|
27 mars 2004 / TN
Zef AHMETI
Nė
fillim tė shkurtit tė vitit 2004 ushtaraku serb Momir Stojanoviq ka
deklaruar se, nė tė gjitha strukturat e Kosovės janė tė pranishėm
elementet e shėrbimit sekret serb. Ndėrsa njė fenomen tjetėr ėshtė ai
i organizatave arabe nė Kosovė pėr ta dhėnė kontributin e tyrė nė
rindėrtimin e Kosovės. Nėse ngrejmė njė paralele dhe vlersojmė se kėto
dy elemente kanė pika tė pėrbashkėta qė i bashkon, atėherė nuk duhet
qė kjo tė na befasoj. Armiku i armikut tim, ėshtė miku im thotė njė
fjalė popullore. Por shkrimi im do tė pozicionohet nė disa ēėshtje tė
tjera, pak mė professionale pėr natyrėn time.
II.
Populli
shqiptarė i traumatizuar dhe ende i parehabilituar nga lufta nė Kosovė
e nė mėnyrė tė veēantė nga brutaliteti vrasės serb fillimisht e kishta
kapluar euforia e lirisė qė kishte ardhur nė Kosovė. Pasojat e
luftės, procesi i ngadalshėm i ecjes pėrpara i Kosovės nė tė gjitha
sferat e jetės ka tė bėjė edhe me luftėn brendashqiptare pėr pushtetin
edhe ashtu tė kufizuar duke mos harruar poashtu edhe byrokratinė e
tepruar tė organeve tė UNMIK-ut dhe duke ia shtuar kėsaj edhe
problemet tjera qė lindėn nė liri qė kanė tė bėjnė drejtėpėrsėdrejti
me jetėn, ekzistencėn, perspektivėn dhe ballafaqimi me realitetin dhe
status quon e krijuar duke u ndihmuar nga parazitėt e politikanė tė
Kosovės dhe luftės permanente tė Beogradit pėr tė ndikuar nė
destabilizimin e Kosovės duke instrumentalizuar minoritetin serb tė
Kosovės, dhe shume elemente tjera kanė ndikuar qė pakėnaqėsinė e
popullit tė frustruar elementet antishqiptare ia kanė arritur qė
mllefin e akumuluar tė shqiptarėve ta drejtojnė qė ta shprehin nė
formė tė palejueshme dhe tė dėmshme politikisht pėr Kosovėn.
III.
Mėnyra
turmore e tė menduarit ėshtė njė element qė e pėrcjell popullin
shqiptarė. Kjo formė turmore, pra jo e logjikės dhe vlersimit
individual tė situatave dhe ngjarjeve kanė ndihmuar qė shqiptarėt
lehtė tė manipulohen tė bėjnė akte tė pandėrgjeshme dhe
kundėrvetevetės duke quar ujė nė mullirin e kundėrshtarėve pėr ta
fuqizuar edhe mė shumė pretendimet pėr ta dėmtuar dhe shkatėrruar
pėrfundimisht imazhin e mirė dhe figurėn e shqiptarit si dhe kėrkesėn
pėr pavarsi.
Kėtė do
ta dėshmonte edhe fakti se, nė Kosovė kurrė nuk janė shkatėrruar
objektet fetare tė besimit otodoks, pėrkundrazi ato janė mbrojtur edhe
nė ato rrethana mė tė vėshtira qė ka kaluar Kosova. Shtrohet pyetja,
pse mu tani kur bėhej fjalė pėr standartet dhe dialogut pėr statusin
pėrfundimtar tė Kosovės ndodhin gjėra tė tilla?
IV.
Njė
fenomen tjetėr qė duhet theksuar ėshtė, pse mu nė datėn kur partia mė
e madhe shqiptare nė Kosovė kishte organizuar demostrata kundėr dhunės
mu atė ditė (17 marsi) shpertheu dhuna? Sado qė tė jetė e dhimbshme,
njerzit nė Kosovė po e ndiejn vetėn si te jėnė nė njė burg masiv.
Proceset ecin shumė ngadal. Pėr ēdo ligj qė nxirret duhet tė kalohet
nėpėr procedura tė panumėrta. Pėr ēdo vendim pėr pasurin e Kosovės
duhet tė koketohet me Beogradin. Papėrvoja e politikės shqiptare dhe
nė anėn tjetėr ngritja e pozicioneve tė kundėrta me UNMIK-un dhe
krijimi i vakuumit nė sistemin juridik nė Kosovė kanė ndikuar qė
proceset tė stagnojnė.
Nė
Kosovė kemi multietnicitetin mė tė madhė dhe mė specifik nė botė nėse
marrim parasysh tė gjitha shtetet qė veprojnė nė Kosovė. Dhe tė gjithė
kėta kanė pėrvoja tė ndryshme me ligjin. Njė kėrkon diēka sipas
edukimit qė ka nė vendet e lindjes, njė tjetėr kėrkon dhe vepron diēka
sipas pėrvojės nė perendim, njė i tret sipas pėrvojes orientale
si tė
veprojnė shqiptarėt?
V.
Shqiptarėt duhet tė krijojnė dhe formojnė njė pozicion tė ēartė. Ata
nuk guxojnė tė bėhen viktimė e proceseve tė pakontrolluara.
Politikanėt me tė gjitha gabimet qė i ka pranuar edhe vetė
Kryeadministratrori i Kosovės Holkeri, duhet tė veprojnė me njė
politikė tė pėrbashkėt sa i pėrket pozicionit tė pėrfaqėsimit tė
interesit tė pėrbashkėt tė Kosovės, t`i izolojnė elementet destruktive
shqiptare dhe ato elemente tjera qė po e shfrytėzojnė shqiptarin si
mjet pėr arritjen e qėllimeve qė bien e ndeshin nė kundėrshtim me
interesat nacionale tė Kosovės.
Kosova
ta themeloj shėrbimine vet sekret dhe tė dalė nė mbrotje qeverisė sė
Kosovės dhe parlamentit tė Kosovės duke mbledhur informacione dhe duke
kontrolluar situatėn nė Kosovė. Ky shėrbim duhet tė jetė neutral dhe
efektiv. UNMIK-u duhet tė vihet para proceseve tė kryera nė Kosovė qė
kjo administratė tė pėrfundoj misionin e saj. Me dhunė ėshtė e kotė qė
tė arrihet njė qėllim i tillė. Puna dhe efikasiteti dhe jo
parazitllėku janė ato qė proceset i qojnė pėrpara. Nėse vetėm vajtohet
e nuk veprohet, atėherė skemi pse ankohemi.
Dhe sa
pėr fund nėse lidhim ecurit e interesave dhe politikės globale,
atėherė shqiptarėt duhet tė dalin nga bota e bėrjes sė politikės
rurale. Proceset duhet tė vlersohen nė kuadėr tė zhvillimeve rajonale
dhe atyre globale. Shqiptarėt nuk duhet qė ta lejojnė vetėn tė jenė
viktimė e asaj apo kėsaj politike, tė atyre apo kytėre elementeve
destruktive estremiste e radikale tė pakontrolluara e kriminele.
Kosova duhet tė vijėzoj linjėn e vet dhe diskursin e saj tė qartė
drejt qėllimit tė saj, drejt krijimit tė njė personaliteti mė tė
avancuar me nje diplomaci tė shėndoshė tė rritjes dhe zgjerimit tė
miqve, e tė mos shkoj kah izolimi.
|