|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

POLITIKA SIMBOLIKE E POLITIKANËVE KOSOVARË NË TELEVIZION!

15 prill 2004 / TN

 

Është e saktë se televizioni po bëhet gjithnjë më i rëndësishëm në shoqëri dhe sidomos për politikanët dhe politikën. Politika ka si arsyetim aplikimet e medias në komunikimin e saj me publikun. Këtë fakt e dëshmojnë lajmet e mbrëmjes në televizionet kosovare,në mënyrë të ndërsjelltë në raport me një racionalitet më të lartë ideologjik; Servisi ynë publik po shëndërrohet para syve të shikuesit në inskenim strategjik të politikës. Ky koncept e justifikon politikën simbolike dhe kjo ka bërë që shikuesit anë e mban Kosovës dhe më gjerë, ta njohin politikën vetëm përmes ekranit.

 

Nga: Zejnullah JAKUPI

 

Shumë shkencëtarë, ndër ta edhe experti i njohur gjerman Klaus Kamps që trajton komunikimin politik në lajmet televizive( 1998), nuk e ndan gjithësesi politikën nga ndikimi mediatik. Media, sipas tij do të jetë në të njëjtën kohë e varuar nga politika. Mvarësia e politikanëve dhe politikës nga media, sipas konceptit Dependent (Klaus Kamps), është ana e mbrapme e politikës.Sipas këtij koncepti politikanët dhe politika, padyshim qëndron në mvarshmëri reciproke me median, apo thënë më qartë i gjunjëzohet asaj, sepse pa median, as politikanët nuk mund apo nuk do t´ia dilnin mbarë që të kommunikojnë me publikun. Ndërsa e kundërta e të parës, ka të bëjë me konceptin e “ humbjes së autonomisë”. Sipas kësaj teorie politikanët arrin t´i mbisundojnë mediat përmes strategjisë së inskenimit. Perspektiva e tretë është ndikimi i ndërsjelltë mes politikës dhe mediave, një mishërim i përbashkët në një trup të vetëm.

 

Sipas sondazheve të bëra lidhur me dominimin e temave në televizionet publike gjermane, ka rezultuar se rreth 30 deri në 40 Përqind të politikanëve janë në qendër të vëmendjes në kronikat televizive. Si rrjedhim i këtyre hulumtimeve, kategoria e temave që trajtohen e që i takojnë spektrit të politikës përbëjnë 70 deri në 80 Përqind (këto të dhëna janë tipike për televizionet publike gjermane, Kamps 1998).

 

Klaus Kamps argumenton tutje se ngjarjet e rëndomta, p.sh zjarri, katastrofat natyrore, nuk do të bëheshin ngjarje mediatike, nëse nuk lidhen me politikën, p.sh; shkatërrimi i pyjeve nuk është një ngjarje mediatike,thotë Kamps,por kur ngjarja lidhet me kronikën nga qeveria dhe reagimin e saj, atëherë ajo bëhet një temë për media. Dëmtimi apo djegja e një minjere- industriale, duhet s´pari të personalizohet apo të arrihen tone emocionale nga demonstruesit për tu bërë pastaj temë relevante për mediat. Papunësia në vend tematizohet vetëm atëherë kur, Enti Statistikor i Punësimit, bënë ndonjë sondazh lidhur me këtë.

 

Politikanët kosovarë i kthehen salloneve mediatike

 

Herët a vonë, edhe politikës kosovare dhe pikërisht politikanëve tanë ju dasht t´i kthehen konceptit të përgjithshëm komunikues dhe t´i mësojnë rregullat e komunkimit me gazetarët.Së fundi këtë fakt e vërteton pjesëmarrja e tyre në emisione , debate, intervista, konferenca shtypi para gazetarëve. Edhe nëse ministrat kosovarë nuk janë nisur nga tërsia teorike se duhej vepruar kështu, ata ka arritur aty. Ata i mësuan rregullat në një seri operacionesh dhe tanimë po nxjerrin mësime se për të qenë i sukseshëm në politikë, do të thotë, të jesh sa më shumë prezent në media!

 

Madje duke vendosur relacione me ekspertët, ata i tematizojnë apo i zmadhojnë gjërat e ky procedim racional bëhet vetëm e vetëm të arrihet caku politik. Prej këtyre kthesave , më e çuditshmja e megjithatë më e popullarizuara është prodhimi i pseudo- ngjarjeve. Sipas Klaus Kamps kjo inicohet nga politikanët, të cilët mundohen të tregojnë se kanë bërë të pamundshmen, trumbetojnë sikur të kishte ndodhur diçka e jashtzakonshme. Madje kur është fjala për ministritë tona ato shpesh, nuk kanë bërë më shumë se sa, ndoshta mund të ishin pozuar para eskavatorëve duke hapur ndonjë rrugë, në ndonjë fshat apo mëhallë, ku ata i kanë marrë votat dhe janë bërë ministra apo duke dhënë ndonjë tenderë për ndonjë të afërm, shok, simpatizantë partie etj.

 

Strategjia që ndiqet në ketë mënyrë nga krerët e institucioneve shquhet me nostalgjinë për të zgjuar vëmendjen e publikut apo për të prodhuar ca imazhe të mira për aktivitetet e tyre.

 

Prodhimi i pseudo-ngjarjeve bëhet mbrenda një lëvizjeje komplekse. Brenda kësaj skeme pseudo- ngjarjet sipas Kamps lindin më tepër si reakcion i politikanëve kur atyre u mungojnë konceptet. Pastaj vijnë në radh ndërmjetësimet specifike, udhëtimet, “vizitat shtetërore”(në ndonjë seminar trajnimi).

 

Pikërisht ngjarjet e 17 dhe 18 marsit e detyruan krerët e institucioneve vendore që të prodhojnë pseudo- ngjarje.Në këtë skemë të rividuar, frika e tyre, secili veç e veç për partinë e tij, se do të humb elektoratin, në zgjedhjet e ardhshme,mbetet akoma si një superstruktur e lidhur me mënyrën e dobët të të ndikuarit në opininin publik.

 

Në këtë lojë, politika e politikanëve kosovare gjenë arsyetime për problemet shoqërore dhe bëhet temë referimi për gazetarët. Ajo i prodhon temat, duke i mbuluar me shkëlqimin e rremë të ideologjisë. Në një tjetërsim specifik ajo realizon përgjithësisht strategjinë e inskenimeve. Në këtë proces të tematizimit të temave marrin pjesë, menaxherë profesionistë, zëdhënës për media,por dhe vetë politikanët.

 

Kur servisi publik i kontribon trivalitetit?

 

Televizioni është i pëlqyerë, nga politika dhe është objekt përvetësimi, i dëshiruar për tu “copëtuar”. Gjykimi i tillë na shpije në implikimin e një opzicioni që thotë se televizioni e veçmas televizioni publik si p.sh RTK ( nëse mund të thuhet kështu) po i kontribon trivalitetit të kulturës komunikative për këtë arsye kërkohet që të jetë neutral ndaj politikës. Ndërsa taksapaguesi kosovarë kërkon nga servisi TOP SHOP-i që lajmet të jenë aktuale, të plota, dhe të kenë formulim të qartë dhe preciz, të kuptueshme dhe të kenë një sfond të mjaftueshëm, prandaj për këtë arsye gazetarët duhet të vrapojnë pas politikanëve.

 

Së këndejmi, si rezultat i këtij koketimi, bën që të rritet numëri i madh i “kokave” që shfaqen në ekran (nganjëherë edhe i atyre që nuk duhet të shfaqen) i riteve të tyre cermoniale në kronikat televizive. Argatët e disa ministrive dhe gazetarët (disa nga ata) duke implikuar njëri-tjetrin, shëndërrohen në spektakël të konsumit dhe karrierës personale. Disa prej figurave tona politike akoma nuk i kanë mësuar këto praktika dhe tutje i refuzojnë intervistat me gazetarët. Ata, pavarsisht nga pozita që kanë në pushtet, duhet ta din se ai që bojkoton gazetarët është strumbular i manovrës publike, bëhet objekt dhe viktimë e opinionit publik (Fatkeqësisht për gazetarët e televizionit, ska pse të anulohet intervista, kur dihet se p.sh. servisi ynë publik nuk kërkon shpjegime komplekse, siç i kërkon në të shumtën e rasteve gazetaria e mirëfilltë hulumtuese).

 

Ritualet

 

Informacionet që kërkojnë gazetarët nga politikanët, nuk janë më shumë se sa disa fjali të shkurtëra dhe mesazhe tepër të njohura që kumtohen shpesh edhe nëpër konferenca shtypi dhe që janë bërë “monotone”, pasiqë duket se as në prognoza mbi zhvillimet e ardhshme politike, kosovarët sikur nuk kanë kompetenca!

 

Prandaj, ndoshta si gjithkund në botë,kronikat televizive nga sfera e politikës edhe tek ne u ngjajnë më shumë ritualeve, inskenimeve, ngjarjeve rutine ku dominojnë gjestet e programuara; shtrëngime duartësh me homologët nga jashtë; aty këtu, ndonjë copëz buzëqeshje, automjete të blinduara dhe bodigardët. Si përfundim mund të thuhet edhe kjo; Ka kohë që politikanët kosovarë deklarohen për veprime pragmatike në politikë, por gjithmonë me vemendje të drejtuar kah simbolet, pra kah televizioni!!