|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Treni nuk do të presë për askënd

9 shkurt 2006 /TN

 
Shaban PERAJ

 

Qeveria malazeze duhet të jetë e bindur se me shqiptarët në Mal të Zi, po edhe me të tjerët jomalazez e joserb duhet të arrijë një marrëveshje për respektimin e të drejtave kombëtare të tyre në mënyrë që të përmirësojë dukshëm pozitën sociale, kulturore e ekonomike të pakicës shqiptare, si një vend demokratik për të gjithë qytetarët.

 

Tek historianët tanë dominon teza se shqiptarët në Mal të Zi po edhe gjetiu, janë pasardhës të Ilirëve, pra qysh nga antika këto treva janë shqiptare për çka vuloset bindja se ne jemi autokton në trevat tona. Nisur nga ky fakt nuk kemi çka të bisedojmë më, këtë e kanë të qartë të gjithë pavarëssht se si e shkruajnë historinë. Me vite të tëra e sidomos nga vitet e nëntëdhjeta të shekullit të kaluar, shqiptarët në Mal të Zi bënë përpjekje të ruajnë identitetin e krijuar gjatë kohës së Jugosllavisë dhe ky identitet erdhi në shprehje me organizimin e tyre politik.

 

Pas shkatërrimit të Jugosllavisë, shqiptarët në Mal të Zi e panë vetën të rrezikuar, ndaj lindi nevoja për një identitet të ri i cili do të shërbente si ruajtje nga rreziqet e mundshme që mund tu vinin në ato vite nga pushtetarët e atëhershëm komunistë, të cilët kishin ndryshuar vetëm emrin. Kjo bëri që shqiptarët të organizohen në parti politike shqiptare me një qëllim të vetëm për të mbrojtur të drejtat e tyre qytetare e kolektive.

 

Qysh në ato vite po edhe në vazhdimësi ne bëmë përpjekje të zhvillojmë dialog me pushtetin e Malit të Zi në mënyrë që të sqarojmë pozitën tonë në rrjedhat e përgjithshme kulturore, sociale, ekonomike e politike. Ne ishim dhe jemi për dialog, por ky dialog duhet vërtetë të jetë konstruktiv e në interesë edhe të shqiptarëve edhe të shtetit malazez.

 

Megjithë premtimet e dhëna nga shteti malazez se shumë nga kërkesat tona të arsyeshme do të realizohen, për fatin tonë të keq duhet të konstatojmë se nuk kemi qenë të “shpërblyer” për shërbimet që i kemi bërë pushtetit aktual. Mosrealizimi i premtimeve të dhëna në të shumtën e rasteve ka hasur në kundërshti tek subjektet politike shqiptare në Mal të Zi, po edhe tek diaspora.

 

Qeveria disa herë refuzoi kërkesat tona të argumentuara dhe legjitime që shqiptarët në Mal të Zi të fitonin fakultetin në gjuhën shqipe atje ku shumica janë shqiptarë e në rastin konkret në Ulqin apo në Tuz, Komunën e Tuzit me status si të gjitha komunat tjera në Mal të Zi dhe jo “komunë nën komunë” siç e miratuan ata vetë me përkrahje edhe të një subjekti politik shqiptar, anashkalimi nga procesi i privatizimit të ndërmarrjeve në komunën e Ulqinit, nga ku kërcënohet pasuria e shqiptarëve siç është rasti me kriporen, privatizimi i objekteve hoteliero- turistike, monopilizimi që bën

 

Ndermarrja për të Mirat Detare e cila ka në pronësi të saj 17% të territorit të komunës së Ulqinit ose 57% të tërë pasurisë së bregetit malazez i takon komunës së Ulqinit, nga ku udhëheqësit apo pronarët e tyre janë joshqiptar çka sjell deri te ndryshimi i strukturës etnike.

 

Nisur nga kjo duhet të kemi besim se njeriu i ka dy ditë, atë të vetën dhe ditën e brezave që do të vijnë, andaj treni nuk do të presë më për askënd nga ku duhet që me pushtetarët aktual të kërkojmë dhe të merremi vesh për realizimin e të drejtave tona legjtime para se të organizohet referendumi për pavarësi të Malit të Zi. Vazhdimësia e dashurisë dhe e interesit në mes të dy palëve varet nga mirëkuptimi dhe ndjenja e gatishmërisë që do të tregojmë ndaj njëri- tjetrit në rrugë legale dhe punë të pëlqyeshme.

 

Tezat e dhëna gjatë dekadave të fundit nga politika e ekzistimit të Malit të Zi si shtet i pavarur e sovran me karakter unitar brënda shoqërisë plurale dhe shumëetnike tani duhet të bëhet realitet. Qeveria malazeze duhet të jetë e bindur se me shqiptarët në Mal të Zi, po edhe me të tjerët jomalazez e joserb duhet të arrijë marrëveshje për respektimin e të drejtave kombëtare të tyre në mënyrë që të përmirësojë dukshëm pozitën sociale, kulturore e ekonomike të pakicës shqiptare si një vend demokratik për të gjithë qytetarët e saj. 

 

Vetëm duke vepruar kështu dhe në marrëveshje mund të krijohet besimi, ndryshe ata që kanë pandehur se mund ta fitojnë miqësinë me gënjeshtra e hipokrizi gjithmonë kanë mbetur të zhgënjyer. Nëse rreth tyre mblidhen përkohësisht katër a pesë naivë të gënjyer nga ca grimasa nuk mund të ketë mundësi që këta ta shtyjnë gjatë miqësinë e tyre.

 

Më mirë të premtohet njëherë e të çohet në vend fjala e dhënë, se sa të premtohet disa herë e të mos bëhet asgjë. Këtu duhet të qëndrojë kërkesa e udhëheqësve të subjekteve politike shqiptare në Mal të Zi, ndryshe bëjnë gabim ata që e kuptojnë politikën vetëm në formën e partisë, zgjedhjeve dhe luftës për pushtet.

 

Administrimi me perspektivë të gjërë i çështjeve të popujve pakicë kërkon trajtim të kënaqshëm të tyre së bashku me popujt tjerë në Mal të Zi, andaj në qeveritarët e lartë kërkohet të jetë parim ndjeshmëria, ndjenja e përgjegjësisë ndaj popullit të vetë po edhe ndaj të tjerëve, nga ku duhet të kemi besim edhe të jemi optimist edhe ndaj udhëheqësve të subjekteve politike shqiptrare se ligjet duhet të jenë të vlefshme për të gjithë në çdo kohë e në çdo vend, për të ruajtur respektin së pari mbi vetën e pastaj mbi shtetin.