Kush e rrëzon Fatos Nanon

Koment

"Dopjo - gjashta" e korrupsionit

22 mars 2004 / TN

Nga Artur ROSHI

Pasi hodhi bombën tymuese se "një pronë ka më shumë se një pronar", kryeministri Nano del me gërshërë në dorë dhe pret shiritin e përurimit të tri agjensive të biznesit, duke deklaruar se qeveria e tij është e angazhuar drejt politikave institucionale dhe ligjore për partneritet me biznesin dhe nxitje të sipërmarrjes së lirë, që do të ndihmonte në kapërcimin e problemeve sociale, siç janë punësimi dhe ulja e nivelit të varfërisë.

Merreni me mend se çfarë "partneriteti" mund të krijohet me biznesin, kur shoqërisë shqiptare i ka mbetur në derë "dopjo - gjashta e korrupsionit, jo vetëm e gjykatave, siç mundohet të justifikohen krerët e Ekzekutivit, por e të gjithë strukturave dhe zyrtarëve të lartë të veshur me pushtet, që kanë bërë lesh e li problemin e pronës. Një Ministër pa Portofol, tip "scorpions", tha se ministrat do të dalin në terren për t'u njohur më nga afër me problemet e pronave të popullit dhe për t'i zgjidhur ato. Vendimet e gjykatave mbajnë erë korrupsion, ndaj ne do u kërkojmë që dora - dorës të nxjerrin në pah gjithë vendimet e padrejta për pronat, madje do u qepemi mbrapa edhe dëshmitarëve të rremë, është shprehur ministri entusiazt.

Njerëzit e qeverisë në terren do të shikojnë se çfarë është bërë me kullotat në majat e maleve, me kasollet prej kashte të barinjve të ish - kooperativave kodrinore - malore, me koçekët e misrave, taracat, depot e herbicideve, e deri tek mullinjtë me erë apo me ujë. (Me bregdetin nuk do të merret njeri se i kanë nxjerrë "çertifikatë virgjërie" paçka në KRRTRSH sapo u ka dhënë toka pronarëve të paligjshëm në Ksamil, Golem dhe zona të tjera turistike).

Qeveria premtoi se gjatë eksplorimit të terrenit, në rast se konstatohen raste kur pronat janë fituar mbi bazën e dëshmive të rreme, do të ndërhyhet menjëherë për t'ua marrë atyre që i kanë dhe për t'ua dhënë pronarëve të ligjshëm. "Haxhiqamilizëm" më autentik se ky zor se mund të gjesh! Ministri i gjorë i Shtetit nuk e di se vetëm në një sistem totalitar qeveria mund t'ia marrë pronën njërit dhe t'ia japë tjetrit kur t'i teket, pa pyetur për pushtetin gjyqësor.

Po të analizosh vetëm këtë deklarim, çdokush nga shqiptarët dhe nga ndërkombëtarët e ka të qartë se sa bajate dhe demagogjike tingëllojnë mburrjet e kreut të qeverisë për anëtarësim me të drejta të plota në BE deri në vitin 2015, për nxitjen e investimeve të huaja dhe biznesit vendas, për përmirësimin e realitetit social shqiptar, e të tjera broçkulla që Nano i hedh në treg edhe kur figuron jashtëzakonisht esëll. Si ka mundësi që një sistem i centralizuar dhe monopolist, kokë e këmbë revolucionar dhe i korruptuar, të shndërrohet në një demokraci pluraliste për të mbështetur sistemin e tregut të lirë?!

Deri sot nuk njihet ndonjë recetë e tillë në asnjë vend që ka kaluar tranzicionin postkomunist. Shqipëria po përjeton një kontradiktë fatale midis qëllimit politik të demokracisë dhe qëllimit ekonomik të tregut të lirë. Qeveria Nano ka inspiruar vetëm një ekonomi politike. Asaj i mungojnë institucionet e afta për të mbajtur në këmbë ndërlikimet financiare dhe konkurrenciale të tregut të lirë si dhe për të garantuar një disiplinë sociale. Ajo nuk i ka këmbët të ngulitura në tokë, pasi ka grabitur pronën e ligjshme. Si e tillë vetëm mund të shkaktojë mungesa ekonomike, varfëri, tranzira masive dhe politikisht destabilizuese.

Akoma nuk është ngulitur etika e duhur afariste si dhe kriteret për institucionalizimin e ndryshimeve socioekonomike. Dhe të mendosh se në këtë situatë janë në fokusin e bisedimeve 25 nene të projekt- marrëveshjes së Stabilizim - Asociimit midis Shqipërisë dhe Bashkimit Evropian, ndërkohë që është diskutuar për adopimin në realitetin shqiptar të 11 mijë ligjeve evropiane. Por, për sa kohë që nuk do të jetë vendosur një strukturë ligjore, procese të qëndrueshme kushtetuese dhe demokratike, ndjekja e qëllimeve të demokracisë dhe tregut të lirë do të jetë një utopi.