|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

OPINIONE

   
 

Njė ditė para fillimit tė bisedimeve pėr reformėn e pushtetit lokal nė Kosovė

 
 

 
19 shkurt 2006 /TN
 
BOSNIZIM APO MAQEDONIZIM  TĖ KOSOVĖS DO SJELLIN BISEDIMET PĖR DECENTRALIZIM?
 
Nė kohėn kur punoja nė “Bota sot”,  pata botuar njė fejton me titull “Pse po ndodh Mitrovica?”, e nė tė cilin sintetizoja zhvillimet dhe shqetėsimet qė kishin tė bėnin me faktin se si Kosova po shkonte drejt bosnizimit tė saj.
 
Nė atė fejton, tė cilin po tė ketė mirėsinė botuesi i “Botės sot” tė ma japė bashkė me shkrimet tjera qė mė kanė mbetur nė atė gazetė, do ta ribotoja nė kontekst tė bisedimeve pėr statusin e Kosovės, pata theksuar se dy linjat: linja e Tiranės/Kretės dhe ajo udbasho-jugosllavokomuniste,  me veprimet e tyre mbanin pėrgjegjėsi pėr ndryshimin e relievit etnik tė Kosovės. Qė atėherė, fatkeqėsisht, kanė ndodhur aso zhvillime qė veēse e kanė konfirmuar kėtė tezė timen.
 
Shkruan: Rexhep KASTRATI
 
Tashmė kur veē pritet tė fillojnė bisedimet pėr reformėn e pushtetit lokal nė Kosovė, delegacioni shqiptar qė merr pjesė nė ato bisedime, si dhe institucionet e Kosovės nė pėrgjithėsi janė para alternativės: tė pranojnė bosnizimin e Kosovės si variant mė tė keq, ose maqedonizimin e saj, si variant mė pak i keq. Bosnizimi i Kosovės ofrohet nga Beogradi, kurse maqedonizimi i propaganduar mė herėt nga Hashim Thaēi, duket se ėshtė imponuar edhe si qėndrim zyrtar i delegacionit tė Kosovės.
 
Kėshtu sė paku  u kuptua nga anėtari i Ekipit Negociator, Veton Surroi. Ky anėtar i Ekipit Negociator, hapur bėri tė qartė se Marrėveshja e Ohrit, pėrkatėsisht elemente tė saj janė inkorporuar nė projektin qė do ta paraqesė dhe do ta mbrojė delegacioni i Kosovės nė krye me ministrin Haziri.
 
Duhet thėnė se Marrėveshja e Ohrit, qė i dha fund konfliktit nė Maqedoni, nuk ka tė bėjė vetėm me reformėn e pushtetit lokal, por nė pėrgjithėsi me pozitėn e shqiptarėve nė Maqedoni. Si i kėtillė as qė do tė duhej tė ishte bazė, ose model pėr reformimin e pushtetit lokal nė Kosovė.
 
Nė anėn tjetėr, Marrėveshja e  Ohrit erdhi si pasojė e konfliktit tė qytetarėve shqiptarė me pushtetin sllavomaqedonas, pra si pasojė e njė konflikti ndėrmjet qytetarėve tė njė shteti qė nuk e kontestonin as shtetėsinė, as pavarėsinė e as pozitėn ndėrkombėtare tė Maqedonisė, kurse nė Kosovė kemi tė bėjmė me njė realitet tė ndryshėm, pasi qė janė serbėt ata qė as qė duan t’ia dinė shtetėsisė sė Kosovės, pavarėsisė sė saj; ata me kėmbėngulje duan qė Kosova tė jetė pjesė e Serbisė, pra jo qė nuk luftojnė pėr pozitė mė tė mirė tė tyre nė Kosovė, por duan qė si pakicė e pakėt tė imponohen nė Kosovė dhe t’i mbajnė 95% tė shqiptarėve dhe tė pakicave tė tjera joserbe si qytetarė tė rendit tė dytė.
 
Me inkorporimin e Marrėveshjes sė Ohrit, pėrkatėsisht tė elementeve tė saj qė kanė tė bėjnė me reformimin e pushtetit lokal, ndėrkaq, sikur po vihen nė njė paralelizėm tė paarsyeshėm, tė pabazė dhe nė fund tė fundit kundėrkombėtar tė  25% e shqiptarėve nė Maqedoni, sipas regjistrimit tė fundit atje, me 5-6% tė serbėve tė Kosovės.
 
Rrjedhimisht ēfarė do tė premtohej pėr serbėt e Kosovės sikur tė ishin 25% tė popullsisė sė gjithėmbarshme tė Kosovės? Sa do tė mund t’i kushtonte Kosovės njė paralelizėm i kėtillė gjatė zhvillimeve tė mėvonshme gjeopolitike e gjeostrategjike, pėrkatėsisht nė kontekste tė tjera gjeopolitike e gjeostrategjike?
 
Ndoshta nė kėto pyetje do tė duhej tė pėrgjigjej Hashim Thaēi, i cili jo vetėm tash, por ka vite qė ėshtė duke i bėrė jehonė mundėsisė sė zbatimit tė Marrėveshjes sė Ohrit edhe nė Kosovė. Dhe pėrgjigjet duhet kėrkuar edhe pėr faktin se ai dhe linja e Tiranės/Kretės nė pėrgjithėsi e patėn kritikuar ashpėr projektin e Ministrisė sė Pushtetit Lokal pėr reformėn e pushtetit lokal, me arsyetimin se krijonte komuna etnike.
 
Edhe pse, edhe projekti i paraqitur nga ministri Haziri nuk ishte projekt qė do tė ishte real pėr Kosovėn, pasi qė megjithatė serbėve dhe pakicave tė tjera u ofronte mė shumė se sa qė u takonte me konventat ndėrkombėtare, duhet thėnė se koncepti i reformimit tė pushtetit lokal nė Maqedoni, ka elemente tė pastra etnike, pasi qė pėr tė funksionuar njė komunė mė vete do tė duhej tė kishte njė pėrqindje tė caktuar tė njė komuniteti etnik.
 
Edhe pse nė deklaratėn e tij pėr RTK-nė, Veton Surroi reformimin e pushtetit lokal sipas modelit tė Marrėveshjes sė Ohrit e quajti joterritoral, duhet thėnė se ai reformim bėhej pėr tė kėnaqur pak kėrkesat e shqiptarėve pėr mė shumė vetėqeverisje dhe vetadministrim.
 
Megjithėse, tashmė. ēdo gjė qė thuhet ėshtė siē thoshte Noli :”si kofini pas tė vjeli”, duhet thėnė se ēka u bė me projektin e paraqitur nga ministri Haziri nė Kuvendin e Kosovės? A ėshtė detyruar Luta dhe Ministria e tij nga Hashim Thaēi qė si kompensim pėr tė njohur pilot-projektet e filluara, tė pranojnė modelin sllavomaqedonas pėr decentralizimin?
 
Edhe pse ka tė ngjarė qė tė jenė bėrė mė shumė kompromise brenda Grupit Politik – Strategjik dhe brenda Ekipit Negociator, se sa kompromisi herė pėr bashkėkryesues,  e herė pėr tė rritur numrin e anėtarėve tė delegacionit qė tashmė ėshtė nisur pėr nė Vjenė, duhet thėnė se Kosova sot gjendet nė situatė qė ose tė pranojė modelin boshnjak, pėr tė cilin ėshtė angazhuar Beogradi qė nga fillimi, bile shumė vjet para se tė fillonte konflikti nė Kosovė, e qė angazhohet edhe sot, ose modelin sllavomaqedonas qė 5-6% tė qytetarėve tė Kosovės, i barazon me 25% tė qytetarėve tė Maqedonisė, vetėm pse tė parėt quhen serbė, kurse tė dytėt shqiptarė.
 
Natyrisht se kjo situatė e Kosovės ėshtė edhe pasojė linjave qė vepronin e veprojnė nė Kosovė, siē janė: linja e Tiranės/Kretės qė ndihmoi enklavizimin e Kosovės, dhe linja udbasho-jugosllavokomuniste qė nė vazhdimėsi i ka bėrė jehonė projekteve serbe pėr ndarjen, pėrkatėsisht bosnizimin e Kosovės. Vallė a janė edhe nė Ekipin Negociator pėr t’ia lehtėsuar edhe mė tej punėn Beogradit? Mbetet tė shihet pas takimit tė Vjenės dhe gjatė zhvillimit tė procesit negociator pėr statusin e Kosovės.


 

                  Copyright©2000-2004 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.