Diskriminime ballkanike. Ide, fakte dhe dokumente

Çka dinë shqiptarët për sivëllezërit e tyre tejmatanë Moravës?

9 janar 2004 / TN

( Edhe NATO duhet ta dijë se Serbia përdori metoda djallëzore, për diskriminimin e rumunëve të Timokut )

Shkruan: Baki YMERI (doktorant i Universitetit të Bukureshtit - Rumani)

Pas admirimit ndaj Amerikës, kemi krijuar një admirim të veçantë edhe ndaj heronjve të biografisë sonë, që nga ata që rrëshqasin nga atdhetarizmi në islamizëm, e deri te ata që i kërkojnë rrënjët e lashta të shqiptarizmit në krishtërim. Me turqit, grekët e sllavët, vetëm feja na bashkon, e asgjë tjetër (e kemi fjalën për shqiptarët ortodoksë dhe laramanët e islamizuar), ndërsa me rumunët, punët qëndrojnë më ndryshe.

Vetëm në kuadrin e dy faqeve të “Listës zyrtare të të abonuarve telefonikë të Bukureshtit dhe rrethit të Ilfovit” (2002), figurojnë 1.222 emra të ndërlidhur me mbiemrin Bukur, dhe 360 emra, që ta përkujtojnë mbiemrin shqiptar Kodra, edhepse këta s’janë shqiptarë, por janë ish-fqinjët tanë rumunë (Kodru, Kodrea, Kodruc, Kodresku, Kodreanu). Pokështu ngjet edhe me do mbiemra tjerë (Buza, Arnëutu, Çobanu, Dika, Daka, Luka, Tufa, Rushani, etj). Siç diket pra, ky është një subjekt shkencor që ende askush s’e ka prekur. Kujt t’u besojmë më parë: atyre që na këshillojnë mos t’i konsiderojmë vllehët si vëllezër, apo zonjushes Mirie Rushani, që na porosit t’i hulumtojmë lidhjet e lashta farefisnore, rumuno-shqiptare? Na duket se kjo e fundit ka të drejtë, ngase edhe vetë e ka parë, se çfarë ngjashmërishë fantastike, ekzistojnë pothuajse në të gjitha pikëshikimet, madje edhe në pikpamje të diskriminimit, ndërmjet rumunëve dhe shqiptarëve.

Metodat që ka përdorur intoleranca pansllaviste kundër sivëllezërve tanë në Kosovë, janë të ngjashme me ato që kanë përdorur rusët kundër rumunëve të Moldavisë, dhe serbët kundër atyre të Timokut. Historianët dhe linguistët e mirëfilltë, e dinë se Shqipëria kufizohej dikurë me Rumaninë, përmes lumit Morava. Sot e kësaj dite, figurojnë dhjetra toponime, që ta përkujtojnë këtë fqinjësi të lashtë. Ndër to, shndrit toponimi Bukurovc, një fshat shqiptar, që shtrihet në rrjedhë të Luginës së Preshevës. Dardania antike, Kosova e sotme, Lugina e Timokut dhe Morava.

Morava sipas gjuhëtarit rumun Ioan I. Russu (1811-1985), përgjatë periudhës parasllave, konsiderohej si “kufiri etnik ndërmjet trakasve dhe ilirëve, përkatësisht, ndërmjet rumunëve dhe shqiptarëve”. De facto, ky ishte subjekti elementar, jo vetëm i tezës së tij të doktoratës (“Granita Etnica intre Traci si Iliri”, Sibiu, 1943), por edhe i preokupimeve shkencore të një varg dijetarësh të tjerë (B.P. Hashdeu, I.A. Kandrea, N. Jorga, Th. Kapidan, Gr. Brënkush...). Po qe se sllavët zhdukën qindra vendbanime shqiptare e rumune, këndej e tejmatanë Moravës, ata nuk mundën t’i zhdukin dot, fjalët më të vjetra e më të bukura, që i kanë shqipja e rumanishtja, e të cilat burojnë nga një substrat i përbashkët, i simbiozës trako-ilire, i shtrirë, sipas linguistit Russu “në veri-lindje të kufinjve të Shqipërisë aktuale”.


U ntrash Serbia dhe Greqia me troje shqiptare, si pasojë e rekomandimeve ekspansioniste të Rusisë

Së pari duhet ta dimë faktin se Amerika do të na ndihmojë për ta bërë Shqipërinë zonjë me katër vilajete, po qe se do të angazhohemi për demaskimin e korrupcionit, për flakjen e fanatizmit, për përvetsimin e disiplinës amerikane për punë, sinqeritet dhe atdhedashuri. Ndoshta s’kemi të drejtë “diplomatike” për afirmime të këtilla, por si ëndërrimtar, na jepet e drejta ta bëjmë publike të vërtetën, se Amerika është e gatshme t’i rektifikojë lajthitjet e Konferencës së Ambasadorëve (1913), kur si pasojë e intervenimeve diplomatike të Rusisë, u ntrashën Serbia dhe Greqia, me troje shqiptare.

Sa u përket “sivëllezërve” tanë tejmatanë Moravës, nga njëqind artikujt, po i citojmë vetëm tri. I pari na vjen nga revista “E vërteta” e Shkupit (nr.4/1997): “Serbia terrorizoi edhe rumunët e Luginës së Timokut” (f.28). I dyti na vjen nga qyteti ku pat jetuar “Luani i Sharrit”, shkrimtari dhe atdhetari Lazim Rexhepi (1920-1983), shqiptari që i drejtonte letra Kurt Wald Heimit, mbi dhunën që përdornin udbashët, kundër Rafi Halilit dhe Gafur Lokut me shokë. Në bazë të gazetës që del në qytetin e tij, Piatra Neamc (“Ceahlăul”, 6 korrik 1998), kuptojmë se “në Jugosllavi ekziston një minoritet i fuqishëm rumunësh, njëri në Vojvodinë, që është i njohur dhe përkrahur nga autoritetet serbe”, dhe një minoritet “rumuno-vllah” në Luginën e Timokut, që nuk njihet si minoritet dhe nuk gëzon kurrfarë të drejtash nacionale (f.8). Dokumenti i tretë ndërlidhet me 5 vjetorin e çrobërimit të Kosovës.

Fjala është për një letër të hapur e Shoqatës “Astra Romana” nga Timishoara, që ia drejtojnë Prezidencës rumune, Mitropoliti i Banatit Nicolae Corneanu dhe atdhetari i shquar Cristea Sandu-Timoc. Edhe njëri edhe tjetri, për qëndrimet e tyre patriotike, kanë qenë në shënjestër të UDB-es jugosllave, dhe Sekuritates së Çausheskut. Autorët distancohen nga politika barbare e Beogradit, që i dërgonte me dhunë edhe rumunët e Timokut, në frontet e luftës në Kosovë. Dokumenti mban datën e 21 prillit 1999, është botuar në gazetën “Vremea Dreptei” (21 maj-17 qershor 1999), dhe i drejtohet Kryetarit të Rumanisë (Emil Konstantinesku), Kryeministrit (Radu Vasile), Ministrit të Jashtëm (Andrej Pleshu), Kryetarit të Senatit (Petre Roman) dhe Kryetarit të Dhomës së Deputetëve (Jon Diakonesku). Është fjala pra, për një dëshmi konkrete, të solidaritetit të intelektualëve rumunë, me shqiptarët e Kosovës.


Në këto ditë pranverore, Zoti na ndihmon të shkruhet një faqe e re, në historinë e kombit tonë

Të entuziasmuar nga fuqia hyjnore e NATO-s për bombardimin e forcave terroriste të Millosheviqit, që në fillim, autorët theksojnë faktin se “Në këto ditë pranverore, Zoti na ndihmon të shkruhet një faqe e re në historinë e kombit rumun”, gjë për të cilën, “Ju lusim të pranoni mesazhin që pason:

1. Rumunët e Luginës së Timokut pranë Moravës, në Serbinë lindore, sipas periodikut Srpska Reç, maj, 1996, llogariten në 1.100.000 vllehë. Kjo është popullata e dytë pas serbëve, e përmendur që nga Mesjeta (...), kur rumuno-vllehët banonin në 11 provinca, që mbanin emrin Vllahia apo Rumania, e të cilët tani janë pothuajse komplet të asimiluar, me përjashtim të atyre të Timokut. 2. Në Perandorinë turke, në sanxhakun e Vidinit, rumunët timokas numëronin 498 fshatra, një qytet, dhe 21 manastire. Ndërmjet vitit 1833, kur bien nën robërinë serbe si pasoje e proteksionit të Rusisë, kishin statut të krahinës autonome, me princër apo knjezë rumuno-vllehë. 3. Në kët moment, rumunët timokas të Serbisë, nëpërmjet zërit të zotit kryetar Dimitrie Krëçun(oviç), na komunikojnë brengën se mass-media rumune, në vend që të merret me fatin e ardhshëm të tyre, është preokupuar në mënyrë paradoksale, më shumë për kauzën serbe se sa me atë rumune. Ndaj, si pasojë e kësaj, Ju lusim të na lejoni të Ju propozojmë sa vijon:

Kryetari i Rumanisë, Qeveria Rumune, Parlamenti i Rumanisë, dhe sidomos zoti ministër i jashtëm, Andrej Pleshu, ta bëjnë publik në vend dhe jashtë tij, në OSBE, OKB, Qeverinë e SHBA, Qeverinë e Anglisë, Gjermanisë, Francës dhe Italisë, etj., këtë çështje të fshehur të këtyre vëllezërve rumunë, të ndëshkuar nga fati, të trajtuar si qytetarë të padëshirueshëm, ngase i rezistojnë procesit të asimilimit. Madje edhe NATO duhet të informohet se rumunët e Timokut në Serbi, qe 166 vjet se u janë nënshtruar një procesi të dirizhuar nga shteti në mënyrë të paramenduar, për shkombëtarizimin e tyre të dhunshëm. Trajtimi i pamoralshëm dhe i panjerëzishëm i ushtruar ndaj tyre, është më i rëndë te rumunët e Timokut se sa te shqiptarët e Kosovës (?), po qe se marrim parasysh faktin se praktikohet një urrejtje dhe alergji e paparë në faqe të planetit, qe një shekull e gjysmë.

Do të ishte mëkatë mos të përfitohet nga këto rrethana historike të veçanta, që në Parlament, Qeveri, Presidencën e Rumanisë dhe Ministrinë e Jashtme, po qe se nuk shprehet në mënyrë energjike, përmes një deklarate publike, një intencë e qartë për mbrojtjen morale, të vëllezërve tanë rumunë në Serbinë lindore, të mosnjohur si minoritet, dhe të nënshtruar një procesi të gjenocidit dhe etnocidit djallëzor, për momentin, të dërguar në linjën e parë të frontit.

Shpresojmë poashtu, se do të kemi mirëkuptim, sa të Zotërinjve Tuaj, po aq të televizionit, radios, shtypit, saqë zëri i trembur i vëllezërve tanë të bëhet i dëgjuar, o tani o kurrë më. Sëpaku Atdheu-Nënë të na e zgjasë një dorë vëllazërore, që të mos ndjehemi të vetmuar, të harruar, dhe ende në ngatërrime me ata që na e duan zhdukjen. Në të gjitha vendet ku lulëzon ekonomia, lulëzon edhe drejtësia, barazia, paqa sociale. Po qe se nuk implikohemi në mënyrë konstante, serioze dhe energjike, në zgjidhjen e kësaj çështjeje me interes të lartë kombëtar, nga e cila varet drejtësia dhe ekzistenca e rumunëve, do të arrijmë të vdesim në skllavëri, dhe të kalojmë nga periudha e drejtësisë, në periudhën e drejtësisë së shkelur, dhe të ligjeve të shkelura. Thuhet se nuk është fajtor ai që na ka prurë në robëri, por ai që mund të na shpëtojë dhe refuzon ta bëjë këtë.

Pranoni Ju lutemi, sigurimin e konsideratave tona të veçanta, dhe falënderimeve të respektuara. KRYETAR NDERI, Nicolae Corneanu, Mitropolit i Banatit, SEKRETAR GJENERAL, Cristea Sandu Timoc, Kryetar-nderi ekzekutiv i rumunëve të Timokut-Serbi”.


Një thesar i shtrenjtë, i vlerave europiane të demokracisë

Kjo ishte, pra, letra e hapur e sivëllezërve tanë të persekutuar, në adresë të Bukureshtit zyrtar. Po shtojmë me këtë rast faktin se oficerin rumun të armatës jugosllave, zotin Dimitrie Krëçunoviç (mbiemër që ndërlidhet me Kërshëndellat (rum. Crăciun, që vjen nga shqipja “kërcunë”), autoritetet serbe e ndëshkaun me disa vjet burg të rëndë, vetëm e vetëm pse qe deklaruar se është rumun, përgjatë një regjistrimi në Serbi. Pas daljes nga burgu, zotëria e tij (në fotografi me poeteshën vllahe Vangja Sterju), e themeloi shoqatën e parë: “Lëvizja e Rumuno-vllehëve të Serbisë”.

Nuk e dimë në e kanë shpënë deri në veshët e zyrtarëve amerikanë, zërin e e sivëllezërve të tyre të persekutuar, nga ana e po asaj administrate barbare, që i persekutoi shekuj me rradhë, edhe shqiptarët e Kosovës. Po qe se s’e kanë bërë ata, këtë e bën tani, në prag të pesëvjetorit të çrobërimit të Kosovës, mass-media shqiptare. Pse? Ngase në krahasim me intolerancën pansllaviste, që toleronte vetëm botimin e “Albanisë” së Jashar Erebarës në Beograd, Bukureshti zyrtar në periudhën e Mbretërisë, toleronte botimin e 30 revistave dhe gazetave në gjuhën shqipe (1887-1938), dëshmi konkrete e lidhjeve të lashta farefisnore (rumunos-shqiptare), një thesar i shtrenjtë, i vlerave europiane të demokracisë.