|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

 

   
 

SHBA: Ndizet debati mbi orgjinėn dhe zhvillimin e jetės

 
 

 

 

 

30 shtator 2005 /TN

Zėri i Amerikės (29.09.2005)

Nė Shtetet e Bashkuara po zhvillohet njė debat i gjerė se ēfarė u duhet mėsuar fėmijėve lidhur me origjinėn dhe zhvillimin e jetės.

 

Pjesa mė e madhe e komunitetit shkencor mbėshtet teorinė e evolucionit, sipas tė cilės, me kalimin e kohės, organizmat e gjalla kanė evoluar nė organizma mė komplekse. 

Por njė numėr drejtuesish tė shkollave kanė shtuar njė tjetėr teori nė programet e tyre shkollore, tė quajtur “Krijimi inteligjent”, sipas tė cilės organizmat e gjalla janė aq komplekse sa qė njė forcė inteligjente duhet tė ketė ndėrhyrė nė krijimin e tyre.

Njė ēėshtje ligjore nė shtetin lindor amerikan tė Pensilvanisė mund tė ndikojė nė mėnyrėn se si mėsohet shkenca nė kėtė vend.  Ēėshtja ėshtė nėse nxėnėsve tė shkollave u duhet mėsuar Krijimi Inteligjent si njė tjetėr alternativė ndaj Teorisė sė Evolucionit. 

Richard Thompson, njė avokat qė pėrfaqėson bordin e shkollės qė ka mbėshtetur Krijimin Inteligjent, beson se ēėshtja ka tė bėjė me lirinė pėr tė paraqitur njė alternativė tjetėr ndaj teorisė sė evolucionit, tė  Charles Darwinit. 

“Ėshtė nė kompetencė tė bordit tė shkollės pėr t’u krijuar mundėsi nxėnėsve tė njihen edhe me teori tė tjera veē Teorisė sė Darwinit”.- tha Thompson

Por drejtori pėr ēėshtjet ligjore tė shtetit, Vic Witold Walczak, thotė se futja e Krijimit Inteligjent nė programet e shkollave ėshtė njė pėrpjekje pėr tė futur mėsimin e fesė nė shkollat publike.

“Qėllimi i disa rretheve lokale ėshtė qė tė kundėrshtohet evolucioni dhe t’u mėsohet fėmijėve njė koncept fetar”.- tha Walczak.

Kundėrshtarėt e Krijimit Inteligjent, si Alan Leshner, Kryetar i Shoqatės Amerikane pėr Pėrparimin e Shkencės, thotė se kjo nuk ėshtė asgjė mė tepėr se sa shpjegimi biblik i krijimit tė jetės por nė njė formė tė re.

“Nuk ka asgjė shkencore nė konceptin e krijimit inteligjent.  Prandaj ne nuk shikojmė ndonjė justifikim qė ai tė mėsohet nė lėndėn e shkencės.  Kjo nuk ėshtė ndonjė alternativė ndaj evolucionit si shpjegim apo teori shkencore”.- tha Leshner.

Nė vitin 1987, Gjykata e Lartė e Shteteve tė Bashkuara vendosi qė nė shkollat publike tė mos mėsohej versioni biblik i krijimit tė jetės, sepse ai binte ndesh me ndalimin me kushtetutė tė njohjes sė njė feje zyrtare. 

Mbėshtetėsit e Krijimit Inteligjent thonė se kjo teori nuk ka tė bėjė me fenė.  Ata argumentojnė se struktura komplekse e natyrės shpjegohet vetėm me ndikimin intelligjent.  Mark Ryland i Institutit Discovery, mbėshtet fuqishėm idenė se evolucioni ėshtė njė nga disa teoritė mbi krijimin e jetės.

“Sipas teorisė sė Krijimit Inteligjent ne mund tė diskutojmė nė mėnyrė specifike se si njė forcė inteligjente mund tė bashkėveprojė me natyrėn dhe nga tė dhėnat mund tė arrijmė nė pėrfundimin se  ka njė lidhje inteligjente”.- tha Ryland.

Pjesa mė e madhe e komunitetit shkencor, duke pėrfshirė edhe Alan Leshnerin, beson se evolucioni ėshtė njė shpjegim i provuar se si organizmat e gjalla kanė ndryshuar dhe kanė evoluar pėr t’iu pėrshtatur ndryshimeve tė mjedisit.

“Evolucioni ėshtė shumė mė tepėr se sa thjesht njė besim apo njė hamendje e qėlluar pėr shpjegimin e jetės.  Nė fakt ai ėshtė njė konvergjim tė dhėnash nga shumė fusha tė shkencės”.- tha Leshner.

Ndėrsa shumė shkencėtarė nuk shohin ndonjė nevojė pėr teori alternative, rezultatet e njė sondazhi tė bėrė kėtė vit tregojnė se dy tė tretat e amerikanėve mbėshteisn idenė e mėsimit tė Krijimit Inteligjet nė shkollat shtetėrore.  Mes tyre ėshtė edhe Presidenti George Bush, por ai mendon se vendimin duhet ta marrin vetė shtetet. 28 prej 50 shteteve amerikane po e shqyrtojnė njė alternativė tė tillė.

Pavarėsisht se si do tė vendoset pėr ēėshtjen e Pensilvanisė, tė dy palėt janė dakord se Gjykata e Lartė do tė jetė ajo qė do tė marrė vendimin pėrfundimtar.    


 |  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 


                              Copyright©2000-2005 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.