|  KULTURĖ  |  HISTORI  |   POLITIKĖ  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

 

 

   
 

E S E

 
 

ĖNDRRA SI IKJE NGA FATALITETI

 
 

 
22 janar 2004 / TN
 
Basri  ĒAPRIQI
 
Mazllum SANEJA, "Pe ndonje enderr", Dukagjini, 2003
 
Libri me poezi "Pe ndonje enderr" ne shikim te pare na duket si nje liber qe synon qe me shenjat e para te le realitetin, kete bote te prekshme e shume kufizuese, po, kur hyjme brenda, neper labirinthet e tij imagjinative shohim se eshte pikerisht ky realitet qe determinon fatin e folesit lirik dhe tentim,in per te dale nga grackat e realitetit e shohim permes nje dorezimi ne boten  e enderrt.
 
Realiteti i poezise se Sanejes eshte nje realitet i zymte, ,determinon fatin, sjell dhembjen e perhershme, mban te kurdisur friken , deshperimin dhe ftoftesine e pashmangshme ne ambientin shpirteror te kesaj bote. Kjo bote per poetin eshte e mbytur ne mekat, ne egersi njerezore, ne ftoftesi shpirterore ku shtyhen pasionet dhe ligesite, te zene vendin ne veshjen e moralit e te meshires hipokrite.
 
Duke bere hulumtimin e kesaj bote dhe te rendit te saj,poeti aka gjetur gjenealogjine e semundjes se mottres, te pergjithesuar ne nje semundje gjitheperfshirese dhe te pasherueshme dhe, e ka gjetur ate , ne vend qe te clirohet e te zbraze  tere brengen ai pikerisht atehere nis shqetesimin e madh, eshte shume i merzitur, sepse ne ate semundje te motres ku sheh pasherueshmerine gjen semundjen e tere nje bote:
 
"Te shkruaj ty/ per motren time engjellore/qe jetoi ne kete bote mekataresh/e per te perfundua: Tani nje merzi/Bren zemren time/(Letra Eves).
 
Poezia e Mazllum Sanejes ka vite qe nuk eshte poezi e vizioneve te ndritshme, ajo perfaqeson nje disponim te ngrysur, nje vision qe mbyllet dhe i ve perde nga te gjitha anet e shikimit per te fiksuar brenda atij rrethi fatin e predestinuar dhe te hidhur; pamundesine e daljes, vetmine qe te ha nga brenda dhe friken, qe te ben akull nga jasht. E tille eshte madje edhe vete poezia: Poezia eshte /nje konstruksion/i mbyllur/si burg(Ars poetica).
 
Poezite e ketij libri ku autori persiat per boten dhe kuptimin eaj, per jeten dhe vdekjen, er vetmine dhe friken, per dhunen dhe kufijte e saj shpirteror e fizike,per kuptimin e gjerave te zmadhuara dhe te vlerave te permbysura, per hipokrizine dhe moralin, per egersine njerezore, mosperfilljen dhe humneren e shpirtit, jane pjese brilante ku spikat talenti dhe ndjeshmeria  e pasur e ketij poeti,credoja krijuesi dhe temperamenti dinamik, si dhe sensi modern i modelimit artistik.
 
Letra Eves eshte pjese e ketij libri ku autori le perfundimisht kete realitet dhe provon te ike ne pafundesine, ne pakufishmerine, ne pafajsine e perhershme te botes se endrres. Po ikja ne enderr eshte nje azil i perkohshem i folesit lirik. Forca shtypese e kesaj bote dhe e ketij realiteti eshte aq e gjalle saqe kufizon edhe permasat e endrres. Ky mosbesim, ky fatalitet na del qe ne titull, PE NDONJE ENDERR,e qe ne instancen e fundit artikulohet si nje pasiguri si nje frike nga nje rrenim fatalist i kesaj endrre.
 
Letra Eves eshte udhetimi imagjinativ me i mire, shpetimtar, qe le hapur nje fije shprerse.Jo qe mund te ndryshoje gje nga egersia e kesaj bote po se pakut le nje rruge per te ikur.
 
Libri i Mazllum Sanejes : Pe ndonje enderr" perfundimisht do lexuar ne ambientin tone kulturor si nje poezi e nivelit te larte artistik, ashtu sic lexohet tash nje kohe te gjate ne nje gjuhe tjeter, ne gjuhen polake, ku ky poet ka pasur fatin me te mire se sa ne gjuhen e  tij, qe shkruan  dhe se ciles i ka sjelle kulme te artit poetik nga Polonia.


 Copyright©2000-2003 Trepca.net - Tė gjitha tė  drejtat e rezervuara.