|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

Rohan i bindur për një të ardhme të mirë të Kosovës

22 shkurt 2006 /TN 

Bisedë me udhëheqësin e bisedimeve në Vjenë, Albert Rohan.

Dojçe Velle, 22 shkurt 2006 / Bahri Cani

Shumëkush në Vjenë ishte e befasuar me atmosferën e takimit mes palës kosovare dhe asaj serbe. Në të gjitha vlerësimet publike atmosfera është quajtur konstruktive dhe e hapur. Në fillim palët nuk i shtrinë dorën njëra tjetrës, por mes të dy konferencave për shtyp edhe kjo ndodhi, ndonëse më shumë ishte për fotoreporterë dhe kamera televizive.

"Atmosfera në bisedime ishte mbi të gjitha kolegjiale, sepse nuk është e domosdoshme që njerëzit të duhen mes vete dhe të jenë shokë. Gjatë takimit kishte një atmosferë shumë e civilizuar, ku palët shpesh komunikonin mes vete", pohon Rohan.

Delegacioni kosovar ishte i përbërë prej të gjitha partive politike, në pozitë dhe opozitë. Qëndrimet e tyre në takim ishin unike, të paktën për opinion. Në anën tjetër, brenda delegacionit serb, në radhë të parë brenda serbëve të Kosovës, kishte disa mosmarrëveshje serioze edhe gjatë bisedimeve.
"Nuk pajtohem plotësisht. Unë kam parë se dy bashkëkryetarët e delegacionit serb ishin unik mes vete.

Fjala është për këshilltarët e presidentit dhe kryeministrit të Serbisë, Leon Kojen dhe Sllobodan Samarxhiq. Ata ishin një tandem i përbashkët. Mirëpo, qëndrimet e serbëve të Kosovës ishte më agresiv, sepse ishin tepër të emocionuar.

Kjo edhe shihej. Me Samarxhiqin dhe Kojenin mund të bisedohet më shtruar edhe për çështjet konkrete", pohon Rohan. Diplomati austriak në vazhdim shpjegon edhe planet e bashkësisë ndërkombëtare për decentralizimin e pushtetit dhe çështjet tjera praktike, si parakusht për zgjidhjen e mëvonshme të statusit të Kosovës. 

"Plani i negociatave parashikon trajtimin e temave të posaçme, siç janë: decentralizimi, ruajtja  e objekteve fetare serbe në Kosovë, të drejtat e minoriteteve, çështja e pronave, e cila do të jetë shumë e vështirë dhe ku kemi të bëjmë jo vetëm me përcaktimin e pronave dhe borxheve, por edhe me pronën shoqërore. Më pas duhet të debatojmë edhe prezencën e ardhshme ndërkombëtare në Kosovë, sepse ajo është e domosdoshme, për sigurinë dhe disa lëmi tjera", thekson Rohan.

Plot dy ditë me radhë, palët biseduan për disa segmente të decentralizimit të pushtetit lokal. Janë arritur edhe disa marrëveshje parimore. Arsimi fillor dhe i mesëm duhet të mbetet në duart e komunave. Përbërja e policisë duhet t'i përgjigjet përqindjes së popullatës së një komune. Jo të gjitha komunat mund të kenë spitale. Megjithatë, të gjitha këto janë vetëm marrëveshje parimore.

Sa i përket marrëveshjeve përfundimtare, palët kanë prezantuar dy koncepte diametralisht të kundërta. Njëri koncept çon drejt pavarësisë së Kosovës, ndërsa tjetri synon ndarjen e saj në vija etnike, e ndoshta edhe ndarjen e Kosovës. Prandaj, sa i arsyeshëm është vazhdimi i bisedimeve me 17 mars.

"Në nivelin praktik unë e shoh mundësinë e ndonjë qëndrimi të përbashkët, sepse qëndrimet nuk janë tepër të largëta mes vete. Mirëpo, kjo vlen vetëm për çështjet praktike. Kur flasim për çështjen bazike, pra ardhmërinë e Kosovës, më duket se palët ende nuk janë të gatshme për marrëveshje".

Rohan dhe përfaqësuesi i posaçëm i OKB në procesin e Kosovës, Marti Ahtisari, kohët e fundit kanë paraqitur mendime se pavarësia është një prej mundësive reale. Pra cili është qëndrimi përfundimtar i bashkësisë ndërkombëtare?

"Ne duam arritjen e një marrëveshje të pranueshme prej bashkësisë ndërkombëtare. Duam një marrëveshje mes palëve në negociata, në qoftë se është e mundur. Në të kundërtën, bashkësia ndërkombëtare duhet të marrë një vendim për ardhmërinë e Kosovës", nënvizon Rohan.

Mirëpo, as në Këshillin e Sigurimit të OKB nuk janë qëndrimet e njëjta sa i përket ardhmërisë së Kosovës. Rusia, për shembull, po përpiqet që përmes Kosovës t'i zgjidhë disa probleme të saja të brendshme. Pra edhe bashkësia ndërkombëtare në këtë moment duket e përçarë.

"Nuk e besoj. Më duket se Grupi i Kontaktit është shumë homogjen. Është e mundur që të ketë disa dallime. Mirëpo, besoj se dëshira për unitet brenda Grupit të Kontaktit - si në Uashington ashtu edhe në Moskë dhe vendet tjera - është aq e madhe sa që ky unitet edhe do të ruhet", pohon Rohan, i cili ardhmërinë e Kosovës e sheh si: "Shpresoj shumë, shumë të mirë dhe të këndshme.

Shpresoj se edhe gjendja ekonomike do të jetë stabile. Ne ishim në Bankën Botërore dhe kemi parë se vetëm rezervat e thëngjillit në Kosovë janë aq të mëdha sa që mbulojnë 50 përqind të buxhetit të vendit për 70 vjetët e ardhshme. Pra unë jam i bindur për një të ardhme të mirë të Kosovës".