|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

“AUTONOMIA TERRITORIALE” ËSHTË KËRKESË PËR MË SHUMË PUSHTET SHTETËROR SERB NË KOSOVË

Agron XHEMAJLI

Ndër kohë të ndryshme kanë qarkulluar ide të shumta për çështjen e statusit të Kosovës. Janë shfaqur e përfolur ide nga më të ndryshmet, nga politikanë e shkencëtarë të jashtëm e të brendshëm dhe të atyre nga ana e pushtuesve. Kur është fjala për idetë e të tjerëve ndaj këtij problemi, të atyre që janë në pushtet, ato kanë lëvizur nga mbetja e Kosovës në gjendje të pushtimit total deri te një formë e qeverisjes më liberale, por kurrsesi nuk ka pasur ide që të njihet e drejta jonë për vetëvendosje.

 

Si shumë herë më parë, edhe këtë radhë, nën trysninë e opinionit dhe të lëvizjes së popullit, kreu i pushtuesit serb, vetë del me një kërkesë që prek statusin politik të Kosovës. Pikërisht është fjala për “konceptin e Koshtunicës” për autonomi territoriale e politike, i cili po komentohet, herë si ndarje, e herë si kantonizim, por sido që të jetë kemi të bëjmë me një ide nga këndi i shtypësve dhe kolonialistëve që duhet të trajtohet me seriozitet.

 

Këtu posaçërisht është me inetres të dihet se çka nënkupton në praktikë kjo ide. Ideja e serbëve për më shumë autonomi territoriale të pakicës sebe në Kosovë është në përputhje me frymën e Rezolutës 1244. Decentralizimi dhe multietniciteti si qëndrime të UNMIK-ut do t’i hapin rrugën këtij koncepti që po insiston kreu shtetëror serb. Ideja e autonomisë për pakicën serbe, në fakt është ide për përforcimin e pozitave politike të Serbisë në Kosovë dhe për këtë qëllim është duke shfrytëzuar portën e madhe të quajtur decentralizim.

 

 

Lidhja e kësaj ideje me decentralizimin

 

Edhe më herët, kur është bërë fjalë për decentralizimin, ne kemi thënë se ai është një plan i dëmshëm për Kosovën në gjendjen aktuale. Konstatimi se kjo është një derë për rikolonizimin e Kosovës, po vërtetohet tani nga hapat e Serbisë, e cila nëpërmjet kësaj “dere” don ta përbirojë politikën e kolonizimit të tokave tona. UNMIK-u nuk do ta kundërshtojë një politik të tillë të Serbisë. Pra, Serbia (dhe ata që po e përkrahin atë në Kosovë) kanë ndërruar paksa taktikën e kolonizimit, duke e modernizuar atë, duke e quajtur decentralizim, multietnicitet, etj., mirëpo duke mbetur me përmbajtje të njëjtë: pushtues dhe kolonizator.

 

Decentralizimi, i cili u riaktivizua në të njëtën kohë me planin ose idenë e Koshtunicës për “autonomi territoriale” të serbëve në Kosovë, është një gacë e mbuluar, e cila do të rindezë pra një prush të quajtur luftë.

 

 

Qëndrimi i Këshillit të Sigurimit, i BE-së dhe i institucioneve të Kosovës ndaj idesë së qevrisë serbe për rirregullimin administrativ të Kosovës

 

Deri më tani qëndrimi i KS dhe i BE-së është në favor të decentralizimit. Ato ndonëse verbalisht deklarohen se gjoja nuk do të ketë decentralizim mbi baza etnike, megjithatë gjendja në terren tregon për një qëndrim tjetër. Ekzistimi i enklavave është një dëshmi për një gjë të tillë. Ato paraqesin një “decentralizim” të tillë. Por, siç u bë e ditur për opinionin e gjerë, tanimë Serbia po punon që këtë decentralizim etnik ta forcojë edhe më shumë nëpërmjet një plani tjetër,  të atij të “autonomisë territoriale” të serbëve brenda Kosovës.

 

Për këtë qëllim Kuvendi i Serbisë ka formuar një komision, i cili do të punojë mbi parimet e përcaktuara në rezolutën e këtij kuvendi të nxjerrë më 26 mars 2004, në lidhje me Kosovën. Kjo rezolutë është një parapërgatitëse e terrenit (pikëmbështetje juridike e politike) e idesë së “autonomisë” që e përfaqësoi publikisht kreu i qeverisë serbe, Koshtunica. Në këtë dokument falsifikohen argumentet për  domosdonë e një veprimi të tillë me prapavijë politike.

 

Është e qartë se përmes një autonomie më të madhe për enklavat, qeveria serbe don ta forcojë elementin shtetëror në Kosovë, e me këtë edhe atë demografik (kolonozues), sepse kjo ka qenë edhe shtylla e gjithë politikës kolonialiste e të gjitha regjimeve serbe në Kosovë: pa pushtet nuk mund të bëhen këto gjëra. Andaj. “autonomia territoriale” është më shumë pushtet shtetëror serb në Kosovë. Mirëpo, as UNMIK-u nuk duhet të harrohet, sepse ai do ta kryejë një pjesë të kësaj pune në vend të Serbisë. Rezoluta e lartpërmendur e Kuvendit të Serbisë thirret dhe mbështetet në Rezolutën 1244, duke ia rikujtuar misionit ndërkombëtar se ajo duhet të respektohet në tërësi, për çka nuk ka hezitim nga ana e tij.

 

Duke u bazuar në kërkesën e kësaj rezolute se “është e domosdoshme të formulohet një mënyrë më efikase e mbrojtjes (së pakicave v.j.), disa prej të cilave edhe ceken në Rezolutën 1244 të KS OKB”, qeveria serbe don të justifikojë “autonominë territoriale”, të cilën e kërkon për serbët në Kosovë dhe të vazhdojë politikën e ndarjeve administrative-territorilale të bëra disa herë në të kaluarën.

 

Tani fjala është për një projekt të ri të këtyre ndarjeve, sepse i deritanishmi është konsumuar dhe qevria serbe don ta nxjerrë një tjetër më të avancuar dhe, sipas asaj që u publikua në gazetën malaziase “Dan”, del se afër 50 për qind e territorit administrativ të Kosovës banohet me serbo-malazias! Natyrisht që kjo nuk është e vërtetë. Dhe, natyrisht që në kushtet e administrimit ndërkombëtar, e sidomos qëndrimit të tij privilegjues ndaj pakicës serbe, qeveria serbe ka gjetur korridorin e përshtatshëm për imponimin e një rirregullimi administrativ më të përshtatshëm, e posaçërisht duke shfrytëzuar manipulimet e UNMIK-ut dhe të OSBE-s me shifrat e serbëve në Kosovë, për ta bërë kështu zgjerimin e territoreve të populluara me serbë. Se a do të mund ta bëjë këtë, do të varet në rend të parë nga vetë ne.

  

Se a do ta pranojmë apo jo një gjë të tillë, varet dukshëm edhe nga qëndrimi i institucioneve dhe i subjekteve politike, nga ajo se si do ta sqarojnë ato këtë politikë para popullit. Deri më tani qëndrimi i tyre është shumë negativ. Institucionet, edhe pse i shohin manipulimet e hapura të UNMIK-ut dhe të Serbisë me decentralizimin dhe me idetë e ndryshme për rirregullime administrative, nuk lëvizin përpara. Ato janë gozhduar e ia kanë lidhur vetes këmbët nën korniza të vjetra politike, sepse gjendja në Rezolutën 1244 nuk ndryshon aspak nga ajo e paraluftës, duke qenë se edhe tani Kosova konsiderohet pjesë e Serbisë, e në ç’bazë gjejnë mbështetje edhe veprimet e Serbisë ndaj Kosovës.

 

Pavarësisht prej kësaj, ne nuk duhet të biem pre e ndonjë ideje që synon ta ruajë a ta vazhdojë robërinë tonë, në çdo pëllëmbë të tokave tona me shumicë shqiptare. Tezat se ka kaluar koha e shteteve kombëtare, të cilën e ngrenë politikanët e BE-së, është një mashtrim, sepse secili shtet evropian ka një shumicë kombëtare që e udhëheq shtetin dhe ka pakica të ndryshme kombëtare, pavarësisht nivelit të të drejtave të tyre.

 

Problemi i Kosovës nuk është problem i të drejtave të njeriut a të pakicave, por është një problem i të drejtave të shumicës, pra është promblem kombëtar i shqiptarëve, i cili nuk është zgjidhur drejt edhe si pasojë e qëndrimit regresiv të fuqive evropiane deri më sot. Dhe, ky qëndrim do të ndryshojë në të mirën tonë vetëm në saje të vendosmërisë sonë dhe rrugës së qartë drejt lirisë. Evropa dhe bota do t’i njohin të drejtat tona kombëtare vetëm pasi ne me organizimin tonë politik të shëndoshë dhe të qartë ta bëjmë këtë realitet.