|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

 

   
 

Sėmundjet vdekjeprurėse dhe fėmijėt; Ilaēet dhe kostoja e tyre

 
 

 

06 nėntor 2005 /TN 

Zėri i Amerikės (06.12.2005) / Astrit Lulushi, Uashington

Sėmundjet vdekjeprurėse dhe fėmijėt

Ēdo vit nė Shtetet e Bashkuara, rreth 12 mijė e 500 fėmijė diagnostikohen me kancer dhe rreth 2 mijė e 300 vdesin ēdo vit nga kjo sėmundje. Kėta fėmijė, pėr asrye tė moshės janė nėn kujdestarinė e prindėrve, dhe  shpesh nuk pėrfshihen nė procesin e marrjes sė vendimit pėr trajtimin mjekėsor. Por shkencėtarėt thonė se gjatė njė studimit vunė re se edhe pacientėt mė tė rinj  7 vjeēarė e kuptojnė gjendjen e tyre dhe  janė tė aftė vendosin vetė nė situata tė tilla midis jetės dhe vdekjes.

Samantha Weber do tė kishte shumė dėshirė tė luante me shoqet e saj. Ato dalin shetitje me shokė e shoqe dhe kalojnė kohėn duke bėrė biseda tė shumta rreth mesimeve e jetės. Por Samantha ndodhet e shtruar nė spitalin Shėn Jude nė Memfis tė shtetit Tenesi. Samantha trajtohet me kimoterapi. Kanceri i saj ėshtė pėrhapur nga kockat nė mushkėri. Tani nė moshėn 13 vjeēare, Samantha e di se ēfarė e pret. Ky mund tė jetė viti i saj i fundit pranė familjes dhe ēdo ditė jete, ėshtė ditė e fituar. Kjo do tė thotė se Samantha ėshtė e vetėdijėshme se ēfarė po ndodh me tė.

Shumė prindėr e mjekė besojnė se i mbrojnė fėmijėt e sėmurė duke mos i pėrfshirė nė procesin e marrjes sė vendimit rreth mėnyrės sė trajtimit. Por shkencėtarėt thonė se gjatė studimit vunė re se edhe fėmijėt e kuptojnė gjendjen dhe  janė tė aftė tė pėrballojnė marrjen e njė vendimi te vėshtirė.

Pam Hinds ėshtė autore e studimit mes 20 fėmijėve me sėmundje vdekje prurėse tė pashėrueshme. Ajo thotė se nga studimi ata mėsuan se fėmijėt janė nė gjendje tė marrin pjesė nė marrjen e vendimit pėrsa i pėrket terapisė.

Rei dhe Suzi Pearl thonė se djali i tyre, Kristofori, u tregua mjaft i fortė gjatė 6 vjetėve tė luftės me kancerin. Kėtė fotografi ata e bėnė vjet,  nė krishtlindjet e fundit qė Kristofori ishte gjallė.

Ai vdiq qershorin e kaluar dhe ēdo vendim pėr trajtimin e tij e morri vetė, megjithėse ndonjėherė prindėrit nuk ishin dakord. Pėr shembull, prindėrit donin qė ai tė vazhdonte trajtimin me reze, por Kristofori nguli kėmbė qė jo, duke dashur t’i gėzohej ditėve tė fundit tė jetės. “Nė vendime tė tilla duhet pėrfshirė edhe fėmija, pasi ėshtė trupi i tij”, thonė kėta prindėr. Kristofori vendosi qė ditėt e fundit t’i kalonte duke u argėtuar nė vend qė  t’i nėnshtrohej trajtimit me reze. Prindėrit thonė se Kristofori e kishte tė qartė se vdekja po i afrohej, edhe prindėrit e dinin njė gjė tė tillė, prandaj nuk ndėrhynė kur djali i tyre vendosi tė shkėputej nga trajtimi pak javė para vdekjes.

Doktoresha Pam Hinds thotė se gjatė studimit u vu re se kėta fėmijė pa shpresė shėrimi nuk i humbasin shpresat pėr asnjė ēast.  Pėr shembull, Samantha ka pranuar tė marrė njė ilaē eksperimental, megjithės e di se nuk ka shėrim. Ajo thotė se bėn kėtė pėr tė sėmurėt e ardhshėm, ndoshta pėr ta do tė gjindet njė mjet shėrimi.

Mjekja Lisa Anderson, thotė se lufta kundėr sėmundjes ėshtė e ashpėr dhe guximi i kėtyre fėmijėve duket se tregon se sado e vėshtirė, jeta ka vend pėr gėzim dhe ndonjėherė ky gėzim vjen duke bėrė diēka pėr tė ndihmuar tė tjerėt.

Ilaēet dhe kostoja e tyre

Nė raste sėmundjesh, kostoja e ilaēeve ėshtė njė shqetėsim jo i vogėl, veēanėrisht kur disa sėmundje kėrkojnė pėrdorimin e ilaēeve ēdo ditė gjatė gjithė jetės. Kohėt e fundit disa firma tė sigurimeve shėndetėsore kanė filluar tė ofrojnė ilaēe tė ndryshme nė formė tabletash tė cilat pėrmbajnė dyfishin e dozės, por kanė tė njėjtin ēmimim.

Qė kur njoftoi nismėn pėr ndarjen e tabletave pėrgjysėm, kompania e sigurimimeve shėndetėsore United Health ka marrė rreth 3 mijė telefonata nga klientėt e saj qė kėrkojnė paisjen e posaēme pėr ndarjen e tabletave. Nė se shumė pacientė veprojnė kėshtu, ndėrmarrjet farmaceutike parashikohet tė humbasin miliona dollarė. Kėto firma thonė se ndarja apo prerja e tabletės nuk ėshtė e kėshillueshme, por tė tjerėt thonė se duke prerė tabletat pacientėt mund tė kursejnė tė holla.

Shoqata United Health thotė se pacientėt kursejnė tė holla nė varėsi nga ilaēi  duke blerė tableta me doza tė larta dhe duke i ndarė ato sipas nevojės.

Kostoja e ilaēit varet kryesisht nga kohėzgjatja e punės kėrkimore pėr krijimin e tij dhe shumė ilaēe kushtojnė thuasje njėsoj pavarėsisht nga doza.Pėr shembull rreth ilacit Lipitor kundėr kolesterinės, furnizimi pėr njė muaj me tableta Lipitor 20 miligramėshe kushton 99 dollarė; Po aq kushton edhe sasia pėr njė muaj me kėtė lloj ilaēi me tableta 40 miligramėshe. Pra pacientit i intereson tė blejė tableta 40 miligramėshe dhe t’i ndajė ato pėrgjysėm duke siguruar kėshtu ilaēe pėr 2 muaj.

E njėjta gjė ndodh edhe me rreth 15 ilaēe tė tjera qė mund tė ndahen pėrgjysėm, siē janė valtreks, leksapro dhe zoloft. Por jo tė gjitha ilaēet rekomandohet tė ndahen nė dy pjesė, prandaj pacientėt duhet tė kėrkojnė mė parė kėshillėn e farmacistit.


 |  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 


                              Copyright©2000-2005 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.