| |
 |
|
KULTURĖ
|
HISTORI
|
POLITIKĖ
|
OPINIONE
| ADRESARI
| ARKIVI
|
|
|
| |
Intervistė ekskluzive e
Presidentit tė sapozgjedhur tė Kosovės, Fatmir Sejdiu dhėnė QIK-ut |
|
| |
Nė
asnjė moment nuk do tė heqim dorė nga pavarėsia e Kosovės |
|
|
|
|
|
|
|
|
- 19 shkurt 2006 /TN /QIK
Intervistoi: Idriz
Morina
-
Presidenti
i sapozgjedhur Dr.Fatmir Sejdiu, konsiderohet si njėri nga
bashkėpunėtorėt mė tė ngushtė tė Presidentit tashmė historik,
Ibrahim Rugova. Z.Sejdiu ėshtė njė njohės i shkėlqyeshėm i historisė
sė shtetit, fushė nė tė cilėn ka kontribuar me studime dhe libra,
ndėrsa ka marrė edhe thirrjen shkencore po nė kėtė lėmi.
-
-
Kontributi i tij ka qenė i jashtėzakonshėm gjatė kėtyre viteve tė
pėrpjekjeve tė mėdha shqiptare pėr liri e pavarėsi, jo vetėm nė
aspektin politik, por veēmas nė atė juridik dhe legjislativ.
-
- Ai
ėshtė njėri nga tre pjesėmarrėsit shqiptarė nė hartimin e Kornizės
Kushtetuese aktuale. Ndėrsa, ėshtė profesorė nė Fakultetin Juridik
dhe nė Degėn Shkencave Politike. Zoti Sejdiu nė intervistėn
ekskluzive dhėnė QIK-ut flet pėr pikėpamjet dhe rolin e tij nė
misionin e madh pėr arritjen e pavarėsimit tė vendit.
-
Z. President, cili ėshtė mesazhi juaj pėr
qytetarėt me rastin e zgjedhjes suaj President i Kosovės, nė kohėn
qė ju po e merrni pėrsipėr funksionin mė tė lartė tė vendit nė ēaste
delikate historike, dhe tė zbrazėtisė sė thellė qė ka lėnė
Presidenti Rugova?
Presidenti Sejdiu: Sė pari shpreh falėnderimin tim pėr
deputetėt e Kuvendit qė shprehėn besimin qė unė tė marrė mandatin
nga Kuvendi si Kryetar i Kosovės, bashkė me kėtė falėnderoj
subjektin politik tė cilit i takoj LDK-sė, qė poashtu ka shprehur
besimin e vet pa dilemė dhe poashtu pėr mbėshtetjen e pėrgjithshme
qė thjesht e shoh nga qytetarėt.
-
-
Natyrisht se gjendemi nė njė kohė tė sfidave tė mėdha. Do tė bėj
pėrpjekje tė vazhdoj atė qė ėshtė arritur deri tani me kontributin e
jashtėzakonshėm tė Presidentit Rugova, i cili nė kėtė fazė, vėrtet
na ka lėnė njė boshllėk tė thellė, dhe nė kėto pėrpjekje duke
transmisuar drejtpėrdrejt vizionin e tij, tė bėjmė njė luftė tė
pėrbashkėt me gjithė faktorėt relevantė nė Kosovė, me institucionet
e vendit dhe me partitė politike, pozitėn dhe opozitėn, qė pavarėsia
e Kosovės tė jetė objektiv themelor, dhe natyrisht tė ketė njohje
ndėrkombėtare.
-
- Dhe nė
kėtė aspekt kemi nevojėn e bashkėpunimit tė drejtpėrdrejtė edhe me
faktorin ndėrkombėtar, dhe nė veēanti me SHBA-tė dhe me vendet e
Unionit Evropian, pėr tė shpejtuar kėtė proces tė rėndėsishėm.
-
Cili do tė jetė qėndrimi juaj politik pėr
procesin e bisedimeve dhe zgjidhjen e statusit?
Presidenti Sejdiu: Po ju e dini njė qėndrim qė ėshtė shprehur
edhe nė fazat e mėhershme, se rruga mė e mirė dhe pa ekuivoke, dhe
qė nėnkupton njohje tė realiteteve tė reja tė krijuara, ėshtė njohja
e drejtpėrdrejtė e pavarėsisė sė Kosovės, atė qė Presidenti Rugova e
kėrkonte nė vazhdimėsi, dhe ēėshtja tjetėr plus qė ėshtė njė pjesė
qė lidhet me vendimin e Kėshillit tė Sigurimit, qė tė fillohet njė
rrugė e definimit tė statusit, nė bashkėpunim ndėrkombėtar, mendoj
se poashtu e ka kėtė qėllim dhe ne nuk kemi variant tjetėr sėrish
veē pavarėsisė.
-
- Pėr ne,
ėshtė shumė me rėndėsi qė nė kėtė proces tė involvohet zėshėm tė
themi, zėri i qytetarėve tė Kosovės, apo vullneti politik i tyre dhe
qė poashtu e shoh se ka njė mbėshtetje tė rėndėsishme tė themi edhe
nga faktori ndėrkombėtar, posaēėrsisht nga vendet me fuqi dhe
influencė tė madhe si SHBA-tė, Britania e Madhe dhe ndonjė vend
tjetėr evropian, si dhe vet qėndrimi i Grupit tė Kontaktit se duhet
respektuar vullneti i shumicės.
-
A do tė jeni trashėgimtar edhe i udhėheqėsit tė Grupit Negociator?
Presidenti Sejdiu: Ėshtė njė proces normal, qė e bėn tė qartė
pozicioni i Kryetarit tė Kosovės, dhe qė udhėheq edhe me Grupin
Negociator. Ju e dini, edhe nė fazėn e mėhershme tė nominimit tė
grupės plus nė kėtė rol nga ana e Kryetarit tė Kosovės dhe ajo ka
kaluar nė Kuvend dhe unė mendoj se duhet tė jetė i njėjti proces i
udhėheqjes edhe nė fazat e mėtejshme me njė nevojė tė bashkėpunimit
tė thellė, me tė gjithė ata qė pėrfaqėsojnė institucionet, por edhe
opozitėn.
-
-
Nė kėtė kontekst kur kanė filluar deklarimet e para tė vendeve tė
fuqishme tė GK-sė pėr njohjen e pavarėsisė sė Kosovės, duket se ka
mbetur vetėm ēėshtja e modalitetit tė saj, nėse mund tė thuhet
kėshtu, dhe tė negocimit tė ēėshtjeve teknike pėrfshirė
decentralizimin. Si udhėheqės i ardhshėm i Grupit Negociator qė
pritet tė jeni, ēfarė kompromisesh mund tė bėhen?
Presidenti Sejdiu: Unė thashė se ka deklarime tė
drejtpėrdrejta rreth tė ardhmes sė Kosovės, dhe pavarėsisė sė saj,
qė shpreh nė esencė qėndrimin e vendeve anėtare tė Grupit tė
Kontaktit dhe vendeve me influencė, dhe natyrisht qė janė tė
pėrputhshme me atė qė ne kemi kėrkuar vazhdimisht qė tė respektohet
vullneti i popullit.
-
-
Natyrisht se ka njė qasje qė tė pėrfillet njė rrugė e bisedimeve e
bazuar nė vendimin e Kėshillit tė Sigurimit, e cila hė pėr hė, ka tė
bėjė me ēėshtje qė kanė tė bėjnė me ato tė karakterit thjesht
teknike, siē do t'i cilėsonit, por qė nuk ėshtė krejt asisoji, si
ēėshtja e reformės sė pushtetit lokal, e cila ėshtė njė qasje e
bisedimeve, nė kėtė drejtim me faktorin ndėrkombėtar, me tė cilėn do
tė nėnkuptohet njė reformė, e cila do tė jetė e kapshme pėr
qytetarėt e Kosovės, jo si njė reformė qė mund tė ketė privilegje
pėr njė entitet apo pėr njė entitet tjetėr.
-
- Dhe nė
kėtė drejtim, ne mendojmė se kjo rrugė apo kjo qasje kėsisoji, qė do
tė ketė nė vete thjesht shtimin e parimeve themelore, nė fakt edhe
dokumenti i pėrgatitur nga grupi strategjik quhet edhe si i tillė,
do tė jetė i pėrputhshėm me standardet ndėrkombėtare, apo me modelet
e mira qė janė bėrė nė kėtė fushė nė Evropė.
-
-
Natyrisht se ne do tė vazhdojmė qė kjo ofertė tė jetė serioze, nuk
do tė jetė ofertė qė nėnkupton nė asnjė moment, heqjen dorė nga
opcioni ynė themelor, opsioni i pavarėsisė sė Kosovės, dhe natyrisht
kėtu japim pėrgjigjen se pavarėsia ose ėshtė pavarėsi, ose nuk ėshtė
pavarėsi.
-
-
Praktikisht tė gjitha variacionet e tjera qė kemi pasė rastin t'i
dėgjojmė herė pas here nė qarqet e ndryshme, nėnkuptojnė
relativizimin e saj. Po ne kuptojmė se pavarėsia si e tillė, me
njohje tė sovranitetit tė plotė nėnkupton gatishmėrinė e Kosovės, qė
pastaj nė proceset e tjera integruese do tė veprohet natyrisht nė
bazė tė standardeve ndėrkombėtare, sikur qė kanė vepruar edhe vendet
anėtare tė Unionit Evropian.
Si e mendoni tė jetė imazhi juaj kundruall imazhit tė Presidentit
Rugova?
Presidenti Sejdiu: Unė e kam parasysh si edhe ēdo qytetar
tjetėr i Kosovės, punėn e madhe qė ka bėrė Presidenti Rugova dhe e
quaj poashtu njeri tė fatit veten time dhe njerėzit e brezit tim qė
kemi punuar bashkė me tė. Jemi pėrpjekur, qė tė krijojmė thjeshtė
njė harmoni tė pėrgjithshme tė veprimeve tona dhe ajo ka ekzistuar
si e tillė.
-
- Dhe do
tė pėrpiqem qė nė kėtė fazė qė po vjen tė bėjė punėt, tė cilat nė
radhė tė parė janė tė pėrputhshme me vizionin politik tė Presidentit
Rugova, por edhe tė popullit tė Kosovės sepse ai ka qenė njė
artikulim, apo mishėrim me ndjenjat e popullit tė Kosovės pėr liri
dhe pavarėsi, dhe kjo ėshtė busulla ime themelore dhe natyrisht tė
realizojė obligimet kushtetuese duke dėshiruar qė tė jap gjithėēka
ēka unė mund tė bėjė si njeri dhe natyrisht nė bashkėpunim me tė
tjerėt.
-
Cilat nga objektivat e tjera tė Presidentit
Rugova, i cili u nda herėt nga jeta, qė kanė mbetur pa u pėrmbushur
mendoni se gjatė kėtij mandati tė mbetur mund t'i pėrmbushni?
Presidenti Sejdiu: Po mendoj se ēėshtja themelore ėshtė ajo e
arritjes sė pavarėsisė dhe njohjes sė saj ndėrkombėtare, dhe nė kėtė
kontekst tė thellimit tė bashkėpunimit tė mėtejshėm me tė gjithė
faktorėt ndėrkombėtarė.
-
- Atė qė
Presidenti e quante me plotė zemėr, jo me plot gojė, njė miqėsi tė
pėrhershme me SHBA-tė dhe me vendet e BE-sė, dhe njė tjetėr ēėshtje
e rėndėsishme ėshtė ēėshtja e ngritjes sė potencialeve ekonomike, qė
do tė jetė sfida e posaēme pėr Qeverinė e Kosovės, dhe institucionet
e tjera dhe natyrisht roli i Presidentit mund tė jetė, nė drejtim tė
koordinimit tė veprimeve, dhe ėshtė shumė me rėndėsi qė proceset
integruese, qė janė tė domosdoshme pėr Kosovėn, tė jenė nga qarqet
themelore nė tė ardhshmen.
-
- Nė kėtė
kuptim nėnkuptoj edhe njė bashkėpunim tė mirė me tė gjitha vendet
fqinje, duke pasur parasysh se Kosova nuk do tė definohet apo tė
gjejė njė identitet tė saj pėr tė qenė e mbyllur, por do tė jetė e
hapur nė komunikime normale, dhe tė nevojshme dhe pėr tė qenė
faktorė i rėndėsishėm stabiliteti dhe besoj se kėtė e kemi tė
trasuar mirė deri tash, por, do ta vazhdojmė edhe nė tė ardhmen.
Kur do tė miratohen ndryshimet kushtetuese, apo edhe kushtetuta e re,
dhe kur pritet tė ndodhė kjo, krahas bisedimeve apo pas pėrfundimit
tė tyre, pra njohjes sė shtetėsisė sė Kosovės?
Presidenti Sejdiu: Ėshtė njė punė qė duhet tė bėhet
paralelisht, dhe ne tė jemi tė gatshėm nė momentin e pėrcaktimit tė
statusit tė Kosovės, konform vullnetit politik dhe natyrisht se do
tė kemi edhe dokumentet bazike, siē ėshtė Kushtetuta akti mė i lartė,
dhe si i tillė, mė kujtohet nga puna nė grupin strategjik, ka pasė
ide qė tė veprohet drejtpėrdrejtė.
-
- Ju e
dini, janė themeluar edhe ekipet e veēanta dhe pėr ēėshtje
kushtetuese, dhe kjo punė qė ėshtė bėrė deri mė tash, si njė nismė e
mirė, duke pasur parasysh edhe ofertat e mėhershme tė njė varg
projektesh, sigurisht se do tė kurorėzohet me njė tekst tė mirė, i
cili do tė bėjė pėrpjekjen e vet pėr tė ndėrtuar, tė themi, edhe nė
aspektin e marrjes sė identitetit tė Kosovės.
Cili besoni se do tė jetė ritmi drejt pėrfundimit tė ēėshtjes sė
njohjes sė pavarėsisė sė Kosovės?
Presidenti Sejdiu: Edhe mė parė e thashė se janė dy rrugė,
njė ėshtė ajo qė ne insistojmė dhe sa e shoh se ka edhe njė
mirėkuptim nganjėherė nė qarqet ndėrkombėtare qė mund tė shkohet
edhe me njohje tė drejtpėrdrejtė tė pavarėsisė, qė nuk ėshtė non
sens, ėshtė njė praktikė qė ka ndodhur edhe me vendet e tjera tė
ish-federatės, pjesė pėrbėrėse e cilės kemi qenė.
-
- Dhe
mundėsia tjetėr qė tė vazhdohet me kėtė cikėl tė bashkėpunimit
ndėrkombėtar dhe sipas asaj qė z.Ahtisari e thekson se mund tė jetė
nėntori, koha e pėrfundimit tė bisedimeve, ne dėshirojmė qė kjo tė
nxitohet edhe mė shpejtė, nga arsyeja se thjeshtė njė gjendje e
status kuos, apo njė gjendje e tillė e stėrzgjatur do tė ishte njė
rrezik i veēantė edhe pėr Kosovėn, edhe nė pėrmasa mė tė gjera, dhe
insistojmė qė ky nxitim tė jetė, nxitim kualitativ.
Ju falėmnderit z.President!
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Copyright©2000-2004
Trepca.net
- Tė gjitha tė drejtat e rezervuara. |
|
|
|
 |
|
|