|
25
janar 2006 /TN
Zėri i Amerikės (24.01.2006) -
Keida Kostreci
Richard
Holbrooke, njė nga diplomatėt qė ka luajtur njė rol qendror nė
Ballkan, gjatė viteve 90 thotė se Presidenti Ibrahim Rugova ishte
njė udhėheqės i jashtėzakonshėm. Ish-ambasadori amerikan nė Kombet e
Bashkuara, tha dje pėr Zėrin e Amerikės se populli i Kosovės ishte
me fat qė u drejtua nga njė njeri i tillė dhe tani duhet tė punojė
pėr tė realizuar ėndrrėn e Presidentit Rugova pėr pavarėsi.
Ambasadori Holbrook foli edhe pėr njė ėndėrr tė tijėn pėr tė ardhmen
e popujve tė Ballkanit.
Ambasadori Holbrooke e pėrmbledh me pak fjalė rolin e rėndėsishėm tė
Presidentit Rugova pėr Kosovėn.
Kosova ndoshta nuk do tė ekzistonte sot
pa vizionin dhe kėmbėnguljen e tij.
Ambasadori thotė se e njihte mirė Presidentin Rugova dhe pėr tė
shprehur kujtimet e tij sjell vetėm njė detaj dhe simbolizmin e tij.
Gjithmonė
do ta kujtoj qė kur e takova, ai kishte shallin e tij tė pėrhershėm
dhe tha se nuk do ta hiqte deri kur Kosova tė ishte e lirė. Mė vonė,
kur shkova pėrsėri nė Prishtinė e pashė pa shall nė qafė. Ishte
diēka e mrekullueshme. Ai ishte njė njeri i madh dhe populli i
Kosovės ishte me fat qė e kishte atė si udhėheqės.
Duke u pėrgjigjur pėr sfidat me tė cilat pėrballet Kosova pas
vdekjes sė Presidentit Rugova nė njė moment aq kritik pėr tė ardhmen
e saj, ambasadori Holbrooke shpreh besimin se trashėgimia e tij do
tė mbetet dhe thotė se shpreson qė shqiptarėt tė bashkohen pėr tė
punuar drejt qėllimit pėr tė cilin u pėrpoq presidenti Rugova.
Shqiptarėt e Kosovės kanė njė mision
historik pėr tė plotėsuar. Tani aq mė tepėr si njė nderim ndaj
kujtimit tė doktor Rugovės.
Ish
diplomati nuk i jep ndonjė rėndėsi tė madhe faktit qė bisedimet e
parashikuara pėr nė janar, u shtynė pėr nė shkurt, por e vė theksin
tek ajo qė duhet tė bėjnė shqiptarėt pėr tė realizuar qėllimin e
tyre.
E rėndėsishme ėshtė qė shqiptarėt dhe
delegacioni i tyre tė jenė tė bashkuar rreth njė programi tė qartė
pėr pavarėsi dhe respekt tė plotė pėr tė drejtat e tė gjitha
pakicave nė Kosovė, pėr tė drejtat e tyre kulturore, fetare,
politike, etnike dhe gjuhėsore. Kjo ėshtė thelbėsore. Pa mbrojtjen e
kėtyre tė drejtave do tė jetė e pamundur tė realizohet ėndrra qė ka
trazuar shqiptarėt e Kosovės pėr shekuj me radhė.
Megjithėse shqiptarėt janė shprehur se nuk pranojnė asgjė mė pak se
pavarėsinė dhe serbėt do tė ishin dakord me gjithēka pėrveē
pavarėsisė, ambasadori Holbrooke thotė se gjithkush e di se cilat
janė alternativat dhe me siguri qė ata do tė jenė nė gjendje ta
gjejnė zgjidhjen.
Megjithatė ai thotė se nuk do tė donte tė bėnte parashikime pėr
pėrfundimin e negociatave.
Nuk ka vlerė tė parashikohet pėrfundimi
i negociatave. Vetėm po them se e rėndėsishme ėshtė qė nėse
shqiptarėt duan tė realizojnė ėndrrėn e tyre historike, tė cilėn unė
e mbėshtes, ata duhet tė garantojnė sigurinė dhe lirinė e pakicave,
sidomos tė serbėve.
Megjithėse njė nga idetė e hedhura pėr tė ardhmen ėshtė pėr njė
marrėveshje si ajo e Dejtonit, ambasadori i cili ishte vetė njė nga
arkitektėt e saj, nuk sheh ngjashmėri mes Bosnjės dhe Kosovės dhe
nuk e sheh tė pėrshtatshme njė zgjidhje tė tillė. Ai gjithashtu
shprehet qartė se megjithėse janė negociatorėt ata qė do tė
vendosin, ai vetė ėshtė kundėr ndarjes.
Ambasadori Holbrooke ėshtė optimist pėr tė ardhmen e bisedimeve edhe
pėr njė arsye tjetėr. Ai vlerėson lart diplomatėt ndėrkombėtarė qė
janė caktuar pėr tė ndėrmjetėsuar.
Si Shtetet e Bashkuara, ashtu edhe
Kombet e Bashkuara kanė emėruar emisarė tė shkėlqyer. Marti
Ahtisaari ėshtė shumė i zoti dhe i dėrguari amerikan, Ambasadori
Frank Wisner, tė cilin e njoh prej kohėsh, qė kur kemi qenė bashkė
nė luftėn e Vietnamit, ėshtė njė nga diplomatėt mė tė zotė nė
historinė moderne tė diplomacisė amerikane. Kėshtu mendoj se ekipi i
Ahtisaarit dhe Wisnerit do tė ketė njė rol shumė tė madh pėr
zgjidhjen e kėtij problemi tė vjetėr.
Ambasadori vlerėson angazhimin aktual tė Shteteve tė Bashkuara pėr
Kosovėn, pas 4 vjet vonese dhe thotė se ky ėshtė njė sinjal shumė i
mirė pėr paqe dhe qėndrueshmėri. Por si e parashikon zoti Holbrooke
Ballkanin, nė tė ardhmen?
Ėndrra
ime ėshtė qė Ballkani tė jetė njė grup vendesh tė pavarura, tė
lidhura nė njė zonė tė pėrbashkėt ekonomike dhe qė tė futen tė
gjitha nė Bashkimin Evropian pėrfshirė Shqipėrinė, Kosovėn, Serbinė,
Malin e Zi, Bosnje-Hercegovinėn dhe Kroacinė.
|