|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

NË SINGEN TË GJERMANISË: EKSPOZUAN PIKTORËT PEJAN

8 janar 2004 / TN 

-          Singeni është qytet me të cilin komuna e Pejës ka vendosur bashkëpunim jo vetëm kulturor;

-          Me 43 punime  të nivelit të lartë janë prezentuar 28 piktor nga regjioni i Pejës; 

Çerkin BYTYÇI

Artistët shqiptarë nga Kosova, pas çlirimit të Kosovës, me sukses po i prezentojnë vlerat e mirëfillta krijuese. Në vargun e sukseseve konsiderohet edhe ekspozita  e piktorëve të regjionit të Pejës, e hapur mbrëmë në njërën nga sallat e ndërtesës së komunës në qytetin Singen të Gjermanisë. Ishte kënaqësi e vërtetë të prezentosh në aktin e hapjes së kësaj ekspozite ku të pranishëm ishin qindra gjerman, dashamirë të artit, udhëheqës të Singenit, punëtorë të kulturës dhe  miq të Kosovës e shqiptarëve si dhe  bashkatdhetarë tanë që jetojnë e punojnë në qytetin e Singenit.

Ekspozitën e shpalli të hapur kryetari i  qytetit të Singen Zotriu Andreas Rener, i cili në fjalën e rastit përgëzoi për punën krijuese të artistëve nga Peja, qytetin me të cilin tashmë janë bërë hapat e rëndësishëm për vendosjen e një bashkëpunimi jo vetëm në planin e kulturës.

- Njerëzit, dhe artistët në Kosovë për të cilët po flasim sot, jetojnë dhe punojnë në rrethana tejet të vështira në atdheun e tyre. U mungon para së gjithash kontakti dhe këmbimi reciprok i përvojave me  krijuesit tjerë sidomos me krijuesit në perëndim. Ndaj, ne në Singen, këtu ofrojmë një platformë të tillë, të shijojmë vlerat artistike krijuese të piktorëve të mrekullueshëm të qytetit të Pejës, tha  Zotriu Merle.

Pjesëmarrësit në hapjen e ekpozitës patën rastin të dëgjojnë edhe një vështrim lidhur me përmbajten e punimeve të ekspozuara dhe rrethanat krijuese në Kosovë nga  Kryeredaktori i gazetës  „Wochen Blatt“, Zotriu Hans Paul Lichtwald.

„Pikturat e shpresës“ i qujati zotriu Paul që në fillim të fjalës së vet punimet e artistëve pejan, duke shtuar se  të gjitha këto punime e bëjnë të çartë faktin se kultura juaj është kulturë jona dhe recirpokisht. Janë këto vepra të artistëve që ngërthejnë një porosi artistike: që pas të gjtha tmerreve të luftës njeriu duhet të jet vizionar, të sheh shpalimin e luleve në hapsirën e  errtë, shndërritje të dritës nga humnera tashmë e tejkaluar. Kjo është shpresa  me të cilën jetojnë njerëzit e Kosovës, tha Zotriu Paul. Duke folur për përmbajtjen e punimeve të ekspozuara tha:

Vizitori ka rast të sheh pikturat e dala nga ankthi, nga tmerri, nga flaka, nga përvuajtjet e njerëzve,  nga lufta, motivet tmerruese të të cilës nuk mund të anashkalohen, përkundrazi janë pjesë e jetës së jetuar të artistëve shqiptar.Me këtë ekspozitë ne po e vendosim një urë në një regjion, për të cilin, ne (gjermanët) ende dimë fare pak, ndonëse po ky regjion ka shumë të përbashkët dhe është i lidhur me historinë tonë. Ne bëjmë përpjekje edhe me hapjen e kësaj ekspozite, që ky regjion të jet sa më afër, pran nesh, tha Zotriu Paol.

Në emër të 28 artistëve që ekspozuan 43 punime dhe në emër të Shoqatës së krijuesëve të artit të regjionit të Pejës përshëndeti piktori Haxhi Kastrati i cili i emocionuar  falënderoi qytetin e Singenit për mundësinë e ofruar që piktorët shqiptar të prezentohen në këtë mënyrë dhe uroi për një bashkëpunim edhe më të frytshëm. Ai tha se  një thesar i çmueshëm i kulturës pejane dhe të Kosovës u shkattrua, u dogj dhe asgjasua nga lufta dhe barbaria serbe,  por krijuesit po gjejnë forcë që edhe pse në kushte tejet të vështira materiale, të krijojnë.

Traumat e luftës janë të mëdha ndaj këto janë edhe si motiv i shprehjes në krijimtari, natyrisht secili pikotr në formën e vet paraqet botën e brendshme dhe autoktone. Motivet që trajtohen janë kryesisht nga  pejsazhet e Dukagjinit por edhe  elementet e folklorit tonë kombëtarë.

Në emër të ansamblesë së Komunës së Pejës përshëndeti zonja Drita Myrtaj e cila foli për pasojat e luftës, shkatrrimet, tmerret dhe në shifra e fakte informoi për të vrarët , të masakruarit dhe të zhdukurit shqiptarë nga forcat serbe. Ajo tha se kjo ekspozitë që është vazhdimsi e bashkëpunimit të filluar të dy komunave, të Pejës dhe Singenit, jep shpresë për një urëlidhje më të mirë të popullit gjerman dhe shqiptar.

Zonja Drita Myrtaj, në emër të komunës së Pejës i dhuroi kryetarit të Singenit zotriut Merle një punim artistik me motiv nga Peja.

Në vazhdim, të manifestimit të hapjes së kësaj ekspozite, për të pranishmit u organizua një koktej ku u shërbyen edhe verërat e Kosovës.

Vlen të përmendim  se kontribut për organizimin e kësaj ekspozite dha skulptori i njohur kosovar Malë Myrtaj i cili jeton dhe krijon në Singen si dhe zonja Möhrle Frede, mike e Kosovës.

Nga fakti se  publiku gjerman në këtë nënqiell për herë të parë ka rastin të sheh një ekspozitë të krijuesëve shqiptarë, duhet të theksojmë se kësaj ekspozite, i mungon gjithsesi një katalog me fotoset e punimeve të ekspozuara, me një vështrim për krijimtarinë kulturore dhe veçmas  atë në sferën e pikturës në Kosovë e në Pejë, në gjuhën gjermane.

Konsiderohet se përkundër angazhimit të madh, mundit të dhënë dhe shpenzimeve të rastit, përgatitja e një katalogu të tillë, që rëndomë e përcjell  çdo ekspozitë në Gjermani, do tia shtonte vlerën kësaj ekspozite me rëndësi. Ndaj, organizatorët e manifestimeve të tilla nga Kosova dhe trojet shqiptare me të ardhur në Gjermani duhet tiu mundësojnë artdashësve gjerman, që nga vizita e ekspozitave të marrin edhe  katalogun-informatorin për realitetin e Kosovës dhe të artit shqiptar.

Kjo ekspozitë në Singen do të jet e hapur deri më 16 janar, kurse nga 20 janari, siç u paralajmërua me këtë rast, do të ekspozohet në Schafhausen e më pastaj në Basel të Zvicrës.