|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

ENGJËLLI – U SHNDËRRUE NË DIELL

13 shkurt 2006 /TN

Nga Enver Halili*

 

Të nderuar bashkatdhetarë, jemi tubuar ne sonte këtu për ti bërë homazhe kolosit të letrave shqipe dhe Ikonës Shqiptare të quajtur Dr. Ibrahim Rugova.

 

I rëndë për ne gurbetçarët qe lajmi i asaj nate të 21 Janarit këtu në Melburn të Australisë së largët kur u informuam se -  në Prishtinë ndërroi jetë, intelektuali, shkencëtari, krijuesi dhe studiuesi i spikatur i letrave dhe i kulturës shqiptare, anëtari i Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, bartësi i një mori çmimesh dhe dekoratash ndërkombëtare për paqe, doktor honoris causa të Universitetit të Parisit VIII dhe të Universitetit të Tiranës, njëri ndër personalitetet më të ndritura  të historisë sonë kombëtare, ideologu i veçantë, truri dhe prijësi, vizionari dhe strategu i paepur i  lëvizjes për emancipim dhe çlirim kombëtar, ideatori dhe kreatori i shtetit të pavarur, Kryetari  Parë i Republikës së Kosovës- Dr. Ibrahim Rugova. Engjëll i lindur - DIELLI  ardhmërisë sonë.

 

Ai u nda nga ne  - për të kaluar në përjetësi!

 

Në atë fillim dhjetori të acartë të vitit 1944, kur Kosova – Shqipëria Etnike, tërë Gadishulli Ilirik dhe një pjesë e madhe e botës rënkonte e djegur, shkrumbuar dhe me zemër e shpirt të përvëluar;  atëherë kur  nga lumenjtë e  Kosovës martire nuk rridhte ujë, por derdhej gjaku i dlirë i djalërisë shqiptare, atëherë kur  një pjesë e madhe e njerëzimit nuk shihte asnjë fije shprese se ndonjëherë do të çlirohej  nga thundra e rëndë e kuçedrës komuniste, shkrepi një shkëndi drite - jo në Betelhelm por  atje lartë  mbi malet e Rugovës kreshnike dhe erdhi drejt krye-fushës së Dukagjinit në Cerrcë, mbi shtëpinë  e kreshnikut rugovas Ukë- Rrustë Rugovës; një ogur që paralajmëroi lindjen e një Engjëlli- i dërguari i perëndisë që do ti prijë popullit shqiptar dhe kësaj pjese të njerëzimit në luftë për liri dhe  shembjen e komunizmit.

 

O Zot,  ç’barrë e rëndë ra mbi supet e nënës Sofë-  që me shumë mundime, me vuajtje e mjerim, nën shtypje dhe persekutim të vrazhdë komunist  ta rriste dhe  edukonte djalin-engjëll dhe prijësin e ardhshëm të populli shqiptar. Në ndihmë nuk  kishte askënd, në ndihmë e kishte vetëm perëndinë që i dha kurajo, i dha shpirt e zemër nënës së re rugovase.

 

Ibrahim Rugova e pati një fëmijëri, një  rini dhe një jetë jashtëzakonisht të rëndë. Por me kurajën e dhënë nga perëndia arriti që të gjitha vuajtjet dhe vështirësitë ti shndërroje në forcë morale sepse djaloshin rugovas e prisnin detyra të mëdha e të rënda në të ardhmen.

 

Qysh si fëmijë dhe shumë i ri u shqua me një inteligjence të veçantë dhe një pasion për të lexuar e mësuar. Por nga kushtet tepër të rënda materiale dhe nga barra e rëndë e shtypjes së pushtuesit serbë ai shkollën e mesme  arriti ta përfundojë 4-5 vjet pas moshatarëve  të vet, në moshën 24 vjeçare.

 

Në fundvitet e gjashtëdhjeta dhe fillimvitet e shtatëdhjeta një djalosh i hajshëm, gati me shëndet të lig, ecte amfiteatrove të universitetit dhe nëpër rrugët e kalldrëmta të Prishtinës. Ishte shumë i përzemërt, fjalëpakë por të ëmbla. Fliste pak, por gjithherë fjalë të matura, të pjekura dhe shumëkuptimplote ⁽¹. Studenti i ri arriti nga periferia në kryqendër të Kosovës  dhe tregonte një ndjejnë të hollë për studime dhe dëshirë të zjarrtë për të zënë dituri.

 

Eshtë vështirë për ne sot ta përshkruajmë këtë figure aq karizmatike e shumëdimensionale, ta përshkruajmë këtë kolos, strateg e vizionar të pashoq të popullit shqiptar. Vullneti dhe durimi, dituria dhe largpamësia, trimëria dhe vendosmëria, urtësia dhe dashuria ndaj njerëzve ishin këto nga shumë tiparet tjera që ngërthente personaliteti i tij.  Ai gjithmonë përsëriste:” në jetë duhet pasur vullnet e durim- të mirat vijnë pastaj”.

 

Mësimet dhe diturinë  e mori nga P.Bogdani, P.Budi, M.Barleti dhe nga Rilindësit tanë të mëdhenj nga De Rada, Samiu e  Naimi,   Çajupi, Mjeda, Gurakuqi, Fishta, Koliqi, Noli, Konica  e shumë të tjerë, vendosmërinë  dhe trimërinë ia la amanet i madhi   Gergj Kastrioti, ndërsa urtësinë dhe dashurinë ndaj njerëzve ia dhuroi e dashura dhe zemërmadhja  Nëna Tereze.

 

Krijuesi dhe intelektuali i shquar shkroi një duzinë veprash letrare e filozofike. Si mjeshtër i hollë i pendës që ishte, dhe si një intelektual që thellë në zemër e kishte të kultivuar patriotizmin,  sidomos me studimet e tij për të famshmin P.Bogdani arriti që të shndrisë atë periudhe “të harruar” e aq të rëndësishme të luftërave historike të popullit shqiptare në Kosovë duke vërtetuar dominimin dhe lidhshmërinë  e përhershmem kohore të prezencës shqiptare,  që me shekuj propaganda serbe trumbetonte dhe duke  keqpërdorur Luftën e Kosovës  tentonte ta paraqiste Kosovën si tokë të tyre.

 

Dr. Rugova edhe pse erdhi nga periferia edhe pse gjithherë  ishte i persekutuar, i shtypur e i margjinalizuar nga pushtuesi, Ai ishte njeri i qendrës. Ai me vullnet të pathyeshëm tejkaloi margjinat dhe arriti në qendër të Kosovës. Në Prishtinë mori flakadanin e lirisë porosi nga  Pjetër Bogdani të  mbuluar  nga pluhuri i “harresës”, (okupimi dhe shtypja) shumëshekullore.

 

I pathyeshëm para stuhive të tmerrshme dhe  i papërkulur para kundërshtimeve (siç e porosiste L.Gurakuqi)  Ai kurrë nuk u ligshtua dhe qëndroi si shkëmbë graniti sepse dëshironte ta realizonte obligimin e marrur vullnetarisht për ta bartur në vend porosinë e Rilindësve se “Shqipëria - Kosova e ka vendin në Europë”.

 

Atëherë kur  kulçedra komuniste përpëlitej për jetë a vdekje dhe bota filloi të zgjohej nga errësira mesjetare në emër të Zotit u ngritë djali i shtëpisë bujare të  Ukë-Rrustë Rugovës dhe nga Prishtina e  marginalizuar,  e stërlodhur, e  stërvuajtur dhe e rraskapitur por kurrë  e dorëzuar,  ngriti në qiell  flakadanin e lirisë për ta  dërguar drejtë qendrave të vendosjes, në Bon, Romë, Paris, Londër  Bruksel dhe Nju Jork.

 

Në vitet e nëntëdhjeta kur bisha serbe ishte tmerruar Dr. Rugova më shumë intelektual shqiptar ishte Ai që doli në ball të kombit  dhe shpalosi strategjinë e Tij origjinale paqësore-active  për zgjidhjen e çështjes shqiptare. Punoi së bashku me trurin e Kosovës, shtroi para botës tezën se  “Pavarsia e Kosovës është kompromis- bashkimi me Shqipëri  është zgjidhja  reale.”

 

Ai i  tha  serbit dhe botës  se nuk duhet të luftojmë mes veti kur në fund duhet të ulemi në tavolinë për ti zgjidhur problemet tona. Dr. I. Rugova nuk e donte Kosovën tokë të djegur dhe pa shqiptarë. Ai e dëshironte dhe synonte Kosovën një vend ⁽²  të zhvilluar dhe të lulëzuar që gulmon përplotë  jetë e gjallëri nga rinia e sajë kreshnike.

 

Filozofia  origjinale dhe strategjia e Tij paqësore-aktive, virtytet e Tij dhe puna  e Tij e palodhshme dhe e një grup shokësh  rreth Tij  arritën që për një periudhe më pak se dy dekadash ta rrënojnë për tokë propagandën shumëshekullore të armikut. Një propagandë që  me shekuj  ishte  prodhuar nga një numër i madh  institucionesh “shkencore e filozofike”,  politike, shtetërore e ushtarake  u rrënua e tëra para një njeriu- një Institucioni të quajtur Dr. Ibrahim Rugova.

 

Ai kurrë nuk u përulë para armikut.

 

Zotërimi  durimit  dhe ngritja mbi pasionet, klithmat e gjakut dhe dhimbjet  e përmasave katastrofale mbi popullin e Kosovës që po masakrohej nga thika serbe si në kasaphane kafshës që kishte njohur vetëm historia e mesjetare dhe moshumbja e shpresës dhe  mosbraktisja e besimit se e drejta do të triumfojë mbi padrejtësinë dhe liria më në fund do të lulëzoj mbi tokën e Kosovës martire- Dardanisë antike- do të thotë të jesh i paisur me  veti mbinjerëzore dhe të kesh atribute  hyjnore.⁽³

 

Dr.Rugova ishte një strateg dhe vizionar i madh, Ai arrinte të shikonte përtej aftësisë së shikimit të të tjerëve. Ai kishte një besim të madh tek potenciali dhe vitaliteti i popullit tonë dhe  njëkohësisht i njihte dhe  kuptonte mjaft mirë edhe dobësitë (veset) tona të brendshme.⁽⁴

 

Dr. Rugova me vizionin dhe magnetizmin e Tij na krijoi miq kudo që shkoi dhe këdo që takoi. Ai gjithmonë potenconte:”pa miq bota është e shkretë”. Mendjemprehtësia dhe urtësia e Tij mundësoi që edhe ato shtete që dikur ishin fare indiferente e mospërfillëse ndaj nesh të kthehen nga ne  edhe  armiqtë tanë të dikurshëm të bëhen miq për ne. Na krijoi miqësi të përhershme me Shtetet e Bashkuara dhe Anglinë. Na  përforcoi lidhjet e kamotshme me Gjermaninë,  Italinë dhe Austrinë.  Arriti ta neutralizoje rolin negativë të Rusisë. Na krijoi miqësi të fortë me Francën e shumë e shumë vende  të tjera të botës demokratike.

 

Ishte  vizioni dhe strategjia e Tij e cila sensibilizoi opinionin  demokratik, shtetëror e politik të Shteteve të Bashkuara,  të Europës  dhe mbarë botës, sensibilizoi mbarë njerëzimin anë e kënd  rruzullit tokësor dhe arriti që OKB-ja dhe Këshilli  sajë i Sigurimit t’ia japë dritën e gjelbërt forcave të NATO-s për të bombarduar e shkatrruar për dhe makinerinë ushtarako-policore serbe në vitin 1999, çka si rezultat solli lirinë e popullit të Kosovës dhe heçjen qafe të robërisë  shekullore.

 

Ne sot jemi dëshmitar që Presidendi i Francës Zh. Shirak ishte ndër të parët burrështetas që shprehi dhembjen dhe ngushëllimet e tij për Presidentin tonë të dashur. Ngushëllimet dhe mendimet deri në epidestal të  presidenteve e funksionarëve të shumë vendeve të botës si presidenti Bush, kryeministrit Bler, kancerlarja Merkël, ish-presidenti Klinton, ish-sekretarja Ollbrajt, funksionari evropian Sollana, Kai Aide, Petersen shumë e shumë liderëve të tjerë. Të gjithë shprehën mendime e kujtime dhe ndiheshin të nderuar që patën rastin të njiheshin e bashkëpunonin me Presidentin Rugova. Ish-funksionari Holbrook me plotë bindje deklaroi se:”Kosova, ndoshta nuk do të ekzistonte sot pa vizionin dhe këmbënguljen e tij” sepse siç deklaroi Kai Aide “Dr.Rugova ishte lider i dimensioneve të mëdha dhe e vërteta e hidhur është se një gjigant ndërroi jetë. Një gjigant politik dhe prijës i njerëzve të tij”.

Qe populli ai që më së miri e kuptoi, e dashti dhe  gjithmonë e respektoi edhe pse kundërshtarët dhe armiqtë qirreshin kot kundër Tij! Në çdo zgjedhje (votim) të organizuar në Kosovë, partiake ose shtetërore, lokale ose parlamentare, para apo pas lufte, Dr. I.Rugova dhe LDK-ja e Tij i fitoi ato. Por fitorja më e madhe e Tij  dhe popullit të Kosovës qe tani kur me ndarjen fizike të Tij nga  ne,  Kosova votoi për herë të fundit për të. Dhe  Ai e Kosova fituan më së shumti.

 

O njerëz më thuani ju lutem, më thuani ju sonte këtu, më thuani ju lutem; cili lider politik, kombëtar apo shpirtëror ishte ai; në Gadishullin Ilirik, Evropë apo më gjerë që pati respekt më shumë  se  sa Presidenti ynë i nderuar, jo vetëm sot por edhe sa ishte në krye të detyrës. Për  cilin lider njerëzit e Tij prisnin në rreshtat e gjatë e  nën acar deri -15 C me 2-4 orë për ti bërë nderimin e fundit kryetarit  të tyre. Për cilin lider erdhën aq shumë delegacione botërore dhe shprehen ngushëllimet e tyre më të përzemërta se sa për Presidentin tonë. Në cilin vend dhe për cilin kryetar erdhën burrështetasit e botës pa truprojet e tyre. Për cilin udhëheqës që për më se 6- 7 ditë rresht në vendin e tij nuk ndodhi as edhe një incident i vetëm. Më thuani ju lutem, më thuani sonte këtu, për cilin lider, kryetar apo udhëheqës tjetër shpirtëror  morën pjesë mbi gjysma e popullsisë së vendit të Tij për ti dhënë  lamtumirën e fundit.

 

Po, po, ky respekt dhe nder iu bë vetëm  Presidentit tonë të madh. Atij iu bë  sepse Ai ishte Engjëll, ishte vigan, ishte kolos, ishte vizionar dhe strateg shembullor. Ai qe dhe  është  i yni, dhe jo vetëm i yni. Ai  është  i të gjithëve- dhe  të gjitha i meritonte.

 

Me të drejtë gjeniu i letrave shqipe  I. Kadare theksoi :”Rugova, edhe me vdekjen e Tij, i dha me tepër JETE çështjes së Kosovës”.

 

Shumë i nderuari President Dr. I Rugova, Ju me veprën Tuaj, mençurinë, durimin e vizionin Tuaj edhe njëherë  i treguat botës  ashtu siç dikur moti i kishte treguar edhe Gjergj Kastrioti e më pastaj Nëna  jonë e Madhe Tereze, se edhe popujt  e vegjël krijojnë njerëz  të mëdhenjë, se në vendet e vogla krijohet histori e madhe. 

 

Me dhembje të thellë dhe zemër të thyer do të kalojmë këtë mot  duke kujtuar se Ju nuk do ta përjetoni pavarësinë që  tërë jetën ia kushtuat, por me krenari që patëm  nderin të jetojmë në Epokën Tënde që na udhëhoqët me dinjitet  drejtë lirisë dhe pavarësisë së Kosovës. Ju e filluat dhe realizuat lirinë tonë dhe çdo herë kërkonit njohjen formale të pavarësisë së Kosovës për ta qetësuar këtë pjesë të Evropës dhe botës. Ju na krijuat  himnin dhe dizajnuat flamurin e Kosovës. Ju krijuat simbolet- ikonat shtetërore. Dhe populli Ju shndërroi në Ikonë Kombëtare.

 

Të nderuar bashkatdhetar shfrytëzojë rastin që përzemërsisht ti ngushëllojë dhe  ti përshëndesë të gjithë njerëzit tanë kudo që janë, sidomos në Kosovë, të gjitha partitë politike, Institucionet Shtetërore, veçanërisht udhëheqësit tanë, Njësitë Policore të Kosovës dhe të TMK-së që në mënyrë aq madhështore e përcollën për në banesën e fundit Presidentin tonë të dashur. E vendosën  Presidentin  e Parë të Kosovës Dr. I. Rugova  në Prishtinën e P. Bogdanit, aty  përbri Kodrës së Diellit – dhe Engjëlli fluturoi dhe u shndërrua në DIELL  që gjithmonë do të ndriçojë rrugët tona drejtë ardhmërisë. 

 

Shumë i nderuari President, Flakadani  Lirisë do të rrezatojë deri në përjetësi në Prishtinë,  kudo në Shqipërinë Etnike, në Gadishullin Ilirik dhe më gjerë. 

Ju vetëm fizikisht u ndatë nga ne,

Ju jeni me ne e në ne,

Ju jeni përherë i pavdekshëm!

I lehtë dhe shumë i ngrohtë për Ju do të jetë dheu i Kosovës Nanë - Dardanisë Antike!

 

 

_______________________________

 

Burimi:
A.Alaj, “Kosova pa Rugoven”, kosova.com),

Po aty,

(A.Tufa, “Profesti dhe testamenti”, TN,25.01.06).  

(A.Çokaj, Vdekja Rugovës Humbje Pikëlluese për kombin shqiptar, kosova.com, 21.01.06 )

 

 

*Enver Halili: Fjalë e mbajtur  me rastin e ndërrimit jete të Presidentit Dr. I. Rugova në Mbledhjen Komemorative të Komunitetit Shqiptar të  Dandenongut (Melburn, Australi), më 30.01.06

-------------------------------------

Trepca.net i kërkon ndjesë autorit të shkrimit të mësipërm për botim të vonuar.