|
12 tetor 2005 /TN
Zėri i Amerikės (11.10.2005)
Keti Skarrah
Autoritetet
turke vazhduan edhe sot asgjėsimin e mijėra gjelave tė detit dhe
pulave, nė kuadėr tė masave pėr tė parandaluar njė epidemi tė gripit
tė shpendėve.
Zyrtarėt
vendorė nė provincėn veriperėndimore tė Balikesirit thanė se afro 6
mijė shpendė janė asgjėsuar qė pas njoftimit tė shtunėn pėr shfaqjen
e virusit, i cili mendohet se shkaktohet nga zogjtė shtegatarė.
Zyrtarėt
turqė thanė se vendimi i Bashkimit Evropian pėr tė ndaluar
importimin e produkteve turke tė pularisė nuk do tė ndikonte
negativisht nė ekonominė e kėtij vendi, pasi sasia e mallrave tė
eksportuar ėshtė shumė e vogėl.
Ekspertėt
kanė thėnė se analizat e para tė shpendėve tė ngordhur kanė
rezultuar pozitivė pėr virusin H-5, por ende nuk dihet nėse bėhet
fjalė pėr variantin H5-N1. Ky variant ka shkaktuar vdekjen e mbi 60
personave nė 3 vitet e fundit, pjesa dėrrmuese nė Azinė juglindore,
dhe shkencėtarėt shqetėsohen se virusi mund tė shndėrrohet nė njė
variant qė mund tė transmetohet nga njė njeri nė tjetrin.
Ndėrkohė,
zyrtarėt ndėrkombėtarė tė shėndetėsisė, tė cilėt po vizitojnė vendet
e Azisė juglindore kanė bėrė paralajmėrime tė hapura se virusi i
gripit tė shpendėve mund tė ndryshojė dhe tė infektojė njė numėr tė
madh njerėzish. Kreu i Organizatės Botėrore tė Shėndetėsisė, Jong
Woo Lee parashikon se do tė ketė njė epidemi masive tė gripit edhe
tek njerėzit, sapo tė shfaqet njė variant i virusit i cili pėrcillet
nga njė njeri tek tjetri. Zoti Lee i bėri kėto komente nė Tailandė,
dhe pritet qė sė shpejti tė vizitojė edhe Kamboxhian, Vietnamin dhe
Laosin pėr tė bėrė njė vlerėsim tė pėrgjithshėm tė situatės.
Sekretari
amerikan i Shėndetėsisė, Michael Levitt dhe drejtori i Organizatės
Botėrore tė Shėndetėsisė Jong Woo Lee ndodhen nė Tailandė, ndalesa e
parė e turneut tė tyre nė katėr vende pėr tė nxitur bashkėrendimin e
pėrpjekjeve pėr tė ndaluar pėrhapjen e gripit tė shpendėve.
Varianti
agresiv i kėtij gripi, i njohur nga shkenca si H5N1 ka prekur
miliona shpendė nė Azi qė nė vitin 2003. Tė paktėn 62 vetė nė rajon
kanė vdekur nga virusi dhe dhjetėra miliona shpendė janė asgjėsuar
nė pėrpjekje pėr tė ndalur pėrhapjen e virusit nė popullata tė mėdha
zogjsh.
Personat qė
vdiqėn nė Azi kishin rėnė nė kontakt me shpendė tė infektuar. Deri
tani nuk ka pasur tė dhėna se virusi mund tė transmetohet nga njė
person i infektuar tek njė person tjetėr. Dr. Lee thotė se miliona
vetė mund tė vdesin nėse virusi shndėrrohet nė njė formė qė pėrhapet
lehtė tek njerėzit:
"Pyetja
kryesore ėshtė: a do tė ketė njė epidemi masive tė gripit tek
njerėzit. Unė besoj dhe mund tju them nė emėr tė Organizatės
Botėrore tė Shėndetėsisė se do tė ketė njė epidemi tė tillė. Njė
kusht qė e mundėson kėtė ėshtė njė virus qė transmetohet lehtė nga
njė njeri nė tjetrin."- thotė Dr. Lee.
Sekretari
Leavitt thotė se shkencėtarėt kanė prodhuar njė vaksinė pėr gripin e
shpendėve, por doza e nevojshme pėr tė luftuar sėmundjen ėshtė 6
deri 12 herė mė e madhe se vaksinat qė pėrdoren aktualisht kundėr
gripit tė zakonshėm. Zoti Leavitt u bėri thirje vendeve tė tjera tė
ndėrtojnė infrastrukturėn e nevojshme pėr tė prodhuar njė vaksinė tė
tillė, pasi rreziku i njė epidemie gripi ėshtė shumė i madh:
"Nuk kemi
objekte tė mjaftueshme pėr tė prodhuar vaksinėn, si rrjedhojė e
kohės sė gjatė qė kėrkon prodhimi i vaksinave pėr ēdo person nė
Shtetet e Bashkuara, aq mė tepėr nė gjithė botėn."- tha zoti Levit.
Ndėrkaq,
gripi i shpendėve vazhdon tė pėrhapet. Gjatė ditėve tė fundit,
virusi ėshtė shfaqur nė dy vende evropiane. Zyrtarėt kanė vendosur
karantinėn nė njė fshat rumun, pasi tri rosa ngordhėn nga virusi. Nė
Turqi u vendosėn masa karantine pasi 1 mijė e 800 gjela deti
ngordhėn javėn e kaluar nga sėmundja. Pėr tė parandaluar pėrhapjen e
mėtejshme, zyrtarėt turq kanė theksuar se do tė vazhdojnė pėr njė
periudhė 3 javore asgjėsimin e shpendėve nė zonat e infektuara.
Dje Bashkimi
Evropian njoftoi se ka ndaluar importimin e zogjve tė gjallė dhe
puplave nga Turqia. Rezultatet e analizave tė shpendėve tė ngordhur
nė Rumani dhe Turqi do tė merren nesėr dhe zyrtarėt do tė jenė nė
gjendje tė konfirmojnė nėse zogjtė ishin infektuar nga virusi H5N1
apo nga njė formė tjetėr e gripit tė shpendėve.
|