|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Analizë

PAVARËSIA E KOSOVËS EDHE MË LARG DHE NJË DËSHTIM AMERIKAN

26 mars 2004 / TN

Shkruan: Shefqet DIBRANI

Për t’i analizuar ngjarjet e fundit që përflakën Kosovën dhe moren me dhjetëra jetra njerëzish mu duk titull mjaft indikativ për të pasqyruar një realitet të ditur dhe të pritur nga vëzhguesi i rëndomt por që i paska zënë në befasi Institucionet e Kosovës dhe ato Ndërkombëtare duke mos i përjashtuar as Amerikanët?! Pavarsisht se si do të vazhdon a do të prolongohet zgjidhja e modusit politik për Kosovën, ata që humbin dhe ata që fitojnë janë Kosovarët dhe Amerikanët! Kosovarët pse kanë vuajtur e sakrifikuar çdo gjë, kurse Amerikanët shpenzimet marramendëse, madje duke humbur edhe ushtarët e vet për të ngadhnjyer koncepti demokratik edhe në këtë pjesë të Ballkanit Perëndimor.

Për krijimin e imazhit të qetsisë së rreme janë përgjegjës të gjithë mekanizmat relevant që nuk kanë ditur të vlerësojnë, përkatsisht që kanë krijuar imazh të rrejshëm me prapavijë të caktuar, prandaj në këtë prizëm arkitektët e „zgjerimit të demokracisë“ në mbarë rruzullin tokësor, pra Amerikanët kanë pësuar një dështim lajthitës karshi përpjekjev të tyre pa ditur se po sfidohen nga mekanizmat që ata iu kanë besuar për të krijuar paqen dhe qetsin dhe për më shumë për të kuptuar konceptin demokratik edhe në rrethanat e shoqërisë kosovare.

Të gjitha elozhet e analistëve shqiptar dhe atyre ndërkombëtar dhe të gjitha përpjekjet e diplomacisë botërore për ta hudhur fajin te njëra a tjetra palë janë përpjekje sfiduese për të mbuluar realitetin e ditur dhe të pritur që prej kohësh, në mënyrë që as tashti mos t’i qasemi këtij problemi.

Për të qortuar, sidomos Amerikanët më duket se më i priviligjuara qenkam unë ngase zyrtarisht qoftë me shkrim, qoftë drejtpërdrejt në një formë a në një tjetër vite më parë ata e kanë ditur  se  politika Amerikane në Kosovë sfidohet nga tre blloqe kundërshtare të cilat kanë investuar dhe investojnë miliona dollarë (dhe ndihmohen reciprokisht në situata të caktuara), për të krijuar kriza e kaose në mënyrë që sa më tepër t’iu bëhet bajat Amerikanëve qëndrimi i tyre në Kosovë dhe sidomos për të dështuar përpjekja e tyre për të triumfuar demokracia edhe në këto hapsira.

Ngjarjet e fundit kanë qitur në pahë shumë anomali zyrtare, sidoms në fushën e sigurisë, dhe mua më kanë dhënë të drejt në ato që i kam thënë së paku dy vite më parë! Ngjarjet e fundit mund të kualifikohen vetëm si përpjekje për mos t’u realizuar stategjia Amerikane për zgjerimin e kufijve të demokracisë edhe në Ballkanin e trazuar dhe të frustruar nga mosdurimi ndëretnik. Kjo dhunë në forma të ndryshme është stimuluar dhe asnjëherë nuk është marrë preventivë për t’u penguar! Natyrisht arkitektet e vërtetë të këtij mosdurimi etnik dhe të këtij shkatrrimi kurrë nuk do të zbulohen sepse ata janë larg vendit të ngjarjes por personat që kanë bërë thirrje të vazhdueshme dhe që kanë propaganduar urrejtje a mosdurim janë të ditur dhe nuk ka nevojë për të rrahur ujë në havan.

Janë me qindra e qindra shembuj që e favorizojnë mendimin tim dhe këto përmasa janë shtrirë në të gjitha sferat e jetës qytetare në Kosovë, por ne po i përmendim vetëm disa forma globale për t’u parë gabimet dhe për të ditur se si u gjinden në befasi të gjitha mekanizmat relevante, qofshin këto vendore apo ato ndërkombëtare.

Dihet mirë se vite të tëra në të gjitha vendet e Evropës Perëndimore kanë zhvilluar veprimtari të papenguar organizata marksiste-leniniste të cilat për konceptin e tyre „proletar“ nuk mundnin t’i duronin asnjë nga vendet e ish kampit komunist. E gjithë kjo bëhej nga një prapavijë e madhe për të vazhduar agonin e shqiptarëve për të kuptuar nocionin „demokratik për shoqërinë“ erëra këto që vinin sidomos nga tejatlantiku, kurse drejtuesit shpirtëror të këtij koncepti tanë më janë atje. Pse ndodhi dhe si ka ndoshur ky fenomen duhet një çasje dhe analizë pak më e stërholluar, por dihet se përpjekjet e Amirikanëve për ta ç’thurur diktaturën komuniste dhe për të ngadhnjyer demokracia cep më cep në Evropën e qytetruar janë të hershme dhe janë bërë me sakrifica të mëdha.

Ndikimi Amerikan qoftë në politikë, qoftë në ekonomi dhe sidomos në diplomaci ka ngadhnjyer karshi evropianëve dhe sigurisht këtu ata ndihen të hendikepur kur dihet se në të gjitha nivelet boterore ekonomia, politika, gjuha dhe diplomacia Amerikane ka triumfuar karshi ndikimit gjuhësor, ekonomik e politik të vendeve evropiane. Se a kanë konflikt të heshtur dhe asi publik s’kemi nevojë të ritheksojm por shumë gjëra dolën në pah vetëm me rastin e  Luftës Amerikane në Irak, dhe shumë shembuj të tjerë kur e kemi fjalën për Kosovën, duke filluar nga koha e bombardimeve në Kosovë, si dhe mjaftë të tjera pas luftës në organizimin e strukturave shtetrore, në strategjinë e zhvillimit politik, në udhëheqjet administrative, në zhvillimin ekonomik të Kosovës, në shumë çështje ndëretnike, të pronsisë e territoriale etj etj.

Dihet se torturat çnjerëzor dhe spastrimi i trurit të intelegjencës filloi në Rusinë e Leninit dhe të Stalinit dhe ku më pak e ku më shumë u zbatua në të gjitha vendet e kampit komunist, gjë që për konceptin demokratik të Amerikanëve kjo dhunë ishte e papranueshme. A mund të pranohet tashti se këto vende siç është Rusia dhe sidomos Serbia nuk kanë investuar te aleatët dhe  bashkëpunëtorët e tyre në Kosovë për të drejtuar, të gjitha institucionet që prodhojnë kaos e krizë sa herë që ata duan.

Për zgjerimin e kufijve të demokracisë, përpjekjet Amerikane kanë triumfuar edhe në këto vende karshi shkatrrimit njerëzor dhe intelektual që bëhej vite me radhë. Po ashtu përpjekja Amerikane për zgjerimin e kufijve të demokracisë ka zën vend edhe në Lindjen e Mesme dhe sidomos ne vendet e besimit islam të cilat në rrethanat shoqërore, politike e fetare janë larg standardeve të cilat hasen në Evropë dhe sidomos në Amerikë. Këto vende dhe sidomos ato nga Arabia Saudite kanë derdhur mjete të mëdha për ngritjen euforike dhe marramendse të monumenteve fetare në Kosovë dhe gati tërsisht e kanë ndryshuar edhe kulturen e besimit islam në këtë vend.

Kjo gjë ka ndodhur para syve të të gjitha vendeve ndërkombëtare pa u penguar fare dhe pa asnjë reagim a refuzim të këtij ndryshimi në identitetin kulturor e fetar që është predikuar në Kosovë shekuj me radhë. Bile s’ka pasur asnjë reagim që do të qoj peshë me u theksuar as nga shqiptarët vendor të këtij besimi, e as nga institucioni përkatës. Edhe kjo çështje do analizë dhe gjakftohtësi, por jo sikurse krahasimet banale të një analisti shqiptar i frustruar në këto rrjeta fondamentaliste se dhuna mbi Kishat e ritit ortodoks qenka provokuar nga shkatrrimi i Xhamive në Beograd e Nish. Këto teza janë me prapavijë dhe rreziqe të shumta.

Natyrisht në kuadër të kësaj strategjie për të ndalur dhunën etnike dhe vuajtjet njerëzore Amerika me shtetet Aleate Europerëndimore patën ndërhyrë edhe kundër makinerisë serbe. Kurse pesë vjet më vonë në Kosovë, nga vet shqiptarët shpërtheu dhuna dhe shkatrrimi kundrejt pasurisë së vendit të tyre dhe kundër një etniteti i cili edhe në rrethanat më favorizuese për ta nuk është ndier i qet dhe i lumtur pse jetonë në Kosovë. Por dalin anakronike deklaratat se qenkan zënë në befasi të gjitha makanizmat vendor e ndërkombëtar në kohën kur për çdo ditë në TV-të shqiptare plasoheshin thirrje kundër UNMIK-ut dhe KFOR-it , pasuan në tërë Kosovën demonstrata të një pas njëshme si dhe kanë ndodhur vrasje makabre të të gjitha llojeve, bile pa u zbuluar asnjë rast. Por shkatrrimi marramendës i ekonomisë, dhe sidomos propagand e shfrenuar e cila vazhdimisht ka shkaktuar dhunë psikike te qytetarët e Kosovës është sindromi i së keqës që përflaku Kosovën.

 Propaganda e mjeteve të informacionit publik e kishte arritur kulmin dhe Amerikanët nuk kanë çfarë presin nga këto struktura të cilat vazhdojnë kontinuitetin e kaosit propagandistik dhe vijnë si mekanizma të plotfuqishëm të kohës së regjimit diktatorial të Millosheviqit të cilat nga dy pika propaganduese pra luftës, pas saj i pushtuan të gjitha Organizatat Jo Qeveritare, të gjitha televizionet dhe të gjitha gazetat e perditshme.

Se kush janë sponzorët e këtyre  mediumeve nuk do mund të madhë për t’u ditur por nuk del jashtë trekëndshit strategjik që kanë qëndrim antiamerikan që stimulojnë,  OJQ-të e njëanëshme dhe mediumet informative për të mbetur po ato struktura dhe po të njetat politika propagandistike si dhe të njejtit  „analist?“ që dikur kanë theksuar se „Rruga e vetme që e qon Kosovës në Evropë, kalon nëpër Beograd“ dhe kjo thënje nuk ka pasur kuptimin gjeografik por ka pasur kuptimin politik, kurse nga Bashkësia Ndërkombëtare nuk është bërë përpjekje që të ballancohen raportet, përkatsisht të sfidojnë këtë propagandë me një mendim të ri, pra „tjeterqysh“ për Kosovën.

E vetmja zgjidhje afatgjate dhe e pranueshme do të të ishte plotsimi i kërkesës formale që e ka theksuar vazhdimisht arkitekti i politikës paqsore të Kosovës, kërkesë kjo që këtyre ditëve u konsumua edhe nga ata që e kundershtonin dhe injoronin ideologun e saj për përseritjen e vazhdueshme të asaj ideje. Pra, qoftë kjo edhe pavarsi e kushtëzuar?! Kurse KFOR-i e sidomos Amerikanët të marrin rol udhëheqës në të gjitha sferat e jetës dhe të sigurisë në mënyrë që t’i korrigjojnë shumë gabime e defekte të qëllimta që i kanë bërë vendorët dhe aleatët e tyre në këtë kohë dhe në këto hapsira.

Po ashtu është nevojë e domosdoshme të ndertohet një mekanizëm propagandistik më i fuqishëm (krejt tjetër fare nga ky që ka Kosova), ose të gjindej modusi i ristrukturimit të këtij egzistues, për të sfiduar propagandën e gjertanishme për t’i mbrojtur, në veçanti interesat demokratike të të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë dhe të mbrojnë interesat demokratike të Bashkësisë Evropiane dhe të Amerikës në përgjithësi.

Strategjia e domosdoshme për Kosovën mund të detaizohen dhe madje të ipet një plan i zhvillimit global që shumë shpejt do të nxirrte nga kriza madje tërë rajonin, por opurtunizmi dhe injorimi i ideve të mira është ves i ballkanasve që sikur një sindrom ka lëshuar rrënjë edhe te ndërkombëtarët gjë që nuk mund të pritet evulim pozitiv në këtë plan dhe as të bëhen përpjekje më të mëdha përveç të kësaj fjale publike.

_______

Sh. Dibarani: shefqet.dibrani@bluewin.ch

*Të gjitha të drejtat e ribotimit i takojnë autorit.