Western Countries

Western Countries

13 shkurt 2004 / TN

Edison YPI

Shqipëria është vetë një nga “Western Countries”. Kush nuk e di, le ta mësojë ! Nuk jemi Zulullarë as Tunguzllarë, jemi shqiptarë mijëravjeçarë ! “Më shumë Zotninj se sa Gomarë” ka thënë një i moçmi ynë. Po ! Kemi qënë, jemi e do të jemi, shumë më tepër Zotninj se Gomarë, këtu, tani, e pëgjithmonë; “Sa mali të bëhet Hi’ e Hiri mal përsëri” Kemi Histori, Art, Kulturë, të gjitha, aspak më pak se shumë prej Jush. Por pse, pse dëgjoni më shumë pëllitjen e Gomerëve se heshtjen e Zotninjve ?!

Janë dy “Western Ambasadors”, nga më të rëndësismit në Tiranë, madje më të rëndësishmit. I pari, po mëson Shqip. Faleminderit me gjith’ shpirt njëmijë herë Xhentëlmenit serioz. Mirpo, në hyrjen Shqip në një Konferencë Shtypi, mes tjerash, duke dashur të thotë “Jashtë Shqipërisë”, tha; “Jashtë shtetit”. Cili kokëtrashë ja mëson Shqipen e përdhunuar Ambasadorit ?!

Ndonjë nga ata që kanë thurur me po atë gjuhë Kushtetutën dhe Ligjet ?! Sigurisht Zoti Ambasador kur t’i hyjë më thellë Shqipes, madje ndoshta edhe qysh tani po t’i kthehet ta shohë si duhet, do ta kuptojë ç’mënxyrë ka nxjerrë nga goja. I dyti, para disa ditësh bëri një Apel publik në Gjuhën Shqipe në disa gazeta për sensibilizim në lidhje me respektimin e rregullave për marrjen e Vizave në ambasadën përkatëse për të evituar Hidro Vorret Joniano/Adriatike. Shumë mirë bëri! Edhe atij, shumë sinqerisht, shumë seriozisht, shumë faleminderit. Por halli se Apeli i Tij i përkthyer Shqip titullohej “Letër e Hapur” !...

Në gjuhën e Ambasadorit ky përcaktim nuk e di saktësisht si mund të tingëllojë dhe në cilat raste përdoret, por di për shëmbull se sharja nga Nëna ose nga Motra në gjuhën e tij nuk egzistojnë. E pikërisht ngaqë bëhet fjalë për një kontekst gjuhësor, shoqëror, kulturor, politik e historik të ndryshëm, edhe pse vëndi ynë dhe i Tiji të dy Western Countries janë, Ambasadori duhej të ishte më i kujdesshëm me përkthimin apo përkthyesit. Duhej të pyeste, duhej patjetër ta dinte, se dyzetvjeçarët e lart në Shqipëri ky titull i rrënqeth, sepse në mëndjet e tyre menjëherë asociohet me “Letrat e Hapura” të mënxyrëshme që Diktatori ja drejtonte hera-herë Popullit të tij të dashur që rënkonte nën zinxhirë.

Pse atë përcaktim disa Laro të mediave e përdorin ende sot, ky natyrisht është problem tërësisht i yni dhe jo i Ambasadsorit të nderuar. Problemi i Ambasadorit, fatkeqësisht jo vetëm i Tij por edhe i yni, është se “Letrën e Hapur”, me siguri, një numur i konsiderueshëm shqiptarësh, jo lexuesit e Larove të palarë, por Zotërinjtë, nuk e kanë zënë me dorë pikërisht për arësyen e sipërpërmëndur. U kujtoj shkarazi të nderuarve Ambasadorë diçka që ndoshta e dinë por vlen të përsëritet; Kompjuterat punojnë edhe kur janë të infektuar nga ndonjë Virus, problemet vijnë më vonë, ose si themi ne shqiptarët; “Dardha e ka bishtin prapa”...edhe kur duket sikur bisht nuk ka fare. Duhet të na njihni para se të mesoni si të komunikoni me Ne, Ju zotërinj Ambasadorë dhe të tjerë. Sepse e meritojmë. Përtej mburrjeve dhe modestirave të fëlliqta; Nuk jemi dosido ! Pesëdhjetë vitet e fundit të Historisë sonë nuk ishin veçse një aksident historik që pësuam. E dimë që humbëm shumë në atë aksident.

Po pse pak aksidente keni pësuar, madje, le ta themi, shkaktuar Ju ?! Për të mos shkuar më thellë në Histori, dy të fundit thertore botërore, kush i shkaktoi, Shqiptarët ?! Tjetër, ne na pllakosën e desh na varrosën skemat financiare, piramidat. Nuk i shpikëm ne. Kishin bërë vaki tek Ju para nesh. Këtu s’e pati kush guximin të flasë, por ama as nga Ju nuk dëgjuam gjysëm llafi t’i thoshte këtij mileti budallallëkun që po bënte të paksohej sado pak Hataja. Ndoshta këto janë gjëra që nuk kanë ilaç, sepse për shëmbull hataja që i gjet’ këto ditë ata dhjetra mijëra punëtorë të qumështit në vëndin fqinj, të cilëve u shkuan në hale’ kursimet e gjithë jetës, edhe ajo në fund të fundit një skemë piramidale ishte. Por gjithsesi, Ju që dinit më tepër, diçka duhej të kishit bërë kur na kapi çmënduria.

Nejse, sot vërtet mijëra shqiptarë nguten të hyjnë në Europë si t’u vijë dore, por nuk janë ata më të shumtit. Janë shumë më shumë afrikano-veriorë që mësyjnë Europen jugore. Katragjyshërit e tyre mund të kenë qënë edhe kanibalë, ndërkohë që tanët lexonin e shkruanin Biblën në gjuhën e vet. Sigurisht na vjen keq për ta, sepse hidro vorret nuk bëjnë diferencime, por mes nesh e tyre diferenca sigurish ka. Jemi Ne më afër Europës, jo stërnipërit e kanibalëve, e nuk pranojmë të trajtohemi njëlloj. Vërtet që rrugëve të Perëndimit sillen mijëra shqiptarë kriminelë, por mijëra e mijëra të tjerë, shumë më tepër se kriminelët, janë shqiptarët që mësojnë e punojnë normalisht në ato vënde. Vërtet shumë shqiptarë sjellin vdekjen përmes drogës në Perëndim, por ata veçse e transportojnë, të tjerë e prodhojnë e të tjerë e konsumojnë.

Tre milionë shqiptarë, me Kalashnikova në duar, granata e tritol në brez, po të hynin të gjithë në Europë kurgjë nuk do t’i ndodhte asaj. Ç’e keqe do ta gjente Europën nga shqipëtarët e shumëvuajtur rrethuar me tela gjatë dhjetra viteve, të cilët duke parë me llaftari qiellin ku zogjtë fluturonin lindje-perëndim e viceversa, bënin plane gjithaq llaftarisëse për të fluturuar drejt saj, plane që do t’i kishte zili edhe NASA vetë ?! E po qe për t’i hedhur sytë drejt vetes brënda në Shqipëri, duke mos i fshehur aspak të palarat, mund të themi se edhe në këtë vështrim, as Parajsë, as Ferr, popull si gjithë popujt, me të ëmbla e me të hidhura, nuk jemi më të këqijtë; Vërtet kemi shumë zhurmë, aspak stabilitet, shumë Krim, madje edhe babain modern qe shet bijën, por mos harroni se kemi edhe babain konservativ i cili sipas principeve milenare vret Bijën për Nder.

Nuk është aspak faji ynë, as i juaji natyrisht, që kur u hapëm në 90-ën, koincidoi që Ju Perëndimi i kishit kryer ndërkohë reflektimet e mëdha, nuk patët Vlera të vërteta të thella humane për të na i ofruar, por vetëm konsumizëm të pastër. Dikush, siç po ndodh jo rrallë, mund të thotë se sot Europa e ka të vështirë të vendosë për Shqipërinë ngaqë për këtë duhet të bien dakord pesëmbëdhjetë e kusur ministra të jashtëm. Absurditet ? Europa po bashkohet për t’i kollajsuar këto punë jo për t’i vështirësuar. Justifikimi se “me procedura ligjore” cilido shqiptar mund të udhëtojë, nuk vlen.

Shihini mirë statistikat ! Shumë më shumë se “Zotninjtë”, janë “Gomerët” shqiptarë ata të cilët udhëtojnë më tepër. Madje janë pikërisht ata Gomarë që na spiunonin dhe na burgosnin Ne Zotninjtë, ata që U-S-A e shqiptonin si S-I-D-A, ata që j’u urrenin më së shumti “dje”, kusur s’ju linin, janë ata të cilët sot “j’u duan” më fort dhe - fjalë fatale, e pabesueshme por e vërtetë - edhe Ju po i doni më fort. Pse ?! Për gabimin që bënë Zotninjtë shqiptarë duke shpresuar të vinit t’i çlironit, si Irakun sot për shëmbull ?! E pamundur ! Ne e kuptuam si funksionon, dhe Ju e kuptuat që ne e kuptuam. Kaq. Zotninjtë nuk qurraviten, nuk bëjnë autokritikë. Atë, autokritikën, po e bëjnë Gomerët, s’po lënë kërrmë komuniste pa e nxjerrë nga varri dhe pa e intervistuar nga divani, për të treguar sa inteligjentë paskëshin qënë ata idiotër.

S’ju kemi asnjë faj. Duhet të na lini të gjithëve, nuk ka tjetër zgjidhje, tre milionë sa jemi, të udhëtojmë, të fluturojmë lirisht ku të duam dhe sa herë të duam në të gjithë Botën. Keni për ta parë se edhe për Ju edhe për Ne më mirë do të jetë.

E për ta mbyllur; Lernani të udhëtojmë, në mos për tjetër, që të përbindëshmet Orwell-iane si për shëmbull; “Qen i punës” dhe “Qen i lekut” të mos përmbysen në të tjera të përbindëshme, respektivisht; “Pun’ e qenit” dhe “Lek’ i qenit”. Nuk jemi më pak të mënçur se Ju, më pak të shëndetshëm, a më pak të vullnetshëm. Jemi thjesht dhe vetëm më të varfër. Asnjë ndryshim tjetër nuk kemi.

Ju bëjeni tuajën, dhe Ne ju premtojmë se do ta bëjmë tonën, duke pasur kujdes bashkarisht, që të mos ndodhë si ndodh ndonjëherë që duke dëgjuar ndonjë muzikë e cila na pëlqen harrojmë tekstin duke u dhënë tërësisht pas muzikës, ose, duke u dhënë pas tekstit harrojmë muzikën, por duke u përpjekur t’i bëjmë të dyja siç duhet. Përndryshe nuk do të ishte mirë as për Ju as për Ne që shqiptarët, në të vetmin nga “Western Countries” në zyrat e të cilit do të hynim e dilnim pa teklif, pa Vizë pa kurgjë, madje edhe me duart në xhepat bosh, të mbetej “Western Union”-i.