|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Koment

Trauma e qeverive

10 shkurt 2004 / TN

 

Nga Miranda HAXHIA

 

Një herë moti, dyshimi dhe vullneti për të thënë të mirën ishte i keq. Çfarë dyzimi fatal, çfarë kohë dyfytyrësie! Sheh gëzimin njerëzor dhe të vjen turp që e sheh, sheh hidhërimin dhe pikëllimin njerëzor dhe u dëshiron njerëzve gëzim. Tundohesh të ndash me ta gëzimin, e ndjen veten në faj  për njerëzit e privuar dhe i urren të tjerët për mungesi shpirti. Krimineli i zbehtë tani del me gërma të mëdha në faqen e parë të gazetës. Sapo hap sytë njeriu sheh dhe mbërthehet nga trauma e vrasjes, vetvrasjes, lajmit që të përçon indikatorë të rrezikshëm në kujtesë.

 

Përfytyrimet e zbehin më pas njeriun dhe ai bëhet i denjë për një veprim. Më tej, si do ta durojë veprimin, si t’ia vërë emrin këtij veprimi, si vlerë apo si antivlerë, si drejtësi apo padrejtësi, si drejtpeshim apo hakmarrje ordinere, kjo është një e pashkruar, është një proces i cili me dhe pa vetëdije po përcillet shtresë më shtresë duke rrezikuar precedentin e normales mbi këtë  fenomen jonormal. Duke zmadhuar efektin e një prostitute prej mishi e gjaku, njerëzit harrojnë se të gjithë janë nën efektin e perqeshjes dhe talljes nga një tjetër lloj prostitute, abstraksion rrënqethës, me permasa të paimagjinueshme, me fytyrë  të paperceptueshme, por që duke u zvogëluar mënyra si ajo ngjizet në jetën e Shqipërisë, nderohet, respektohet, i thuren lavde dhe i bëhen ndere sikur të ishte kupola e ndershmërisë.

 

Kjo është politika dhe apolitika, kjo është vallja, ku luajnë si të marrë deri sa djersijnë të njëjtët njerëz; dalin nga loja sapo lodhen pak, rihyjnë sërish pasi kanë marrë fuqi. Uff! Shumë pak kulturë, shumë pak analizë, koment, shumë pak jetë në përballjen e parë të ditës, sikur të ishim mbledhur në një kafaz eksperimentues ku vihen në provë qeveri, ministra sikur të ishin minj të bardhë laboratori. Kur kalon prova e parë eksperimentet kryhen edhe mbi njerëzit e varfër,  duke i përdorur si termometra për të matur temperaturën e harresës apo të faljes. Dhe në fund të fundit janë po ideatorët e eksperimentit makabër që vet falin, vet risjelllin, vet shtyjnë, vet përçmojnë. Gjithçka në një rreth vicioz: marr- jap; flirt- demaskim – dashuri – tradhëti- bashkëjetesë – azil, duke i dhënë pamjen më të veçantë dhe më origjinale politikës shqiptare e cila i ndërron fytyrat dhe postet sikur të ishin rroba që i përshtaten modës. (po të ishin gra, do mendoja se Angjeli, Fino etj.,kanë qënë ca muaj me leje – lindje. Do ishte më e lehtë për të besuar ruajtjen e postit?!)

 

Mbetesh e trullosur nga zhurma e njerëzve të mëdhenj, ministra, sharlatanë, politikanë, gaztorë e tragjedianë, pickohesh nga thumbat e të vegjëlve që zhgarravisin me pasion e plot epsh paditurie shkarrashkrime e bukurshkrime  për një parti a për një qeveri, kur të gjithë e dimë që edhe pema e heshtur nuk ka më shumë gjethe  që bien në vjeshtë e rilindin në pranverë, sa ministra puthen e urrehen në Shqipëri brenda një stine. Plot me miza tregu është mbushur Shqipëria, pikërisht, aty, ndihet zhurma më e madhe e komedianëve të mëdhenj dhe zhuzhurima e roitja e mizave helmuese, duke krijuar perversitetin poltik më precedent, një megallomani e shoqëruar nga mbipesha e krruajtja në lëkurë për shkak të sëmundjes tipike shqiptare le e rritur në Shqipëri me emrin e pavaksinuar “sahanlëpirës”.

 

Të gjithë flasin, ulërasin, bërtasin, dinjitet më shumë ka mali. Të gjithë duan të arrijnë fronin, sikur mbi fron të qe ulur vet lumturia! Shpesh mbi fron ulet balta – madje shpesh froni qëndron mbi baltë. Njerëzit i ka lodhur kjo “luftë”, e tani nuk mbetet gjë tjetër veç lodhjen t’ia vënë në shërbim një “plaku Mere” të ri  i cili pasi shkërrmoqi nga tufa e tij e tespijeve një kokërr, dy kokrra duke i hedhur tej me zëmërim, ngrihet dhe i kërkon poshtë sofrës, poshtë dyshemesë të cilën e ka shkelur me këmbë.

 

Çdo të rrotullojë në aritmetikën e tij nëse tespijet do të çthuren një nga një? Ato kokrra janë të së njëjtës formë, të së njëjtës ngjyrë dhe kanë të njëjtën madhësi birre për të mbajtur fillin e shtetit., në këtë shtet ku vetvrasja e ngadaltë e të gjithëve na quhet jetë. Të quash kulturë grabitjen që bën, të vjellësh vrerin e ta gëlltisësh përditë e nga një çikë të patretur, të fitosh pasuri duke harruar që bëhesh i varfër në shpirt, të duash pushtet dhe para së gjithash të kërkosh “çelësin anglez” të pushtetit, parànë, do të thotë të jesh i tepërt, të jesh impotent, të kacavirresh si majmun bashkë me të tjerët e të biesh shpejt në baltë e në humnerë.

 

Të festosh 5 majin në Amsterdam, të  luash me kujtesën e njerëzve duke ua servirur si lojë me zara 28-ën dhe 29 Nëntorin, të jesh i pandjeshëm ndaj këngës së romëve të zbathur analfabetë e të harruar barrakave, të mos e dish sa e ka pensionin një fshatar, të  lësh mënjanë diturinë e të karrakatinosh shkollat, të fyesh mësuesin dhe të pish dolli me bosin barkmadh e shoferin matrapaz, do të thotë të harrosh se një ditë ishe dhe ti i thjeshtë si të gjithë, se një ditë do të jesh dhe ti i thjeshtë si të gjithë.

 

Këtu nga dita në ditë duket sikur po luhet loja  “hodha një letër m’u në postë…” kush e ka rradhën? Zjen dhe lëvrin tregu me miza. Ndërsa jeta është tjetër  gjë. Jeta është në portin e përbaltur të Durrësit që i tregon atyre që s’na njohin se ku po shkelin, në gardhe dhe kortezhe lypësish mjeranë; jeta është në kufirin e përbuzur ku enden të mjerët emigrantë e tallen me ta edhe ca monitorë që prishen gjithmonë, sapo shohin shqiptarë. Jeta është në punën e pastër dhe erë djerse të njeriut të mirë. Ku ti dijë këto ai që u gdhi sot ministër? Ai rrugën e merr gjithmonë me avion, nuk fle në poltronat e tragetit, nuk shtyhet në kilometrat e Kakavijës. Ku ti dijë këto ministri që sapo e la një post? Ai nuk ka kohë të numërojë e të artikulojë  aftësinë e tij e cila, sepse nuk ishte aq sa duhej u la për ca kohë mënjanë. Sapo ky X të tresë ca dhjamra, e të mësojë sërish të puthë me puthje ariu, do t’i thirret përsëri emri për ndonjë post të ri.

 

Kjo është loja. Nuk është pjekje gështjenjash, nuk është as korrje gruri, është futboll mbi kokat e një populli të varfër, është biznes mbi “të madhërishmet” antivlera. Njerëz të mirë e të thjeshtë të mbledhur strukur rreth sobës së ftohtë, të shndrruar në shitës të njeri- tjetrit, të harruar e të stërharruar, me ngjyrë dhe pa ngjyrë, vrasës dhe vetvrasës, ordinerë dhe klasikë, veteranë e të palindur akoma, nëse doni të mos asfiksoheni nga fryma e qelbur,  thyejeni xhamin e dritares e dilni jashtë kësaj retorike sharlatane që ju përplaset çdo ditë në fytyrë në formën e miliardierit dhe puthadorit, në formën e druvarit dhe halabakut, në formën e artistit dhe servilit, në formën e njeriut dhe kafshës me fytyrë njeriu.

 

Si kudo edhe Shqipëria  rrotullohet rreth vlerave të reja,  në mënyrë të padukshme, sepse ndërsa politika vallëzon, Kadareja shkruan, ndërsa makinat ndërrojnë pronarë, Mimoza Ahmeti e Luljeta Lleshanaku kanë lëshuar britmën e kushtrimit për mosvdekjen e gruas, ndërsa kostumet kalojnë nga dopio-petë në mono- petë, Kujtim Çashku e ka përfunduar filmin  ri, ndërsa rreth komedianëve të politikës rrotullohet fama, një picirruke e vockël e ka mësuar tashmë këngën “Për ty Atdhe!”, sepse kështu e ka kjo botë.

 

Nga ambicja e keqe vuajnë ministrat e traumatizuar, të gjorët vet diagnozën nuk e dinë, pasi kurrë nuk zbresin nga fronet, kurrë nuk i lënë lamtumirën një zyre, veç “do shihemi sërish!”, pasi edhe nënën e vet e përmallin nga celulari. Janë shndrruar në dhoga dërrase të lyer me vernik e të brejtur nga krimbat, syvëngër që fshihen pas zhurmës së fjalës dhe vuajtjes së njerëzve. Plot me palaço dhe gaztorë eshtë mbushur tregu – si në festë karnavalesh.  këta shtiren si  heronjtë e ditës. Janë të panumërt këta të poshtër, këta xhuxhë të politikës po sa e sa ndërtesa krenare janë shkatërruar veç nga pika shiu dhe nga barërat e këqija.