|
23
nėntor 2005 /TN
Zėri i Amerikės (22.11.2005) -
Njė studim u krye
nga agjencia e Kombeve tė Bashkuara pėr Sidėn dhe nga Organizata
Botėrore e Shėndetėsisė. Ndėrsa disa shifra janė alarmuese, pasi mė
shumė njerėz se kurrė mė parė jetojnė me virusin HIV, pati
gjithashtu zhvillime pozitive nė luftėn kundėr Sidės.
Drejtori Ekzekutiv i agjencisė sė Kombeve tė Bashkuara pėr Sidėn,
Peter Piot, foli nė Nju Delhi tė Indisė, ku u publikua raporti.
Pėr herė tė parė pas njė kohe tė gjatė kemi tė bėjmė me njė mesazh
pozitiv e inkurajues.
Dr.
Piot tha se nė disa vende tė Afrikės nėn-sahariane dhe tė Karaibeve
rritmi i pėrhapjes sė virusit HIV ka pėsuar rėnie.
Megjithatė, po sipas raportit, Afrika nėn-sahariane vazhdon tė jetė
rajoni i goditur mė rėndė nga Sida: 25,8 milion njerėz janė tė
infektuar nga virusi HIV, gati 2 tė tretat e numrit tė pėrgjithshėm
tė botės.
Nė
raport pėrmenden gjithashtu rajone ku epidemia e Sidės po pėrhapet
me shpejtėsi.
Rajoni me pėrhapjen mė tė shpejtė tė Sidės ėshtė Evropa Lindore dhe
Azia qėndrore, vendet e ish Bashkimit Sovjetik, ku numri i njerzve
qė jetojnė me virusin HIV ėshtė shtuar 20 herė nė mė pak se 10 vjet.
20 herė.
Shumė prej infeksioneve tė reja nė kėto zona janė rezultat i
marrėdhėnieve seksuale tė pambrojtura dhe marjes sė drogave me
injeksion. Sipas raportit, nė shkallė botėrore, janė pėrmirėsuar
kurat pėr frenimin e virusit pėr pacientėt me HIV, por Dr. Piot
thotė se pacientė tė tjerė kanė nevojė pėr kėto kura.
Vdekjet nga virusi HIV shkaktohen pėr vetė faktin se jo ēdo njeri,
qė duhet tė kalojė nėpėr kurat pėr parandalimin e avancimit tė
HIV-it, i mer ato.
Rreth 300 mijė vdekje u shmangėn vitin e kaluar si rezultat i
kurave, por nė raport thuhet gjithashtu se vetėm 1 nė 10 afrikanė
dhe 1 nė 7 aziatikė, qė kanė nevojė pėr njė terapi tė tillė, nė fakt
e marin atė. Nė raport thuhet se njė faktor tjetėr qė ka ndikuar nė
rritjen e infeksioneve nga Sida ėshtė se njohuria se si transmetohet
virusi HIV ishte shumė e ulėt, veēanėrisht nė Afrikėn jugore dhe
Azinė jugore.
Mė
shumė se 25 milion njerėz kanė vdekur nga Sida qė kur kjo sėmundje u
zbulua nė vitin 1981, duke e bėrė atė njė prej epidemive mė
shkatėrrimtare nė histori.
|