehatshėm. Ndoshta kishin kohė qė
vazhdonin kėtė argėtim dashuror pak tė veēantė dhe ne nuk shfaqnim
kurrfarė interesi kur dinim fare mirė se atė qė mund tė fitoje nė
Moskė pa kurrfarė vėshtirėsie, ishte femra. Njė radhė e gjatė
Tiranė-Durrės me vajza tė tė gjitha formateve, ēuditėrisht tė
bardha, kalonin tetėorarshin pėr tė shitur njė send tė zakonshėm dhe
shumėkush prej tyre do tė preferonte tė mos bėnte ritualin e
pėrditshėm nė kėmbim tė njė flirti sidomos me njė tė huaj.
-
Tė shtunėn e 10 tetorit 1994, djali erdhi si
zakonisht te Sonja ndėrsa ne dolėm pėr njė takim nė sheshin e
Kremlinit. Ca nga kishat e mrekullueshme me kupolat e praruara, ca
nga shoqėria e shpengimi me kolegėt tanė, orėt e pasdites i kaluam
pa i ndjerė. Njė johanesburgas i pasur dhe qė e pėrjetonte rikthimin
nė pushtet tė Mandelės si njė njollė kozmike, na krijoi shumė
lehtėsi me makinėn e tij tip xhip nėpėr rrugėt e njė metropoli qė
dilte nga komunizmi dhe shfrente pėr tu bėrė sa mė parė njė
kryeqendėr e sipėrmarrėsve tė lirė.
-
Nė orėn njė pasmesnate, ne ēelėm derėn e
apartamentit dhe hymė nė korridorin e ndriēuar.
-
- Shiko andej, pėshpėriti shoku im.
-
Nga dera e hapur e dhomės dukej qartė djaloshi i
hajthėm, me tė mbathura tė bardha dhe sipėr tij, Sonja pothuaj
lakuriq e me njė pozicion tepėr turbullues: gjinjtė me thithka
pėrpjetė dhe shalėt me njė epsh gjithpėrpirės.
-
Ne u futėm nė heshtje nė dhomėn tonė dhe e mbyllėm
derėn me grep.
-
- Ajo po na provokon, tha shoku im.
-
- Sonja po flinte, thashė unė.
-
- Ajo ėshtė njė femėr qė vuan.
-
- Mė duket se tė ka dehur era e Moskės, thashė pėr
ta mbyllur kėtė bisedė.
-
- Asaj i ka vajtur ku smban mė...
-
- Po sikur ajo ta ketė kėrkuar vetė kėtė lloj
dashurie? Ka femra qė mjaftohen vetėm me tė fėrkuar qoftė me njė
ēun, apo qoftė me njė gocė.
-
- Nė qafėn time, po nuk erdhi vetė nė dhomėn tonė.
Shėėt...,-shoku im ēeli derėn.
-
Pėrpara nesh qėndronte vėrtet Sonja me njė shkundje
tė tėrshme qė vinte poshtė robdėshambrit; ajo na kėqyri gati
pėrbindshėm si tė ishim dy shtazė, ndėrsa pėrvete dridhej nga
dhjetėra gulshe tė fshehta.
-
- Vij pas pak, tha Sonja dhe bariti drejt banjės
duke hedhur pėrtokė indiferente robdėshambrin.
-
- Na doli shansi pėr ti kėputur ndonjė teke, gati
sa nuk klithi nėn zė shoku im, na erdhi zogu nė dorė. Kaluan disa
minuta, aq sa i duheshin vajzės pėr tu shplarė nė dush. Pastaj ajo
hyri nė dhomė, vetėm me tė mbathura si tė na jepte tė kuptonim se
deshte vetėm aktin e mbramė tė dashurisė.
-
- Me mua apo me kėtė? -nxitoi tė fliste shoku im.
-
- Kush tė dojė prej jush, mjafton qė tė mos jetė
dikush si ai i dhomės matanė -Sonja dukej tepėr e sigurt nė ato ēka
fliste.
-
- Nuk shqetėsohet ai pėr ēfarė po bėn? pyeta
instiktivisht.
-
- Do ishte mirė tė shihte, po ai fle si i vdekur.
-
Unė dola pėrjashta dhe u enda njė copė herė nė
merkatot afėr apartamentit. Pas kthimit shoku im mė tregoi se ajo
nuk e kish lėnė tė bėnte qoftė edhe njė puthje, kurrsesi prekje e
fėrkime siē ndodh rėndom nė ndodhi tė njėjta, duke shpresuar se i
fejuari apo dashnori i saj njė ditė do ta fitonte edhe cilėsinė e tė
bėrit seks, veti kjo e humbur pėrjetėsisht te shumė meshkuj.
-
-
-
-
Shiu i pasmenatės
-
-
Ajo ndodh vetėm njė here dhe nuk pėrsėritet mė.
Gjithēka ish krejt e rastėsishme dhe njėherėsh e beftė. Pėrfytyroni
njė mbrėmje feste (nuk di ēfarė batalioni apo brigate kish
pėrvjetorin se ato ishin tė shpeshta e tė ngatėrrueshme), njė mjedis
tė rinjsh e tė rejash, me ndriēim llambushkash tė varura nė njė
kornizė teli tė harkuar po edhe me flakadanė zjarri ku secili mund
tė pijė raki ose birrė, mund tė dansojė a mund tė shkojė me shoqen e
vet pak mė tej, nė errėsirėn e heshtur tė pyllit lisgjatė, dhe mund
tė bėjė dashuri deri nė agim.
-
Njė udhėtim i gjatė nga Frashėri i Pėrmetit deri nė
Lirėz tė Skraparit, me rrugė gjarpėruese tė veshura me dushqe a me
bimėsi tjetėr- pra ky rrugėtim krijon shanse pėr ndonjė aventurėz te
vockėl, pėr njė puthje tė marrė rrėmbimthi apo pėr tė guxuar pėr mė
tepėr nėse tė qėllonte ndonjė femėr qė nuk merrte leje nė kėshillin
e lagjes apo nė mbedhjen e frontit dhe tė jepej nė lutjen mė tė
parė.
-
Tė lodhur siē ishim, u turrėm nė kioskat e ngritura
rishtaz dhe blemė ēfarė mundėm. Pa shumė temena, se ishim edhe tė
uritur disi, filluam tė hanim nė hesapin tonė. Gjithsej tri ēuna e
tri goca; unė njė muaj student dhe pesė tė tjerėt punėtorė nė
ndėrmarrje tė ndryshme. Dy shokėt e mi, Nandi me Rudin, qenė edhe
alpinistė; ata kishin njė ēadėr krahėverdhė dyvendshe po me pak
shtrėngesė rrinin edhe mė tepėr.
-
Mbrėmja rrodhi e zakonshme, ne pinim raki si pleqtė
e zbėrdhylėt, shoqet tona rrėkėllenin birrė e hahuriseshin nė biseda
tė kota, zallamahia e mjedisit festiv shkėpuste kohė pas kohe zėra
tė ēartur, aq sa mund tė lejoheshin nė njė ceremonial tė kontrolluar
feste.
-
Vazhduam kėshtu derisa errėsira e pyllit tė
frikshėm fokusoi njė qark tė mbyllur dritėsor. I ngrohur nga pija e
nga rruga e gjatė, pothuaj nuk ndjeja asgjė. Madje kisha harruar
edhe planin e pėrbashkėt me dy shokėt e mi pėr tė shtėnė nė dorė
ndonjė mendjelehtė, njė nga ato vajza qė ishte afishuar pėr mospasje
turpi dhe qė mund tė tėrhiqej pak mėnjanė aty nga mesnata kur
sekretarėt e rinisė humbnin vigjilencėn proletare tė kapitur nga
gjumi.
-
Njė nga shoqet, qė si rrihej pa gėrricur, po mė
shponte me bėrryl pėr ta shoqėruar po unė taramam, nė lodhjen time.
Njė gjendje deliri kish kaplluar tėrė qėnien time qė tjetėrsohej
edhe me gaztimin mė tė vogėl.
-
Ngjarja e papritur zuri fill nė mesnatėn e vonė kur
njė shi i rrėmbyeshėm, erdhi befas e shkatėrroi shumė plane. Dhe
ndėrsa tė gjithė tė tmerruar vraponin tė hynin nė ēadra ose nė
rrėzpemė, unė prisja pikat e mėdha pa kurrfarė qederi. Atėhere, dy
shokėt e mi mė kishin kapur kėmbė e duar e mė kishin rrasur nė njė
ēadėr, nė atė mė tė afėrtėn, pa mundur tė mė pėrmendnin nga
dremitja. Pastaj ata nuk dinin gjė tjetėr. Diē di unė, ashtu
mjegulluar, pasi jam pėrmendur. Ndoshta nė atė ēadėr ka pasur edhe
pesė apo gjashtė femra, ndoshta ato janė larguar sapo ka mbaruar
rrebeshi i shiut dhe unė kam mbetur vetėm me vajzėn e panjohur. Tė
dy nėn ēadrėn alpine, pothuaj tė shtrėnguar ngjitas. Nė njė moment,
kur jam pėrmendur, kam ndjerė edhe njė gjoks tė gafrruar, tė kolmė,
(tejdukshmerisht i hirtė) qė prehej mbi fytyrėn time.
-
Ndoshta instiktivisht, ndoshta me gjysmėvetėdije,
kam shkopsitur dy kopsa tė bluzės dhe kam ndjerė erėn e trupit
femėror gjithaq dehėse e marramendėse.
-
Diē pas kėsaj isha zgjuar, domethėnė isha nė vete.
Kisha kuptuar se isha nė errėsirėn e plotė dhe qė ndodhesha nė njė
ēadėr alpine qė mbyllej nga brenda me zinxhir. Porta e ēadrės ishte
e puthitur dhe unė u sigurova pėr kėtė duke pėrshkuar me gishtrinj
hermetizmin e saj. Pėrsėdyta sėrish prekjen e portės sė mbyllur dhe
preka trupin e hajthėm, kofshėt e nderura tė vajzės qė dukej se
dremiste.
-
Pėrbri njeri-tjetrit qėndruam disa minuta nė heshtje
e pa kryer ndonjė veprim. Gjithsesi prania dhe dėshira ime ngjante
me njė pėrdhunim tė pėshtirė qė vidhej nė njė ēast ėndrre. Mbase
ėshtė i vetmi moment, nė ēast gjumi e mes ėndrrash, qė smund tė
gėrgaset askush paēka se zjarrmia sa vinte dhe po mė pėrfshinte
krejt trupin.
-
Mė duket se nuk kam faj, arsyetova unė. Perėndia mė
tha tė pija dhe duhet tė jem dehur pėr herė tė parė, perėndia hodhi
shiun, rastėsia me ēoi nė ēadėr e po ajo mė la vetėm me njė femėr.
Mė bukur nuk bėhej, mė ideale kurrsesi!
-
Pa menduar gjatė se edhe tundimi ish i
jashtėzakonshėm e i paparashikueshėm, hoqa si me faj fundin e saj;
nė mendje pėrfytyrova tė linjtat dhe trupin lakuriq.
-
Kuptohet, ish njė veprim vetėtime qė nuk tė lė kohė
tė mejtohesh tepėr; gjithēka nga ajo siluete tronditėse ishte sipėr
e poshtė meje, e sulmuar nga tė gjitha anėt. Pothuaj nuk kisha
kurrfarė rezistence, pėrveē njė ngutje pėr tė disponuar gjithēka nga
ai trup i mrekullueshėm. Tė puthurat fillonin nga thonjtė e kėmbėve,
te pjesėt e brendshme ku pikėzohet misteri i madh e deri te fijet e
flokėve, te qerpikėt, kudo. Kisha njė ngutje pėr tė rinisur nga e
para: herė e lėmoja nė pjesėt eksituese tė trupit, herė i thithja
thithkat qė mė dukej se bymeheshin brenda buzėve tė mia dhe herė
zhytesha nė qėnien e saj me njė babėzi lodhėse.
-
Njė trokitje nė portėn e lėkurtė tė ēadrės alpine,
mė pėrmendi nga dalldia e shfrenuar dhe unė i vesha rrėmbimthi ēmund
tė gjeja pėrpara.
-
- Unė jam prapė zbuluar, qeshi vajza.
-
- Paske qenė zgjuar? mė kapi njė farė inati.
-
- Sigurisht, qysh kur tė sollėn nė ēadėr dy shokėt e
tu.
-
E pėrfshiva sėrish vajzėn e panjohur dhe bekova
njėmijė herė
-
batalionin partizan, shiun, dehjen e vogėl, perėndinė dhe ēadrėn
alpine.
-
Qysh nga ajo natė, unė nuk e kam parė vajzėn e flirtimit tė papritur
dhe as qė jam munduar pėr ta njohur me arsyen e thjeshtė: njė
kėnaqėsi e jashtėzakonshme ėshtė e veshur ne njė vel misteri qė
smund ti jepet gjithkujt; ajo mund tė kishte qenė vajza mė e
shėmtuar e botės, mund tė kishte qenė njė katundare qė ka mundur tė
lahej pėr ditė festash, siē mund tė ishte njė prostitutė e sprovuar
qė di se si mund tė pėrfitoj nga njė virgjėran i shėtitur por qė nuk
e ka kryer ende kapėrcimin e madh.
-
-
-
-
Rrėmbimi i puthjes
-
-
Diti ish njė vajzė truphollė qė flokėt e gjatė,
derdhur si tyl, i theksonin hollimin. Sapo kish pėrfunduar gjimnazin
dhe priste tė fillonte punė. Pėrherė rrinte e vetmuar dhe shoqėria e
zhurmshme e trembte. Shėtitjet nė kodrat e liqenit artificial apo
festimet rrokopujse tė ditėlindjeve qė kalonin zakonisht mesnatėn, i
jepnin trazime dridhėse pėrzier me frikė. Rrallė shkonte nė teatėr a
kinema, lexonte vazhdimisht dhe ēdo darkė shikonte familjarisht
emisionet televizive qysh nga ora shtatėmbėdhjetė.
-
Njė mbrėmje, pas ngrėnies, babai i tha tė shkonte nė
institucionin N. tė punonte fillimisht si praktikante dhe mė pas
ndoshta rregullohej pėrgjithmonė atje ose diku gjetkė.
-
Shkoi tė nesėrmen nė institucion, takoi pėrgjegjėsen
e llogarisė dhe filloi tė hedh gėrmat e para nė njė makinė shkrimi.
-
Tak-tak-tak, kėtu ėshtė vend pune i mirė, tha vajza
e gėzuar nė shpirt. Tak-tak-tėrrr, ki kujdes se kėtu vijnė
lloj-lloj, vajza e tė rinj, bėhen spektakle, vijnė personalitete qė
mbajnė ligjėrata, iu kujtuan fjalėt e pėrgjegjėses sė llogarisė.
-
Po unė sndihem fare, iu pėrgjigj vetes ajo, ēmė
duhet mua me tė tjerėt. Mėsoj avash-avash tė shtyp qė tė
shkathtėsohem. Rastis qė drejtori ka njė material urgjent dhe
hop-dal pėrpara unė dhe ia bėj fėtefėt gati, gjej shkas edhe tė
njihem.
-
Punoi kėshtu deri nė orėn dhjetė paradite nė
paradhomėn e gardėrobės pa gjetur qetėsi. Para saj kalonin valltarė,
drejtues, koreografė, disa hiqnin rrobat e zakonshme e vishnin
kostume popullore, balerinat bėheshin me krem e pudėr- brenda dhomės
sė zhveshjes ndihej kohė pas kohe njė lėvizje fėrfėritėse.
-
Ajo zbriti nė bar me njė farė hovtimi dhe mori njė
pastė. Edhe kėtu do tė jem si zonjė shtėpije, tha ajo. Kush nuk vjen
nė kėtė lokal komod; pėr pak minuta fiksova tėrė ato fytyra
artistėsh.
-
Nė drekė Diti doli nga institucioni, hipi nė
autobusin e Porcelanit dhe u nis pėr shtėpi.
-
Te pasqyra e portmandosė qėndroi gjatė duke shikuar
veten. Herė afrohej nė ekranin e pasqyrės sa i dukej imtėsisht
fytyra ezmere, sytė e shkruar e qerpikėgjatė dhe hunda e vogėl- dhe
herė largohej duke vėrejtur konstruktin e rregullt tė trupit, kėmbėt
e gjata e tė drejta, pak bel ku pėrthyhej bluza vishnjė dhe lart
gjoksi i zhvilluar mė tepėr se mosha.
-
Hoqi pantallonat terital dhe provoi njė palė kadife
qė i rrinin puthitur. Edhe bluzėn e ndryshoi, veshi njė tjetėr mė tė
tejdukshme dhe sipėr saj hodhi xhupin blu. Kjo veshje e tregonte
tamam sa e gjatė ish dhe ia nxirrte mė nė pah tiparet trupore.
-
Nisi tė fėshkėllejė njė motiv kėnge duke vallėzuar
nė dhomė me duar tė hapura. Si nė revistė i kaluan njė varg
daktilografistesh qė punonin ministrive e drejtorive qėndrore; ato i
dukeshin tė bukura e mė tepėr se kaq, ēapkėne e tė shkathta. Nė tė
vėrtetė Diti ėndėrronte tė ishte si ato me njė vend pune tė sigurt,
me ngacmime miqėsore e pse joedhe me ndonjė lidhje mė tė
qendrueshme.
-
Ditėn e dytė tė punės, shkoi mė herėt se zakonisht
pėr tė parė nga afėr mjediset e pallatit tė Kulturės. Pastrueset
kishin hapur tė gjitha dyert e po pastronin me njė farė mėrzitie.
-
Shkoi te makina e shkrimit dhe nė njė cep tė
tavolinės la bukėn e mėngjesit. Ashtu e ulur shtyu derėn e
garderobės dhe u mahnit, dhoma ish shtruar me parket, dollapė e
sirtarė mbushur me veshje dhe njė mori pasqyrash tė mėdha qė
pėrqeshnin njera-tjetrėn.
-
Hyri brenda dhe ndezi dritėn; u turbullua nga vetja,
portreti i saj u shfaq nė pozicione tė ndryshme, ishte mė e bukur
nga ēfarė e mendonte veten.
-
U ul sėrish nė karrike. Tak-tak-tak, nisi tė ēukiste
nė makinė shkrimi. Tak-tak-tak, ja nė kėtė dhomė afėr meje zhvishen
e vishen artistėt, bėjnė grimin, mgacmojnė njeri-tjetrin, ndėrrojnė
miqėsitė, puthen e pėrqafohen sipas rastit, bėrtasin deri nė kupė tė
qiellit. Tak-tak-tak, shkronjat qė hidhte me vėshtirėsi nė letėr i
ngjanin si vemje. Tėrė kohėn do tė hedh nė letėr kėtė mizėri
vemjesh!
-
Erdhi kompozitori, njė natyrėftohtė qė fliste tepėr
rrallė dhe i dha njė fletė programi.
-
- Ma bėj tri kopje, tha ai.
-
Diti tundi kryet.
-
- Vjen tė lėvizim pak pianon, kompozitori ngutej.
-
Ajo e ndoqi pas.
-
Hynė nė njė dhomė nė kat tė tretė. E kapėn pianon
lėvizėse dhe e zhvendosėn mė majtas; nė pjesėt e ndritshme tė saj u
dukėn fytyrat e tyre.
-
Vėshtrimi i vajzės ishin gllabėrues dhe sytė e
kompozitorit u shtangėn dhe u ulėn poshtė. Tundues ish edhe gjoksi i
saj ku i dalloheshin qartė dy thithkat e zinj e kryeneēė.
-
Kompozitori shkėrmoqi dhėmbėt, ndėrsa Diti tha mė
falni dhe shkoi kryeulur te vendi i vet. Tak-tak-tak, te ajo
karrige ulet kompozitori, shfleton partet dhe lėviz gishtat mbi
tast. Dhoma mbushet me tinguj tė ėmbėl, melankolikė dhe kėngėtarja
bėn naze. Thonė se kompozitorėt mbajnė shumė dashnore, po ky sduket
aq agresiv. Njė kompozitor i shquar ishte martuar me ish nxėnėsen e
tij, njėzet e kusur vjeē mė tė vogėl, dhe kishte pranuar nė kėmbim
internimin nė njė qytet periferik ku tė pėrzhit vapa dhe ku
intelektualė quhen dizenjatorėt e shtėpive tė kulturės.
-
Dhjetra mendime i fugonin nė mendje, ndėrsa nė
institucion ishte shtuar lėvizja; artistėt-amatorė hynin rrufeshėm
dhe e pėrshėndesnin:
-
- Mirėmėngjes!
-
- Si ke fjetur mbrėmė?
-
- Paske ardhur herėt sot, kjo ish vajza mė simpatike
e asamblit tė valleve, ajo dilte shpesh nė TV dhe nėna e saj
mėrmėriste: ėshtė aq e bukur sa ti presėsh kryet!
-
Diti tundi kryet.
-
- Qenke bėrė e mirė, vijoi valltarja.
-
- Falemnderit, Diti u skuq dhe nisi tė radhiste
programin e kompozitorit mė njė farė drithėrimi nė trup. Me mendje
kqyri siluetėn e vet dhe u lumturua. Nga gardėroba u ndje njė zhurmė
fėrfėritėse, dikush ndoshta puthej dhe Diti pati sėrish drithėrim tė
hontė.
-
Drithėrima u shua. Valltarėt po delnin njeri pas
tjetrit; ajo e ndjente se disa syresh po e vėrenin me admirim, njė
valltar tundi kryet me nėnkuptim.
-
Diti doli ēaplehtė dhe trokiti nė studion e
kompozitorit me fletėn e programit nė dorė.
-
- Hajdeni, tha ai butėsisht dhe i zgjati njė stol
vezak.
-
- Kam punė, Diti u purpurua.
-
- Tė gjithė jemi me punė.
-
Vajza u ul me njė ndjenjė turpi.
-
- Keni vendosur tė punoni kėtu?
-
- Tė shohim.
-
- Tė pėlqen muzika?
-
- Sigurisht.
-
- Ju jeni shumė e mirė... a dini kėtė gjė?!
-djaloshi filloi tu bjerė tastave. Tingujt fėrgėrinė dridhtas, mė
pas brafulluan, mė pas u luhatėn.
-
Diti u mundua tė pėrqėndrohej duke iu dhėnė tingujve
njė farė domethėnieje, por duart e kompozitorit e tėrhoqėn rreth
vetes. Tri-katėr sekonda, njė puthje e beftė, e ripėrsėritur.
-
- Kėshtu bėni me tė gjithė ju, mezi shqiptoi ajo.
-
- Jo me tė gjithė, tė jesh e sigurt. Ju jeni femra
mė e mrekullueshme,-ai desh ta pėrqafonte pėrsėri po ajo kundėrshtoi
dhe doli me hapa tė matura.
-
Do tė mė marrė lumi po tė mė puthin ēdo ditė,
arsyetoi ajo.
-
Nė orėn katėrmbėdhjetė vajza doli nga pallati i
Kulturės dhe nė shtėpi hėngri drekė me qejf. Rikujtoi skenėn e sotme
dhe iu duk diēka e kėndshme, nė fund tė fundit e kish puthur njė
kompozitor i madh, ndoshta edhe njė kėngė mund ti kushtohej asaj,
artistėt janė tė krisur.
-
Pasdite Diti bėri njė shėtitje te rruga ndanė parkut
Rinia, kaloi kot nga pallati i Kulturės dhe hodhi njė vėshtrim
lart nė studion e kompozitorit.
-
-
-
-
Prag pėrdhunie
-
-
Nė fillim Keti e kish quajtur fatbardhėsi, emėrimin
nė kėtė fshat tė humbur me tirdhjetė e ca shtėpi, tė shpėrndara sa
andej-kėtej, me pyje tė dendura e tė frikshme qė e shndėrronin
qiellin nė njė ēip mjeran, me pak diell dhe me muzg tė gjithhershėm.
Tri shokėt e kursit, pikėrisht nė provimet e fundit, ishin arrestuar
e qenė dėnuar me 35 vite burgimi sė toku. Dy djem dhe njė vajzė (ne
mund tė ishim edhe katėr, do thosh mė vonė Keti), njė me cen nė
biografi(miku i saj) e dy nga familje komunistėsh, u thirrėn si
zakonisht brenda njė nate nga organet e punėve tė Brendshme dhe fill
pas tri javėsh, dolėn nė gjyq. Ankthi i mosarrestit tė saj, e kish
vėnė pothuaj pėrfund dhe ato ditė vere, e strukur nė vetminė dhe
heshtimin e vetvetshėm, i ngjanin tmerrėsisht tė gjata e pambarim.
-
E hėnė, 8 korrik: jeni e arrestuar nė emėr tė
popullit...
-
E martė, 9 korrik: do tė shkoni deri nė hetuesi pėr
njė formalitet tė vogėl.
-
E mėrkurė,10 korrik: pėrse kėrkoni tė merrni
arratinė nė njė botė tė qelbur (nga goja, nga xhepat, nga kindskutat
e hetuesit del njė duhmė e kutėrbishme), kush ju financon, me kė
mbani lidhje tė fshehta...?
-
E enjte,11 korrik: keni qėnė me dy tė huaj nga
Kosova qė ju kanė pyetur e kanė vėnė nė dyshim egzistencėn e
bulevardit Dėshmorėt e kombit qė simbolizohet nga dy dėshmorė
joshqiptarė, po nga klasikė tė mėdhenj, Lenini e Stalini.
-
Mė mirė mė arrestoni e mė dėnoni me njėqindenjė,
klithte ajo pa zhurmė nė orėt e vona tė mosgjumit.
-
Mė 15 gusht mbėrriti nė fshat, pasi kish pėrshkruar
kilometra tė tėra, ish takuar me kryetarin e kėshillit, me kapon e
Frontit e sekretarin e partisė (i pari- me njė sy tė vėngėr, i dyti-
me njė kėmbė zvarrė dhe i treti-krejt pa dhėmbė); ish rregulluar
disi nė njė dhomė pėrkrah depos sė armatimit qė ruhej nga tri burra
me rrob-zhgune tė pista.
-
Filluan ditėt monotone tė mėsimit, u bė plot njė vit
dhe ajo mė nė fund e kuptoi se ish njė e burgosur qė nuk komunikonte
me askėnd, qe duhej tė endej mes disa qėnieve mjerane qė thirreshin
edhe katundarė. E vetmja lidhje me botėn ish njė tranzistor xhepi
qė kapte vėshtirėsisht valėt sllave apo italiane.
-
Rinisi viti i dytė i punės me ngjyrat e mėparshme:
reshje tė pafundme shiu, dėborė pėr disa muaj, kryetar-sekretarėt e
fshatit qė do gazmonin jetėn e njerėzve, tri rojet e depos sė
armatimit qė lanin shkel e shko vetėm pjesėt e zbuluara tė trupit e
qė flenin gjithė natėn me gėrhima llokoēitėse dhe me ca armė tė
gjata mes kėmbėve.
-
Kėto rojet kurrsesi nuk mund tė flejnė, i vetėtiu
djallėzisht nė mendje njė rrengė e mbrapshtė Ketit, mbrojtja e
atdheut ėshtė detyrė e shenjtė, e lartė. Tridhjetė parulla, janė
vetėm pėr ruajtjen e vatanit. Jeto si nė rrethim. Puno edhe ti pėr
mbrojtjen. Mos ia kthe shpinėn armikun. Vra njėqind e pastaj mund tė
plagosesh. Sulmo si era, zhduku si rrufeja...
-
Atė pasdite ajo filloi tė konkretizonte idenė e saj:
doli pakėz e shkujdesur nė dritare me sisė gjysmėzbuluar dhe me do
veprime qė mund tė vinin nė lėvizje edhe meshkuj mė seriozė. Pak
krahė tė zbuluar, ngitje e njėrės kėmbė nė parvazin e dritares si
pėr tu shkrythur...
-
Rojet e depos sė armatimit e pikasėn pak me vonesė,
po reaguan menjėhere: nė tėmthat eshtrore apo nė atė grumbuj kockash
u sekretuan lėngjet e para epshndjellėse.
-
Keti u fut nė dhomėn e saj pėr tė nisur sfidėn e
dytė. Prapa katramave tė rrasur nė xhamin e dritares, ajo vėreu
habi-alarmin e tri rojeve me moshė nė prag pensioni.
-
Ajo doli sėrish nė dritare, kėtė herė duke
deklamuar shpinėn e bardhė e tė bukur. Diē si mornica apo diē
tjetėr mjegullore iu pėrsoll rreth vetes.
-
Rojet e depos sė armatimit u gjallėruan dhe u
fshehėn brenda nė kolibe pėr ta kėqyrur paqėsisht.
-
Keti u kthye gjokszbuluar dhe ata u zhytėn edhe mė
nė kashtėn e ndyrė tė kolibes duke cakėrritur sytė nga birat e
sapoēelura.
-
Loja vazhdoi pėr tri javė (nė fshat ishte e pamundur
tė dalloje lėkure femre; megjithėse zakonet prapanike dėnoheshin me
ligj, gratė dilnin p
| |