|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

Intervistë e "Kohës javore"

INTERVISTË ME ENVER HASANIN, PROFESOR I SË DREJTËS DHE MARRËDHËNIEVE NDËRKOMBËTARE NË UNIVERSITETIN E PRISHTINËS

20 janar 2004 / TN /

Unioni Serbi-Mali i Zi është krijuar për të penguar pavarësinë e Kosovës

Enver Hasani është profesor i së drejtës dhe marrëdhënieve ndërkombëtare në Universitetin e Prishtinës dhe në dy universitete të tjera ndërkombëtare, në Sarajevë dhe në Qendrën Ndëruniversitare të Universiteteve Kroate në Kroaci. Ai ka magjistruar në lëmin civil në Universitetin e Prishtinës, kurse magjistraturën e dytë dhe studimet e doktoratës në lëmin e marrëdhënieve ndërkombëtar i ka kryer në Ankara të Turqisë, në një universitet ndërkombëtar anglofon. Ka qenë diplomat i shtetit shqiptar për afro shtatë vjet dhe ekspert ligjor i të gjitha strukturave kosovare në periudhën e pasmbarimit të luftës së ftohtë e deri në Rambuje. Është autor i dy librave të botuara në anglisht, njëri në Vjenë, ndërsa tjetri në Tiranë, dhe i dhjetra shkrimeve të botuara në revistat akademike jashtë Kosovës.

KOHA JAVORE: Z. Hasani, u bënë më shumë se katër vjet nga përfundimi i bombardimeve të NATO-s në Kosovë dhe largimi i forcave serbe. Si i vlerësoni ecuritë e zhvillimeve në Kosovë gjatë kësaj periudhe?

E. Hasani: Është bërë si të thuash një lloj stereotipi që ecuritë e zhvillimeve këtu në Kosovë të vlerësohen me fjalë shumë të përgjithësuara, se ka rezultate, ka të arritura, e kështu me radhë dhe unë nuk mund të jem përjashtim nga kjo.

Është e vërtetë që ka pasur lëvizje nga vendi, ka pasur disa përmirësime dhe disa rezultate, por unë besoj se nëse krahasohet ajo që ne e quajmë efiçiencë d.m.th. në qoftë se krahasohen mjetet e shpenzuara, mundi, përpjekjet e bëra dhe afati kohor prej katër vitesh me rezultatet, shumëçka lë për të dëshiruar.

Për katër vite, në radhë të parë, ta zëmë, sistemi edukativo-arsimor dhe kulturor nuk ka pësuar ndryshime rrënjësore çfarë është dashur të pësojë, sistemi i sigurisë në Kosovë mbetet një sistem mjaft konfuz në kuptimin e përgjegjësive dhe bazohet akoma në faktorin ushtarak. Domethënë nuk bazohet në faktorë të tjerë që krijojnë stabilitet dhe siguri afatgjate dhe mendoj që kjo po ashtu përbën ngecje.

Mendoj që këta faktorë, si faktorët e sigurisë dhe faktorët shpirtërorë, restrukturimi i të cilëve nuk është bërë si duhet, dhe ka gjasa që të marrë edhe mjaft kohë për tzu bërë si duhet, janë parakushtet elementare që do të kishin mundur të hapin çështjen e statusit të Kosovës, i cili është i pazgjidhur dhe i cili është prodhuesi kryesor i pasigurisë dhe i paperspektivës në Kosovë.

Pra, puna që është bërë deri më sot në këto dy segmente që i ceka nuk premton që në një të ardhme të afërt të hapet seriozisht çështja e statusit të Kosovës, i cili po e përsëris ka filluar të marrë elementet e një miti, elementet e një fenomeni fetish, elemente që ai objektivisht nuk i ka.

Moszgjidhja e tij për një kohë të gjatë dhe ruajtja e kësaj status quo-je është e pamundur. Mënyra se si po shkohet me rregullimin e statusit dhe me rregullimin e parametrave të tjerë të stabilitetit dhe të sigurisë e bëjnë të paqëndrueshëm mbajtjen e kësaj status quo-je.

KOHA JAVORE: Theksuat më parë se zhvillimet politike në Kosovë nuk kanë ecur në kahjen e duhur dhe se zgjidhja e statusit të Kosovës në njëfarë mënyre ka ngecur. Cilat janë mekanizmat për daljen nga kjo situatë?

E. Hasani: Mendoj se Bashkësia Ndërkombëtare me politikën që ka bërë këto katër vite i ka lënë vetes shumë pak alternativë, përkatësisht ka shkuar në alternativën e fitimit në kohë, e zvarritjes së çështjes së statusit, në të njëjtën kohë që nuk ka punuar sa duhet dhe siç duhet për të restrukturuar shoqërinë kosovare mbi parametrat që tani po quhen standarde ose mbi bazën e asaj që është standard ndërkombëtar.

Mendoj se kjo është shqetësuese, sepse këto katër vite në këtë drejtim, unë lirisht mund të them se janë të humbura, sepse pa krijuar një stabilitet dhe siguri që nuk bazohet në prezencën fizike ushtarake, por në ndryshimin e pikëpamjeve të qytetarit dhe të autoritetit publik ndaj jetës, nuk mund të flitet për një hapje të suksesshme të zgjidhjes së suksesshme të statusit të Kosovës.

Hapja e statusit të Kosovës, në këtë gjendje siç është sot, do të thoshte sigurisht kthim në konflikt, kthim mbrapa dhe inkurajim i dhunës dhe i problemeve në Kosovë dhe më gjerë.

KOHA JAVORE: Para do kohe në Vjenë është mbajtur takimi ndërmjet delegacionit kosovar dhe atij serb. A ishte ky thjesht një takim apo fillim i bisedimeve?

E. Hasani: Unë besoj se bisedimet shqiptaro-serbe kanë filluar më heret, që në Samitin e Selanikut, ku shqiptarët janë zotuar se do tzi nënshtrohen dialogut si mënyrë e vetme e zgjidhjes së problemeve në rajon. Mbase, qasje tjetër vështirë se mund të ketë, së paku tani për tani.

Dhe takimi i Vjenës veç se e ka konfirmuar procesin e Selanikut. Simbolika e tij është që të konfirmohet edhe një herë zotimi i palëve i dhënë në Selanik se do të fillohet me dialog në zgjidhjen e atyre çështjeve që quhen çështje praktike, me çzrast pala kosovare sigurisht që ka pozitë të pabarabartë, për shkak të mënyrës se si është futur në dialog dhe të statusit të saj në kuadër të delegacionit kosovar.

Bisedoi: I.Kallaba

Botuar në "Koha Javore" - (Mali i Zi)

- Intervista botohet me pëlqimin e të intervistuarit z. Hasani.