|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

Deklaratë e përbashkët e Grupit të Kontaktit për Kosovën

Prishtinë, 21 prill 2004 - Me rastin e takimit të parë në Prishtinë, Grupi i Kontaktit shpall qëllimin e saj për të intensifikuar angazhimin e saj në Kosovë. Grupi i Kontaktit do të takohet periodikisht në Prishtinë dhe aktivisht do të përkrahë punën e UNMIK-ut, KFOR-it, Institucioneve të Përkohshme të Vetëqeverisjes (IPVQ), dhe ka për qëllim që të inkurajojë një bashkëpunim më të madh mes tyre. Gjatë kësaj vizite të parë Prishtinës, Grupi i Kontaktit ka pasur diskutime me UNMIK-un, IPVQ-në, dhe me udhëheqësit e komuniteteve të shqiptarëve dhe serbëve të Kosovës.

Ne jemi duke u takuar në hijen e sulmeve të dhunshme mbi njerëzit dhe pronën e cila i kushtoi Kosovës 19 jetë dhe shkatërroi apo dëmtoi qindra shtëpi, kisha, manastire, spitale dhe shkolla. Ne e dënojmë fuqimisht dhunën që u krye kundër njerëzve të Kosovës, KFOR-it dhe UNMIK-ut.
Dhuna e muajit të kaluar ishte një pengesë e madhe për vizionin që ne e kemi për ardhmërinë e Kosovës.

 

Ky vizion vazhdon të jetë një Kosovë shumetnike në të cilën të gjithë qytetarët e saj jetojnë në paqë dhe siguri. Grupi i Kontaktit e rikonfirmon përkushtimin e saj për politikën e "Standardeve para statusit" dhe për procesin e vlerësimit të standardeve, që do të thotë edhe caktimin e një date të vlerësimit të plotë nga mesi i vitit 2005, ashtu siç është përcaktuar në deklaratën presidenciale të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara me 12 dhjetor 2003.

 

Dhuna e fundit ka kthyer prapa Kosovën dhe procesin e standardeve. Disa standarde të rëndësishme janë shkelur. Tani mbetet në institucionet dhe udhëheqësit e Kosovës që të punojnë në një partneritet të vërtetë me UNMIK-un për të krijuar kushtet për një Kosovë shumetnike dhe demokratike.

 

Prandaj, ne e mirëpresim shpalljen e Planit për Implementimin e Standardeve të Kosovës, dhe vëjmë në pah orientimin e dokumentit se disa pjesë të tij do të kenë nevojë për modifikim dhe përforcim në fushat kyçe, duke pasur parasysh dhunën e marsit.

 

Grupi i Kontaktit i jep përparësi të veçantë elementeve që kanë të bëjnë me shumetnicitetin, në të gjitha standardet, e sidomos në sundimin e ligjit, lirinë e lëvizjes, kthimet dhe riintegrimin, si dhe në zhvillimin e iniciativave për një qeverisje efektive në nivelin qendror dhe lokal.

Grupi i Kontaktit përshëndet "Letrën e udhëheqësve institucionalë dhe politikë drejtuar popullit të Kosovës me 2 prill". Ne e lavdërojmë lidershipin që kryeministri Bajram Rexhepi e ka treguar në reagimin e tij ndaj dhunës si dhe për faktin se ia ka zgjatur dorën komuniteteve të prekura. Në afatin e shkurtër është shumë e rëndësishme që të riparohen dëmet që janë shkaktuar në trazira ashtu që gjendja të kthehet ashtu si ka qenë para dhunës.

 

Një kompenzim gjegjës duhet paguar. Duhet të formohet një plan gjithëpërfshirës i kthimeve. Grupi i Kontaktit mirëpret vendimin e Qeverisë për ndarjen e disa milionë Eurove nga buxheti i konsoliduar i Kosovës që do të përdoren për rindërtime. Duhet të bëhen aranzhimet e nevojshme me Kishën Ortodokse Serbe për të filluar riparimin e kishave dhe manastireve që janë shkatërruar apo dëmtuar.

Grupi i Kontaktit kërkon nga institucionet politike të Kosovës që të punojnë me UNMIK-un dhe KFOR-in që të ketë siguri për të gjitha komunitetet. Çmojmë faktin se janë arrestuar rreth 200 persona, duke përfshirë këtu edhe disa që janë akuzuar për organizimin e dhunës.

 

Populli dhe institucionet e Kosovës duhet të bashkëpunojnë në mënyrë që të kapen dhe gjykohen kryesit e shumë vrasjeve të pazgjidhura në Kosovë. Shërbimi Policor i Kosovës ka nevojë për më tepër trajnim, sidomos për kontrollimin e trazirave, dhe ka nevojë për më shumë përgjegjësi.

 

Pala shqiptare e Kosovës mori mbi vete që të bëjë një raport për UNMIK-un dhe Grupin e Kontaktit lidhur me aksionet që kanë ndërmarrë.

Grupi i Kontaktit i dëgjoi deri në hollësi atë që thanë udhëheqësit e serbëve të Kosovës. Grupi i Kontaktit kërkoi nga serbët e Kosovës që t'i ribashkohen plotësisht procesit politik dhe të hyjnë prap në institucionet politike qendrore dhe komunale prej të cilave u tërheqën më parë.

 

Ardhmëria e tyre është në Kosovë. Çfarëdo që të jetë statusi përfundimtar i Kosovës, është në interesin e të gjithëve që të marrin pjesë në institucionet që janë themeluar zyrtarisht në Kosovë nga ana e bashkësisë ndërkombëtare. Kjo në masë të madhe do të lehtësojë përparimin në të gjitha standardet dhe do të përmirësojë jetesën e pjesëtarëve të të gjitha komuniteteve.

 

Grupi i Kontaktit poashtu kërkoi edhe nga këta udhëheqës të serbëve të Kosovës që të bëjnë një raport për UNMIK-un dhe Grupin e Kontaktit.

Ekonomia e Kosovës mbetet një fushë e shqetësimit të madh. Kosova urgjentisht ka nevojë për krijimin e vendeve të punës. Reforma e ekonomisë së tregut po shkon shumë ngadalë. Grupi i Kontaktit kërkon nga UNMIK-u dhe IPVQ-ja që të përmirësojnë bashkëpunimin ashtu që të lëvizë privatizimi.

Grupi i Kontaktit sheh se Kosova ka ndërmarrë hapa fundamentalë për të themeluar institucione demokratike funksionale - ka një Presidencë, Qeveri dhe Kuvend funksional, të gjitha këto të zgjedhura përmes disa zgjedhjeve që janë vlerësuar të lira dhe të drejta.

 

Një segment që i përket këtij standardi e ku dhuna e fundit vuri në pah sjelljen joadekuate ishin mediumet, ku raportimi sensacionalist i disa gazetave dhe televizioneve mund t'i ketë kontribuar dhunës. Grupi i Kontaktit apelon në UNMIK-un që të jetë më i ashpër ndaj gazetarisë së papërgjegjshme, qoftë e shkruar apo elektronike.

Grupi i Kontaktit shpreson se institucionet dhe populli i Kosovës, me pjesëmarrjen e të gjitha komuniteteve që jetojnë atje, do t'i përgjigjen kësaj sfide, riparojnë dëmet e shkaktuara nga dhuna e muajit të kaluar dhe të rifillojnë projektin e krijimit të "Një Kosove ku të gjithë - pa marrë parasysh prejardhjen etnike, racore apo përkatësinë fetare - janë të lirë për të jetuar, punuar dhe udhëtuar pa frikë, armiqësi apo rrezik, dhe ku ka tolerancë, drejtësi dhe paqë për të gjithë, - thuhet në fund të deklaratës së Grupit të Kontaktit të lëshuar nga Zyra amerikane në Prishtinë.