|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Absurdi i vazhdimit të grevës në arsim

20 tetor 2005 /TN / Marrë nga QIK - Opinione
 
Shkruan: Sabit Rrustemi

Greva e punëtorëve të arsimit, të të gjitha niveleve, pavarësisht përfshirjes apo përqindjes së saj, po e rrumbullakëson edhe javën e tretë të tetorit. Patën apo së patën të drejtë indikalistët e SBASHKU-t, tashmë kjo grevë është bërë edhe shqetësuese për opinionin dhe publikun kosovar e mbi të gjitha, për përgjegjësit e arsimit, prindërit dhe fëmijët.

 

Se sa po e ndjejnë këtë shqetësim qeveritarët dhe veçmas udhëheqësit e arsimit në nivel ministrie, zyreje regjionale apo edhe drejtori (teknike) komunale, po shihet jo vetëm nga mosgjetja e një zgjidhje po edhe angazhimi i duhur dhe parimor për ta gjetur atë zgjidhje. Njësoj siç po shihet dhe papërgjegjësia e SBASHK- ut në kryeneqësinë për vazhdimin e saj.

 

Po ta venerojmë radhazi apo shkallë pas shkalle çështjen e kësaj greve e cila pas kryetemës së statusit të Kosovës, gradualisht po bëhet ndër temat numër një, jo vetëm nga kokëfortësia e pakuptimtë e krerëve sindikalistë të arsimit po, edhe nga mosgatishmëria e vetë drejtuesve të arsimit apo thënë edhe nga injorimi i saj që nga momenti i paralajmërimit se do të hyhet në grevë. Thënë më drejtë, nga mungesa e autoritetit për ta parandaluar një furtunë të paralajmëruar.

Pakënaqsia ishte e arsyeshme po jo edhe greva

Jo vetëm këtë vit shkollor, por edhe viteve tjera në Kosovën e pasluftës e, edhe në ate të paraluftës, pozita materiale e punëtorëve të arsimit ka qenë evidente nga shkaku i pamundësive më të mëdha financiare. Njësoj siç kanë qenë evidente edhe kërkesat për përmirësimin e kësaj pozite e cila jo vetëm që nuk i ka bë nder arsimit por as shoqërisë kosovare.

 

Ama, edhe arsimi, si edhe segmente tjera të kësaj shoqërie, ka qenë pjesë e pandashshme e një fati të përbashkët po edhe të një fronti të përbashkët të cilin është dashur për ta shpënë përpara pavarësisht kushteve materiale. Nevojat kombëtare përherë kanë dominuar mbi nevojat financiare dhe, gjërat kanë çaluar ngapak po, janë zhvilluar mëtutje. Madje edhe arsimi.

 

E kemi të qartë , por si duket jo të gjithë, se si e kemi mbajtur arsimin veçanërisht para lufte dhe pse. Dhe, gjithashtu kush sa u angazhua dhe si u angazhua për jetësimin e një pjese të Republikës së Kosovës edhe përmes shtyllës së arsimit . Është një fjali të cilën jo rrallë e kam shkruar e thënë edhe vetë jo vetëm nëpër gazeta po edhe tubime publike dhe, nuk e mohoj. Ishte jetësim i shtetësisë së Kosovës siç ka mbetur edhe tash, për bërjen e Kosovës shtet sovran dhe të pavarur, duke qenë prijatar pikërisht flamurtarët e arsimit, mësuesit tanë, po, jo përmes grevave.

 

Po, përmes angazhimit duke i përgatitur brezat e rinj të shtetit të Kosovës.Tash, këto ditë, dhe jo vetëm këto ditë, po edhe vitin e kaluar, edhe vitin e parakaluar i kam dëgjuar, madje është thënë edhe botërisht se ishin arsimtarët ata që e mbajtën peshën më të rëndë të bërjes së kësaj shtetësie në periudhën e paraluftës dhe tash, duhet të shpërblehen edhe për këtë.

 

Kjo është njëra nga ato fjalitë që më ka prekur dhe irituar më së shumti, jo pse arsimtarët nuk meritojnë shpërblim edhe për atë angazhim po pse e përmendin aq dendur dhe, para sakrificave edhe më të mëdha , madje edhe me jetë dhe, ende nuk kanë marrë shpërblimin e merituar dhe, nuk janë futur në grevë pasuesit e tyre, familjarët e përvuajtur, sepse për ta dhe për pjesën dërmuese të këtij populli shpërblimi më i madh vazhdon të mbtetet bërja e shtetësisë së Kosovës, sidomos tani kur është në stazën e fundit të finales.

 

Sepse, e them pa drojë dhe pa përpjekjen për ta rënduar dikë e, aq më pak mësuesit, qoftë ata të cilët janë në grevë, qoftë ata të cilët iu kthyen arsyes dhe po punojnë, nuk ishin vetëm ata që u përpoqën dhe sakrifikuan më së shumti për ta mbajtur edhe segmentin e arsimit në Kosovë. As atëherë e, as tash.

 

Po, sidomos atëherë.Le ta kthejnë pak storien mbrapa edhe këta që po e quajnë sot veten si krerët e kësaj sindikate me një firmë shumë simpatike SBASHKU se ishte edhe një armatë e tërë e aktivistëve që nga niveli i lagjes apo rrugës deri te kreu i asaj kohe që quhej LASH po dhe institucioneve qendrore të Kosovës në atë paralelizmin e shprehur me vite, se nuk kishin kursyer asgjë për ta mbajtur në këmbë ashtu si ditën e si mundën arsimin shqip.

 

Bile, dua ta përkujtoj edhe këtë se, të gjithë këta aktivistë nëpër të gjitha pjesët e Kosovës që mblidhnin ndihma për ta mbajtur arsimin, përkatësisht për të i paguar arsimtarët, për vete nuk merrnin as paga, as kompensime e, as honorare po, dajak e burg nga pushtetmbajtësit serbë. A nuk e paskan pas pozitën e vështirë ata aktivistë të asaj kohe edhe atëherë. Apo, iu paska përmirësuar kjo pozitë materiale edhe tash? Jo, shumicës dërmuese të tyre, jo.

 

E them pa luhatje, jo. Dhe, ata as sot nuk po futen në grevë pavarësisht se partia e tyre e djeshme apo ajo e ndërkohshmja ose e tashmja nuk ua gjeti ndonjë vend pune. Ka raste që edhe janë punësuar, s’ do mend, por shumica e atyre që me drojën se po i zë policia serbe trokitnin në dyert e shqiptarëve dhe, herë i merrnin e më pak nuk i merrnin nga dy-tri marka, sot ende janë të papunë dhe në pozitë të vështirë materiale.

 

E përmenda këtë storie, si rikujtesë për të gjithë këta punëtorë arsimi që, punuan edhe para lufte dhe, që njëherë sëpaku edhe përmes SBASHKUT që po di të i organizojë për bojkot e ndërprerje mësimi, sëpaku njëherë së u kujtuan të i falënderojnë publikisht. Jo, unë ende nuk e kam dëgjuar atë falënderim. Inshalla është bërë, ndonjëherë. A, sot, disa nga grevistët militantë të sindikalistëve krekosen ne kemi punuar edhe pa pare.

Bash do të i pyesja, kur? Se, këtu kam qenë dhe i kam përcjellur këto ecuri.

Vetëm në një fazë dy-tre mujore derisa është organizuar çështja e vetëfinancimit e më pas institucionalizimi i këtij financimi përmes Këshillit të atëhershëm Qendror për Financim, përkatësisht Qeverisë së Përkohshme të Kosovës në ekzil.Po, ajo ka qenë periudhë e shkurtër.

Megjithatë, kam konsideratë dhe i respektoj ende gjitha ata arsimtarë , edhe për atë periudhë.

 

Po, mos të na qesin hi syve se, kur ju vonoheshin ngapak apo më vonë kur ranë trendet e tre për qindëshit sepse dolën edhe do fonde tjera e, edhe do nevoja tjera që u rrumbullakësuan me luftën çlirimtare, na i hanin veshët e së duroheshin duke thënë, ku janë parat, pse po na vonohen
pagat? Vetë kam qenë dëshmitar, i kam dëgjuar.

 

Edhe sot i përmendin 12- 13 rroga që nuk ua paska paguar Bukoshi. Pa dashur ta mbrojë këtë njeri, sepse nuk e kam mbrojtur edhe atë kohë për iks arsye, madje i kam thënë edhe atë kohë publikisht, ato mungesa të pagave ishin rezultat i mospërgjigjes së vetë qytetarëve apo i destinimit të mjeteve për nevoja edhe më të mëdha. Pa i përjashtuar edhe keqpërdorimet e mundshme apo destinimet e gabuara. Vetëm në komunën time, që edhe atëherë si edhe tash hynte ndër komunat më rentabile në përmbushjen e këtij obligimi, qytetarët patën ngelur borxh afro dy milion marka.

 

Tamam sa shuma e 12-13 rrogave për mësimdhënësit e kësaj komune. Apo katundi im, diku afro dy qind mijë marka. Këto shënime për fat janë ruajtur apo gjetur më vonë dhe, këtu nuk kemi çka kontestojmë. Po, i përmenda me qëllim që punëtorët e arsimit le ta dijnë edhe tash se, as atëherë nuk ishin vetëm. Bile, përpos pagave ua siguronim edhe do kushte tjera, madje edhe kujdestaronim për rreth shkollave apo shtëpive shkolla. Sikur që, po përkujdesemi edhe tash dhe , dikush zëshëm e dikush heshtur po solidarizohet me kërkesat e tyre po, shumica jo edhe me grevën e tyre që, përkthyer drejtë, nuk është grevë por bojkot.

 

Tash, çka ndodhë ? Një kërkesë, kushtimisht e drejtë e përmirësimit të kësaj pozite materiale që duhesh shoqëruar edhe me përgjegjësi profesionale (që realisht nuk është shprehur dhe nuk po shprehet në masën e duhur) dhe angazhim adekuat në vendin e punës, devalvohet nga kjo grevë e cila nuk e kishte as rendin, as vendin e as momentin. Sepse, Kosova në këtë kohë ka prioritet më të madh, jo vetëm kah duhesh orientuar vëmendjen dhe angazhimin por, edhe anën financiare. Nëse ka mjete buxheti i Kosovës, qofshin ato tepricë apo rezervë, ose mjete për ndonjë projekt që nuk është më kapital se statusi final i Kosovës, do duhesh orientuar pikërisht në këtë drejtim.

 

Vend ku, sikur ndërgjegjësimi të ish në nivelin e duhur dhe sikur këtë ta bënin në rend të parë ATA që janë sot në krye të Kosovës, nëpër të gjitha nivelete, do duhej lënë secili nga një pagë për statusin, si pak më herët kur u bë një gjë e tillë për lirinë dhe pavarësinë e Kosovës apo luftën çlrimitare të Kosovës. Pavarësisht a u keqpërdorën apo u përdorën si duhet ato mjete apo a u bënë publike destinimet e tyre ose mbetjet.

 

Tash nuk kemi kohë dhe leverdi për të u kthyer mbrapa (sëpaku në këtë kohë) dhe për të i kërkuar ato llogari që së u dhanë, sikur që nuk ishte koha as u desh të hyjnë ngë greva dhe ta shpërqëndrojnë vëmendjen e publikut kah pozita e rëndë e arsimtarëve në kohën kur është dashur dhe duhesh përqëndruar të gjitha potencialet kah statusi final i Kosovës. Sepse në këto dy mijë e sa vjet, Kosova as ka pasur as ka ndonjë projekt më madhor.

Shpjegimet që nuk u dhanë

Krerët e SBASHKUT, veçmas pas 6 tetorit 2005 kur nuk e pranuan marrëveshjen e arritur mes qeverisë dhe BSPK_së pjesë e së cilës edhe ishin dhe u ndanë njëanshmërisht si edhe më herët, vazhdimisht e potencojnë mungesën e kontakteve me qeverinë dhe presin që ata të ju shkojnë. Edhe duke i akuzuar se së po ua vënë veshin. Po, mirë, a nuk ishin edhe këta pjesë e asaj Marrëveshje?

 

A nuk i përfaqësoi edhe këta BSPK-ja dhe Këshilli Grevist?A nuk u dedikuan edhe ato mjete
shtesë ( bëhet fjalë për plus dy milion e sa euro vetëm për arsimin? Përse tash hapin front edhe me BSPK-në? A vetëm pse ishte më e arsyeshme në korent me situatën dhe prioritetet e Kosovës së sotshme? Apo, rishtas kërkojnë të rifaktorizohen si SBASHK sepse askush si kjo organizatë sindikale nuk po i përfaqësoka si duhet?

 

Mendoj dhe jam i bindur se, pikërisht nga kjo datë e këndej zë e politizohet greva dhe kërkesa shumë e arsyeshme e arsimtarëve: urdhëroni, zbatone ate për të cilën jemi marrë vesh.Ate të cilën e kemi nënshkruar. Ka fakte të mjaftueshme për këtë që po e them po, nuk po i prezantoj kësaj radhe. Dhe, pikërisht tek kjo ka munguar shpjegimi, sidomos nga ana e qeverisë, çka u nënshkrua dhe shtua si pjesë e Marrëveshjes së mëhershme dhe për kë u dedikuan ato mjete dhe si do të realizohen.

 

Për këtë gjë është fajtore qeveria e, veçmas Ministria e Arsimit e cila duke i tumir në heshtje kërkesat e arsimtarëve nuk ka qenë e denjë për të u ballafaquar me kohë me ta dhe për të ua dhënë shpjegimet e duhura. Pas 6 tetorit ajo është dashur të jetë në çdo moment nëpër shkolla dhe të i prezentojë argumentet e veta, edhe për moszbatimin e deritashëm të asaj që është nënshkruar e po kërkohet, e, edhe për shtesën e re në këtë Marrëveshje.

 

Për të u qartësuar më tepër sërish duhesh kthyer skorien mbrapa, në grevën e para dy viteve. Edhe atë kohë, u zhvillua një grevë dyjavore, po i them edhe asaj grevë, anise ishte si tash, bojkot i punës . Kush me kë e bëri atë Marrëveshje dhe për ç’arsye? A u llogaritë me kohë kostoja e asaj Marrëveshjeje dhe me kë? Përse nuk u zbatua kur ishte diçka që ishte nëshkruar para dy vitesh. Do të thotë jo nga marrja e mandatit të kësaj qeverie .

Thënë thjeshtë, ajo Marrëveshje ishte vetëm edhe një problem më shumë i trashëguar prej asaj qeverie. Bashkë me çështjen e nivelizimit të pagave, i cili gjithashtu ishte premtuar që nga ajo kohë.Për të qenë edhe më i qartë, ajo Marrëveshje që u arrit si thuhet një minut para orës 12:00 u arrit sikur të kish qenë e akorduar.

 

Pritej vetëm kur kryeministri i atëhershëm do të shkonte te kryetari i atëhershëm i sindikatës dhe të i thoshte: ja , erdha pa ministrin e arsimit sepse ju nuk po e doni dhe unë, meqë nuk po mund ta heq prej qeverie nuk e solla para jush që mos të ju iritoj dhe, të mos bëhet pengesë në përmbushjen e kërkesave të juaja. Madje nuk e mora as ministrin tjetër, atë të financave se, edhe ai është i njëjtës parti. Dhe, Marrëveshja u nënshkrua.

 

Arsimtarët iu kthyen punës e, pak kush pyeti atë kohë e, edhe më pak tash se, pse u bë ky anashkalim apo pse nuk u llogarit kostoja e asaj Marrëveshje? Përgjigjja edhe tash është shumë e dukshme. Iu desh kryeministrit për marketing politik, atë kohë. Iu desh edhe për fuqizim si të mbrendshëm ashtu edhe ndërkombëtar, për të mund dikush të rrah gjoks se, ky është ai që di dhe mundet për të i neutralizuar edhe situatat më të ndjeshme se një grevë arsimi. Për fat, një gjë e tillë u pa edhe më vonë, gjatë trazirave të marsit, kur edhe atëherë duhesh mbuluar kryeminstrin për gafet e tija që kishte bërë në dy paraqitje ndërkombëtare e, veçanërisht në Londër.

Madje, me këto akrobacione politike u manipulua edhe një pjesë e madhe e opinionit si brenda si jashtë e, veçanërisht mas- media. Mbase edhe nga shkaku i iritmimit që kishin mbjellur në raport me ministrin e atëhershëm të arsimit. Pastaj, pavarësisht sjelljes devijante të sindikalistëve të arsimit sidomos pas 6 tetorit 2005, asnjëherë nga ana e qeverisë nuk u shpjegua pse ka dështuar edhe herën e parë po edhe herën e dytë ( në përkpjekjen e këtyre të fundit) çështja e nivelizimit të pagave. Ka pasur deklarata për këtë por jo shpjegim të duhur dhe profesional.

Ose, pse nuk ka nivelizim të mirëfilltë mes tri segmenteve që janë përafërsisht nën të njejtën masë financiare. Arsimi, shëndetësia dhe administrata publike fare pak dallim kanë në paga. Natyrisht , duke i përjashtuar postet politike që realisht nuk hyjnë në kuadër të administratës .Ose, pse nuk mund të përfshihen në nivelizim punëtorët e KEK-ut, PTK-së, Doganave, Aeroportit, Administratës Tatimore, AKM-së dhe ndërmarrjeve tjera publike. Edhe këtu ka pasur vend për qartësim dhe bashkëbisedim jo vetëm me sindikalistët por edhe me tërë punëtorët e arsimit dhe punëtorët e sektoreve tjera që nuk u futën në grevë.

 

Zjarri nuk shuhet me benzene

Gjatë tërë këtyre tri javëve, njësoj siç nuk ishin të arsyeshme këto veprime bojkotuese të SBASHK-ut, nuk ishin në nivelin e arsyes së shëndosh dhe veprimit të drejtë as zyrtarët e qeverisë , përkatësisht Ministrisë së Arsimit. Dhe, mund të afrohen fakte. Lëshimi i lehtë dhe i papeshuar i deklaratve publike për çështje kaq të ndjeshme , është i pafalshëm. Pritja e Ministrisë nga ndonjë qëndrim i Qeverisë, kur vetë është pjesë e saj apo, pritja se, bëjnë greve dy- tri ditë dhe ndalen apo i përfillin apelet e krerëve institucional, është gjithashtu një vlerësim i pamenduar sa duhet.

 

Pastaj, nuk bashkëbisedohet vetëm me drejtorë komunal apo edhe drejtorë shkollash sepse kështu lë të nënkuptohet se edhe ata janë në grevë që unë po i them bojkot apo, qëndrojnë prapa tyre.Drejtorët e këtyre niveleve nuk e kanë shpallur këtë grevë dhe nuk kanë nevojë për qortime. Po, kanë nevojë për udhëzime dhe detyra shtesë. Sidomos në vlerësimin e punës së arsimtarëve dhe në krijimin e disciplinës në punë. Ne po harrojmë se arsimi fillor sëpaku, është obligim për të gjithë. Po kush të ua japë këto detyra, udhëzime?. Zyrat Regjional të Arsimit? Jo. Pikërisht këto Zyra janë dështimi më i madh në tërë këtë rrëmujë të krijuar në arsimin kosovar po, edhe investimi më i madh për një anarki të tillë.

 

E. edhe për këtë grevë. Në rend të parë , për mungesë autoriteti dhe po nisem nga komuna ime. Pastaj për mungesë azhuriteti, sinqeriteti po, edhe për mosvënie të një raporti të drejt dhe si duhet me drejtoritë komunale. Sepse janë paraqitur dhe pritur si organe mbikqyrëse të këtyre drejtorive e, nuk kanë vepruar bashkarisht në zgjidhjen e shumë problemeve në arsim.

 

Përkundrazi, prioritet më të madh kanë pasur punësimin e ilakave nga periudha e emërimit të tyre dhe shprehjes së diktatit në raport me shkollat. Këto Zyra, si organe , trupa apo duar të zgjatura të Ministrisë vetëm kanë koklavitur punën gjatë kësaj greve apo thënë më mirë kanë hedhur benzinë në zjarr se sa realisht janë angazhuar për ndërprerjen e bojkotit dhe vazhdimin e mësimit.

 

Edhe aty ku ka filluar puna nëpër shkolla, më shumë është rezultat i angazhimit të vetë komunave dhe drejtorëve të shkollave bashkë me një ndërgjegje të shtuar të arsimtarëve se sa është rezultat i angazhimit nga ana e udhëheqësve të këtyre zyrave. Populli thotë, ata që e pshtjellin lëmshin, nuk e pështjellin për ta zvilluar por, për ta bërë lëmsh.

 

Prandaj , ballafaqohemi më një sitautë shumë paradoksale. Një organizatë që bënë veprime shumë joserioze në një kohë tepër serioze për Kosovën, non stop organet apo institucionet e zgjedhura i quan joserioze. Sepse, nuk kanë qenë në nivelin e detyrës udhëheqësit qendrorë të arsimit, edhe më pak udhëheqësit rajonal e, ata komunal të shumtën e rasteve kanë ngurruar të dalin si mazi para pelës. Po, kur shihet se po e ngatërron pela udhën, nuk duhet ndjekur.

 

E mira e së mirës, në tërë këtë rrëmujë, është kthimi i bashkëbisedimit, edhe me ata që të fyejnë e të quajnë joserioz, duke i zhveshur me fakte dhe duke i skuqur me arsye për të gjitha këto të pamira që ju sollën edhe kësaj radhe arsimit kosovar. Natyrisht, edhe duke e pranuar përgjegjësinë, edhe duke e kërkuar atë nga të tjerët. E, jo duke i futur veshët në lesh sikur asgjë nuk po ndodhë. Populli nuk thotë kot: kur s’është maçoku në shtëpi, minjtë hedhin valle. Natyrisht edhe me arsimin. Shkollat nuk janë ngritur

për të u mbajtur mbyllur, këtë le ta dinë të gjithë. Sikur që nuk ruhet dinjiteti përmes grevës.

Gjilan, 19 tetor 2005

 |  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  |