|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

Ditar  interesant  nga  ditët e luftës i hartuar nga Maxhun Smajli

„LUFTA DHE DILEMAT SHQIPTARE“ - LIBËR SHUMËDIMENSIONAL DHE ME VLERË HISTORIKE

13 janar 2004 / TN

 

Shkruan: Çerkin BYTYÇI

 

Literatura mbi historinë më të re  shqiptare dhe në veçanti ajo e luftës për çlirimin e Kosovës, ditë më parë u begatua  edhe me një libër shumëdimensional dhe me vlerë shkruar nga gazetari dhe publicisti Maxhun Smajli, opinionit shqiptarë i njohur si  reporter nga ditët e luftës, informatat e të cilit priteshin me padurim dhe ankth, jo vetëm nga shqiptarët në Kosovë por edhe  në gjithë botën.  Ato përshkruanin rrjedhën e luftës por edhe ishin formë e komunikimit të pjesëmarrësve të frontit të luftës me popullin e kërcnuar nga masakrimet, vrasjet, torrturat dhe dëbimet jasht Kosovës.

 

„Lufta dhe dilemat shqiptare“ është libër që përmbledh kronologjinë e ngjarjeve të zhvilluara të atyre ditëve. I shkruar në formë ditari, me tërsinë përmbajtësore, fotoset e shumta, të dhënat e detajizuara dhe teknikisht i përgatitur në mënyrën eskluzive, ky libër është një lexikon shtuar lexikonit të gazetarisë shqiptare. Është model i trajtimit të hollësishëm të luftës i shkruar për të mbetur gjithnjë i vlevshëm, tash e gjithëherë.

 

Dhe nëse kihet parasyhë mendimi i A.Camus se „Gazetari është një historian i momentit, sidomos në rrethanat e luftës është një kronist i historisë“, lexuesi i librit „Lufta dhe dilemat shqiptare“ nga Maxhun Smajli, e ka lehtë të konkludojë se  ky reporter i luftës, ka arritur me sukses, përkundër torrturave dhe persekutimeve të bëra nga forcat serbe dhe individët e tjerë, me pedantëri ti mbaj shënimet, ti mbarshtroj ato dhe duke i rievokuar në këtë libër, të ofroj një material që gjithsesi do të mbetet bazë për studimet e mëtejhsme të ngjarjeve të atyre ditëve të përgjakshme të cilat nuk do të harrohen kurrë nga shqiptarët por edhe opinioni ndërkombëtar.

 

Këtij autori të përkushtuar, nuk arriti askush tia mbyll shtigjet për të njohur dhe për ta shpërndarë të vërtetën. Lidhur me këtë, Maxhun Smajli në parathënjen e librit, lexuesit i bën me dije : „…Për ta përhapur atë (të vërtetën), gazetarit i duhet jo vetëm kurajo, por edhe dinakëri, që t`iu shpëtoj goditjeve të armikut dhe njerëzve që i mbyt e vërteta…“ dhe vazhdon: “..shpesh ndodh tek disa gazetarë që të mos jenë të ndërgjegjëshëm për vlerën dhe rëndësinë historike të asaj që po ndodhë.

 

Për ta është e rëndësishme që ta kryejnë detyrimin e tyre ndaj punëdhënësve apo ndaj organizatave për të cilat punojnë. Pra për disa gazetarë shpesh është i rëndësishëm realiteti, çasti i dhënë, kurse nuk i preokupon fare historia“. Kjo njëherit ishte bazë e punës dhe angazhimit kombëtar të gazetarit Maxhun Smajli që nga dita e parë e deri në mbarimin e luftës. Mbase ai ishte aty ku ishin luftëtarët e lirisë, aty ku luftonte UÇK, aty ku zhvillohej lufta për jetë a vdekje, për liri a robëri.

 

Në këtë libër i bëhet përshkrim origjinal dhe në mënyrën më profesionale periudhës së vështirë për popullin shqiptar, vuajtjeve por edhe qëndrimit stoik para rrebesheve e të gjitha të kqijave të luftës. I bëhet një pasqyrim në formën e veçantë kësaj periudhe historike, nga më të rëndësishmet për ardhmërinë jo vetëm të Kosovës. Trajtohen me gjithë origjinalitetin  aspektet nga më të ndryshmet të të gjitha sferave të jetës, organizimit dhe luftës së zhvilluar për çlirim, heroizmit dhe qëndrimit të vendosur e krenar shqiptar, pathyeshmërisë dhe këmbëngulsisë për të qëndruar stoik deri në çlirimin definitiv. Ishte kjo periudhë që karakterizohej edhe me disa kundërthënje, por qëllimi ishte një-çlirimi i Kosovës.

 

Publicisti i mirënjohur Besim Krasniqi duke shprehur mendimin meritor në faqet e këtij libri pos tjerash shkruan:“ Karakteristikë kryesore e librit „Lufta dhe dilemat shqiptare“ është forma origjinale dhe reale e përshkrimit dhe e interpretimit të ngjarjeve dramatike të një periudhe shumë të tendosur dhe kritike, pa tentuar asnjëherë që meritat, sukseset apo edhe dështimet t`i vihen në mënyrë të njëanshme ndonjë individi apo organizate politiko-ushtarake që nuk e ka merituar ti vihen si të tilla. Aty përshkruhen sukseset, rezultatet pozitive të organizimit politiko-ushtarak të shqiptarëve, por njëkohësisht edhe fërkimet e brendshme politike, konfliktet, përçarjet të cilat ishin bërë larg syve të opinionit, por jo edhe larg syve të gazetarit dhe reporterit Maxhun Smajli“.

 

Ndërkaq, publicisiti dhe autori i shumë librave Faruk Tasholli, në cilësinë e redaktorit të këtij botimi, në pasthënien e shkruar në këtë libër bën një përshkrim të shkaqeve dhe pasojave të luftës të nxitur e zhvilluar nga  politika e pushteti serb dhe rezistencën e pathyeshme shqiptare.

 

Duke shkruar për librin „Lufta dhe dilemat shqiptare“, ndër të tjera thot se ky libër „është një nga pasqyrat më besnike të kësaj ngjarjeje madhore të popullit shqiptar. Autori e nis ditarin bashkë me luftën dhe flet për gjërat që i ka parë, prekur dhe përjetuar vetë, sa në mesin e popullatës, aq në mesin e luftëtarëve. Prirja e tij për ta ndriçuar zhvillimin e luftës nga poshtë, ku vetëmbrojtja lind si domosdo e dhunës, e rrumbullakëson një histori të shkruar përngut, por shumë besnike…“

 

Flitet në këtë libër për Klinën dhe historikun e saj, luftën e zhvilluar këtu e në Drenicë, në Loxhë e Dukagjin, për Llaushën e Prekazin, për Qirezin e Likoshanin, për Gllogjan e Resnik,e vendbanime të tjera të shumta ku ngadhnjeu  dëshira për liri, përkundër humbjeve të mëdha.

 

Flitet për  UÇK-në dhe luftën e saj heroike. Flitet edhe për personalitetet që do të mbeten në kujtesën e shqiptarëve deri në amshim Shaban Jasharin me të bijtë Ademin dhe Hamzën  dhe bashkëluftëtarët  që kurdoherë kujtohetn me pietet, për shumë udhëheqës e luftëtarë trima të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, për shumë veprimtarë të palodhshëm e vetëmohues të LDK, për shumë atdhetarë e të devotshëm për çështjen kombëtare, por edhe për disa të cilët  përziheshin aty ku nuk u takonte. Thënë shkurt, autori Maxhun Smajli është i kujdesshëm dhe si shpëtpon nga shkrimi asgjë, madje edhe imtësitë janë shumë të mëdha për ditarin e shkruar.

 

Se është libër i shkruar me kujdes të madh dhe nivelin e lartë profesional, lexuesi do të bindet pasi ti ket lexuar 237 faqet e tij, pasi ti ket shikuar afro 100 fotografitë e prezentuara në te.

 

I rëndësisë së madhe ky botim është edhe për faktin se përmes parathënjes dhe  pasthënjes së shrkuar edhe në gjuhën gjermane, i ofrohet mundësi e madhe edhe lexuesit gjermanofolës të njihet  më përsëafërmi me ngjarjet e zhvilluara, luftën dhe masakrat serbe ndaj popullit liridashës shqiptarë në Kosovë.

 

Tirazhi  prej 1500 ekzemplarëve të botuar të këtij libri, vlerësuar  përkah përmbajtja, materiali i shtruar dhe forma e shtjellur,  gjithsesi  është i vogël. Botimi i ardhshëm  i këtij libri ndoshta do të ishte mirë të mendohet të shoqërohet edhe me përkthim në libra të veçantë në gjuhën angleze dhe atë gjermane. Opinioni  ndërkombëtar, megjithatë, edhe  tashti, pas përfundimit të luftës së armatosur,  ka nevojë të informohet për ato ditë të tmerrshme nëpër të cilat  kaloi populli shqiptar i Kosovës.