|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

OPINIONE

   
 

TALKSHOU - MONOGRAFIJA  E RTK-sė

 
 

 
4 mars 2004 / TN
 
Koncepti inovativ pėr Talkshoun, emisionėve me Tema dhe debate si ai i " RTK-sė pėr debatet publike" "Moratoriumi Thaqi", "Ngjyra jete"Standardet e Shtajnerit", Emisionet pėr bashkatdhetarė", "Pro e kontra", "Opinione tė opinionit tė gjerė nė rrvgė" e plot biseda dhe emisione speciale tė tjera tė ngjashme, qė kjo shtėpi zhvillon nė rrethanat ekzisfuese tė disejnit televiziv.
 
Shkruan: Januz KRASNIQI
 
Talk - i shprehur nė kuptimin mė tė gjerė tė fjalės mediale do tė thotė bisedė e drejtpėrdrcjtė pėr njė temė tė caktuar pėr njė qellim tė caktuar qoftė si pjesėmarrės njė e mė shumė pėrsona. Aty duhet tė kėtė edhe rregulla, tė cilat garantojnė se emisioni duhėt tė kėtė njė sukses tė pakten, ndryshe nuk do tė kishte kuptimin e vet tė arsyeshem pse organizohet. Pra qellimi do duhej tė jetė .gjithnjė nė funkcion tė pozitivės qoftė tė vetė mediumit, qoftė edhe tė vetė publi- kut. Ndėrsa pėrmes gojės sė RTK-sė kjo nuk qendron kėshtu.
 
Gati gjithherė kėto emisione Talk organizohen ose pėr tė kėrkuar ndihmė, kinse tė tjeret i kanė renė nė shpinė kėtij mediumi ose kėtu kjo paraqet situatat kur konsidėrohet se ka vetėm edhe pak shans pėr shpėtim. Mė gojen e popullit do tė kuptohet si "Mos e vet se tė kalzon vetė". Vetė fakti se reklamat qė jep kjo shtėpi infomative pėr vetėn dhe pėr publikun, mėnyra dhe forma se si i plason ajo, koha kur ato u jepen ne pjatė dhunshem,tregon se sa dhunė i imponohet publikut nga ky medium. Ta zemė atė sloganin tani jo vetėm tė mėrzitshem "Patjeter pėr •Publikun, jemi tė pavarur,mė atė papagallin qė pubnku e identifikon lehtė mė vetė tė parin e bordit, gati njerėzit i kanė largua- krejtėsisht nga ky medium dhe nuk e shikojnė fare.
 
Si shpjegohet fakti qė Demaēi i merr aq shumė kohė nga Progrmi i TV-sė vetėm pėr tė treguar friken kinse dikush do t'ia marrė ne mbykeqyrje kėtė shtėpi mediale. Bile mu tani populli po e sheh se duhet mė ēdokusht ta mbikeqyrė dhe tė kėtė kujdesin pėrmanent, derisa do tė paguajė para. Ajo e ka tė drejten e patjetėrsueshme pėr ta kontrolluar paranė e vet. Ky njeri ėshtė nė shizofreni dhe jeton mė halucinacione.
 
Pra ne njė mėnyrė pranohet publikisht vetė- mposhtja dhe vetė-deshtimi. Kėrkohen kinse fajtorė janė ata qė sjellin ligje. Kėtė e deshmojnė tė gjitha parakushtet qė ka krijuar kjo qendėr nė komunikimin e pėrditshem dhe kontakti qė kjo shtėpi infonnative krijon mė tregun, ne rastin konkret mė publikun.  Pėrmes kėtyre sjelljeve ne dem tė programit televizioni ēdo ditė e mė shumė vetėm sa e largon publikun nga ky medium. Nė kėtė rast as qė bejmė fjalė pėr median si ekonomi joprofitabile apo profitable, si organizem nė baza tė shendosha njerėzore e aq mė pak shoqėrore. Punohet pėr tė kundėrten.
 
Ky medium ėshtė shendruar thjesht ne instrument dirigjues ngjarjesh dhe prishje imazhi deri ne shkatrrimin e mundshem tė tė gjith asaj qė mudn tė quhen institucione tė Kosovės.
 
Kėtu hetohet qellimi kryesor. Frika sė mos i del nga dora TV-ja edhe si mjet e edhe si mundėsi. Por kjo nuk i ndihmoi as Milosheviqit edhe pse ai TV-nė e pati si ta kishte trashėguar nga babai. Tė gjitha tregohen vetėm nga koncepti i pėrmbajtjės tani, tė njė emisioni tė prodhuar qė pėrmban nė vete njė fotografi tė Shtėpisė Informative, e cila pėmes teknikės sė shpjegimit apo tė emisioneve foljore shpreh edhe kulturen po edhe vetė pėrmbajtjen ne trurin e njerėzve dhe tė kreut tė RTK-sė. Veēmas kėtė e shprehin Shou-debatet mė sintezen se si ato ne kėtė shtėpi zhvillohen.
 
Talk janė nė qendėr tė vemendjės, derisa elementet e shout shėrbejnė vetėm si hyrje apo si mbeshtjelles i programit. Talk-shout i mungon analiza dhe nuk paraqitet gati asnjėherė si "sinonim i bisedė- vėshtrimit, bisedė - shikimit, prononcim- qartėsimit, bisedės serioze apo edhe muhabet-kafe", siē i thonė kėta vetė, por mė teper i pėrngjet llafazanisė dhe tė tufave qė ndonjėherė edhe nuk e dinė pse janė aty.
 
Tė marrim tri- bunat, kür organizoheshin se kinse RTK-ja duhėt tė jetė publike dhe e pavarur. Pastaj gati asnjėherė pjesėmarresit nga RTK-ja qė duhej ta mbronin mė ēdo kusht nuk dinin se ēka tė thonin dhe nuk guxonin gati kurr ta thonin atė qė e mendonin. Kėrcėnimet nga kreu i bordit se ka brenda televizionit elemente qė veprojnė fsheftas, ishte vetėm sa pėr t'i frikėsuar ata qė punojnė dhe mendojnė mirė, por ja qė u duhet t'i kaperdijnė tė gjitha vetėm pėr buken e gojės.
 
Tė gjithė kėto janė verejtur mė shumė herė. Prandaj ishin tė kota klithjet e Demaēit kinse pėr kontroll. Dihet fare mirė sė ku i dhemb.  Nese e marrim ne mėnyrė relative pjesen e Talk-shouve ne rrjedhen e programit tė gjithmbarshem, 65 pėr qind i takon talk-shout. Pse bėbet kjo? Duke u renė daulleve ne mėnyrė agresive dhe duke i pėrseritur deri nė ēmendi, synojnė qė edhe gjėra, tė cilat i urren t’i pelqesh. Kėtė taktik mbase e ka mėsuar „Baca“ burgjeve dhe tani ka marrė mundin t’ia sėrvir publikut.
 
Mė kėtė synohet qė „imponimi“ tė jetė dominant. Kjo nėnkupton jo vetėm keqpėrdorimin e njė mjeti dhe mundėsie qė ka njė grup pakicė pėr tė ushtruar presion tė vazhdushem mbi shumicen pėr qellime tė ngushta, por paraqet edhe fomnen mė tė vrazhd tė ushtimit tė dhunės mediale, qė konsidėrohet sot kriminale dhe si e tillė ėshtė e denueshme.
 
Kjo formė pune ėshtė karaktėristike vetėm pėr regjimet klanore. Kjo bėhėt pėr hakmarrje dhe pėrgatitjen e kushteve pėr njė tjeter revolucion tė vonuar.
 
Nese e shikojmė nė ngjajshmėri 'Talkin" mė analistė qė tė bėjnė tė vjellesh, kur i degjon, shikuesi nuk e ka tė vėshtir qė tė hetojė qellimet Nano- Qosja-Demaēi. Pra po shihet se ēka ofrojnė individė tė shkolluar burgjeve, nepėr kuzhmat e huaja, individė qė populit ia sjellin pėrvojen  e kulturen nga pėrvoja enveriste. Dhe nuk ėshtė ēudi pse sot ne RTK ka edhe televizion enverist. Pse synohet kjo? Pėr ta bėrė Kosoven dhe pėr t'i paraqitur shqiptaret si talibanė. Kjo ėshtė e tmėrrshme. Kur tė huajt takojnė kėta njerėz, qeshin dhe krijojnė disponim kundėr nesh, por i ndihmojnė dhe i pėrkrahin kėta mjeranė. sa punė e mund dha ky televizion pėr "Moratoriumm Tbaēi". Kush paguan pėr gjėra tė tilla? Populli jo se jo. Nuk do tė paguajė kurrė.
 
Vetėm analizoni sot sa flitet pėr shkencen, mjekesinė, diasporen, ekonominė, qė i duhen Kosovės dhe krahasoni mė ato qė jepen pėr Trupa Mbrojtjės (nė vendet e tjera nuk lejohet qė tė dihet shumė pėr ushtritė, sepse konsiderohen sekrete ushtarake). Pastaj jepen protesta tė llojeve qė u shkojnė pėrshtati grupeve tė caktuara dhe niveleve shumė tė ulėta. Pėrkujtimet mė shumė janė ofenduese edhe pėr familjaret e deshmorėve.
 
Nuk na ra tė shohim nė televizion qė ndonjė nga ushtaraket, pilotet e NATO- s, apo trupave tė huaja, qė moren pjesė nė luften e Kosovės tė kėtė marrė ndonjė gradė gjeaerali a urdhėr tjeter. TV-ja po shpif legjenda e heronj. Kėshtu, vemendje u kushtohet hiēave. Sjellja jo adekuate gjatė komumkimit mė mysafiret kryesorė (cili ėshtė kryesori nuk dihet, sepse udhėheqesit duan tė jenė vetė kryesoret).
 
Televizioni nuk duhet tė jetė vendi ku hartohen plane, thuren intriga qė servohen ne opinion. Dhe nuk ka nevojė qė pėr pak para qė i ka TV-ja, ndoshta nga sponsoret e fshehtė tė thėrrasė nė ndihmė tė huajtė, pėr t'u ndihmuar qė ta mbajnė kėtė medium. Ndaj populli po gjykon shumė mė mirė se qė mendon bordi i RTK-sė.


                  Copyright©2000-2004 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.