|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Koment

Pse vonohet regjistrimi i popullsisë

6 maj 2004 / TN

 

Rita LOLOÇI*

 

Një nga problemet më të mprehta për të gjitha zgjedhjet e përgjithshme parlamentare dhe ato të pushtetit vendor gjatë këtyre trembëdhjetë-katërmbëdhjetë vjetëve pluralizëm në Shqipëri, kanë qenë edhe listat e zgjedhjeve, mungesa e një regjistri të plotë të popullsisë, mungesa e adresave të sakta të banimit.

 

Kjo dukuri u bë edhe më e theksuar veçanërisht në zgjedhjet e fundit vendore ku “një dorë magjike” risolli në listat e votimit qytetarë që tashmë nuk jetonin më, qytetarë që lëvizmin nga një skaj i qytetit në një tjetër, votues që figuronin njëherësh në fshat dhe në qendër duke bërë që të dështonin si zyrat shtetërore që quhen të gjendjes civile (me të gjithë strukturën autoritative deri në ministrinë e Pushtetit Lokal), si disa institucione ndërkombëtare të specializuara për infrastrukturën zgjedhore, si shtabet e partive politike, segmente të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve dhe struktura të tjera lokale dhe qëndrore.

 

Pavarësisht se Shqipëria është ndër të paktat vende që monitorohet dhe vëzhgohet edhe për zgjedhjet e pushtetit lokal (edhe në zgjedhjet e fundit për pushtetin vendor pati një numër të konsiderueshëm vëzhguesish, vendas dhe të huaj), mungesa e një regjistri shterues të popullsisë është dhe mund të bëhet një pengesë edhe për zgjedhjet e ardhshme parlamentare.

 

Lufta politike me lëvizjen “Nano ik” të demokratëve dhe me përgjigjen e socialiste “Nano ok”, mund të sjellë sërish befasi në zhvillimet shqiptare ku, një qeveri me kryeminsitrin aktual ose me një kryeminsitër të përkohshëm nuk do të ketë kohën e domosdoshme për të realizuar saktësisht procesin e regjistrimit të popullsisë dhe për të plotësuar disa kushte të domosdoshme që mund të garantonin një garë të ndershme elektorale.

 

Po a është i vërtetë i pazgjidhshëm ky problem? A janë vërtet partitë shqiptare që votuesit me të drejtë vote të gjejnë veten e tyre në një listë votimi dhe në një qendër afër banesës së tyre të përhershme apo të përkohshme?

 

Si edhe çdo problem tjetër, edhe regjistrimi i popullsisë nuk është i pazgjithshëm. Mendojmë se fillimisht duhen përcaktuar aktorët që do të merren me këtë proces duke mos e shpërndarë atë në shumë struktura. Një rol më i përgjegjshëm i zyrave të gjendjes civile, kompjuterizimi i dokumentacionet për emrat ekzistues, pra një kuadër ligjor i ri për këto zyra, ka një rol të pazëvendësueshëm. Për të mos e shtyrë përfundimisht zyrat e gjendjes civile mund të ketë një afat ligjor ku të rishihen dhe të rivlerësohen të gjithë emrat që ndodhen brenda zonës së tyre.

Po verifikimi në terren a është i mundur?

 

Praktika e grupit tresh për të shkuar banesë për banesë dhe apartament për apartament, nuk duhet shpërfillur, megjithëse nuk dihet se sa të dhënat e tyre gjetën shprehje në listat e reja zgjedhore për pushtetin vendor. Gjendjet civile, partitë politike, struktura të posaçme të shoqërisë civile e kanë të vështirë ta kryejnë këtë proces, gjë që mund të kryehej saktësisht nga komuniteti i arsimtarëve (pa drejtorët), si pjesa më e papolitizuar e shoqërisë, si pjesa më e ndërgjegjshme dhe e painkriminuar dhe që gjatë këtij procesi mund të shfrytëzohej edhe pauza dymujore mes dy viteve akademike në pushimet e verës.

 

Është e kotë të kërkosh shpenzimet dhe faturat financiare që janë kryer për infrastrukturat zgjedhore, për fonde të hedhura pa kursim që të gjitha së bashku nuk kanë finalizuar në një saktësim të plotë të regjistrit të popullatës, por kostoja e verifikimit të votuesve nëpërmjet komunitetit edukativo-mësimor mund të jetë më e ulta dhe më rezultativja njëkohësisht. Një formular i posacëm me gjeneralitetet më të përgjithshme mund të saktësonte banorët e vjetër dhe të rinj, të larguarit nga apartamentet e tyre dhe qeramarrësit. Mungesa e numrave të pallateve të rinj ose të emërtimeve rrugore gjithashtu mund të kishte zgjidhje duke shënuar objekte të njohura.

 

Ringritja e shqetësimit për regjistrimin e popullisë nuk mund të shihet si një proces i zakonshëm, çdo ditë që kalon është një vonesë tjetër çka mund ta shndërrojë atë në një betejë retorike dhe të pazgjidhshme për zgjedhjet e ardhshme parlamentare. 

 

*Autorja është kryetare e Bordit Ekzekutiv të URDNJ