|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Mungesa e mendimi opozitar dhe alternativat e reja

24 janar 2004 / TN 

Rexhep ABDULLAHU ( Kryetar i Partisë Nacional Demokratike Shqiptare )

Partit e mëdha politike në Kosovë asnjëra nuk e konsiderojnë veten parti opozitare, në të vërtetët ato nuk janë e as që mund të jenë të tilla përderisa janë pjesë konstitutive e Qeverisë së koalicionit. Fryma opozitare, përkatësisht mendimi kritik dhe i drejtëpërdrejt që do duhej të dilte nga politikat dhe veprimet e organizuara partiake në Kosovë që nga themelimi i kësaj Qeverie është pothuajse vetëngulfatëse. Kjo frymë quditërisht kontrollohet me një “autocenzur partiake” që kushtëzohet nga raportet shumë të veçanta ndërpartiake. Tri partitë e mëdha në Kosovë pandalshëm dhe me kujdes të shtuar të shpeshtën apstenojnë nga kritikat e mundshme ndaj punës së Qeverisë aktuale, por edhe Parlamentit. Edhe pse ekziston ana tjetër e medaljes, partitë e mëdha me çdo kusht mundohen të lënë përshtypje tek qytetarët e Kosovës se kjo bëhet për hirë të një uniteti dhe koordinim punësh që është i nevojshëm dhe i domosdoshëm për përmbushjen e standardeve.

Por e vërteta është se një parti e caktuar apstenon nga kritika ndaj ndonjë digasteri të Qeverisë të cilën e udhëheq partia tjetër, për të mos marrë kështu kritika për digasterin që e udhëheq vetë ajo. Kështu tash sa kohë, në mungesë të frymës kritike konstruktive dhe të konceptimit të kësaj kritike në vija të gjata, tek tri partitë e mëdha politike në Kosovë e si determitë e kësaj edhe mungesës së kësaj fryme te shumë media të shkruara dhe të tjera, sikundër edhe tek një numër i madhë intelektualësh, faji për mungesë të ujit dhe dritave, faji për rritje të papunsisë dhe mungesës së vendeve të reja të punës, faji për korrupcion, faji për Veriun e Kosovës që po serbizohet dhe faji për rinin që përsëri ka filluar ta lëshoj Kosovën, po amortizohet suksesshëm nga këto parti, diçka duke ja hedhur UNMIK-ut e diçka duke mbetur jetim.

Mbase për dikend kjo që konkludova nuk mund të duket bindëse duke u thirrur në jo pak raste kur kemi reagime dhe kritika të ndryshme ndërmjet partive, por edhe ndërmjet qeveritarëve përbrenda qeverisë (rasti më i ri ai i akuzës për fajde lidhur me renovimin e ndërtesës së Kuvendit) . Mu për këtë më duhet ta bëjë një sqarim duke përkujtuar se mungesa e mendimi opozitar për të cilën po flas këtu, do të thotë mungesë e kritikës së organizuar politike e cila nuk mbaron vetëm me kritikë, por që ofron një alternativë tjetër plotësisht apo pjesërisht të dallueshme për sfera nga më të ndryshme. Kjo do të thotë pamundësi ofrimi qytetarëve të Kosovës prioritete plotësisht apo pjësërisht të tjera nga ato që mund ti ofroj një Qeveri apo parti e caktuar dhe gjithsesi do të thotë qasje dhe metoda plotësisht apo pjesërisht të ndryshme si alternativë për jetësimin e qëllimeve të caktuara. Kjo është ajo që mungon në Kosovë që nga përfundimi i luftës e posaçërisht që nga themelimi i Qeverisë së koalicionit.

Mendimi opozitar të jetë një nga standardet tona

Në të gjitha ato elemente të renditura nga ndërkombëtarët në listën “standardet për Kosovën” e kuptueshme se askund nuk bëhet fjalë për rritjen e frymës kritike dhe mendimin opozitar në Kosovë, ndërkaq pothuajse të gjitha ato kërkesa të parashtruar aty nuk do të mund të përmbushen si do të duhej, nëse mungon fryma konstruktive opozitare, kreativiteti opozitar ndaj punës së Qeverisë, Parlamentit të Kosovës, dhe subjekteve të ndryshme në administratë dhe gjyqësi dhe mbi të gjitha nëse nuk ofrohen alternativa të tjera për përmbushjen e tyre.

Deri më tani sikundër mund ta ketë vrejtur shumëkush nje raport i tillë i mungesës së kreativitetit opozitar që nuk pulson normalisht, ndërmjet forcave politike vendore, është bërë përpjekje që të bartet gjetiu, konkretisht ndërmjet forcave politike vendore në njërën anë dhe UNMIK-ut në anën tjetër. Por e keqja është se kur u konvenon vendorëve ata dinë të marrin rolin e opozitarëve ndaj ndërkombëtarëve dhe atë më së shpeshti për t’i bishtnuar kritikave që vijnë nga qytetarët gjithnjë e më të paknaqur dhe për t’i bërë lak përgjegjësive për shumë dështime në shumë sfera të jetës në Kosovë.

Por për shkak se ndërmjet tri partive politike më të mëdha në Kosovë nuk ka konsesus të mjaftueshëm politik e nganjëherë as edhe për gjërat madhore, ato nuk e kanë fuqinë konsoliduese të veprimit, prandaj as edhe mundësinë për të ofruar për qytetarët e Kosovës alternativa joshëse. Gjithsesi se sa më shumë që do t’i afrohemi zgjedhjeve të vjeshtës, aq më shumë do të rritet kjo lloj kritike “ad hock” ndaj UNMIK-ut, por edhe nd ërmjet partive, mir ëpo gjendja vështir se do të ndryshoj për të mirë dhe edhe më partitë në koalicion nuk do të mund të akumulojnë forcë të mjaftueshme politike që të jenë më të afta për t’i marrë kompetencat e nevojshme nga UNMIK-u.

E keqja më e madhe nga e gjithë kjo është “status quo”-ja. Është e keqe sepse gjërat mund të mbesin kështu edhe për shumë kohë, sado që po flitet për afate shumë të shkurta pas të cilave do të vendoset për statusin e Kosovës edhe pse në horizontin politik asgjë nuk duket se mund ta sjell kaq shpejt një vendim të tillë. Në të vërtetë “status qua” -ja politike në Kosovë, do të thot përkeqësim i situatës, akumulim i dëshprimit të qytetarëve, rritje e paknaqësisë sociale që përbrenda periudhave jo të gjata mund të zbrazet me forma negative dhe mundësi të vogla të mbajtjes së tyre nën kontroll. Kjo do ta vështirsoj përmbushjen e standardeve dhe ngadalsoj procesin e marrjes së kompetencave.

Edhe pse mendimi i organizuar dhe veprues politik opozitar në Kosovë në jo pak sfera mund ta ndryshoj gjendjen për të mirë, duke e rritur konkurrencën, përgjegjësinë dhe diciplinën, kjo duket se nuk do të arrihet edhe për një kohë nga ana e tri partive tona më të mëdha. Nuk do të arrihet, sepse tani për tani, në të vërtetë deri në zgjedhjet e reja, ato i kanë sikundër edhe deri më tani, këmbët e lidhura, por jo qysh kanë qejf ato të arsyetohen vetëm nga kompetencat e pamjaftueshme, por nga të qenit bashkëpjesmarrës në qeverinë e koalicionit që për ato ka determinuar atrofi politike opozitare dhe këtë në kohën kur alternativat e ndryshme poitike janë më se të nevojshme për një jetë më të mirë të qytetarëve. Duket se ndërkombëtarëve ju konvenon t’i mbajnë tri partitë më të mëdha politike në koalicion të cilat kështu nuk mund ta kryejn punën e forcës opozitare, përderisa ndajnë përgjegjësistë, me çka ajo ka amortizuar “kokëdhembjet” që do të mund t’i sillte opozita e mirëfilltë vendore.

Se a do të mund të ndrojnë zgjedhjet e ardhshme diçka në këtë aspekt është e vështirë të thuhet. Nëse do të kemi ndonjërën nga këto tri parti të mëdha jashtë qeverisë së ardhshme do të ishte shumë më mirë për vënjen në funksion të efekteve pozitive të mendimit opozitar. Pas kësaj gjithsesi do të jetë më konstruktiv dhe më kreativ kundërshtimi që do të bëhet ndaj politikës së UNMIK-ut. Por përderi sa të tri partitë e mëdha duan që të jenë në vendet vendimarrëse dhe duan të jenë aty kur do të vendoset për statusin e Kosovës dhe nëse përsëri do të ketë numër shumë të madh të qytetarëve që nuk do të dalin në votime dhe nëse UNMIK-u e ka më të lehtë t’i mbaj tri forcat politike nën kontroll gjërat mund të mbesin kështu sikundër jan tani edhe pas zgjedhjeve të reja. Prandaj do të vazhdojm të jemi pa opozitë ndaj UNMIK-ut dhe pa opozitë ndaj partive të mëdha që udhëheqin dhe kanë një pjesë të pushtetit.  

Me nderime

Rexhep Abdullahu

Kryetar i Partisë Nacional Demokratike Shqiptare