|
28 shtator 2005 /TN
Zėri i Amerikės (27.10.2005)
Intervistoi: Laura Konda
Gjatė vizitės sė tij nė Bruksel, Ministri i Jashtėm i Shqipėrisė
Besnik Mustafaj bisedoi me udhėheqėsit e Bashkimit Evropian, ku mes
tė tjerash diskutoi edhe pėr Kosovėn. Me kėtė rast, Zėri i Amerikės
i mori njė intervistė tė drejtpėrdrejtė nga Brukseli ministrit
Mustafaj:
Zėri i Amerikės:
Zoti Mustafaj, Tirana po lėkundet shpesh nė pėrkufizimin pėr
statusin e ardhshėm tė Kosovės, mes pavarėsisė dhe termit pavarėsi
e kushtėzuar. Pse diplomacia shqiptare kėmbėngul nė pėrdorimin e
kėtij pėrkufizimi?
Besnik
Mustafaj:
Sė pari dua tė sqaroj pėr teleshikuesit tuaj se Tirana nuk lėkundet,
nuk ėshtė lėkundur dhe nuk do tė lėkundet aspak nė pėrcaktimin e
pavarėsisė.
Pavarėsia ėshtė e palėkundshme. Modalitetet e realizimit tė kėsaj
pavarėsie janė modalitete qė ne i kemi konkluduar nė pėrputhje edhe
me faktorėt ndėrkombėtarė, me ata qė do tė vendosin pėr tė ardhmen e
Kosovės dhe qė pėr ne shprehin atė shqetėsim thelbėsor qė kemi ne,
qė tė fillohen negociatat dhe tė konkludohen negociata me
pėrcaktimin e pakthyeshėm prapa tė pavarėsisė.
Pra, nė tė gjithė elementėt e tjerė, janė elemente modalitetesh dhe
elemente shoqėrimi tė kėsaj pavarėsie dhe qė nuk cėnojnė thelbin.
Ēdo tentativė pėr ta devijuar prononcimin tonė nė shėrbim tė
pavarėsisė, nė fakt ėshtė ose keqkuptim, ose nga njerėz qė nuk
njohin eksperiencėn historike.
Mjafton tė shohėsh ekperiencėn e Austrisė, pėr shembull, e cila
ėshtė ndėrtuar mbi bazėn e kėtij koncepti pas Luftės sė Dytė
Botėrore, pėr tė kuptuar se ky(lexo: koncept) ēon drejt dinjitetit,
drejt pavarėsisė, drejt integirmi, drejt sovranitetit tė plotė. Nuk
ka asnjė lėkundje nė kėtė mes.
Zėri i Amerikės:
Gjatė kėtyre ditėve ju keni patur takime me pėrfqaqėsues tė lartė tė
Bashkimit Evropian dhe tė NATO-s, ku me siguri keni folur edhe pėr
Kosovėn. Si mund tė ndihmojė Shqipėria nė procesin e bisedimeve?
Bensik
Mustafaj:
Shqipėria ėshtė e vendosur qė nė kėtė proces tė luajė njė rol tė
profilit tė lartė, tė jetė prezente nė tė gjitha debatet qė bėn
komuniteti ndėrkombėtar. Shqipėria nuk mund tė jetė aktor nė tryezėn
e negociatave pėr arsye qė dihen, por do tė jetė aktive nė tė gjithė
porcesin. Ky ėshtė pėrcaktimi ynė.
Fakti qė unė si Minsitėr i Jashtėm i Shqipėrisė isha nė Bruksel
pikėrisht ditėn qė u mblodh Kėshilli i Sigurimit, nuk ėshtė njė
koinēidencė e rastit, por ėshtė shprehje e njė akordimi tė plotė qė
kemi ne dhe njė roli qė ne po e marrim edhe nė pėrputhje me
angazhimet qė ne kemi para faktorėve tė rėndėsishėm, siē janė
Bashkimi Evropian dhe NATO dhe gjithėshka nėnkuptojnė kėto
organizata tė mėdha pėr Kosovėn dhe pėr rajonin nė pėrgjithėsi.
Ne
do tė intensifikojmė bashkėpunimin me qeverinė dhe insitucionet e
tjera tė Kosovės nė kėtė periudhė, do tė intensifikojmė kontaktet
tona me ndėrkombėtarėt nė kėtė periudhė, jemi gati tė intensifikojmė
bashkėpunimin tonė me Beogradin nė kėtė periudhė; sepse unė jam i
bindur se nuk ėshtė e drejtė qė marrėdhėniet midis Tiranės dhe
Beogradit tė pėrcaktohen nga njė vend i tretė, siē ėshtė Kosova.
Ne
jemi dy vende qė kemi nevojė tė bashkėpunojmė dhe rajoni ka nevojė
pėr bashkėpunimin tonė. Pra, i kemi tė gjitha pistat e hapura. Ne do
tė pėrpiqemi tė bėjmė njė politikė dhe njė diplomaci pa komplekse,
nė shėrbim tė atyre pikėsynimeve qė kemi ne edhe pėr tė ndihmuar nė
zgjidhjen e statusit tė Kosovės, edhe pėr tė ndihmuar nė paqen dhe
stabilitetin nė rajon.
Zėri i Amerikės:
Zoti Mustafaj, praktikisht mbyllja e bisedimeve me Bashkimin
Evropian ėshtė tashmė njė proces qė po shkon drejt fundit.
Megjithatė, Komisioni Evropian ka kėrkuar shpjegime pėr disa nga
masat dhe ndryshimet qė ka bėrė qeveria juaj. Sa e prirur ėshtė
qeveria qė tua pėrshtasė ndėrhyrjet e saj kėrkesave tė Bashkimit
Evropian?
Besnik
Mustafaj:
Unė takova zyrtarė shumė tė lartė tė Bashkimit Evropian, si Solanėn,
apo zyrtarė shumė tė lartė tė Komisionit Evropian, siē ishte rasti i
komisionerit Olli Rhen. Pra, unė ju siguroj ju pėr gjė: qė jo vetėm
programi i deklaruar i qeverisė sonė, por edhe reformat e filluara
nė Tiranė, kanė mirėkuptim tė plotė edhe mbėshtetje tė plotė nga
kėto struktura tė rėndėsishme; dhe Bashkimi Evropian nuk pėrdor ndaj
Shqipėrisė standarte tė tjera, veē atyre parimore qė kanė tė bėjnė
me pėrmirėsimin e situatės nė Shqipėri; dhe vullneti ynė pėrputhet
me standartet qė ka Brukseli.
Pra, nuk ka asnjė vend pėr keqkuptim, nuk ka asnjė hapėsirė pėr
kundėrthėnie midis njėri-tjetrit. Deri tani, unė e pohoj me kėnaqėsi
tė veēantė pėrpara jush dhe pėrpara teleshikuesve tuaj se jemi nė tė
njėtjėn gjatėsi vale me Bashkimin Evropian.
|