|
- 9
tetor 2005 /TN
-
-
Solidaritet, nė emėr tė humanizmit
pėr personat me probleme tė
shėndetit mendor!
-
-
Qė
ata tė mos mbeten tė izoluar dhe tė braktisur nga shoqėria!
-
-
Nė
ditėt e sotme, njė numėr i konsiderueshėm personash vuajnė nga
probleme tė shėndetit mendor; tė tjerė pėrjetojnė stres si
pasojė e varfėrisė, shpėrnguljes, dhunės, dhe shfrytėzimit.
Abuzimi me substancat dhe probleme tė tjera tė sjelljes ndikojnė
jetėn e adoleshentėve, tė tė rinjve dhe tė moshuarve. Gra dhe
fėmijė tė cilėt vuajnė pasoja tė tmerrshme nga abuzimi. Tė
gjitha kėto, preēedentė tė shqetėsimeve mendore.
-
-
Tė
gjithė kėta persona kanė nevojė pėr mbėshtetje, pėrkrahje dhe
pėr njė vend tė caktuar nė shoqėri. Tė gjithė e dimė se
mundėsitė e tyre janė tė pakta. Sot ata ndihen tė braktisur, pa
pėrfituar trajtimin e duhur mjekėsor, psikologjik e social, pa
mundėsinė pėr tė fituar jetesėn, duke jetuar ēdo ditė me ankthin
e tė nesėrmes, keqardhjen pėr varėsinė e tejskajshme nga tė
tjerėt dhe frikėn konstante tė tė mbeturit vetėm.
-
-
Kush do tė kujdeset pėr ta!? A ndihet dikush i detyruar qoftė
moralisht apo ligjėrisht pėr ti respektuar si qėnie
njerėzore, duke u ofruar kujdes shėndetėsor, punė, mundėsi
jetese dhe integrimi nė shoqėri.
-
Nga ana tjetėr, Shqipėria ėshtė dukė u rimėkėmbur nga kaosi dhe
dhuna e pėrjetuar gjatė pėr mė tepėr se 45 vjet izolim, duke
kufizuar ekstremisht aftėsitė e profesionistėve tė shėdetit
mendor pėr tė ndjekur modalitetet bashkėkohore nė diagnostikim
dhe trajtim.
-
-
Njė Ligj pėr Shėndetin Mendor ėshtė aprovuar nga Parlamenti
Shqiptar nė Mars tė vitit 1996.
-
-
Ligji shprehet qartė, e drejta pėr pėrkujdesje ndaj personave me
probleme tė shėndetit mendor. Nė kėtė ligj qartėsohen edhe
detyrimet qė kanė mjekėt e veēanėrisht institucionet pėrkatėse
shtetėrore pėr mbrojtjen e tė drejtave .
-
-
Nėse ky ligj do tė zbatohej, nuk do tė ekzistonin persona tė
cilėt mbeten pafundėsisht dyerve tė spitaleve psikiatrike, tė
stigmatizuar e tė lodhur, pa pasur alternativė tjetėr, duke
urryer zgjidhjen e vetme, shtėpinė burg ...
-
-
Duke u mbajtur pa vullnetin e tyre nė kushtet e njė izolimi
total, dhunohen nė ēdo moment tė drejtat e kėtyre personave,
ligji dhe parimet etike profesionale.
-
-
QSHRT,
fton tė gjithė aktorėt tė cilėt punojnė nė fushėn e shėndetit
mendor dhe tė tė drejtave tė njeriut tė ngrenė zėrin dhe tė
bashkėrendojnė pėrpjekjet nė mbrojtje tė personave me probleme
tė shėndetit mendor duke kėrkuar:
-
-
Marrjen e pėrgjegjėsisė nga ana e instancave shtetėrore, pėr
vėnien nė zbatim tė Ligjit pėr Shėndetin Mendor.
-
-
Zhvillimi i mėtejshėm njė sistemit komunitar tė ndryshėm nga ai
ekzistues i bazuar nė hospitalizimin e kėtyre personave.
Ndėrtimi i qendrave tė kujdesit komunitar, nė kushtet e tė
cilave personat mund tė rehabilitohen nė komunitet, duke ndjerė
se dikush ėshtė pranė tyre dhe se kanė njė vend nė shoqėri.
-
-
Duke konsideruar faktin se Shqipėria si anėtare e OKB, ėshtė
subjekt i monitorueshėm edhe pėrsa i pėrket Mbrojtjes sė
Personave me Probleme Mendore, sipas legjislacionit ndėrkombėtar
pėr tė drejtat e njeriut tė ratifikuar nga Shqipėria,
keqtrajtimi i personave me probleme tė shėndetit mendor pėrbėn
dhunim tė tė drejtave tė njeriut. Pra dhunimi i tė drejtave, po
pėrfshin tė paktėn 600 persona me probleme tė shėndetit mendor,
tė cilėt meritojnė kushte njerėzore jetese dhe trajtimi.
-
-
Pėr tė ushtruar njė presion mė kėmbėngulės mbi autoritetet pėr
respektimin e tė drejtave tė pacientėve tė hospitalizuar tė
cituar edhe nė legjislacion.
-
-
Tė
ndihmojmė nė fuqizimin e pėrdoruesve, Shoqatave tė Familjarėve
tė tė Sėmurėve Mendorė me synim qė ata tė ngrenė zėrin pėr
denoncimin e problemeve dhe kėrkimin me kėmbėngulje tė zgjidhjes
sė tyre.
|
|