|
21 dhjetor 2005 /TN
Zėri i Amerikės (20.12.2005) -
Kethi Skarrah
Revista amerikane "Time" njoftoi kėtė javė se titulli i njeriut tė
vitit pėr 2005-ėn i jepet tre personave: miliarderit Bill Gates dhe
tė shoqes sė tij Melinda si dhe yllit tė muzikės rok, irlandezit
Bono. Kėta individė veēohen pėr kontributin e tyre nė luftėn kundėr
varfėrisė dhe nė pėrpjekje pėr tė pėrmirėsuar shėndetin botėror.
Tre
personat qė do tė marrin titullin njeriu i vitit pėr 2005-ėn e
kanė shfrytėzuar me sukses emrin dhe famėn e tyre pėr tė zgjidhur
problemet me tė cilat ndeshen shumė vende dhe miliona vetė. Gjatė
pesė vjetėve tė fundit, Fondacioni Bill dhe Melinda Gates me seli nė
Seattle tė Uashingtonit, organizata mė e madhe bamirėse me fonde
private, ka punuar nė drejtim tė pėrmirėsimit tė shėndetit dhe
arsimit botėror.
Kjo
shoqatė e drejtuar nga Bill Gates dhe e shoqja Melinda ka si njė
ndėr kauzat kryesore pėrpjekjet pėr tė prodhuar njė vaksinė kundėr
malaries, pėr tė cilat ėshtė veēuar njė fond prej mbi gjysmė miliard
dollarėsh.
Kjo
sėmundje shkakton vdekjen e mė shumė se 1 milion vetėve nė vit,
pjesa dėrrmuese fėmijė nė rajonet e varfra afrikane.
"Malaria po
keqėsohet. Pėr ta luftuar ka tre metoda, pėr tė cilat duhet tė
shtojmė burimet tona. Rrjetat e mushkonjave mund tė sjellin
ndryshime tė mėdha. Po shpiken ilaēe mė tė mira, ndaj tė cilave
mikrobi nuk ka rezistencė. Gjithashtu vazhdon puna pėr prodhimin e
njė vaksine, por ende nuk dihet se kur mund tė realizohet kjo."
Zoti Gates thotė se malaria deri tani ėshtė lėnė thuajse pas dore nė
botėn nė zhvillim. Vetėm Organizata Botėrore tė Shėndetėsisė dhuron
mė shumė fonde sesa Fondacioni Bill dhe Melinda Gates pėr pėrpjekjet
kėrkimore lidhur me vaksinėn kundėr malaries. Gates Do tė vijė njė
ditė kur tė gjithė njerėzit, pavarėsisht se ku kanė lindur, do tė
jetojnė njė jetė tė shėndetshme.
Bill dhe Melinda Gates shpesh kanė bashkėpunuar nė fushata bamirėse
me Bonon, kėngėtarin kryesor tė grupit irlandez tė rokut U-2. Ai
njihet jo vetėm si muzikant, por edhe si veprimtar i angazhuar
energjikisht nė fushatėn pėr faljen e borxheve tė Botės sė Tretė.
Nė
vitin 2005 ai ishte kandidat pėr Ēmimin Nobel tė Paqes dhe flitej se
ishte njė ndėr konkurentėt e mundshėm pėr tė drejtuar Bankėn
Botėrore. Nė veprimtarinė e tij bamirėse kėtė vit pėrfshihet fushata
click e cila pėrmes shumė figurave tė njohura pėrpiqej tė
theksonte ndikimin e varfėrisė nė botėn nė zhvillim. Ēdo klik
simbolizonte vdekjen e njė fėmije nė vende tė varfra. Nė botė ēdo
tre sekonda vdes njė fėmijė nga varfėria.
Reklamat ishin pjesė e fushatės qė i parapriu takimit tė nivelit tė
lartė tė Grupit tė Tetėshes nė Skoci, pėrmes sė cilės kėrkohej
angazhimi i publikut pėr tė ushtruar trysni mbi politikanėt nė
mėnyrė qė tė premtonin nė takim fonde pėr tė pakėsuar nė masėn 50
pėr qind ritmet e varfėrisė brenda vitit 2015. "Nuk u kėrkojmė para
njerėzve, vetėm duam qė tė ngrenė zėrin"- ka thene Boni. Kėngėtari
ka thėnė vazhdimisht se varfėria ėshtė kauza qė do t'i japė tonin
shekullit tė 21-tė.
Ky
brez nė kėtė moment dėshiron tė lėrė diēka pas si trashėgimi.
"Pėr ēfarė do tė na kujtojnė pas 50 vjetėsh: pėr internetin, pėr
luftėn kundėr terrorizmit? A ka mundėsi qė ky tė jetė brezi qė i
thotė jo varfėrisė sė panevojshme, varfėrisė ekstreme, vdekjes sė
fėmijėve nga urija nė shekullin e 21-tė? Unė dua tė kujtohem si
pjesė e kėtij brezi."
Pėr
80 vjet revista Time zgjedh Njeriun e Vitit, nė bazė tė ndikimit qė
ka pasur ky apo kėta persona gjatė vitit tė caktuar.
|