Statusi i Kosovës në sytë e një analisti austraik

18 nëntor 2005 /TN

Skënder GASHI - Vjenë (Austri)

Në numrin 6 / 2005 të revistës Österreichische Militärische Zeitschrift, që doli nga shtypi para një jave, është botuar një punim i gjatë i autorit Rastislav Bachora. [Autori është i lindur në Bratisllavë. Ka studiuar shkencat politike, histori dhe sllavistikë; studimet e specializimit në fushën e terrorizmit dhe të krimit të organizuar i ka bërë në Beograd.

Ka poste prej funksioni në revstën nga e cila u nxorr kjo pjesë e punmit të tij, në Institutin për politikë të sigurisë dhe në Institutin Gjuhësor të armatës austriake.] Punimi është titulluar „Serbia e Mali i Zi - Korniza kushtetuse- juridike dhe realpolitike e sigurisë“. Më poshtë po e sjellim tekstin integral të shqipëruar të pjesës së këtij punimi nga nënkapitulli Çështje juridike të sovranitetit -pjesë që ka të bëjë me Kosovën. Në dy pasuset e gjata të këtij kapitulli autori sqaron se:

Tërësia territoriale dhe sovraniteti i bashkësisë shtetërore kushtëzohet nga dy rrafshe të administrimit: nga njëra anë nga çështja ende e hapur e statusit ndërkombëtar të Kosovës dhe, nga ana tjetër, nga aspiratat për pavarësi të elitës malazeze.

Kosova është de jure pjesë integrale e Serbisë mirëpo, që nga nënshkrimi i Marrëveshjes Ushtarake - Teknike me NATO -n më 9 qershor 1999 - marrëveshje që e përmbylli luftën për Kosovën - Kosova është një protektorat ndërkombëtar nën administrimin e OKB -ës. Rezoluta 1244 e KS të OKB ës. e 10 qershorit 1999 ia garanton Serbisë, ç’është e drejta, paprekshmërinë territoriale e bashkë me këtë edhe përkatësinë e Kosovës Serbisë. Mirëpo, pasojë e drejtpërdrejtë e luftës dhe e intervenimit të NATO -s është rrethana që Beogradi tanimë i ka humbur të gjitha llojet e sovranitetit mbi Krahinën.

Duke qenë se Kosova e banuar nga rrreth 2 milionë shqiparë (90% shqiptarë, ndërsa pjesën tjetër e përbëjnë në rend të parë pakica serbe dhe të tjerat) teorikisht mund t’i plotësojë, sipas të drejtës ndërkombëtare, atributet më të rëndësishme për shtetformim (Popullin, Territorin, Administratën), pavarësia e Kosovës në një të ardhme të afërt nuk përjashtohet.

Elita shtetërore serbe po përpiqet, ta merr mendja, ta pengojë këtë. Se kundër sovranitetit shtetëror të Kosovës janë edhe elitat e orientuara hapur proeuropiane, u pa me rastin e vizitës së presidentit të Serbisë Boris Tadić në Kosovë më 12 - 13 shkurt 2005. Me rastin e vizitës së parë të një kreu shtetëror serb në Krahinë që nga viti 1999, Tadić tha se për të është e papranueshme një Kosovë e pavarur dhe e ritheksoi edhe një herë integritetin territorial të Serbisë.

Çështja e hapur e statusit të Kosovës dhe konfliktet e interesit të lidhura me të paraqesin aktualisht sfidat më të mëdha politike e të sigurisë për BE -në. Bartësit e vendimmarrjes të bashkësisë ndërkombëtare paralajmëruan, pas ngjarjeve të përgjakshme të 17 marsit 2004 të ekstremistëve shqiptarë, që në vitin 2005 të merret një vendim (i përkohshëm) për zgjidhjen e çështjes së statusit të Kosovës.

Që atëherë kreu i Beogradit po përpiqet hapur që përmes kanalesh zyrtare e jozyrtare diplomatike të ndikojnë tek vendimmarrësit në BE e në mënyrë të veçantë në Washington. Vështruar në aspektin realpolitik vendimi mbi të ardhmen e Kosovës do të merret, pas gjithë gjasësh, në Washington. Së këndejmi proceset vendimmarrëse në Shtëpinë e Bardhë dhe në Kongresin e SHBA -ve konsiderohen të një rëndësie të veçantë.

Përfaqësues të ndryshëm serbë kanë lidhje të mira me kongresmenë republikanë; në fushatën zgjedhore të SHBA -ve serbët që jetojnë në SHBA e përkrahën kandidatin republikan George Bush. Pas fitores së përsëdytshme të Bush -it në zgjedhjet presidenciale të 2 nëntorit 2004 në Serbi lëshuan shtat shpresat se në Ballkanin Perëndimor nuk do të ndodhin kurrfarë ndryshimesh të kufinjve.

Derisa demokrati John Kerry gjatë fushatës paralajmëronte se do t'i përkushtohej energjikisht problematikës së Ballkanit Perëndimor, për Bush -in në qendër të vëmendjes është edhe sot e gjithë ditën luftimi i terrorizmit global dhe Rregullimi i Ri në Lindjen e Afërme. Së këndejmi, sipas pikëpamjeve të ekspertëve, një ndryshim i kufinjve në jug të Serbisë gjatë mandatit të dytë presidencial të Bush –it, sadoqë nuk mund të përjashtohet është, megjithatë, i vështirë për t'u besuar.“