PD midis orekseve dhe vlerave

OPINIONE

Koment

PD midis orekseve dhe vlerave

27 janar 2004 / TN

Nga Bujar SKENDAJ

Vizionet më të fundit të liderit demokrat Sali Berisha mbi opozitarizmin, në të vërtetë, kanë 3-4 vjet që përpunohen duke ndjekur një kurbë graduale. Nga “Fillimi i ri” i vitit 2001 deri te thithja “e vlerave opozitare nga shoqëria civile, nga bota universitare, e medias etj.” është një proces i gjatë e i ndërlikuar politiko- filozofik. Ka në të, gjithashtu, edhe dëshmi praktike të këtyre kërkimeve teorike:

Fitorja e tre profesorëve për kryetar bashkie në Korçë, Elbasan dhe Shkodër ka treguar se lëvizja e PD-së drejt këtyre vlerave opozitare qytetare ishte një gjetje e posaçme dhe filozofi lëvizëse. Si e tillë ajo do të sillte pështjellim të raporteve të vjetra dhe krijim të raporteve të reja më të efektshme, me më shumë vlera për demokracinë në Shqipëri. Ishte e pritshme që fitorja e profesorëve të sillte një turbullim në partitë e vogla opozitare. Reagimi i tyre ka qenë nervoz e në disa raste edhe me pretendime hipotetike sfiduese. Kurse ngutja e disa liderëve të këtyre partive për një marrëveshje të shpejtë me PD-në, krahas shqetësimeve të drejta ka qenë edhe një formë presioni dhe mosdurimi për të siguruar privilegjin e karrikes së deputetit, apo të ministrit pas ardhjes në pushtet të PD-së.

Këto parti të vogla e panë si kërcënim të vetvetes afrimin te PD të opozitarizmit intelektual qytetar të sipër përmendur. Afrimi i diçkaje të re me vlera të konfirmuara, nënkupton spostimin e diçkaje ekzistuese me vlera të dyshimta intelektuale. Ato ndoshta ndjenë boshësinë, qoftë edhe e supozuar, dyshuan në vlerat brenda vetes. Pra, reagimi i tyre nuk ishte thjesht xhelozi, por, le ta themi hapur, kërcënim i mbijetesës në politikë nën ombrellën e PD-së. Një forcë tjetër kishte afirmuar vetveten, ndërkohë, si aleate serioze e PD-së. Lidershipi i PD-së e kishte vënë në provë këtë forcë dhe kjo e kishte përballuar provën me sukses si një forcë intelektuale me më shumë vlera qytetare, demokratike, morale, profesionale. Partitë e vogla opozitare, nga ana tjetër, ishte e natyrshme të reagonin, në kërkim të vetvetes, ose, në të kundërt, në sfumim të ngjyrimeve opozitare.

Ky zhvillimi ri në gjirin e opozitës, përbën një front të ri të debatit politik, krahas luftës politike me partinë në pushtet dhe prapësitë e saj të pandërprera në të gjitha fushat e jetës dhe të antijetës. Sidoqoftë, debati brenda opozitës është një debat frymëzues, seleksionues e me vlera perspektive dhe nuk e pengon debatin e madh parimor me pozitën e degraduar nga lidhjet e saj me krimin dhe mafian. Përkundrazi, të dy këto debate ndihmojnë njëri tjetrin dhe e pasurojnë luftën politike të PD-së drejt marrjes alternative të pushtetit në zgjedhjet e ardhshme. Mirëpo, nëse në debatin me pushtetmbajtësit, PD ka qenë dhe është e drejtëpërdrejtë, e pakompromis me të keqen uzurpuese, në atë që mund të quhet “debat me të vetët”, problemet janë disi më të komplikuara. Por, më mirë, le t’i hapim kartrat e të flasim konkretisht:

Së pari: Çfarë fitoi PD duke i dhuruar secilës aleate të saj politike nga 3 apo 4 vende në parlament? Në thelb: Fitoi apo humbi? E vërteta, sipas mendimit tim, është se PD doli, pothuajse tërësisht, e humbur. Në të dy planet: Edhe si vlerë politike intelektuale, edhe si forcë e unifikuar opozitare.

Me përjashtim psh. të Robert Çekut e ndonjë tjetri, askush nga deputetët dhuratëmarrës, nuk përbënte vlerë të posaçme që do ta pasuronte mendimin dhe qëndrimin politik të PD-së në parlament. Sepse, në debatin politik parlamentar nuk mund të quhet vlerë fjalëshumi, sikundër edhe memecllëku, por pikërisht fjalësakti, profesionisti që analizon e përgjithëson, që kritikon e denoncon sipas shembullit të kundërt, sipas vizionit të tij pozitiv.

Ndriçimi i një problemi nga disa plane, në raport me veçoritë intelektuale e profesionale të secilit deputet ishte pritur të ndodhte nga çdo deputet opozitar. Pra nga fusha e tij specifike dhe jo në përgjithësi. Pastaj, nuk mund të sjellësh vlera opozitare në parlament, nëse nuk i ke ato vlera brenda vetes. Ndërmjet atyre që u ofruan nga opozitarët e vegjël, figurat e vërteta ishin tepër të rralla. Anonimët, ose e shumta, vlerat mesatare, të dyshimta depërtuan dhe zunë vend në parlament.

Dhe, megjithatë, veprimi i PD-së, në momentin e caktuar, në thelb kishte qenë i drejtë, edhe pse i ekzagjeruar. Koha dhe aktiviteti praktik i dhuratëmarrësve e zbuloi idenë e mirë në anën e errët të saj dhe dëshmoi se zgjedhja nuk funksionoi. Sugjerimi ishte i nënkuptuar: Duhej kërkuar diku tjetër dhe sipas të tjera parametrash. Elita universitare, e kulturës dhe medias ishte aty dhe priste vetëm një shenjë. Sapo iu dha shansi më 12 tetor, ajo dëshmoi kurajo, inteligjencë, moral. Fitorja ishte një konfirmim i idesë dhe thirrje për bashkëpunim në të ardhmen.

Së dyti: Kur PD dhuroi mandate deputeti te PR e zotit Mediu, PLL e zotit Spahia, PBK e Roqit dhe Partia Liberale e zotit Laço, ajo me siguri i llogariti ato mandate si pjesë të trupit të vet opozitar, megjithë individualitetin e secilit. Por ç’ndodhi? Mjaftoi një moment kritik për kryeministrin e vjetëruar tashmë dhe “skifterët” dhuratëmarrës çanë ferrën ose u fshehën pas ferrës! Nuk u kompromentuan vetëm ata si individë, por po aq keq u çvlerësuan edhe partitë e tyre. Opozitarizmi i vërtetë ka nevojë për vlera intelektuale e demokratike, por edhe për vlera morale. Madje sot, kur në kampin pozit,r amoraliteti politik është bërë mënyrë jetese në politikë dhe në vetë jetën e përditshme, vlerat morale të opozitës marrin theks të veçantë.

Kjo është kohë aleancash. Testimi i vlerave dhe parazitëve është konfirmuar. Një rrokje tërësore e vlerave nga elita dhe, po ashtu, nga partitë e vogla do të ishte zgjidhjamë efikase. Veçse duhet frenuar oreksi i skajshëm i partiakëve dhe verifikimi i sakte e elitës. Koha e kaluar ka dhënë dëshmi të të gjitha pamjeve. Edhe sukses të elitës universitare, por edhe oreks të papërmbajtur të partive të vogla. Sikundër edhe zgjedhje joefikase nga opozitarizmi i shoqërisë civile (rasti i kandidatit të Vlorës), por edhe vlera të posaçme nga patitë e vogla (rasti Çeku).