|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Kadare, shqiptarët më të interesuarit e Ballkanit për Evropën

20 shkurt 2006 /TN

 

José Manuel Barroso*

(Tiranë, 18 shkurt 2006)
 

Të nderuar deputetë, Shkëlqesi, zonja dhe zotërinj,

 

Të nderuar deputetë, Shkëlqesi, Zonja dhe zotërinj, Është kënaqësi për mua të jem në Tiranë sot Sapo jam takuar me Presidentin e Republikës, zotin Moisiu, dhe me Kryeministrin, zotin Berisha, dhe jam inkurajuar nga diskutimet me ta.

 

Gjatë vitit të shkuar Shqipëria ka ecur shumë përpara.

 

Për rrjedhojë, tani kemi në plan që ta çojmë në nivelin tjetër marrëdhënien tonë me Shqipërinë. Kjo është një periudhë që paraqet sfida për të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërkohë që çështja e statusit të ardhshëm të Kosovës dhe çështje të tjera delikate politike dhe kushtetuese kanë dalë në krye të agjendës.

 

Është në interesin e të gjitha vendeve të rajonit që këto çështje të zgjidhen me sukses dhe në përputhje me standardet evropiane. Nëse nuk arrihet të bëhet një gjë e tillë, atëherë kjo mund të prekte negativisht të gjithë rajonin.

 

Bashkëpunimi rajonal ka qenë një element i rëndësishëm në politikën e Bashkimit Evropian për rajonin për më shumë se një dekadë. Duke qenë një rajon relativisht i vogël me ekonomi të vogla, ju duhet të punoni së bashku për të luftuar me sukses papunësinë dhe vështirësitë e tjera ekonomike dhe sociale. Bashkëpunimi rajonal nuk është një proces i veçuar prej procesit të integrimit evropian.

 

Nuk është as një alternativë e këtij të fundit. Përkundrazi, bashkëpunimi rajonal është një pjesë integrale e procesit të integrimit evropian. Për rrjedhojë, BE-ja vijon të funksionojë mirë dhe qytetarët e vendeve të reja anëtare të BE-së tani përfitojnë standarte më të larta, një gamë të gjerë produktesh cilësore, shanse më të mira për punësim dhe arsim në të gjithë BE-në, si dhe një treg më të madh për kompanitë e tyre.

 

Vendet e tyre janë bërë gjithashtu më tërheqëse për investuesit e huaj. Këtë dëshirojmë të arrijmë edhe për vendet e Ballkanit Perëndimor. Në fund të fundit, edhe qytetarët e këtij rajoni kanë po aq të drejtë për të parë realizimin e ëndrrave të tyre për prosperitet dhe stabilitet.

 

Prandaj, BE-ja do të qendrojë e vendosur në angazhimin që ka për të gjitha vendet e rajonit dhe për të ardhmen e tyre në Evropë.

 

Më lejoni të flas tani për Shqipërinë dhe për rrugën tuaj drejt Bashkimit Evropian. Kemi tre vjet që punojmë së bashku për një Marrëveshje Stabilizim-Asociimi, për ta afruar Shqipërinë me BE-në.

 

Kjo marrëveshje përcakton se si do të bëjnë tregti BE-ja dhe Shqipëria, si do të diskutojnë, do të marrin vendime dhe do të bashkëpunojnë në një shumëllojshmëri fushash. Kjo marrëveshje është një dokument ambicioz.

 

Tani që faza e negociatave ka përfunduar, do të doja të shprehja vlerësimin e Komisionit për punën e të gjithë personave në qeveritë e ndryshme të Shqipërisë, të cilët kanë dhënë kontributin e tyre për të arritur këtë sukses.

 

Ne patëm mundësi t’i mbyllnim negociatat jo thjesht sepse ramë dakort për tekstin, por edhe për shkak të vlerësimeve pozitive të progresit që ka pasur Shqipëria në një sërë fushash të rëndësishme.

 

Realizimi i zgjedhjeve parlamentare të vitit që shkoi, tregoi se Shqipëria i ka forcuar institucionet e veta demokratike, edhe pse nevojitet më shumë progres.

 

Ekonomia e Shqipërisë është e qëndrueshme. Dhe ne e vlerësojmë shumë rolin konstruktiv që vijon të luajë vendi juaj në rajon. Ky brez i shqiptarëve i ka vënë vetes objektivin e rikthimit të Shqipërisë në familjen evropiane, aty ku i takon të jetë, pas dekadash veçimi gjatë regjimit totalitar që sundoi në vend pas Luftës së Dytë Botërore.

 

Është e vërtetë që historia e kohëve të fundit do ta bëjë të vështirë këtë detyrë. Por mos harroni asnjëherë se edhe vetë Bashkimi Evropian u krijua pikërisht për të shëruar ndarjet e dhimbshme të cilat pllakosën vendet e kontinentit tonë.

 

Ismail Kadareja ka thënë se “nga të gjithë popujt e Ballkanit, shqiptarët janë më të interesuarit për t’u bashkuar me Evropën”.

 

Shqipëria ka tani mundësinë për ta vërtetuar një gjë të tillë. Marrëveshja e Stabilizim-Asociimit do të krijojë një kuadër, i cili do ta ndihmojë Shqipërinë për t’u përballur me sfidat e integrimit evropian. Ky është një hap i rëndësishëm përpara në rrugën drejt Evropës.

 

Megjithatë ky nuk është momenti për t’i pakësuar përpjekjet, pasi puna e vërtetë fillon pikërisht tani që është sigluar Marrëveshja. Shqipëria lipset të tregojë një performancë të mirë gjatë zbatimit të Marrëveshjes, për t’u afruar edhe më shumë me BE-në. Vendit juaj duhet të tregojë rezultate për hyrjen në fuqi të të gjitha dispozitave dhe aspekteve të kësaj Marrëveshjeje që kanë të bëjnë me tregtinë.

 

Kjo do të jetë një provë e madhe për administratën publike. Përveç kësaj, kjo është edhe një mundësi për t’i treguar pjesës tjetër të Evropës, se Shqipëria është e aftë të japë rezultate dhe ta përgatisë veten për një integrim edhe më të ngushtë. Por mos u gaboni.

 

Megjithë arritjet e Shqipërisë, përpara saj shtrihen detyra shumë të vështira. Shqipëria duhet të bëjë përpjekje serioze për të luftuar krimin e organizuar dhe korrupsionin. Për ta bërë një gjë të tillë, Shqipëria duhet të ndërthurë masat e ashpra për ata që e shkelin ligjin, me ngritjen e një gjyqësori të fuqishëm e të pavarur, gjë që kërkon integritetin e gjykatësve, për të siguruar që të ketë një ligj për të gjithë.

 

Shqipëria lipset të liberalizojë ekonominë, për ta hapur për konkurrencën dhe për më shumë investime. Elementët jetikë të arritjes së ecurisë ekonomike do të jenë përmirësimi i kushteve për investime duke fuqizuar të drejtat për pronën, duke përmirësuar drejtimin e sektorit publik dhe duke përfunduar procesin e privatizimit.

 

Si një vend që e vlerëson lirinë, Shqipëria duhet të lejojë që individët dhe organet e shtetit t’u nënshtrohen vërejtjeve dhe kritikave të ligjshme. Kjo do të kërkojë që legjislacioni i Shqipërisë për median të përmbushë standartet e BE-së dhe që të sundojë liria e plotë e fjalës.

 

Për t’u dhënë zgjidhje me efektivitet këtyre sfidave, Shqipëria do të duhet të ketë vullnetin politik, disiplinën dhe instrumentat e duhur për ta bërë këtë gjë. Kjo do të thotë ndjekje e planeve dhe e strategjive brenda fushëveprimit të ligjit. Por do të thotë edhe mbajtje e një administrate publike e cila ka performancë të mirë, mbështetur në profesionalizëm, ndershmëri dhe shërbim për komunitetin.

 

Axhenda e BE-së për integrimin e vë theksin tek bashkimi, jo ndarja, dhe për ta vënë atë në jetë nevojitet konsensusi ndërpartiak. Një klimë bashkëpunimi konstruktiv midis forcave politike është shtysë për reformën dhe fuqizimin e mëtejshëm të institucioneve demokratike. Marrëdhëniet midis forcave politike, institucioneve, pushtetit qendror dhe vendor duhet t’i frymëzojë bashkëpunimi dhe respekti reciprok, brenda kufijve të përcaktuar nga kushtetuta.

 

Për ta bërë të suksesshme Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit nevojitet një punë konstruktive e përbashkët. Kjo do të jetë jetike në periudhën afatgjatë. Është e rëndësishme edhe për zgjidhjen e çështjeve ndërpartiake me të cilat përballet Shqipëria tani, si për shembull zbatimin e rekomandimeve për reformën zgjedhore, të cilat i ka parashtruar Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë.

 

Vizita ime këtu sot është një çast i përshtatshëm për të mirëpritur rolin gjithnjë e më të rëndësishëm që ka luajtur Parlamenti Shqiptar në procesin e integrimit evropian gjatë këtyre viteve të fundit. Roli i tij në dhënien e zgjidhjeve për problemet e axhendës së integrimit evropian do të bëhet edhe më i rëndësishëm pas siglimit të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit.

 

Dëshiroj t’ju nxis ta përdorni plotësisht këtë legjislacion.

 

Eshtë e natyrshme që partitë politike të kenë pozicionime të ndryshme në një demokraci. Por axhenda evropiane është për të gjithë vendin, për të ardhmen e të gjithë shqiptarëve. Për të arritur suksese në procesin e reformës gjatë vitit të ardhshëm Shqipërisë i duhet një konsensus i fuqishëm ndërpartiak. Prandaj, dëshiroj t’i inkurajoj partitë politike që të punojnë së bashku për këtë axhendë evropiane. BE-ja qëndron e gatshme për të asistuar përpjekjet e Shqipërisë për integrimin evropian. Ne do të vazhdojmë ta mbështesim Shqipërinë politikisht.

 

Do të mund të punojmë së bashku përmes një kuadri të përmirësuar me realizimin e Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit. Po ashtu, BE-ja do të vazhdojë t’i japë Shqipërisë asistencë financiare. Qysh prej vitit 1991 BE-ja ka dhënë mbi një miliard euro asistencë për Shqipërinë, dhe thuajse 90 milion euro janë ndarë për vitin 2005 dhe 2006.

 

Në Komunikatën për Ballkanin Perëndimor, të nxjerrë kohët e fundit, Komisioni ka parashtruar masat për t’ju ndihmuar në përpjekjet tuaja për të konsoliduar stabilitetin dhe për të rritur prosperitetin në këtë rajon. Janë planifikuar një gamë e gjerë masash dhe unë do të dëshiroja të përmendja disa prej tyre sot.

 

Ne do të mbështesim përfundimin e shpejtë të një zone rajonale të tregtisë së lirë dhe do të përforcojmë mbështetjen për ndërmarrjet e vogla, në mënyrë që të ndihmojmë rritjen e fuqisë ekonomike.

 

Përvoja e BE-së ka treguar se janë ndërmarrjet e vogla dhe të mesme ato që krijojnë shumicën e vendeve të punës; ndaj lipset të bëjmë gjithçka që është e mundur për të krijuar një mjedis në të cilin ato të mund të lulëzojnë. E dimë se shqiptarët duan të udhëtojnë më me lehtësi në shtetet e Bashkimit Evropian: këtë vit Komisioni Evropian do të bëjë propozime për të lehtësuar kërkesat për viza për Ballkanin Perëndimor.

 

Po ashtu, në prag të zbatimit janë edhe masa për të thjeshtuar udhëtimin e personave që merren me punë kërkimore-shkencore, të studentëve, si edhe udhëtimin lokal pranë kufijve me BE-në. Do t’i shtojmë programet tona në mbështetje të arsimit dhe të punës kërkimore-shkencore duke krijuar më shumë bursa për studentë universitarë dhe pasuniversitarë, si edhe për punonjës kërkimorë-shkencorë nga rajoni.

 

Gjithashtu, këtë vit pritet të hapë dyert Shkolla për Arsimin e Lartë në Administratën Publike. Kjo Shkollë jo vetëm që do të jetë një instrument i rëndësishëm për rajonin, por edhe shërben si shembull i rëndësisë që i kushton BE-ja shërbimit publik. Dëshiroj ta përfundoj fjalën time duke ju rikujtuar dimensionin e madh të detyrës që kemi përpara. Integrimi në BE është një përpjekje kombëtare, e cila kërkon punë të përbashkët nga të gjitha institucionet, të gjitha forcat politike, si dhe nga shoqëria civile. Agjenda e BE-së është më shumë se një objektiv i politikës së jashtme:

ajo kërkon realizimin e reformave të gjerësishme, të cilat do të ndryshojnë gati të gjitha aspektet e jetës politike, ekonomike dhe shoqërore të vendit.

 

Kjo është me të vërtetë një sfidë e vështirë, por është edhe një qëllim i bukur e i vlefshëm. Të jeni të sigurt që BE-ja do të vazhdojë ta ndihmojë Shqipërinë për arritjen e këtij qëllimi.
 

Ju faleminderit.
 

 

*Fjala e Presidentit te Komisionit Evropian ne sallën e Kuvendit te Shqipërisë me 18 shkurt 2006