Kosumi hedh poshtë akuzat

Kosumi hedh poshtë akuzat

11 shtator 2005 /TN

BBC, E premte, 09 shtator 2005
Muharrem Nitaj

Kryeministri i Kosovës, Bajram Kosumi, ka hedhur poshtë në një intervistë për BBC-në akuzat për mitmarrje dhe korrupsion.

Në një deklaratë për shtyp ai pranoi se është detyruar të ndërpresë pushimet dhe është kthyer në Kosovë me një avion privat për "një takim të paplanifikuar dhe të pashtyeshëm me ambasadorin Kai Aide" në Prishtinë.

Zoti Kosumi shpjegon se ministri Ethem Çeku, që ishte bashkë me të, "ka siguruar avionin privat për kthim".

Muharrem Nitaj i BBC-së bisedoi me zotin Kosumi.

BBC: Si e komentoni kërkesën e opozitës për dorëheqjen tuaj?

Zoti Kosumi: Sa i përket kërkesës për dorëheqjen time, është gjithmonë e drejtë e opozitës të kërkojë dorëheqjen e qeverisë apo të kryeministrit. Kjo kërkesë është sidomos e shprehur në vendet jo sa duhet të zhvilluara politikisht. Në vende të ngjashme mund të dëgjosh çdo javë kërkesa të tilla që bëhen nga opozita. Kjo vlen jo vetëm për Kosovën por edhe për të gjitha vendet e rajonit. Në vend që të kontrollohet puna e qeverisë, gjithmonë kërkesa e parë është dorëheqja e qeverisë dhe e kryeministrit. Pa marrë parasysh arsyet, unë them se kjo është në kuadër të rregullave të demokracisë dhe unë pranoj si të tillë.

BBC: Kryeministër Kosumi, kabineti për qeverisje të mirë me kryetar Hashim Thaçin ka përmendur shfrytëzimin nga ana juaj të një avioni privat, duke e vlerësuar këtë si mitmarrje. Kam përshtypjen se kjo ngjarje ka qenë e mbështjellë me vellon e misterit. Cila është e vërteta rreth huazimit ose marrjes me qira të këtij avioni?

Zoti Kosumi: Po, është përmendur kjo edhe dje, edhe sot. Kjo është përdorur si argument nga opozita për të më sulmuar. E vërteta rreth kësaj është se i kam ndërprerë pushimet në Turqi, në momentin kur e kam marrë njoftimin se ambasadori Kai Eide do të vijë në Kosovë dhe unë duhet të takohesha me të një ditë përpara se ai kishte paralajmëruar më parë. Unë e kam parë se ky takim është shumë i rëndësishëm. Për mua raporti i ambasadorit Eide, ka qenë dhe është gjëja më e rëndësishme në gjithë procesin ku jemi sot. Normalisht dhe pa asnjë hamendje unë kam vendosur të kthehem në Kosovë. Për këtë kam kërkuar ndihmën e mikut tim ministrit Çeku, i cili po ashtu ka qenë me mua në Turqi, që të shikojë mundësitë e kthimit sa më të shpejt në Kosovë. Meqenëse nuk kishte mundësi tjetër, sepse nuk kishte fluturime të rregullta atë ditë, ne e kemi gjetur një avion privat me të cilin jemi kthyer në Kosovë dhe të cilin ka mbetur ta paguaj firma familjare e ministrit Çeku.

BBC: D.m.th. nuk është fjala këtu për disa miq tuaj, siç kishit deklaruar, por për anëtarë të familjes së ministrit Çeku që e kanë mundësuar kthimin tuaj?

Zoti Kosumi: Pikërisht kështu. Ministrin Çeku e kam njërin prej miqve më të hershëm, me dekada të tëra jemi bashkë. Ai e ka një firmë dhe një biznes të madh familjar. Kjo i ka mundësuar atij që të gjejë avionin dhe të kthehemi në Prishtinë.

BBC: Të kthehemi në një ngjarje tjetër e cila, është vlerësuar e rëndësishme. Raporti i ambasadorit Eide. Ju brenda dy ditëve e takuat tri herë ambasadorin Eide. A mund të na thoni diçka më shumë për raportin e tij?

Zoti Kosumi: Së pari, dua t'iu them se që nga momenti kur jam kthyer në Prishtinë, jo që jam takuar tri herë me të, por brenda tri ditëve, sigurisht se kam qenë me të për më shumë se 20 orë. Kam pasur takime në zyrën time, jashtë saj, kemi qenë në dreka dhe në darka të gjata. Unë them se ato ditë isha vënë në shërbim të tërësishëm që të ofroj të gjitha përgjigjet në shqetësimet e ambasadorit Eide. Që ai të marrë jo vetëm përgjigjet, por edhe argumentet e duhura në mënyrë që ai të hartojë një raport sa më të mirë dhe sa më real për Kosovën. Ajo që unë kam kërkuar nga ambasadori në fillim dhe në fundit të misionit të tij, është që ky raport të jetë sa më real. Unë nuk kam kërkuar një fotografi ideale, por një fotografi reale. Dhe duke qenë kjo një si pasqyrim i tillë, unë besoj se raporti për Kosovën do të jetë pozitiv. Kjo më pastaj do t'i hapë rrugë proceseve të tjera që kanë të bëjnë me përcaktimin e statusit përfundimtar të Kosovës. Unë besoj në këtë proces, kam punuar tepër shumë që të ndodhë kjo, sepse kjo ka qenë dhe vazhdon të jetë çështja më e rëndësishme për Kosovën.

BBC: Zoti kryeministër, bisedat për statusin dhe fillimi i procesit për përcaktimin e këtij statusi janë bërë çështja më mistike në këto dy apo tre vjetët e fundit. A mund të thoni më në fund se kur do të fillojë ky proces?

Zoti Kosumi: Nëse raporti i ambasadorit Eide do të jetë pozitiv, besoj se procesi do të fillojë shumë shpejt. Është bindja ime se çdo shtyrje e tij është e dëmshme. Unë besoj se procesi do të fillojë diku rreth tetorit. Atëherë mund të bëhen hapat e parë në këtë proces. Nga informacionet që i kemi ne, pothuaj se asnjë prej vendeve të Grupit të Kontaktit, nuk mendon se ky proces duhet shtyrë. Askush nuk mendon se ky proces duhet të zgjasë në pafundësi. Unë them shpesh se procesi do të zgjasë më pak se një vit dhe unë besoj fuqishëm se në qershorin e vitit 2006 ky proces do të jetë i rrumbullakuar.

BBC: Analisti amerikan për çështjen e Ballkanit Daniel Server, para pak ditësh i ka deklaruar BBC-së, se është e mundur që Bashkësia Ndërkombëtare të jetë përcaktuar për një autonomi të kushtëzuar të Kosovës dhe edhe në rast se raporti i Kai Eides do të jetë negativ, negociatat do të fillojnë...

Zoti Kosumi: Nuk është mirë që pavarësia të ketë kushtëzime. Vetë fjala "kushtëzim" do të ndikojë negativisht tek biznesmenët dhe investitorët e huaj, sepse gjithmonë shtrohet pyetja "çfarë" pas kushtëzimit. Pavarësia e Kosovës do të jetë pavarësi reale, siç janë pavarësitë tjera të rajonit, vetëm se në Kosovë do të ketë një ndryshim. Ne do të kemi nevojë për një ndihmë të mëtejshme ndërkombëtare, qoftë ushtarake, qoftë politike. Ne do të kemi nevojë për një prani më afatgjatë të Natos në Kosovë. Po ashtu do të kemi nevojë për një mbikëqyrje, për një observim nga Unioni Evropian sidomos në disa fusha që janë të ndjeshme, siç janë mbrojtja e pakicave, funksionimi i institucioneve demokratike, gjyqësia e të tjera.

BBC: Vlerësohet se fillimi tani i negociatave për statusin, nuk vjen në një kohë të përshtatshme për Kosovën, sepse as UNMIK-u e as Qeveria e Kosovës nuk e kanë kontrollin mbi gjithë territorin e Kosovës. Kam parasysh këtu pjesën në veri të lumit Ibër. A ekziston rreziku i legjitimimit të një gjendjeje të tillë, nëse përcaktohet statusi?

Zoti Kosumi: Gjendja e krijuar nuk është e re. Ajo ekziston tash e gjashtë vjet dhe kjo është një prej pikave ku ka dështuar edhe administrata ndërkombëtare, mirëpo edhe Kfori nuk ka arritur rezultate të duhura. Por ky është një realitet i tillë. Unë them se ne do të punojmë për zgjidhjen edhe të këtij problemi dhe jo për shtyrjen e tij.

BBC: A është më mirë që ky problem të zgjidhet para bisedave apo pas tyre?

Zoti Kosumi: Unë nuk besoj se ky problem mund të zgjidhet para bisedave. Ndoshta ai do të jetë pjesë e bisedave për status final. Unë thashë se ne duhet të gjejmë një model për integrimin e pakicës serbe në ato pjesë. Ne kemi bërë disa përparime për sa i përket bashkëpunimit të strukturave të pushtetit atje. Unë nuk them se ai është një bashkëpunim ideal. Atje ka edhe një ndikim të keq të Beogradit, por zgjidhja më e favorshme do të ishte krijimi i një modeli të integrimit të pakicës serbe në tërësinë kosovare dhe jo shtyrje të procesit.

BBC: Ju si kryeministër i Kosovës, a keni marrë garanci se statusi i Kosovës, cili do që të jetë ai, nënkupton gjithë territorin e Kosovës?

Zoti Kosumi: Grupi i Kontaktit, që nga prilli i këtij viti e ka mbështetur fuqimisht e ka potencuar se një prej pikave ku pajtohen të gjithë, edhe grupi i kontaktit, është se nuk ka ndarje të Kosovës. Nuk do të ketë copëtim të Kosovës, nuk do të ketë ndryshim të kufijve dhe kjo është garancia që mua më ka mundësua që t'i futem më shpejtë dhe më seriozisht edhe procesit të decentralizimit. Ndarja e Kosovës do të ishte zgjidhja më e dëmshme për krejt rajonin, duke përshirë këtu edhe Serbinë, sepse edhe Serbia do të humbte nga një proces i ndarjes.

BBC: Kryeministër Kosumi, kur do ta ketë Kosova koordinatorin për përgatitjen e bisedimeve?

Zoti Kosumi: Unë besoj se do ta kemi javën e ardhshme. Presidenti Rugova do ta nominojë një person javën e ardhshme, dhe ai më pas do të ketë mundësinë që të krijojë grupet punuese, të propozojë lista të ekspertëve etj e etj…. Ndërsa për ekipin që do të negociojë po ashtu ekziston një pajtueshmëri edhe më e hershme, se në këtë ekip duhet të jenë bashkërisht udhëheqës të institucioneve, dhe liderë të opozitës.

BBC: A ju ka shkuar mendja ndonjëherë se eventualisht mund të jeni kryeministri i parë i një Kosove të pavarur?

Zoti Kosumi: Unë besoj në një gjë të tillë. Unë e thashë se në qershor të 2006-ës do të përfundojë procesi i bisedave, ndërkaq deri kah fundi i vitit 2006 këto biseda do të formalizohen me rezoluta të KS të OKB-së. Besoj se do të jem kryeministër i shtetit të pavarur të Kosovës.

BBC: Po ndodhi e kundërta dhe Kosova megjithatë nuk do të shpallet shtet i pavarur. Atëherë a do të jepni dorëheqje?

Zoti Kosumi: Nuk dua t'i paragjykoj gjërat, aq më pak negativisht. Por në një rast të tillë atëherë do të fillonte një proces i ri. E gjithë çështja ndoshta do të kthehej në pikën zero ku ka qene para 6-7 vjetësh. Por unë besoj fuqimisht se procesi do të shkojë kah realizimi i synimit shekullor të Kosovës për liri, demokraci dhe pavarësi.