|
-
27
prill 2004 / TN
-
-
Sali Ēekaj ishte fjalėpak, me vullnet tė ēelniktė, i durueshėm nė
momente tė rėnda, gjakftohtė nė rast rreziku, i shpejtė nė verpime,
i disiplinuar nė pasionet e tij. Sali Ēekaj kishte besim absolut nė
idealin e tij, nė sistemin e tij politik e ushtarak, nė vetėn dhe tė
shokėt e tij tė politikės e tė luftės. Thėnė shkurt Sali Ēekaj ishte
kreshnik, ishte njė burrė i rrallė. Si tė tillė e dinte vendi ku
lindi e u rrit, si tė tillė e keni parė ju kėtu nė dhe tė huaj, si
tė tillė e provoi Kosharja, ku u tregua lama e nami i trimėrisė
shqiptare. tha mr. Nimon Alimusaj
-
-
Myftar
HALILI
(Gjermani)
-
-
-
Dega e
LDK-sė nė Gjermani nė bashkėpunim me nėndegėn e LDK-sė nė
Baden-Württemberg, sikurse pėr ēdo vit, edhe sivjet organizoi
Akademinė pėrkujtimore pėr koamndantin e UĒK-sė e heroin Sali Ēekaj,
ish-nėnkryetar i Degės sė LDK-sė nė Gjermani.
-
-
Nė
kėtė akademi qė u mbajt nė Shtutgart, pos numrit shumė tė madh tė
anėtarėve tė LDK-sė, simpatizuesve e qyterarėve tjerė si dhe nėnės
sė heroit Nushe Ēekaj pastaj vėllezėrve tė heroit Sali Ēekaj, Hasani
dhe Smajli, tė birit Migjeni e pjesėtarėve tjerė tė familjes, morėn
pjesė edhe mr. Nimon Alimusaj, anėtar i Kryesisė qėndrore tė LDK-sė
dhe deputet nė Kuvendin e Kosovės, Halil Ahmeti, deputet i Kuvendit
tė Kosovės, Ramė Manaj, kryetar i KK tė Klinės, Gani Azemi, kryetar,
Ramadan Gashi, nėnkryetar e Hamdi Halimi, anėtar tė Kryesisė sė
degės sė LDK-sė pėr Benelux, Ibrahim Berisha, sekretar i PD tė
Shqipėrisė nė Gjermani, Luz Thaēi, kryetar i BD tė PSHDK-sė nė
Gjermani, Faze Zemaj, kryetare FR tė LDK-ės nė Deēan si dhe
familjarėt e aktivistėve tė vrarė: tė kolonel Ahmet Kransiqit, i
vėllai Behxhet Krasniqi, tė Tahir Zemajt, i vėllau Azem Zemaj dhe
nipi Astrit Zemaj, tė Smajl Hajdarajt, i vėllai Fazli Hajdaraj, tė
Ismet Rracit, i biri Astrit Rraci, pastaj Gani Geci, ushtar i ditėve
tė para tė luftės e bashkėluftėtar i komandantit Adem Jashari,
Pjetėr Coli, ish-kryetar i Komisionit tė 3% pėr Gjermani e mysafirė
tė tjerė.
-
-
Akademia u udhėhoq nga Myftar Halili, kurse nė emėr tė Kryesisė sė
degės sė LDK-sė dhe tė Kėshillit organizativ mysafirėt dhe tė
pranishmit i pėrshėndeti Shpend Shala, anėtar i Kryesisė. Ai pos
gjithė atyre mysafirėve, njė pėrshėndetje tė veēant i bėri nėnės sė
heroit tė kombit Sali Ēekaj, Nushe Ēekajt e cila, siē tha ai, ia
dhuroi kombit dhe neve njė shok, mik dhe mbi tė gjitha njė patriot
tė vėrtetė.
-
-
Fjalėn
e rastit nė kėtė Akademi pėrkujtimore e mbajti Hazir Krasniqi,
kryetar i Degės sė LDK-sė nė Gjermani. Ai mė kėtė rast tha se jemi
tubuar, sot kėtu, tė shėnojmė pesėvjetorin e rėnies heroike nė
fushėn e nderit nė Rrasėn e Kosharės, tė martirit tė kombit
shqiptar, intelektualit, ushtarit heroik e besnik dhe komandantit
legjendar tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, Heroit tė popullit,
Salih Ēekaj. Emri dhe nami i Salih Ēekajt krahas emrave tė Adem
Jasharit, Fehmi Aganit, Ahmet Krasniqit, Agim Ramadanit, Tahir
Zemajt si dhe e shumė kolosėve tė tjerė tė pavarsisė sė Kosovės, sot
njihet dhe nderohet kudo nė botėn shqiptare.
-
| |
-
-
Falėnderimi i Migjen Ēekajt
-
-
Vetėm me pavarėsinė e Kosovės, ata qė u flijuan pėr tė, do tė
prehen tė qetė
-
-
Sot, nė kėtė ditė, ne ndajmė dhembjen dhe krenarinė sė bashku
me ju. Krenaria na rritet mė shumė gjatė kėtyre pėrvjetorėve,
kur ju bashkėkombas tė nderuar me pjesmarrjen tuaj pėrkujtoni
dhe nderoni ata qė u flijuan pėr Kosovėn, ata qė nuk kursyen
dhe atė mė tė shtrenjtėn - jetėn. Jeta dhe veprimtaria e
Lihut ishte pėrkushtim pėr lirinė dhe pavarėsinė e Kosovės
ashtu siē duhet tė jetė edhe pėr ne dhe gjeneratat e ardhshme.
Vetėm me pavarėsinė e plotė tė Kosovės, ata qė u flijuan pėr
tė do tė prehen tė qetė, atje nė amshim!
-
-
Lirinė pėr tė cilėn Lihu dhe shumė bashkėluftėtarė janė
martirizuar ende nuk e ka shijen e pritur, andaj neve na
mbetet qė rrugėn dhe veprimtarinė e tyre ta vazhdojmė ashtu qė
Kosova t“i ketė tė gjitha epitetet e njė shteti sovran.
-
Duke e pėrmbyllur fjalėn time shfrytėzoi rastin qė nė emėr tė
familjes sonė, t“i falėnderoj organizatorėt e ketij
manifestimi, bashkėveprimtarėt, bashkėluftėtarėt dhe njiherit
Juve pjesėmarrės tė nderuar.
-
Lavdi deshmorėve tė kombit!
Faliminderit ! tha Migjen Ēekaj
|
|
| |
-
-
Kryesia e Degės sė LDK-sė nė Gjermnai ndanė ēmimin vjetor
Sali Ēekaj
-
-
Nė kėtė akademi u shpall vendimi i Kryesisė sė degės sė LDK-sė
nė Gjermani qė nga ky vit do tė ndahet ēmimi vjetor Sali
Ēekaj. Ky ēmim do t“u ndahet individėve, organizatave e
instuticioneve pėr kontribut tė dhėnė pėr lirinė, pavarėsinė
dhe demokracinė e Kosovės, pėr tė cilat dha jetėn komandanti
Sali Ēekaj
|
|
-
-
Njė
mėrgatė e organizuar mirė dhe e bashkuar do tė jetė krah i fortė i
pavarėsisė sė Kosovės thoshte Salihu
-
-
Dega e
LDK-sė nė Gjermani qysh nė fillim tė organizimit tė saj ishte shumė
e vetdijshme se krahas pėrkrahjes sė politikės paqėsore dhe tė
ndihmave qė duhej tė tubojė pėr tė mbijetuar populli nė Kosovė ishte
shumė e vetdijshme se Kosovės do t“i duhej njė ushtri e mirėfilltė e
profesionale pėr finalizimin e lirisė dhe pavarėsisė sė Kosovės.
Aksioni i Vetėmbrojtjes i vitit 1991-92 ishte aktiviteti i parė, i
cili dha tė kuptohet se LDK-ja dhe ne seriozisht mendonim pėr
formimin e ushtrisė sonė. Kėtė aksion e pėrkrahu Kryesia e LDK-sė nė
Prishtinė dhe kryetari i Kosovės Dr. Ibrahim Rugova, njeriu qė theu
nė perėndim e botė mitet serbe pėr Kosovėn e shqiptarėt dhe e futi
vendin nė rrugėn drejt lirisė e pavarėsisė.
-
-
Nė
kėtė kohė kryesisė sė Degės sonė iu bashkangjit veprimtari dhe
ushtaraku, tash Heroi i Kosovės, Salih Ēekaj i cili nė atė kohė
ishte detyruar ta braktiste Kosovėn. Ardhja e Salihut nė Gjermani i
dha forcė, ide dhe kreativitet organizimit tonė. Salihu administroi
zyrėn e LDK-sė nė Stuttgart pa kurrėfarė konpenzimi prej vitit 1991
deri nė vitin 1998 e qė atėherė kjo zyrė luante rolin e njė ambasade
shtetėrore ku pala kombėtare dhe ndėrkombėtare informohej pėr
situatėn nė Kosovė dhe drejtohej e organizohej e gjithė mėrgata
shqiptare.
-
-
Nga
kjo zyrė organizoheshin takimet e institucioneve dhe veprimtarėve tė
Kosovės me palėn ndėrkombėtare. Salihu ishte njė ndėr figurat
politke mė tė ēmuara dhe tė respektuara jo vetėm nė Gjermani por
edhe nė gjithė diasporėn shqiptare. Ai kishte aftėsi tė
jashtėzakonshme komunikuese. Pos punės nė zyrė Salihu ditėt e
uikendit i kalonte nė mesin e bashkatdhetarėve tanė anė e kėnd
Gjermanisė e Evropės. Ai ka qenė i mirėpritur nėpėr tubimet dhe
fjala e tij ka mbetur nė kujtesėn tonė kur thoshte: Njė mėrgatė e
organizuar mirė dhe e bashkuar do tė jetė krah i fortė i pavarėsisė
sė Kosovės.
-
-
Salih
Ēekaj ishte njė ndėr organizatorėt dhe kreatorėt e tė gjitha
protestave qė organizoi Dega e jonė pėr Njohjen e Pavarėsisė sė
Kosovės e ku pjesėmarrja e bashkatdhetarėve tanė ishte masovike.
Salihu dhe unė i kishim dhėnė fjalėn Kryesisė sė asnjė protestė e
jona nuk guxon tė dalė mė e zbehtė se protesta paraprake. Kėshtu
edhe ndodhi, protesta e fundit e vitit 1998 ishte protesta mė
madhėshtore ku moren pjesė mbi 100.000 pjesėmarrės. Ēdo gjė shkoi
ashtu siē e kishim planifikuar. Protestuesit u shpėrndanė dhe nuk
ndodhi asnjė incident.
Ne
morėm komplimente nga policia dhe organet shtetėrore gjermane si dhe
nga qytetarėt tanė.
-
-
Salihu
kishte titullin e eprorit rezervė dhe kishte njohuri tė shumta tė
artit ushtarak. Ai dhe anėtarėt e tjerė tė Kryesisė kishin
evidentuar gati tė gjithė ushtarakėt qė kishin braktisur
ish-ushtrinė jugosllave dhe qė ishin tė gatshėm t“i dalin zot
Kosovės. Ndėr ta ishin Ahmet Krasniqi, Tahir Zemaj, Agim Mehmeti,
Sylejman Kollēaku, Ibrahim Ukėhaxha, Burhan Jahiu Shpend Shala e
shumė e shumė tė tjerė. Ne mendonim se duhet tė organizojmė njė
ushtri tė mirėfilltė e tė pėrgatitur mirė me kuadėr tė kualifikuar
nė lėmin e artit ushtarak. Pas shumė peripetive Dega e jonė arriti
njė marrėveshje me strukturat e atėhershme udhėheqėse tė Shqipėrisė,
nė tetor tė vitit 1991, kur na u lejua njė vend pėr stėrvitjen e
formacioneve tė para ushtarake. Salih Ēekaj e Zahir Pajaziti ishin
tė parėt qė filluan stėrvijtjen me 50 luftėtarė. Salihu me grupin e
dytė stėrvijtjen e filloi nė nėntor tė vitit 1991 bashkė me
legjenden e trimėrisė, Adem Jasharin.
-
-
Duke
evokuar kujtime nga takimet me Sali Ēekajn, Hazir Kransiqi, tha se
takimin e parafundit e pata me Salihun nė Tiranė me rastin e
varrimit tė ministrit tė mbrojtjes, kolonel Ahmet Krasniqit. Vrasja
e Ministrit tė mbrojtjes kolonel Ahmet Krasniqi, Salihun e kishte
tronditur thellė. Ai mė priti nė Rinas, ishte hera e parė qė e
shihja me lot nė sy. Pasi me shprehi ngushėllime iu drejtova: Salih
nė Stuttgart do tė kthehemi sė bashku. Sepse kisha frikė se radhėn
e kishte ky te likuidohej nga dora e zezė tradhtare qė vrau
ministrin.
-
-
Bac,
me tha, bėhu i fortė e na ndihmo qė ministrin ta varrosem ashtu si
duhet se pėr tė tjera do tė bėjmė si tė thuash ti. Mė shoqėroi tėrė
kohėn sa isha atje dhe biseduam gjėrė e gjatė dhe pėr gjithēka.
Kur
u ndamė nuk pata forcė t“ i them eja me mua. Ai me tha: Bac, shokėt
i kam nė front dhe u kam thėnė se do tė kthehem gjithėsesi. - edhe
pse ai ishte i vetdijshem pėr rrezikun qė i kanosej pas shpine.
-
-
Njėherė pas njė aksioni tė suksesshėm, Salihu na lajmėrohet nga
Tirana: Shokė punėn pėr ēka kam ardhė e kreva. Kėto dy ditė shihemi
nė Stuttgart. Salih ia kthyem: Si ėshtė e mundur qė disa tė
pandėrgjegjshėm me komunikatė nga Tirana e bėjnė tė vetin kėtė
aksion?
-
-
Ai
u pergjej: Me rendėsi ėshtė qė unė detyrėn e kreva e lė tė rrah
gjoks kush tė dojė, kėshtu ishte Salihu.
-
-
E
nderuara familje Ēekaj, tha nė fund Hazir Krasniqi, jemi krenar dhe
mburremi me Salihun e juaj e bashėkpunėtorin tonė. Salihu me veprėn
e vet do tė jetojė sa tė jenė shqiptarėt. Vepra e tij do tė jetė
udhėrrėfyese pėr gjeneratat e reja. Figura e Salihut do tė jetė
shembull pėr tė gjithė shqiptarėt se si duhet vepruar pėr tė mirėn e
popullit, pėr lirinė, pavarėsinė dhe demokracinė e Kosovės.
-
-
-
Sali
Ēekaj ishte kreshnik. Si tė tillė e dinte vendi ku u lind e u rrit,
si tė tillė e keni parė ju kėtu nė dhe tė huaj e si tė tillė e
provoi Kosharja, - tha mr. Nimon Alimusaj
-
-
Mr.
Nimon Alimusaj, anėtar i Kryesisė qendrore tė LDK-sė dhe deputet nė
Kuvendin e Kosovės nė fjalėn e rastit tha se duke pėrkujtuar nė kėtė
mėnyrė, jo pėr tė parėn herė, e as pėr tė vetmėn herė dėshmorėt e
kombit, ju po bėni njė punė kombėtare, po ngulitni nė kujtesėn e
shqiptarėve edhe jashtė atdheut njė periudhė historike e cila nxori
figura tė mėdha kombėtare mė punėn dhe gjakun e tė cilėve arriti
dita e lirisė tė cilėn po e gėzoni edhe ju jashtė Kosovės.
-
-
Gjithashtu, duke kujtuar figurat e tilla me kaq madhėshti, ju po
pėrcillni tek breznitė e reja edhe nė dhe tė huaj testamentin e
fuqishėm qė u jep atyre martirizimi i tyre nė altarin e atdheut: Ne
ramė dhe e bėmė Kosovėn tė lirė, ju tė gjallėt, ju brezat e rinj qė
vini, kudo qė jeni, nė Kosovė dhe jashtė saj, keni njė detyrė akoma
mė tė lartė e mė tė madhėrueshme, duhet tė pėrpiqeni qė t“ia sillni
Kosovės dritėn e qytetėrimit tė vėrtetė, ditėn e qytetėrimit
perėndimor. Tė forcohet kujtesa historike dhe porositė e saj dhe nė
kėtė mėnyrė ėshtė punė e mirė kombėtare.
-
-
Ngjarjet e mėdha kėrkojnė njerėz tė mėdhenj, njerėz eprorė tė cilėt
nė realizimin e idealit tė tyre kombėtar mund tė bijnė, por vdekja
nuk mundet t“ua marrė me vete kurrė emrin. Tė tillėt janė tė
pavdekshėm. I tillė ishte Sali Ēekaj andaj i pavdekshem ėshtė edhe
emri i tij.
-
-
Sali
Ēekaj, pra nuk ishte i zakonshėm. Ai kishte karakter tė
jashtėzakonshėm, virtyte tė jashtėzakonshme, sjellje tė
jashtėzakonshme dhe shokė tė idealit kombėtar tė jashtėzakonshėm.
-
Sali
Ēekaj ishte fjalėpak, me vullnet tė ēelniktė, i durueshėm nė momente
tė rėnda, gjakftohtė nė rast rreziku, i shpejtė nė verpime, i
disiplinuar nė pasionet e tij. Sali Ēekaj kishte besim absolut nė
idealin e tij, nė sistemin e tij politik e ushtarak, nė vetėn dhe tė
shokėt e tij tė politikės e tė luftės. Thėnė shkurt Sali Ēekaj ishte
kreshnik, ishte njė burrė i rrallė. Si tė tillė e dinte vendi ku u
lind e u rrit, si tė tillė e keni parė ju kėtu nė dhe tė huaj, si tė
tillė e provoi Kosharja, ku u tregua lama e nami i trimėrisė
shqiptare. Ky ėshtė portreti i Sali Ēekajt.
-
-
Po
cili ishte kuadri historik nė tė cilėn u shqua kjo figurė e
jashtėzakonshme?
-
-
Nė
dekadėn e fundit tė shekullit tė kaluar nė Kosovė u paraqitė njė
levizje e madhe e organizuar pėr ēlirim kombėtar, si vazhdimėsi e
disa lidhjeve tė mėparshme e quajtur LDK.
-
-
Kjo
parti-lėvizje kishte dy faza, atė paqėsore e cila fitoi simpatinė e
botės demokratike dhe fazėn e cila kulmoi me luftė, me njė luftė e
cila vėrtetoi para botės se shqiptarėt nuk janė asnjėherė tė lodhur
e tė ligėshtuar nė mbrojtjen e trojeve tė tyre. Nė kėto dy faza Sali
Ēekaj u dallua si njeri epror, si profesionist dhe institucionalist
rigoroz. Nė fazėn e parė Sali Ēekaj ishte dishepull i shkollės
politike tė politikanėve tė mėdhenj qė i dhanė vulėn e vet tėrė
periudhės: i dr. Ibrahim Rugovės dhe i Fehmi Aganit dhe i sistmeit
tė tyre politik.
-
-
Nė tė
gjitha ngjarjet me rėndėsi pėr komb e atdhe qė bėri kjo parti
levizje, Sali Ēekaj ishte nė radhėn e parė. Pra Sali Ēekaj me punėn
e tij si funksionar i LDK-sė, ndihmoi fuqishėm qė vullnetin politik
tė Kosovės ta ngrisė nė vullnet institucional.
-
-
Bashkatdhetarė tė nderuar, tha nė vazhdim mr. Nimon Alimusaj, mė
lejoni tė shkoqis edhe pak kėtė karakteristikė bazė nė jetėn
politike e ushtarake tė Sali Ēekajt. Ky ishte kundėrshtar rigoroz
ndaj njė karakteristike qė ėshtė konsideruar edhe nga tė huajt si
huq i shqiptarėve, janė negative e natyrės sė tij individualizmin,
mungesėn e dukurisė sė turmės tek shqiptarėt, mungesėn e frymės sė
kopesė.
-
-
Ēekaj
e dinte se sa herė shqiptarėt kanė humbur nė tė kaluarėn, gjithmonė
kjo ka ndodhur pėr shkak se atyre u ka munguar njė qednresė e
bashkėrenditur. Dhe esenca e verpimtarisė politike tė Sali Ēekajt e
cila pėrmblidhet pikėrisht nė kėtė konstatim: Sali Ēekaj mbi tė
gjitha, nė politikėn e tij e kishte nocionin e njė bashkimi kombėtar
tė disiplinuar. Ai e forcoi nė diasporė njė element tė rėndėsishėm
tė platformės politike tė LDK-sė, integrimin dhe harmonizimin e tė
gjitha energjive tė kombit qė e shpiejnė nė njė bashkim mendor e
shpirtėror nė pėrpjekje pėr pavarėsinė e Kosovės. Kėtė ai e
konsideron si pikėn e parė tė vijės sė urtė politike qė ka pėr tė
sjellė nė dritė popullin e Kosovės.
-
-
Ka dy
farė heroizmash, heroizmin nė jetė dhe heroizmin nė luftė. Sali
Ēekaj i pati tė dy. Edhe nė luftė, si nė politikė, Sali Ēekaj e pati
pėr bazė nė mėnyrė rigoroze nocionin e njė bashkimi tė disiplinuar,
nocionin e njė qėndrese tė bashkėrenditur nėn komandėn e strukturave
tė njė institucioni tė quajtur Ministri e mbrojtjes e qė e kishte
edhe njė komandant suprem. Pėr fat tė keq jo tė gjithė ata qė u
gjenden nė kėtė luftė vepruan kėshtu. Dhe kjo pati pasoja.
-
-
Nė ato
ditė tė motit tė madh Sali Ēekajn e gjejmė herė nė Isniq e herė nė
Prapaqan, herė nė Llukė e herė nė Loxhė e gjithandej Rrafshit tė
Dukagjinit, herė nė male e herė nė kufi, pėr t“u pėrqendruar me fuqi
titanike pėr thyerjen e kufirit me Betejėn e Kosharės. Nė ato ditė
Sali Ēekaj nuk i teproi asnjė minutė kohe, pėrderisa ra heroikisht
si burrė nė Koshare, pushka nuk i qėndroi e fjetur pėr asnjė moment.
Sali Ēekaj ra, vdiē, pra i shkoi pas si burrė Agim Ramadanit, por
pas tij shkoi Tahir Zemaj, tė cilin, sa fatkeqėsi kombtare e mori
paqja, por mbeti gjallė emri dhe kujtesa pėr ta.
-
-
Nė
kėtė Akademi me recitime pėr Sali Ēekajn u paraqitėn Behar Buqolli e
Qendresa Gashi, kurse Akademinė e pėrshėndeten edhe Halil Ahmeti,
Gani Azemi, Ramė Manaj, Ibrahim Berisha, Luz Thaēi, Emrush Ēekaj,
Gani Geci, Fazli Hajdaraj, kurse nė emėr tė familjes u falėnderua
Migjen Ēekaj, i biri i heroit Sali Ēekaj.
(Fotografitė:
Agim KAMERAJ) |
|