|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

NJOFTIME

AKADEMI PËRKUJTIMORE ME RASTIN E 100 VJETORIT TË LINDJES SË INGJINJER XHAFER DEVËS DHE 58 VJETORIT TË RËNJES HEROIKE TË KAPIDAN DR MARK GJON MARKUT

16 prill 2004 / TN

 

Nga Nue OROSHI

 

Duke u nisur nga fakti që një pjesë e historiografisë shqiptare ende po mbahet e ndrydhur ne sirtaret e dokumenteve të kohës, ende ësht e fortë propaganda komuniste e pasardhësve komunist të cilët ende edhe sotë po lansojn teza të fallsifikuara mbi nacionalistët që punuan për Shqipërin Etnike pasë konsulltimeve të gjera vendosëm që në Hamburg të Gjermanis ta mbajm me 12 dhe 13 Qershor 2004 një Akademi përkujtimore me rastin e 100 vjetorit të lindjes së atdhetarit nacionalist Ingjinjer Xhafer Devës dhe 58 vjetorit të vrasjes së udhëheqësit të luftës për Shqipërin etnike Kapidan Dr Mark Gjon Markut.

 

Në këtë akademi përkujtimore përveç që do të flitet për këto dy figura heroike të kombit shqiptar do të perfshihen dhe me argumente shkencore do të flitet edhe për Lidhjen e Dyte të Prizrenit, veprimtarin e Nacionalizmës Shqiptare në kët periudh kohore, mbi veprimtarin Atdhetare të Ndue Përlleshit, mbi veprimtarin e Besës Kombëtare – Konkretisht udheheqësin e saji profesor Ymer Berishën,mbi jeten dhe vepren e Midhat Frasherit, mbi veprimtarin atdhetare të Pater Anton Harapit, mbi luften e Drenices konkretisht mbi Shaban Polluzhen dhe Mehmet Gradicen, mbi jetën dhe veprën e Heroinës shkodrane e cila u flijue për Kosovën martire Marije Shllakun, ketu nuk do të lihet anash pa u përmendur edhe Qëndresa dhe tragjedija e Qamëris gjatë kësaji periudhe kohore. Do të flitet me pietet të lartë edhe mbi veprimtarinë atdhetare të Gjon Sereqit dhe të Ajet Gergurit, mbi jetën dhe veprën e Xhem Gostivarit, mbi qendresën antikomuniste të Prek Calit, mbi veprimtarin atdhetare te Aziz Zhilivodes pa harruar kreshnikun e Lumës martire Muharrem Bajraktarin, do të flitet edhe për jeten dhe veprën e Sadik Ramë Gjurgjevikut dhe shumë figurave dhe portreteve kombëtare nacionaliste që kontribuan burrërisht dhe kombëtarisht.

 

Në këtë akademi përkujtimore do të bëhet edhe promovimi i gjashtë librave të autorëve shqiptarë që jetojnë në diasporë dhe me një ekspozit do të paraqitet edhe maestro i artit shqiptar në botë profesor Gjelosh Gjokaj.

 

Meqense kjo akademi perkujtimore ka karakter shumë të gjerë dhe duke u nisur nga fakti që çdo organizatë politike dhe jopolitike si dhe individ e intelektual të ndryshëm mund të kontribuojnë në mënyra të ndryshme për këtë çështje e formuam nje keshillë të gjerë organizativ si vijon:

 

1.Unioni i Studentëve Ilyria në Hamburg Ilir Purellku

2. Nëndega e Lidhjes Demokratike të Kosovës në Hamburg Miftar Tahirsylaji

3. Dega e Partis Shqiptare Demokristiane të Kosovës në Hamburg Gjon Berisha

4.Dega e Beslidhjes Kombëtare Demokratike Shqiptare  Xhemajl Luma

5.Dega e Partis Demokratike të Shqipëris Miftar Lumneshi

6.Dega e Ballit Kombëtar   Niman Mulliqi

7.Klubi Shqiptar Verrat e Llukes  Rrustan Neziri

8. Klubi Shqiptar Kosova  Ali Morina

 

Intelektual dhe personalitete tjera.

 

Xhelil Musa

Arif Molliqi

Nue Oroshi

Selman Etemi

Sahit Qekaji

Avni Bilalli

Hagji Dervishaji

Albert Bisaku

Gjon Tuniqi

 

Meqenëse për këto dy personalitete të mëdha të popullit shqiptarë është shkruar fare pak në kontekstin që e merituan, vendosëm që si këshill organizativ së bashku me informatën për mbajtjen e kësaji akademie Shkurtimisht ta botojmë edhe nga një biografi të shkurtër të inxhinjer Xhafer Devës dhe kapidan Dr Mark Gjon Markut.

           

XHAFER DEVA KY BURR I PATHYER I KOMBIT-SHQIPTAR

 

Pikërisht me 21 shkurt të vitit 1904 rrafsh një shekull më parë familjes së njohur të Ibrahim Devës nga Mitrovica ju shtue edhe nje d’jal i pesti me radhë.Kushë do të mendonte se mu ky djalë i lindur një shekullë më parë në Mitrovicë do të jet njëri ndër shqiptarët më të fortë i cili tër jetën e vet do të punoji pa u ndalur kurrë deri në frymen e fundit të jetës së ti për Shqipërin etnike. Dhe pikerisht mu në këtë njëqind vjetor të lindjes së këtij idealisti të shqiptarisë i cili çdo gjë shkriu për Shqipërinë etnike dhe duke u nisur nga fakti se veprimtarinë e tij e ka mbuluar tisi i harresës vdekjeprurëse në Kosovën e Shqipërisë etnike, vendosëm që ta  perkujtojmë me një akademi perkujtimore me rastin e njëqind vjetorit të lindjes, njërin ndër nacionalistët demokrat të Shqipërisë etnike, Xhafer Ibrahim Devën.

 

Po pse themi Xhafer Deva burr I pathyer i kombit shqiptar.Vërtet ishte burr I pathyer.Aji qëndroji I pathyer edhe atëher kur vendosi të hyji në politikën shqiptare që ta realizoji planin e ti për Shqipërin Etnike,aji qëndroji I pathyer edhe atëher kur ishte ministër I puneve të mbrendshme,aji qëndroji I pathyer edhe kur e udhehoqi Lidhjen e Dyte te Prizrenit,aji qëndroji I pathyer edhe kur e akuzuan komunistët pansllavist, si fashiste.

 

Madje, pati edhe aso rastesh kur Xhafer Deva qëndroi i pathyer kur atë e akuzuan edhe të huajt siq ishte gjenerali anglez Hill, i cili e përcaktoji Deven si njëri ndër bashkëpunëtorët e Gjermanëve e përgjigjja e të pathyerit heroji i kombit shqiptar Xhafer Devës  me 25 prill të vitit 1944 në mënyrë publike në nje nga orët më të dëgjuara të mbrëmjes në "Radio Tiranë" ku midis të tjerave i tha Hillit me atë zërin e ti burrëror dhe të pathyeshem: ”Shqiptari Xhafer Deva që ka nderin t'ju përgjigjet mund t’ju theksoj se nuk është në shërbim të gjermaneve, nuk ashtë kenë kurrë, dhe nuk do të jet kurrë, por gjithashtu, nuk është në shërbim të anglezve, amerikaneve, rusëve. Xhafer Deva ka nderin të jet në shërbim të popullit shqiptar, dhe sigurisht ky shërbim asht ndera më e madhe që mundë të ketë.

 

Xhafer Deva qëndroj i pathyer dhe nuk u lekund edhe atëherë kur u dashtë që ta lëshoj Kosovën e tij të dashur dhe të vendoset në Austri, Itali  e më vonë në Amerikë. Ai ishte largpamës dhe vigjilent, ishte njëri ndër atdhetarët, politikanët, dhe luftëtarët më të fortë shqiptarë në shekullin që e lam pasë. Prandaj me plote ndërgjegje e themi që ësht ardhur koha që historia shqiptare ta vendos në vendin e merituar këtë burre të shekullit që e dha Kosova jone Heroike, këtë burrë të shekullit që e dha Shqipëria jonë Etnike.

 

Me këtë duamë të theksojmë se është ardhur koha që historia ta thot fjalën e vet për Xhafer Devën dhe me argumente shkencore të bien pertok pseudo tezat e disa historianëve shërbëtor të politikës ditore komuniste të cilët  u munduan ta kriminalizojn veprën e Xhafer Deves, por nuk mundën t’ia humbin shkelqimin veprës se tij, të vjellurat e ketyre historianëve pansllavist në të gjitha viset shqiptare kundër Xhafer Devës janë groposur thellë në plehun e historisë, ndërsa dita ditës veprimtaria atdhetare e këtij burri të palëkundur të Shqipërisë etnike po del në sheshë.

 

Prandaj është ardhur koha që Kosova martire kjo pjesë e ndarë padrejtësisht e Shqiperisë etnike jo vetëm ta vendos në ballin e oxhakut të historisë sonë kombëtare Xhafer Deven, por ajo edhe ti merr eshtrat e Xhafer Devës dhe ti kthej në Mitrovicën e tij të dashur, prandaji ndegjoni shqiptar porosit biografi dhe bashkpuntori shumvjeqar i Xhafer Devës, publicisti  Idriz Lamaji, i cili në librin Xhafer Deva në Dritën e Letrave të veta dhe zbulesa tjera të Mergatës Shqiptare Në York 2002 në faqën 154 thot: “Eshtrat e Xhafer Devës pushojnë sot në një varrë të vetmuar, në varrezat e gjelbërta të Palo Altos në Kaliforni, eshtrat e ti duhet kthyer në Kosovë, dhe rivarrosur në qytetin e ti të lindjes, në Mitrovicen e Isa Boletinit të famshëm, në atë qytet të cilin sot e kërcnojnë serbët për vdekje. Varri i tij në vendlindje do të ishte një piramid kufiri, e cila do ti bënte roje atdheut më shumë se një ushtarë i mbërthyer në armë. Është emri dhe veprimtaria e ti që e frikson armikun tonë shekullor. Është emri Xhafer Deva për të cilin një kryeministër serb ka thënë “Deva nuk blehet me pare se është i pasur, Deva është armiku ynë i përbetuar, Deva duhet vrarë. Xhafer Deva ky nacionalist dhe atdhetar i madh i kombit shqiptar mbylli sytë me 25 Maji 1978  në moshen 74 vjeçare me amanetin që ta mbajm gjallë idealin kombëtar të Lidhjes së Prizrenit.

 

 

KAPIDAN DR MARK GJON MARKU ISHTE  UDHËHEQËS I LUFTËS PËR SHQIPËRIN ETNIKE

 

Në vitin 1913 në kullën e Kapidan Gjon Marka Gjonit në Orosh të Mirditës u lind d’jali i parë të cilin e pagëzuan me emrin Mark. Aty u lind një kapidan i ri një atdhetar i cili do të qëndroi për vite të tëra në ballë të luftës si drangua për Shqipërin etnike. Marku u edukua në frymën kombëtare. Ai u rritë në kullën e kapidanëve të Oroshit të Mirditës, në kullen ku për shekuj me radhë u ruajt Kanuni dhe tradita kombëtare, me parimet e mirnjohura shqiptare, nderë, bes e burrrëri.

 

Mësimet e para Kapidanë Dr Mark Gjon Marku i mori ne Orosh,të cilatë u pasuruan më vonë në driten e diturisë,në qytetin e lashtësis dhe kulturës shqiptare në Shkoder. Por, duke parë se Shqipëris i nevoitën njerëzit e shkolluar,Kapidan Marka Gjoni vazhdoi studimet Univerzitare në Romë, ku mori titullin doktor i drejtësisë. Duke i parë rreziqet e shumta nga shkaku që Shqipëria rrqshqiste në duart e komunizmit pansllavist, dr Marku ishte njëri nder organizatorët kryesor të Kuvendit kushtetues kombëtar që u mbajt me 23 tetor 1943 në Tiranë.

 

Rritja e grupeve kriminale komuniste nukë kishte të ndalur dhe për këtë arsye kapidan Mark Gjon Marku në mars te vitit 1944 formon Grupin Nacional të Pavarur, ku detyrë parësore e këti grupi ishte që të luftohej komunizmi në të gjitha viset shqiptare ashtu siqe ishin betuar në kuvendin kushtetues kombëtar të Tiranës. Me kalimin e kohës provokimet e komunistëve shtoheshin të cilët përkraheshin nga si vëllezerit e tyre ideologjik jugosllav dhe mercenar rusë.

 

Pas një qëndrese të madhe antikomuniste Kapidan Dr Mark Gjon Marku udhëhiqte Luftën per Shqipërin Etnike në të gjitha viset shqiptare.Kur forcat nacionaliste filluan të dobsohen dhe kur i propozuan për ta lën Shqipërin për të dalë në perëndim ai ishte përgjigjur:  “Unë nukë e kamë kryer ende detyren ndaj atdheut. Nuk mund t’i braktis burrat që më kanë ndjekur deri më sot. Fati imë është i lidhur ngusht me fatin e tyre. E di se do të vritem, por për mua është më mirë të vdes me një plumbë në ballë, se sa të ndahem me turp me ata, tash që shuplaka e zotit paska rën mbi popullin tonë shqiptarë“

 

Kapidan dr Mark Gjon Marku gjatë një lufte të ashpër kundër komunistëve pansllavistë të cilët përkraheshin nga rusët e jugosllavët plagoset rënd  dhe duke mos dashur të binte i gjallë në duar të komunistëve ia kishte shkrepur vetit nje plumbë me 14 qershor 1946 në Bujtin të Perlatit-Këthell. Në vitin 1946 në moshën 33 vjeçare pas një karriere të bujshme atdhetare dhe politike, do të bie në fushën e nderit djali i parë i kapidan Gjon Marka Gjonit, kapidan Dr.Mark Gjon Marku.

 

Me atë rast vajtuan dhe gjëmuan edhe zanat e malit dhe drangonjet nëper të gjitha viset shqiptare, ku i thuhej bukës bukë e ujit ujë. Por më së shumti vajtoi Shqiperia e cila ende sot e kësaj dite po i ndjen plagët e mos realizimit të projektit të paramenduar, të përpiluar ushtarakisht dhe politikishtë nga Kapidan dr Mark Gjon Marku për një Shqiperi të shqiptarëve për një Shqipëri etnike.     

 

NË EMËR TË KËSHILLIT ORGANIZATIV

ARIF MOLLIQI

NUE OROSHI