|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Përshtypje nga Seanca e Këshillit të Sigurimit

Nuk duhet të nxitohet me nxjerrjen e përfundimeve të prera

16 shkurt 2006 /TN

 

- Me gjithë mundësinë e përgjithësimit të përshtypjes se pavarësia e Kosovës është një “opsion real”, angazhimi që zgjidhja “të jetë e pranueshme për të gjitha palët”, shtron nevojën e të qenit vigjilentë të palës shqiptare -

 

 
Shkruan: Esat Stavileci, profesor i Universitetit të Prishtinës

 

Ndjekja e kujdesshme e fjalimeve të ambasadorëve në séancën e Këshillit të Sigurimit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Kosovën  të krijon përshtypjen e parë për “laryshi pikëpamjesh” rreth statusit të ardhshëm të Kosovës,por menjëherë pas kësaj dhe përshtypjen tjetër për “një lëvizje kah pavarësia” dhe “gatishmëri për ta mbështetur atë“, veçanërisht po qe se sigurohen të drejtat e pakicave sipas standardeve ndërkombëtare. Përshtypjen e tretë të krijojnë qëndrimet ende të rezervuara ruse dhe kineze.

 

Këto tri përshtypje krijohen pavarësisht mënyrës së nxjerrjes së përfundimeve,deduktive apo induktive. E para, niset “nga e përgjithshmja për të nxjerrë të veçantën”,ndërsa e dyta,niset “nga e veçanta për të nxjerrë të përgjithshmen”. Përfundimi i veçantë a i pjesshëm  në mënyrën e parë nxirret “nga një tezë a një ide e përgjithshme”, ndërsa përfundimi i përgjithshëm nxirret “nga  teza ose ide të veçanta a të pjesshme”.

 

Megjithatë,nuk duhet nxituar me nxjerrjen e përfundimeve,sepse përkundër deklarimeve,në dukje të parë,relativisht të qarta,çështja e Kosovës vazhdon të jetë “e mbështjellur me një mjegullnajë diplomatike”dhe ende paraqitet si “çështje më e ngatërruar për t’u vendosur përfundimisht”.

 

Vërtetë janë premtuese fjalët e dëgjuara në séancën e Këshillit të Sigurimit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara se “Është shumë e qartë që nuk mund të lihen anash aspiratat e 90 për qind të popullatës së Kosovës, prandaj pavarësia është një opsion real, e dikush do të mund të thoshte se ky është opsioni i vetëm që do t’i sillte stabilitet të përhershëm  Kosovës dhe tërë rajonit”, nga ambasadori britanik ose se “Duhet të jemi realë, pavarësia është një opsion i mundshëm” dhe se “Çfarëdo zgjidhje për statusin duhet të jetë e pranueshme për popullin e Kosovës”, nga ambasadori amerikan.

 

Por është gjithashtu e vërtetë se në kontekst të statusit të ardhshëm të Kosovës,u përmendën edhe kompromisi,edhe decentralizimi, edhe komunat  me shumicë serbe,edhe statusi i veçantë për monumentet serbe,edhe ...”kushtëzime të tjera”me të cilat mund të përcaktohen modalitetet e statusit të ardhshëm të Kosovës.

 

Me gjithë “deklarimet optimiste”në séancën e Këshillit të Sigurimit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, sfidat me të cilat mund të ballafaqohet e ardhmja e Kosovës, nuk janë të vogla. Shumë ngjarje që kanë ndodhur me shqiptarët dhe Kosovën në të kaluarën,kërkojnë që të jenë shumë të vëmendshëm në nxjerrjen e përfundimeve në të ardhmen.

 

Për çfarë tërheqim vërejtjen.

 

E para, në emër të “kompromisit” që po theksohet,mund të bëhen “pazarllëqe të mëdha”. Me të dëmshmet mund të jenë ato që mund t’i referohen territorit të Kosovës, me gjithë deklarimet, zotimet, madje dhe qëndrimet se “nuk do të ketë ndarje të Kosovës”, ndërkohë kur Kosova, në fakt, ”është e ndarë“.

 

E dyta,në emër të “decentralizimit”që po imponohet si temë shqyrtimi para se “të vendoset për statusin”, pala serbe synon autonominë për serbët në veri të Kosovës, me gjithë deklarimet se gjoja nuk bëhet fjalë për “autonomi territoriale”. Përkujtojmë se procesi i decentralizimit ka filluar me parimin etnik dhe territorial; nuk është nisur me parimin joetnik dhe joterritorial.

 

Problemi qëndron aty se  Serbia më shumë se për serbët e Kosovës,janë të interesuar për “territoret serbe” në Kosovë. Po nënvizojmë, edhe me këtë rast,se oreksi i Serbisë është ndarja e Kosovës në dy entitete,”në mënyrë që entiteti serb të mbetej i lidhur me Beogradin”.

 

E treta,në emër të krijimit të komunave me shumicë serbe,mund  të kërkohet “lidhja zinxhirore e tyre”, e cila nuk do të mund të kuptohej ndryshe veçse si synim për nënndarje dhe ndarje të Kosovës.

 

E katërta,në emër të statusit të veçantë për monumentet historike,kulturore e fetare serbe,mund të kërkohet zbatimi i parimit të ex-territorialitetit.

 

Bashkësia ndërkombëtare është e ndërgjegjshme për favoret e pavarësisë së Kosovës. Ajo më shumë se me pyetjen: ”A thua pavarësia?”,është e preokupuar me pyetjen: ”Si deri tek pavarësia?”.

 

Nëse kërkesa e bashkësisë ndërkombëtare është për funksionimin demokratik të shoqërisë në Kosovë, ajo duhet të ndërgjegjësohet se funksionimi demokratik i shoqërisë në Kosovë  nuk është i mundshëm pa pavarësinë e plotë të saj dhe se vetëm pavarësia e plotë do të thotë mundësi vendimmarrjeje të plotë,por edhe përgjegjësi të plotë.

 

Bashkësia ndërkombëtare duhet t’i njoh realitetet e reja në Kosovë dhe duhet të përligjë pavarësinë e Kosovës,me subjektivitet të pranuar juridiko-ndërkombëtar.