|
31
mars 2006 /TN
Zėri i Amerikės (30.03.2006), Besim Abazi
Zėvendės
krye-negociatori ndėrkombėtarė pėr statusin e Kosovės, Albert Rohan,
tha sot nė Prishtinė se procesi i decentralizimit synon tė krijojė
kushte qė pjesėtarėt e komunitetit serb tė qėndrojnė dhe jetojnė nė
Kosovė, ndėrsa hodhi, ēdo mundėsi pėr ndarjen e tėrėsisė tokėsore tė
Kosovės.
Ai i bėri
kėto komente nė fund tė vizitės sė tij treditėshe gjatė sė cilės
ėshtė debatuar pėr njė dokument qė pėrfshinė parimet dhe qasjen ndaj
procesit tė decentralizimit tė pushtetit qė do tė jetė bazė pėr
vazhdimin e bisedimeve ndėrmjet Prishtinės dhe Beogradit. Ai
shpjegoi se komunave tė reja qė do tė krijohen nėpėrmjet kėtij
procesi do tu jepen pėrgjegjėsi maksimale qė tė kenė mundėsi tė
kryejnė punėt e tyre gjithnjė nė kuadėr tė kufijve tė sistemit
juridik tė Kosovės.
Ai tha se nė
pajtim me kartėn evropiane pėr pushtetin lokal do tė lejohet
vendosja e partneritetit ndėrmjet komunave ku ato mund tė
bashkėpunojnė nė ēėshtje konkrete si arsimi, shėndetėsia, kultura si
dhe mund tė krijojnė asociacione tė komunave dhe tė shtrijnė
bashkėpunimin e tyre edhe me komuna jashtė Kosovės: Ne e kemi
bėrė tė qartė nė parimet tona se kjo nuk nėnkupton dhe nuk mund tė
nėnkuptojė krijimin e ndonjė entiteti tė veēantė qė do tė dilte
jashtė strukturave normale institucionale e juridike tė Kosovės. Ne
do ti kundėrvihemi ēdo ndarjeje tė brendshme tė saj tha zoti
Rohan.
Tėrė
dokumenti sipas tij mbėshtetet nė kėto parime dhe kėto ēėshtje do tė
debatohen nė takimin e radhės nė pėrpjekje pėr tė arritur ndonjė
marrėveshje. Pas kėsaj do tė debatohet pėr kufijtė e komunave,
numrin e komunave tė reja me shumicė serbe apo grupeve tė tjera
etnike. Parim udhėheqės do tė jetė synimi qė komunat tė jenė
funksionale dhe tė qėndrueshme. Krahas kėsaj do tė debatohet edhe
mbrojtja e trashėgimisė fetare e kulturore pėr tė mundėsuar
mbijetesėn e tempujve fetar. Por kjo nuk nėnkupton territore, tha
zoti Rohan.
Pjesa tjetėr
e negociatave ka tė bėjė me respektimin e tė drejtave tė pakicave
kombėtare, ēėshtjet ekonomike dhe prania ndėrkombėtare pas zgjidhjes
sė statusit politik.
Zoti Rohan tha se gjatė takimit me kryetarėt e
komunave veriore tė Kosovės me shumicė serbe, u ėshtė thėnė atyre se
qėllim i procesit tė decentralizimit ėshtė krijimi i mundėsive pėr
serbėt qė tė mbeten nė Kosovė pas statusit apo tė kthehen dhe tė
jetojnė njė jetė normale.
Kur kryetarėt e komunave mė thanė se
nuk mund tė jetojnė nė Kosovėn e pavarur nėse ky do tė jetė
pėrfundimi i procesit tė statusit, u thashė se ky ėshtė vendimi
juaj. Ne nuk mund tu detyrojmė tė qėndroni dhe nuk mund ta
detyrojmė askėnd qė tė kthehet, tha zoti Rohan. Ajo ēfarė mund
tė bėhet ėshtė tė krijohen kushtet nė tė cilat objektivisht mund tė
pritet qė serbėt tė mbeten dhe tė kthehen.
Zoti
Rohan tha se shumė aspekte te jetės mund tė zgjidhen me konceptin e
decentralizimit. Institucionet arsimore apo spitalet mund tė
drejtohen nga komunat apo asociacioni i tyre. Transferimi i parave
nga Beogradi pėr komunat me shumicė serbe ėshtė i mundur, por duhet
tė jetė transparent dhe duhet tė kalojė nėpėr sistemin ligjor tė
Kosovės, tha ai duke nėnvizuar se nė kėtė kuadėr edhe Mitrovica,
qytet i ndarė nė dy pjesė do tė jetė si tė gjitha komunat e tjera nė
Kosovė.
Tash pėr tash
kėto ēėshtje tė pėrfshira nė dokumentin e zotit Rohan nuk janė
komentuar nga pėrfaqėsuesit e Prishtinės zyrtare, tė cilėt nė
takimin e 17 marsit kanė kundėrshtuar lidhjet ndėrmjet komunave si
dhe pėrfshirjen e Beogradit nė financimin e drejtpėrdrejtė tė tyre.
//rd//
|