|  KULTURË  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI  | 

OPINIONE

Koment

Qimja n'tru

29 nëntor 2003 / TN

 

Edison YPI

 

Ta nxjerrësh qimen nga qulli s’është e vështirë, por kur ajo ka rënë apo është ngulur diku tjetër është hall i madh. Shqipëria, e tëra, me kuç me maç, as sa gjysma e Romës apo Athinës, nga brenda duket sikur kushedi sa e madhe dhe sa e rëndësishme është, me partira, gjullurdira, media, kthesa, kthime, krime, kriza, konvertime, rinovime, pajtime, përdredhje, aleanca, sherre, ojq-ra, rrokullisje, përplasje, eksode, djegie, shkatërrime, rënime etj. etj.

 

Mirëpo, po ta shohësh nga jashtë, apo me saktë, po ta shohësh si na shohin nga jashtë, është krejt tjetër gjë. Çfarë ?! Asgjë më tepër se një vend i vogël, si gjithë vendet e vegjël, fare pak i rëndësishëm. Lëre ç’thonë mitomanët sharlatanë dhe injorantë, muhabetçiu i kafenesë dhe analisti me nam, të cilët llafosen për gjeopolikën sot në erën e internetit e të globalizimit, me termat e kohës së qepës të dy shekujve më parë kur anijet ishin me avull dhe i binin qark Afrikës për të vajtur në Indi, të cilëve u duket sikur janë/jemi qendra e Universit. Nuk jemi të rëndësishëm dhe pikë!

 

As historikisht, as gjeopolitikisht, as politikisht, as intelektualisht, as ekonomikisht. Se 8-shi apo 99-shi apo 0-ja, protagonist i politikës, i ekonomisë a i artit botëror “është me origjinë shqiptare” ato janë veçse dëngla. Londra, Uashingtoni, Parisi dhe Berlini janë plot me shkencëtarë të klasit të parë, biznesmenë miliarderë nga Maroku dhe Irani dhe Egjipti, por as Marokut, as Iranit, as Egjiptit në mend i shkon të mburret me ta. Pse ndodhemi në Europë është e rëndësishme vetëm nga pikëpamja se po të mos ndodheshim kaq afër saj, në vend të tre milionëve që jemi sot kishim për të qenë vetëm një milion sepse do kishim ngrënë njeri-tjetrin.

 

Europa veçse ruhet prej nesh mos ia ndotim qytetërimin, veçse ruhet prej nesh mos ua eksportojmë të vetmin mall që po prodhojmë me shumicë - krimin. Dhe “për ne” zyrat vendimmarrëse euroamerikane, ose nuk i ha meraku fare, ose llafosen vetëm nja dy-tre minuta në javë a në muaj duke pirë kafenë e mëngjesit a çajin e pasdites. E keni parë si dalin në fotografi dhe TV politikani ynë dhe ministri a kryeministri perëndimor pranë e pranë njëri -tjetrit duke shtrënguar duart dhe duke buzëqeshur.

 

Duke buzëqeshur po, por buzëqeshja e tonit, e hapur, e gjërë, e shqyer, triumfuese, kapital propagandistik për t’u zbrazur me të zbritur në Rinas, ndërsa e tjetrit, perëndimorit, edhe ajo e sinqertë por një sinqeritet i veçantë, me vështrim paralel të papërqëndruar, të pafokusuar, për kortezi 10 % atij që ka në krah, dhe 90 % një habie, nje fasionimi, një zbavitjeje, shkurt broçkullave të padëgjuara që sapo dëgjoi. Po tërë këto para që na jep Europa e bota për të ndërtuar autostrada dhe ura mund të kundërshtojë ndonjë skeptik i pavëmendshëm ?!

 

Ato, i dashur skeptik, janë si ajo xhaketa e përdorur që ia falim fukarait me shumë kalamaj që jeton në ndonjë barrakë aty rrotull. Veçse me një ndryshim; fukarai e vesh xhaketën dhe ikën të ngarkojë a shkarkojë thasë a të bëjë diçka tjetër a të lypë diku, ndërsa ne, d.m.th. politikanët tanë, ministrat tanë, shushunjat tona, ngjalat, gjarpërinjtë e helmatisur, “xhaketën” që na fal dynjaja e shqyejnë mes njëri-tjetrit pa pikë turpi ditën për diell, dikush mëngën, dikush jakën, dikush trupin, dikush hastarin, dikush kopsat.

 

Kjo nuk është as fantazi, as dashuri, as urrejtje, por vetëm fakt, fakt kokëfortë, i hidhur zeher, që dëshpëron dhe turpëron shqiptarët normalë që rrahin të jetojnë normalisht në vendin e tyre që qysh prej 13 vitesh e tëhu nuk po qeveriset dot, jo se ka 40 lloje djathrash në treg, por sepse ka 40 lloje djajsh në politikë dhe në (sh)qeverisje, në një kacafytje të përhershme, të pandalshme, duke prodhuar dallgë ciklike vetëshkatërrimi që duket se nuk do të rreshtin kurrë.

 

S’ngopen së plaçkituri, këtë të vogëlthin vendin tonë. A është vështirë të provohet ?! Aspak, hidhu një sy fushave ende të pambjella të Myzeqesë, të Korçës, të Devollit, të Zadrimës, fabrikave, atyre që ishin ashtu si ishin, shikoji si janë katandisur, sikur u ka rënë bomba atomike. Po qe se banon diku nga Stacioni i Trenit tek Universiteti dhe je i dehur mes vetratave, mermerit, picerive dhe butiqeve dhe s’ta rrok mendja se Tirana është llahtarisht e varfër, se kryeqytetasit nuk marrin edhe bukën me listë, hidhu bëj një shëtitje në periferi të saj ku do të dalë në çast dehja kur të shohësh se ke arritur për pesë minuta në Etiopi.

 

Mos u beso vilave që kanë ndërtuar fshatarët andej-këndej, i kanë ndërtuar me një milion e një mundime por janë bosh përbrenda, hyr në ndonjërën prej atyre vilave dhe ke për të parë fukarallëk që do të ngjethet mishi. Nëse s’të besohet se Tirana me gjithë ato postblloqe me policë kërcënues është qytet i frikshëm, mos shko më larg por deri në Shkup.

 

Edhe Shkupi është qytet problematik, por mund të shëtisësh ku ta dojë qefi dhe ke për ta parë a s’ke për ta parë një polic në tre ditë. Por, gjithsesi, vërtet nuk mund t’u ndërtoka Shqipëria, vërtet nuk do të gjejmë kurrë rehat, vërtet këtu kurrgjë kurrë nuk mund të bëhet apo zhbëhet ?! Jo, këtu edhe mund të bëhet, edhe mund të zhbëhet, problem është vetëm ajo shushunj-politika që përmenda më lart, e cila para 13 viteve s’u mor vesh si na u ngjit pas koke e s’na shqitet.

 

Shembuj ka. Kush desh ta digjte Shqipërinë e dogji për tre ditë pa iu dridhur qerpiku, kur dikush vendosi ta mbarojë më së fundi autostradën Tiranë-Durrës që ashtu si kish nisur dukej se nuk do të mbaronte për 100 vite, e mbaroi në disa muaj paçka se shpesh dritat i ka të ndezura ditën dhe të fikura natën, kur dikujt dikur ju mbush mendja ta ndalë skafizmin dhe gomonizmin kriminal, e ndali sa hap e mbyll sytë, kur dikush vendosi ta ndreqte Tiranën me rrugë, trotuare dhe gjelbërime, i ndërtoi rrugët, trotuaret dhe e gjelbëroi sa mundi. Pra potencialisht mundemi.

 

Problemi është si t‘i biem shkurt dhe thjesht, si ta zgjidhim ndryshe. Kur e pyetën Ainshtainin se ku qëndronte zbulimi i tij, ai u tregoi një copë letër. „Ja - tha - ja një pikë mbi këtë letër. Për të arritur nën këtë pikë poshtë kësaj cope letre me majën e lapsit, juve ju duhet të shkoni deri në skaj pastaj të ktheheni nën të derisa të arrini këtu poshtë. Unë e bëj ndryshe, e shpoj letrën dhe arrij menjëherë atje pa u vërdallosur aspak“.

 

Një zgjidhje e tillë duhet; që zgjedhjet të cilat vazhdojnë të na shkatërrohen si me Polici, si pa Polici, të mos na shkatërrohen as me Polici, as pa Polici, as me mashtrime e manipulime, dhe dita e zgjedhjeve të mos jetë ditë lufte por ditë feste, që bujku ta dijë më së fundi që është vetëm bujk dhe aq, po ashtu karrocieri dhe berberi dhe taksisti, muhabetçiu ta qepë gojën, polici të mos vjedhë, analisti të analizojë po të dojë edhe brigje pas kodrave, që ose nuk duken ose nuk ekzistojnë fare veçse në fantazinë e tij të sëmurë, por me politikën, veç kodrave e brigjeve si i duken atij, tjetër lidhje e tjetër interes të mos ketë, kontrabandisti të kontrabandojë po të mundë dhe sa të mundë, por me ministrin a deputetin hiç të mos ketë të bëjë. Ndoshta ka zgjidhje dhe gjendja nuk është fort e pashpresë…

 

Marrëdhënia qytetar-politikë tek ne i ngjan sot asaj lojës së lavatriçes me të mbathurat. Kur i nxjerr nga larja ato shpesh janë kthyer së prapthi. I marrim e i kthejmë së mbari, i thajmë e i veshim. Dhe kështu përditë, ato ndotu, ne laj, ato së prapi, ne së mbari….derisa më së fundi të neveritemi, t’i flakim në plehëra ato dhe lavatriçen hileqare, për ta zëvendësuar me një më të fisme.

(Dërgoi Ç. Loloçi - 29.11.2003)