|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

  INFORMIMI I DOBËT I ZËDHENËSVE NË INSTITUCIONET TONA VENDORE

16 dhjetor 2003 / TN

 

Zejnulla JAKUPI

Për zëdhënësit e institucioneve kosovare dhe mënyrën e komunikimit aversiv me mediat dhe publikun është raportuar herë pas here në media. Gafet e zëdhënësve tanë janë nga më të ndryshmet, p.sh: Zëdhënësi i institucionit për media nuk gjindet në vendin e punës. Shpesh ai nuk ka kohë të merret me mediat dhe qytetarët.
 

Disa zyra për informim, japin vetëm deklerata të thata, sa për sy e faqe. Zëdhënësi i tillë ka raste kur kërcnon median; Për shembull, kundër asaj gazete apo kanali televiziv që nuk është në partinë ku është zëdhënësi. Çuditërisht pjesëtarë të mediave në raste të tilla nuk u lejohet të marrin pjesë në konferenca shtypi. Zëdhënësi nuk ka shkollë të gazetarisë. Disa bile janë kokëfortë dhe s´bëhen fare merak pse nuk dijnë të bëjë analiza empirike. Më e keqja është,se ata nuk dijnë të bëjnë as analiza qualitative. Zëdhënsi ynë nuk merrë rrogë as sa një pastrues i Unmikut. I konsideron mardhënijet me media në posicionin e gjithëpushtetshëmit, me predisponimin që t´i shkel gjithmonë gazetarët dhe t´i nënshtrojë mediat „kundërshtare“ me manipulime apo tua mbyllë derën para turinjëve.

Besoj se këta zëdhënës, do të krijojnë "absurdin institucional", qytetarin e manipuluar ,po në emër të institucionit, derisa pasardhësitë e tyre do të na përbejnë se nuk do ta përsërisin gabimin e të parëve. Toleranca dhe mos reagimi me kohë ndaj këtyre zëdhënësve, është baraz me marrëzi dhe, siç thotë një aforizëm; “Marrëzia është nënë e krimit, që etërit e tyre shpesh janë gjenialë.”

Krijimi i imazhit pozitiv përmes informimit

Për të dalur sadopak nga kjo krizë me pasoja, po japim disa udhëzime se si punojnë dhe analizojnë stategjitë e susksesit në fushnë e informimit, zyrat e zëdhënësve në vendet me traditë nga fusha e informimit profesional.

Dihet se nëse institucioni përkatës i duhet krijimi i imazhit pozitiv, institucioni përmes zëdhënësit për media, duhet ta bëje s´pari informimin dhe krijimin e mirëkuptimit të ndërsjellë pikëspari njëherë ,mes vet anëtarëve të institucionit,dhe më vonë me instancat e jashtme. Rol të rëndësishëm luajnë kampanjat, ku si element të saj mund të numërohen; kontaktet personale (jo vetëm me gazetat e partisë apo me ato të afërta me të, por me të gjitha mediat tjera), thirrja e gazetarëve në konferenca shtypi, organizimi i seminareve, dhënija e intervistave të ndryshme etj.

Zëdhënësit e vërtetë janë ekspertë të mediave, të paisur me dije specifike dhe me dije të gjithanshme, dhe jo me shije për pallavra! Zëdhënësi i mirëfilltë ka fytyrë tjetër: Atë duhet ta shqojë aftësia analitike e mendimit ekonomik politik dhe social. Ai duhet të ketë aftësi për t´i kuptuar ndërlidhshmëritë dhe proceset e ndyshme që janë zhvilluar në Kosovë. Të jetë i paisur me një mentalitet specifik për të kuptuar çështjet juridike, specifikat komperative në sistemin e mediave dhe duhet të ketë aftësi gazetareske për tu shprehur, gatishmëri dhe aftësi për të dialoguar, pra, aftësi komunikimi. Zëdhënësi duhet të jetë i aftë parasëgjithash, të organizojë konferenca të ndryshme, t´i lansojë idetë dhe mesazhet e institucionit në media në mënyrë korrekte,të cilat duhet të jenë të kuptueshme, për të krijuar kështu atmosferën e mirëbesimit dhe atë të harmonisë duke mos synuar asnjëherë teorinë e kaosit.

 

Si mund të organizohet dhe të analizohet një kampanj e sukseshme?

Plani i kampanjave të sukseshme ka një strategji më vehte. Zëdhënësi në këtë rast studijon,situatën aktuale dhe situatën objektive me të gjithë të mirat dhe të kqijat e saja. Studimi i kësaj faze përfshin hulumtimin e konformizmave e thashethemeve që vijnë nga krahu tjetër.Vrejtjet duhet të merren si të arsyeshme dhe pasataj të analizohen se cilat janë pengesat që e kanë bllokuar bashkëveprimin ose të identifikohen faktorët të cilët e kanë penguar apo e pengojnë dekompozimin e tabuve për të arritur deri tek imazhi pozitiv. Studimi kësaj faze do të thotë edhe analizim i imazhit egzistues,p.sh çfarë imazhi ka institucioni në sytë e publikut.

 

Moto e këtij plani është të rishqyrtohen kontradiktat averzive që vijnë nga ambienti(media apo publiku, qytetarët me ankesa etj). Në raste të tilla kundërthënijet duhet të sçarohen në opinion që të mos thellohen keqkuptimet. Kujdes! Ky plan nuk përmban vetëm analizën e situatës egzistuese,por edhe analizën e situatës dëshiruese,normative. Këtu duhet të studijohen dhe identifikohen kushtet dhe mundësitë se, kur dhe si mund të realizohet qëllimi,d,m.th.konfrontim jo me imazhin egzistues, por me imazhin ideal.Në hapin tjetër duhet të hudhen konturat e imazhit, p.sh. Si do të arrihet qëllimi? Analiza e imazhit objektiv dhe atij të dëshiruar na mundëson, më pas arritjen e qëllimit përkatës. Sa më e vogël që të jetë diferenca mes këtyre të dyjave, aq më e madhe është mundësia që të realizohet imazhi dëshirues, i cili kurorëzohet me arritjen e qëllimit final.

Arritja e suksesit nuk mund të bëhet si biznes, nga xhepi në xhep. Nganjëherë për këtë duhet flijuar tërë koha në zyrë, duke e bërë barazpeshimin e mesazhit egzistues dhe atij dëshirues.Shumë zëdhënës të sukseshëm e dijnë se sa më të vogëla të jenë diferencat, mes imazit objektiv dhe atij ideal,aq më tepër mund të arrihet qëllimi. Zëdhënësi i mirë parshtron kushtet se me kë do të bisedon, cakton grupet adekuate që do ta bëjnë pajtimin dhe nuk i rrëfen ëndrrat e tija deri në fund. Sepse po nuk rrespektove këtë rregullë, “mund të vdesish në ishullin e Shën Helenës, e të mos jesh Napoleon.”

Strategia e veprimit kërkon që zëdhënësi të caktojë definitivisht përmbajtjen e mesazheve dhe qëllimeve kur u drejtohet qytetarëve, publikut,grupeve,qoftë partisë,mediumit, apo ndonjë personaliteti,anëtarëve të saj, opinionit të gjerë etj, tek të cilët është krijuar imazhi negativ.

 

Zëdhënësi bën bilancin e buxhetit dhe i përgjigjet pyetjes se me çfarë buxheti mund të realizojë një aktivitet të tillë në mënyrë sa më efektive .Saktësisht ai e bën të qartë për vetveten, sa mjete buxhetore duhet të ketë në dispozicion për ta arritur këtë qëllim,natyrisht duke e përfshirë këtu tërë koston e kampanjës dhe duke e bërë ndarjen e strukturuar të tyre me kohë në mënyrë mjaft precize.

Zëdhënësit somnabulë, pse janë të tillë?

Kurse, larg, kësaj praktike, në shumë zyra të tilla (për të mos thën në asnjë), në Kosovë, zëdhënësit nuk aplikojnë ndonjë strategji të ngjajshme.Zëdhënsit tanë janë tepër të papërgatitur për këtë punë komplexe dhe të mundimshme , andaj ata shpesh bëjë punë jo profesionale. Ndonëse, është mëse e nevojshme që zëdhënësi që përfaqëson institucionin të jetë një personalitet, jo vetëm i aftë për të shkruar komente dhe replika e polemika,por ketë aftësi për të bërë terminet detaizuese me personalitetet që do të kontaktojë, kontakte me mediat dhe publikun e gjerë përmes paraqitjes së tij në opinionin publik. Ai duhet të planifikojë kontrollin e buxhetit dhe pasi të kenë bërë aktivitetet dhe informimin në media, më në fund, përmes metodës emiprike, duhet ta bëjë analizën detalizuese të ndikimit të kampanjës që duhet të rezultojë në përmirësimin e imazhit.

Përmes analizës përfundimtare zëdhënësi i mirë , shpjegon disa pyetje ,psh: A është arritur qëllimi?Këtu duhet të bëhen krahasime mes gjendjes para dhe pas aksionit. Ai duhet të definojë saktësisht komponentët me të cilët kishte kontakte. T´i zbulojë aktorët kyq që e penguan apo që e pengojnë imazhin pozitiv ndaj institucionit që ka bërë aksionin. Ç´farë faktorë,të mbrendshëm apo të jashtëm e shkaktuan mosmarrëveshjen dhe acarimin e klimës së komunikimit të ndërsjelltë. Në këtë mënyrë zëdhënësi njoftohet me tematizimin e konflikteve dhe njëherit menjanon paradigmat e interesave në media, të cilat do ta luajnë rolin kryesor.Ky do të ishte një idikator për ta kuptuar më vonë si ka qenë sjellja e publikut e që më pastaj mund të kuptohen edhe faktorët polarizuesë e tematizuesë që kanë shkaktuar problemet.

Meqë këto që thamë, u mungojnë zedhënësve tanë, vështirë të kuptosh si do të prezentohen institucionet tona, brenda dhe jashtë Kosovës. Në fjalorin e tyre të komunikimit mungon fjala e kompromisit dhe e dialogut. Bile, ka edhe “Robinsonë” të tillë të cilët përjetuan ngritjen e shpejt si zëdhënës falë, familjarizimi gjatë punësimit dhe u sollën në këto poste dhe tragjikisht u zbarkuan në botën e enigmës profesionale pa i mësuar rregullat.

Të krijosh konfusion është lehtë. Të manipulosh botën është lehtë. Ndaj,në zyra të tilla, mund të ketë gjithmonë mosmarrveshje dhe vështirësi komunikimi. A do të kemi informim të sakët dhe profesional me intelektin e vetëmjaftueshëm të zëdhenësve tanë? Pa mëdyshje ata janë fatkeqësia e institucioneve tona. “Vox populi vox Dei ex machina”!