Vëzhgimet letrate si sfidë për një kritikë letrare

Botime:

Vëzhgimet letrate si sfidë për një kritikë letrare

20 nëntor 2005 /TN

Zef AHMETI

Shefqet Dibrani, <LIBRA DHE MBRESA – venerime letrare>, botoi, “Instituti Shqiptar” në St. Gallen/Zvicër, fq. 672.

Këto dite doli nga shtypi libri „Libra dhe mbresa“ i autorit kosovar Sh.Dibrani i cili jeton dhe vepron në Kantonin St. Gallen të Zvicrës. Libri është botuar nga “Instituti Shqiptar”, kurse është shtypur në Shtypshkronjën “Dukagjini” në Pejë. Siç potencohet edhe në nëntitullin e librit, ai është me venerime-vëzhgime letrare, duke sublimuar përpjekjet e autorit edhe në fushën e kritikës letrare.

Libri është strukturuar në formë recensionesh duke përmbledhur një numër të madh librash nga autor të ndryshëm, ndërsa më të privilegjuar janë autorët nga diaspora, veçmas ata që jetojnë në Zvicër. Libri është konceptuar në tre pjesë:

Në pjesën e parë ai ka shtjelluar 101 libra, duke përfshirë kompletin prej 8 vëllimesh të prof.Aganit, 6 ese për poezi të caktuara dhe një shënim për një dramatizim poetik të përmbledhura në 103 shkrime të veçanta. Shkrimet shoqërohen edhe me ballinën e librave të trajtuar si dhe shënimet biografike për autorët e tyre.

Pjesa e dytë e emëruar „Revista dhe Gazeta“ përmban njëmbëdhjetë shënime për revista dhe gazeta që kryesisht janë rezultat i diasporës, ndërsa pjesa e tretë e ndarë si „Vitrina e librit“, Sh. Dibrani ka dhënë shënime informative edhe për 19 vepra të tjera të cilat janë të botuara në mërgim.

Libri me kritikë letrare „LIBRA DHE MBRESA“ i Shefqet Dibranit përveç vlerës letrare ka edhe vlerën leksikologjike, pra ai jep të dhëna për autorë e krijues të ndryshëm shqiptarë që veprojnë jashtë vendlindjes. Por duke mos i përjashtuar edhe disa autor nga vendlindja, sikur i ka dhënë peshë më profesionale njohjeve të tija në fushën e kritikës letrare duke e artikuluar zërin e tij prej një kritiku të pasionuar dhe ligjëruesi të zellshëm si një njohje e thellë profesionale.

Venerimet, përkatësisht vëzhgimet letrare të Dibranit, janë përmbledhur në një libër voluminozë prej 672 faqesh duke e bërë atë njërin nga autorët më serioz në diasporën shqiptare në Zvicër dhe më larg. I lindur më 1960 në fshatin Gërdofc të Podujevës, Sh.Dibrani ka të mbaruar Shkollën e Lartë Pedagogjike në Gjakovë për biologji – kimi, kurse nga viti 1984 jeton në Zvicër.

Autori njihet edhe më parë tek lexuesi shqiptarë me veprat poetike, por zëri i tij u shqua sidomos me analizat që i bënë dhe i ka bërë në media të ndryshme të shkruara dhe ato elektronike duke ia dal të bëhet i veçantë dhe me këtë edhe anëtar i Lidhjes së Gazetarëve të Kosovës (1998), anëtar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Shkrimtareve në Zvicër 2001, (tash Lidhja e Autorëve dhe Autoreve AdS 2003).

Anëtar i Shoqatës Ndërkombëtare Kulturore “International Kulturbrücken”, Zürich/Zvicër 2002 etj. Me gjithë angazhimet e ditës për ta nxjerrë jetën që e preokupojnë një emigrant, ai i ka sfiduar me sukses të gjitha vështirësitë, prapështitë dhe përbuzjet që i kanë ardhur qoftë këtu në perëndim apo edhe injorimet në vendlindje, duke realizuar një vepër kapitale dhe mjaftë të rrallë që mund ta bëjë një autor, posaçërisht kur është i mërguar.

Sh. Dibrani, përveç poezisë dhe kritikës letrare merret edhe me gazetari. Ka shkruar dhe bashkëpunuar me shumicën e shtypit shqiptarë që botohet në Kosovë, Shqipëri dhe mërgim. Që prej një viti shkruan rregullisht analiza politike për çështje të Ballkanit, përkatësisht për zhvillimet politike në Kosovë, për gazetën “Illyria” në New York.

Poezia e tij është përkthyer në gjermanisht, italisht, frëngjisht, turqisht, rumanisht dhe sllovakisht, dhe është prezantuar në këto antologji dhe libra: “Pema e ëndrrave – L’albero dei sogni”, Bari - Itali 1995, “Poezia e Kosovës – Poesia dal Kosovo” – Nardo - Itali 1999, “Një alfabet i poezisë shqipe - Un alfabet al poeziei albaneze“, Bukuresht - Rumani 2003, ”Fremde Heimat” – Zürich - Zvicër 2003, “Hapa nëpër natë”, MNL “Ditët e Naimit” - Tetovë 2003, “Ana tjetër e pasqyrës” – intervista, Dallas USA 2003. Po ashtu Sh.Dibrani ka botuar gjer më tash edhe këto libra me poezi: “Larg pikon hëna” Tiranë 1994, kurse në Prishtinë: “Pse e urrejë Kadarenë dhe poezi të tjera”, 1996, “Qershia e pikëlluar”, 1997, (vjersha për fëmijë), “Ditar mërgimi”, 1998 dhe librin “Strehët e gjakut” në vitin 2000.

Këto ditë Shtëpia Botuese “Faik Konica” në Prishtinë e nxori edhe pjesën e parë të librit me ese dhe trajtesa politike “Zhgënjimi Ballkanik”.