|
-
30
korrik 2005 / TN
-
Vincent BOURQUIN
30 korrik 2005 « La
Tribune de Genčve »
-
-
Vizita e saj ėshtė pritur me
pėrzierje tė indiferencės dhe shpresės. Kėshilltarja federale
Micheline CalmyRey (Mishlin Kalmi-Rei) sot nė mėngjes ka mbėrri
nė Prishtinė pėr njė vizitė katėr-ditėsh.
-
Ky udhėtim nė Kosovė vjen nė njė kontekst tė veēantė.
-
Ambasadori i Zvicrės nė Kombet e
Bashkuara, Peter Maurer, nė fakt ka mbrojtur mė 27 maj para
Kėshillit tė Sigurimit « pavarėsinė formale » tė Kosovės.
-
Sikur shumė Kosovarė tė Zvicrės,
Driton Kajtazi, kalon disa ditė tė pushimeve nė Durrės nė
Shqipėri. Dhe pėr ēfarė diskutojnė buzė bregut tė Adriatikut
pjesėtarėt e diasporės? Pėr vizitėn e Micheline Calmy-Rey nė
Prishtinė, buzėqesh ish-kryetari i Shoqatės sė studentėve
shqiptarė tė Universitetit tė Lozanės.
-
Intervista e ministreshės sė
Punėve tė jashtme, e publikuar nė "LaTribune de Genčve", ėshtė
marrė dhe publikuar nga agjencitė e shtypit kosovar dhe
shqiptar, rrėfen ai i cili tash e tutje ėshtė arsimtar nė
Yverdon. Njėra ndėr gazetat mė prestigjioze kosovare, Koha
Ditore, titullonte pėrndryshe tė mėrkurėn Calmy-Rey rithekson
qėndrimin zviceran pėr njė Kosovė tė pavarur.
-
Por Zvicra a ka ajo mjaft peshė pėr
tė luajtur njė rol vendimtar pėr tė ardhmen e krahinės autonome?
Me kosovarėt me tė cilėt kam biseduar janė tė bindur se ajo
(Zvicra) ka njė peshė shumė tė madhe sepse ajo ėshtė e paanshme
dhe ka njė reputacion tė mirė. Ajo po ashtu mund tė bind
institucionet e mėdha financiare pėr tė na ndihmuar.
-
-
-
Zvicra
nėn ndikim ?
-
Rėndėsia e vizitės sė Micheline
Calmy-Rey ėshtė shumė e mirėpritur. Njė gazetar i njė gazete
shumė serioze tė Prishtinės Zėri bėnė ndėrlidhje: Shtypi ka
paralajmėruar kėtė udhėtim, por ky nuk ėshtė konsideruar nga
popullata si njė ngjarje e madhe. Pėr ndryshe, deklaratat e
Zvicrės pėr pavarėsi kanė bė njė jehonė tė madhe.
-
Alexander Anderson, pėrfaqėsues i
Organizatės jo qeveritare Grupi Ndėrkombėtar i Krizave (International
Crisis Group) nė Prishtinė nuk ishte nė dijeni pėr vizitėn e
kėshilltares federale. Sidoqoftė, ai kishte lexuar deklaratat e
bėra nga Peter Maurer nė Nju Jork: Kjo mund tė luaj njė rol nė
bisedimet pėr tė ardhmen e Kosovės, sepse, sido qė tė jet ato
deklarata janė bėrė para Kėshillit tė sigurimit.
-
Por pėr hulumtuesit, ska dyshim.
Ēelėsi kryesor pėr tė ardhmen e rajonit nuk ėshtė Zvicra, por
mirė e qartė Uashingtoni. Saktėsisht cili ėshtė qėndrimi i
Shteteve tė Bashkuara mbi tė ardhmen e kėsaj krahine? Asnjė
deklarim zyrtar. Por sipas shumė vėzhguesve, administrata Bush
do mbėshteste pavarėsinė.
-
Kėshilltari nacional Josef Lang
pėrndryshe shtron pyetjen: Mos ka pas Zvicra ndonjė shtytje nga
Shtetet e Bashkuara pėr tė mbėshtetur pavarėsinė e Kosovės?
-
Micheline Calmy-Rey kundėrshtonte
plotėsisht kėtė interpretim: kjo deklaratė vjen si rezultat i
njė procesi tė gjatė tė reflektimit nė Departamentin federal tė
punėve tė jashtme, pohonte ajo tė martėn nė rreshtat e
Tribunės* (La Tribune de Genčve, e pėrditshme gjenevase v.j.)
-
Victor-Yves Ghebali, profesor nė
institutin universitar tė studimeve tė Larta ndėrkombėtare nė
Gjenevė, shpreh shumė dyshime: E shoh keq intervenimin e
Zvicrės krejt e vetmuar. Ėshtė dashur qė ajo tė organizohet
bashkėrisht me shtetet tjera perėndimore: Njė analizė qė
mbėshtetet nga shumė specialistė tė kėsaj ēėshtje.
-
Ēelėsi kryesor Rusėt
-
Pėr rolin e
Zvicrės pėr tė ardhmen e Kosovės, Victor-Yves Ghebali, profesor
universitar i studimeve tė Larta ndėrkombėtare tė Gjenevės
shtron pyetjen: Ēka
mund tė bėj Zvicra nė kėtė ēėshtje? Tė mbėshtes njė ndihmė
ekonomike apo ti referohet njė modeli zviceran.
Por, pėr specialistin e marrėdhėnieve ndėrkombėtare, njėri nga
aktorėt vendimmarrės ėshtė Rusia, e cila deri mė tani gjithmonė
ka kundėrshtuar pavarėsinė e Kosovės: prej qershor 1999, asnjė
rezolutė pėr Kosovėn nuk ėshtė aprovuar nga Kombet e bashkuara.
-
E ardhmja e paqartė
-
Pėr profesorin gjenevas, e ardhmja e
kėtij rajoni mbetet shumė e paqartė: Shqiptarėt dhe Serbėt nuk
dėshirojnė tė jetojnė sė bashku, derisa UNMIK-u dėshiron ti
shtyjė tė jetojnė sė bashku. Nga ana tjetėr, Kosova ėshtė krejt
njė vend i vogėl qė nuk ėshtė pėr ndarje. Por, pėr arsimtarin,
Mbajtja e status quo-sė ėshtė shumė mė e vėshtirė se sa kriza
qė do krijohej nga pavarėsia.
-
Kėshilltar i specializuar pėr
Ballkanin, Bashkim Iseni nėnvizon se deklaratat e Peter Maurer
dhe Micheline Calmy-Rey janė pritė jashtėzakonisht mirė nga
komuniteti i madh kosovar qė jeton nė Zvicėr: Pėrderisa ēeshtja
e pavarėsisė nuk tė zgjidhet, diaspora ėshtė e shqetėsuar e kjo
e bėnė edhe mė tė vėshtirė integrimin e saj.
---------------
Marrė nga e pėrditshmja gjenevase "La
Tribune de Genčve" e datės 30 korrik 2005. |
|