Gazetari (ashtu) si nuk duhet bërë

OPINIONE

Koment

Gazetari (ashtu) si nuk duhet bërë

1 shkurt 2006 /TN

Jeton KELMENDI
“Në ngjarje të mëdha duhet të ketë vend vetëm për gazetarë të mëdhenj”, më dukej se vazhdimisht më tingëllonte në vesh kjo thënie, gjithë ditën e ceremonive mortore të presidentit të Kosovës Ibrahim Rugova. E kam dëgjuar këtë thënie nga një veteran i njohur i gazetarisë kosovare, por të cilit edhe, pse ende aktiv, atë ditë nuk ia dëgjova zërin.

Me siguri në mediet tona elektronike e kishin mënjanuar nga skena për t’u lënë vend ca të tjerëve që pretendonin të vetëshpalleshin të mëdhenj në gazetarinë e Kosovës, përmes transmetimit dhe komentimit të ceremonisë së varrrimit -komentim me duar në xhepa.

Kamerat flasin vetë, por edhe pamjet e tyre nuk mund të jenë kuptimplota nëse prishen nga komentimet e amatorëve, të cilët flasin sikur komentojnë ndonjë ngjarje të parëndësishme, por edhe të panjohur për ta.

Tri televizionet kombëtare në Kosovë transmetuan drejtpërdrejt shumicën e ceremonisë mortore. Me këto transmetime bartën te shikuesit dhe degjuesit gjithë paaftësinë e tyre profesionale. Raportuesit dhe komentuesit nëpër studiot e transmetimit folën, por nuk arritën ta përcillnin si duhet te publiku atmosferën e këtyre ceremonive.

Ata vetëm belbëzuan, si t’i nxirrnin fjalët nga bunari. Profesionalisht ishin të papërgatitur për mbulimin e një ngjarjeje si kjo. Transmetimi i ceremonisë e lakuriqosi jo vetëm amatorizmin gazetar, por edhe mungesën e njohurive të përgjithshme politike, historike dhe të gjithë bagazhit të nevojshëm që duhet ta ketë një gazetar i cili merr përsipër komentimin e ngjarjejve të tilla.

Munguan detaje interesante nga jeta e presidentit të ndjerë, sigurisht Presidentit nuk i kanë munguar. Mungoi përcjellja me detaje për vlerësimet apo takimet e të ndjerit me personalitete të njohura që ishin të pranishëm në ceremoni.

Në RTK kaluan të pavërejtur psh. ish shefi i UNMIK-ut Bernard Kushner, Marti Ahtisari etj.

Hyrjen e tyre në sallën “1 tetori”, RTK-ja e mbuloi me komente për interesimin e madh të mediave për ceremonitë. A thua asnjë frazë nuk mund të gjendej për përshtypjet e tyre për Rugovën, ose fakte historike për raportet e Rugovës me ta. Jo vetëm kaq. Shihej qartë se ata nuk i dijnë, apo nuk duan t’i zbatojnë rregullat bazë të profesionit të gazetarisë.

Të transmetosh drejtpërdrejt dhe me dinjitet profesional e kombëtar këtë ngjarje nuk nënkupton zvarritjen e fjalëve në fjali të pakoordinuara siç bënin këta të ashtuquajtur gazetarë. Kjo punë me një përkushtim më të madh nuk ishte e parealizueshme, vetëm t’i hapnin agjencitë aty kanë mundur të gjejnë materiale të bollshme.

Presidenti Rugova ishte shumë i publikuar në agjencitë botërore. Përafërsisht e njëjta dukuri ishte në të tria televizionet, por barra më e madhe sidoqoftë bie mbi Televizionin (publik) të Kosovës. Trasmetuesi publik vazhdoi dështimin e filluar që në ditën e vdekjes, kur u vonua me lajmin e po ashtu edhe me materialet përcjellëse arkivore që duhej të ishin të gatshme dhe të transmetoheshin menjëherë.

RTK-ja lajmin e parë e jep shumë të shkurtër dhe jo vetë, por lidhet me radion multietnike “Blue Sky”. Do të duhej ta ndërpriste programin dhe të dilte njëri ndër shefat e t’i njoftonte qytetarët. Këtë ua kishte për obligim qytetarëve të Kosovës që për çdo muaj ua merr nga tre euro e gjysmë.

E njëjta situatë ishte edhe në Radio Kosovë, si pjesë përbërse e RTK-së. Që dy orë para fillimit të fjalimeve në sallën 1 Tetori, dëgjuesit e këtij stacioni, në një situatë tjetër, do të mund të kënaqeshin me “muhabetin” ndërmjet moderatorëve në studio dhe atyre në sallë.

Fjalinë shpesh e niste njëri në studio, e miratonte me një “padyshim” tjetri në sallë dhe e përmbyllte moderatorja tjetër në studio. Nganjëherë rolet ndërroheshin, derisa moderatorët në studio mundoheshin ta “nxirrnin” nga situata tjetrin në 1 Tetor.

Sidoqoftë, me dështime në televizionet dhe radiot tona jemi mësuar. Mirëpo, më 26 janar dështimi ishte shumë më i madh dhe më i rëndë. Kjo ngjarje ishte sprovë edhe për mediat tona që pretendojnë se punojnë sipas standardeve perëndimore gazetare. Problemet në këto raste nuk ishin teknike.

Ishin probleme të mendjes dhe penës, të mungesës së profesionalizmit e të seriozitetit, të mungesës së “gazetarëve të mëdhenj për ngjarje të mëdha”. Fundja, kësaj ngjarjeje të rëndë kombetare i duhet mendje në të gjitha nivelet, veçanërishtë medies. Në këto ditë të zisë nuk është e domosdoshme të merremi me gjëra të tilla, por pëveç dështimit profesional më bëhet se është edhe dështim kombëtar.