Nouvelle page 1

Në mujorin e parë të beatifikimit të misionares tonë

Nënë Tereza – një e lume shqiptare në qiell


“Eja, të jesh drita ime“, ishte thirrja që Nënë Tereza me 10 shtator të vitit 1946 mori nga zëri i Jezusit, derisa udhëtonte me tren nga Kalkuta në Darjeling. Që nga ky moment misionarja shqiptare Gonxhe Bojaxhiu, atëherë Motra Tereze ndjeu frymëzimin e ri dhe vendosi të themelojë rendin e ri, të cilin e pagëzoi me emrin “Misionaret e Bamirësisë“, mision ky që sot numëron mbi 4000 shërbëtorë në rreth 700 bashkësi të shpërndara në 135 vende të botës, duke përfshirë këtu edhe mëmëdheun e saj, Shqipërinë, Kosovën dhe vendlindjen e saj, Shkupin. Ajo fliste për Zotin, Jezusin, fliste mbi jetën shpirtërore dhe punën e saj. Fliste shqip, lutej shqip, këndonte këngë kishtare në shqip. “Me gjak jam shqiptare; me nënshtesi, indiane.

Përsa i përket besimit, jam murgeshë katolike. Sipas thirrjes, i përkatës botës. Por zemra ime i përket plotësisht Zemrës së Krishtit“. Gonxhja, e bija e vogël e Kolë dhe Drane Bojaxhiut, u lind për të shkruar historinë më të re të shekullit të XX në aspektin e vetësakrificës dhe devotshmërisë që njeh njerëzimi. Ajo dëshmoi fuqinë e miqësisë vëllazërore, duke nxitur kështu zhvillimin njerëzor dhe shoqëror. Jeta e saj ishte një kushtim ndaj të sëmurëve dhe të varfërve.

Ajo u bë “Nëna“ e atyre që janë të braktisur, të padashur, të papërkujdesuar, “Nëna“ e atyre që janë të shtypur e të uritur, të mjeruar e të lodhur nga gjendja e rëndë sociale, për fëmijë të dëbuar apo njerëz që ishin në buzë të vdekjës, të cilët ishin gjithnjë nën kujdesin e saj. “Pa dallim feje, gjuhe, race dhe kombi – për mua të gjithë janë një“, thoshte shërbëtorja e Zotit. Që nga vdekja e saj me 5 shtator 1997, varri i saj u bë cak shtegtimi e lutjeje për besimtarë të religjioneve, kulturave, kombeve dhe racave të ndryshme. Shumë nga ata kanë gjetur dashurinë e Zotit, kanë gjetur shërim nga sëmundjet shumëvjeçare.

E Lumja Nënë Tereza shpesh thoshte: “Shenjtërimi nuk është një luks vetëm i disa njerëzve të paktë, por një detyrim i thjeshtë për të gjithë ne“. Më pak se dy vjet pas vdekjes së saj, për shkak të përhapjes së famës së shenjtërisë dhe hireve të nxjerra me ndërmjetësimin e saj, Papa Gjon Pali i II-të lejoi të hapej çështja e kanonizimit. Me 20 dhjetor 2002 miratoi dekretin mbi vyrtytet dhe mrekullitë e bëra me ndërmjetësimin e saj. Dhe erdhi dita, dita kur bota kurreshtare priste edhe ritualin e beatifikimit, si fazë e dytë që i paraprinë shenjtërimit.

Më 19 tetor, një muaj më parë shenjtëria e tij Papa Gjon Pali i II-të, shpalli të Lume misionaren e madhe shqiptare, Gonxhe Agnesa Bojaxhiu – e njohur në botë si Nënë Tereza. Në sheshin e shën Pjetrit ishin tubuar mbi 300.000 pelegrinë nga e tërë bota. Në mesin e tyre edhe dhjetëra mijëra shqiptarë, të cilët duke dëshmuar praninë e tyre, valonin flamujt në duar në shenjë mirënjohje dhe falenderimi, për këtë dhuratë të Zotit. Për të kthyer në kujtesën e lexuesve tanë këtë ditë të rëndësishme, ne sot në njëmujorin e Beatifikimit të Nënës Tereze sjellim disa prononcime dhe mendime të klerikëve shqiptarë dhe shtegtarëve pjesmarrës mbi jetën dhe veprën e Nënë Terezës dhe organizimet në Vatikan.


Imzot Angelo Massafra, kryeipeshkëv i Shkodrës dhe kryetar i Konferencës Ipeshkvore në Shqipëri: Lumturimi i Nënë Terezës është një nder që na bëhet ne shqiptarëve, por është edhe një dëshirë që realizohet edhe nga ana fetare që është në përputhje me ungjillizimin. Nëna Tereze ka ungjillizuar botën me shembullin e saj duke iu shërbyer më të varfërve. Kjo shqiptare e madhe na nderon shumë sepse ka mishëruar mësimet ungjillore. Kjo do të thotë se ka realizuar në mënyrë të përkryer, atë që tha Jezusi: “Gjithçka që i keni bërë njeriut më të varfër më keni bërë mua“. Mund të theksojmë edhe mrekullinë që e Lumja Nënë Terezë ka bërë duke i dhënë shëndetin në Kalkutë një grauaje të besimit hindu. Në këtë mënyrë duke qenë e sigurtë jeta e shenjtë e Nënë Terezës, Selia e Shenjtë ka shkurtuar nga ana juridike dhe kanonike procesin e lumturimit.

Imzot Rrok Mirdita, kryeipeshkëv i Kryeipeshkvisë Durrës-Tiranë: Lumturimi i Nënë Terezës është një ditë që na e dhuroi Zoti, një ndër ditët më të mrekullueshme që kam përjetuar ndonjëherë, jo vetëm unë, por me qindëra-mijëra shqiptarë sepse për këtë do të na kishin zili edhe kombet shumë më të mëdha. Të jesh i pranishëm, të jesh dëshmitar i kësaj ngjarje për këtë gjeneratë që ne jetojmë është një privilegj, do të thotë një gjë që nuk përsëritet më brenda kësaj gjenerate, por ndoshta edhe shumë të tjera. Prandaj falenderojmë Zotin që na ka dhuruar këtë bekim të shenjtë që me siguri ka për të dhënë mesazh shumë të frytshëm për mbarë kombin shqiptar pa dallim, pra çdo përkatësije fetare që jemi, se është e vetmja Nënë Tereza, tash e lumtur dhe besoj shpejtë shenjtëresh që i përket të gjithëve pa dallim.

Imzot Zef Gashi, kryeipeshkëv i Tivarit: 19 tetori me ngjarjen e beatifikimit të Nënës Tereze, ngjarje kjo që përkon me kontekstin e vitit jubilar të 300 vjetorit të Kuvendit të Arbërit do të mbetet si datë historike në analet e kishës dhe kombit shqiptar. Ne si popull sot kemi nevojë për një përjetim të ri, për një renesansë të re shpirtërore. Shpresoj që me ndihmën e Zotit të jemi të vetëdijshëm dhe të aftë ta përceptojmë rëndësinë e kësaj ngjarje dhe me besnikëri ta qojmë përpara misionin dhe mesazhin e saj drejt një të ardhme më të mirë.

Imzot Hil Kabashi, ipeshkëv në Shqipërinë e Jugut: Padyshim sot për ne është një ditë shumë e rëndësishme sepse ne kemi ardhur këtu që ta përkujtojmë përfundimisht veprën që bëri Nënë Tereza, e cila është bijë, motër dhe nënë e jonë. Ky personalitet i madh i shekullit të kaluar, e cila njerëzimit i ofroi dashuri pa dallim race e gjuhë, kombi dhe feje duhet të jetë frymëzim për ne që sipas shembullit të saj të përkrahim të mirën, të mënjanojmë të keqën dhe të jemi më të vërtet në rrugën e saj duke e dashur Zotin dhe të afërmin. Prania e numrit të madh të shqiptarëve është shenjë që Nënë Tereza është në zemrat tona, pra shenjë që nuk është larg nesh, por si gjithmonë vazhdon të mbetet tek ne. Shpirti i saj paqedashës na frymëzon për të mirë dhe na bashkon.

Imzot Mark Sopi, ipeshkëv i Ipeshkvisë së Kosovës: Për Nënën Tereze është dëgjuar dhe folur shumë, por nëse ne kujtojmë vetëm titullin “Nënë“ që bota ia ka dhënë i thotë të gjitha. E një bijë e jona shqiptare me të vërtet të quhet nënë e mbarë botës, nënë shpirtërore kuptohet, nënë me veprimin e saj të cilin e ka bërë me dashurinë e pamasë duke treguar ndaj të varfërve, ndaj të lërneve pas dore, njerëz të cilët kanë qenë të hudhur, të gjuajtur prej shoqërisë - ajo ka marr kujdes për ta. E mu kjo e ka bërë që ajo të numërohet ndër shenjtëreshat, sepse në gjygjin e fundit Krishti nuk na pyetë a ke qenë i pasur apo ke qenë i mençur, por pyet çka i keni bërë një më të voglit më keni bërë mua. Ajo duke u nisur nga ky parim ka vepruar dhe arritur të quhet Nëna e mbarë botës dhe sot të numërohet në mesin e të Lumturve. Unë i jam shumë mirënjohës Selisë së Shenjtë për kujdesin e veçantë që tregoi për delegacionin nga Kosova, duke ofruar grupin tonë në rendet e para, grup ky i përbërë prej strukturave të ndryshme të pushtetit dhe kishës, pa dallim moshe dhe gjinie, të përfaqësuar nga dy besimet, mysliman e katolik. Ishte vërtet një ditë e jashtëzakonshme për mbarë kishën, por më tepër për ne shqiptarët.

Dr. don Lush Gjergji, famullitar në Binqë (biograf i shquar i Nënë Terezës): Një kënaqësi e posaqme, një ndjenjë e madhe e nderimit dhe e falenderimit për bijën, motrën dhe nënën tonë, e cila me beatifikim do të bëhet edhe e lumtura e mbarë njerëzimit sepse jetoj për Zotin dhe për njeriun dhe është një mirënjohje në rend të parë e Zotit, por edhe e Papës dhe kishës katolike, e cila në të njohu vyrtytet heroike, një shërbim të pashembullt që nuk e ka njohur jo vetëm historia e kishës, por as historia e botës. Nënë Tereza është dashuria në vepër në shërbim të Zotit dhe të njeriut.

Don Anton Kçira, famullitar në kishën e “ Shën Palit“ në Detroid: Lumturimi i Nënë Terezës është një krenari e madhe për popullin shqiptar, por edhe mbarë botën. Unë kam marr pjesë në varrimin e saj në shtator të vitit 1997 në Kalkutë. Më kujtohet se atë kohë në gazetat e vendit ishte temë aktuale vdekja e misionares shqiptare, shtetase shumë e respektuar dhe e dashur në Indin e largët. Në ballinën e një të përditshmeje shumë të lexuar ishte ilustruar një peshore, në njërën anë të peshores ishte globi, ndërsa në anën tjetër ishte Nënë Tereza. Kjo do të thotë se vlera e saj ishte e barabartë me atë të tërë rruzullit tokësor. Kjo flet shumë për ne shqiptarët, dhashtë Zoti që ne ta kuptojmë kend e kemi pas në mesin tonë dhe t’i lutemi asaj, të shkojmë rrugës së saj.

Dr. don Mikel Sopi, misionar shqiptar në Zvicër: Jemi krenar që pikërisht bija e gjakut tonë, Nënë Tereza edhe në këtë kohë të ngjeshur dhe stërngarkuar me dhunë dhe paragjykime, bëhet shembull se fuqia nuk qendron në faktin e dhunës, por në vlerën shpirtërore, në zemërgjerësi, në respektimin dhe dashurinë ndaj njeriut. Njeriu si shembëlltyrë e Zotit është subjekti të cilit i shërbeu Nënë Tereze, dhe fakti i cili e bëri atë të madhe dhe të shenjtë para Zotit dhe para njerëzve. Aktualiteti i Nënë Terezës në tërë globin, shprehë jo vetëm mungesën e vlerave shpirtëroe, por edhe nevojën e madhe për ta aktualizuar paqen, drejtësinë dhe dashurinë në të gjitha rrafshet e jetës. Lumturimi i saj është një rast i mirë që na largon nga rëmja në kurthat e parapërgatitura.

Atë Nue Kajtazi, meshtar i rregullit françeskan në Gjakovë: Ishte një ditë e veçantë për mbarë kishën katolike, në veçanti për popullin tonë shqiptar. Ishte beatifikimi i një misionareje, një gruaje të madhe shqiptare të vertet dhe më pëlqeu fakti në atë librin e liturgjisë ku Nënë Tereze thotë:
“ Unë jam me gjak shqiptare... “. Me këtë zgjidhet një problematikë shumë e madhe dhe e them se ishte një rast i veçantë të ndihemi krenar se jemi shqiptarë.

Motra Leonora Toma: Unë sot jam shumë e gëzuar. Kjo nënë e madhe me kontributin e pashoq gjatë jetës së saj e ka nderuar popullin tonë, kudo gjendet. Ka qenë një moment shumë i emocionuar shtegtimi, por edhe i lutjes. Nuk ka qenë vetëm një moment i shëtitjes dhe daljes. Por ka qenë një moment i mrekullueshëm meditimi, së paku mbi jetën dhe sakrificën që Nënë Tereza dha për të sëmurit dhe të varfërit gjatë jetës saj baritore.

Akademik Mark Krasniqi: Kjo është një festë e madhe për gjithë botën, sepse Nënë Tereza ka qenë nënë e gjithë popullit, jo vetëm e popullit shqiptar e gjakut të cilit është, por këtu ishte mbledhur e gjithë bota. Përfaqësues të mbarë botës, nga India ku shërbeu gjerë në vdekje e vise të tjera për ta nderuar edhe në këtë mënyrë solemne Nënën Tereze, siq po e nderon sot kisha katolike duke e shenjtëruar. Ne shqiptarët duhet të jemi krenar që e kemi Nënën Tereze edhe në tokë, edhe sot në qiell.

Agim Doqi, poet dhe publicistë nga Lugano: Lumturimin e Nënë Terezës e shoh si pasurinë më të madhe kombëtare shqiptare. Kënaqësia është dimension i vogël për të shprehur diqka të tillë. Nënë Tereza është shpallur e Lume dhe ne jemi të lumtur. T’i lutemi asaj.

Gjon Berisha, afarist shqiptar nga Hamburgu: Sigurisht se dita e lumturimit të Nënë Terezës është ditë e veçantë, ditë kjo që për popullin shqiptar sjell një gëzim të madh. Pra, padyshim është një kënaqësi e papërshkrueshme për të gjithë ne sepse ne sot kemi të Lumen Nënë Tereza.

Jenny Douglas, New York: Unë kam ardhur nga Shtetet e Bashkuara të shoh nga afër këtë ceremoni të beatifikimit të së Lumës Nënë Tereza nga shenjtëria e tij Papa Gjon Pali i II-të.
Vërtet diqka madhështore. Derisa ishte gjallë, Nënë Tereza kishte ardhur në Bronx dhe në kishën tonë ka hapur rregullin e Misionarëve të Bamirësisë. Sot ajo është e Lume.

Pjeter Coli nga Würzburgu i Gjermanisë: Ditë vërtet e jashtëzakonshme. Kjo ceremoni e lumturimit me një prani të jashtëzakonshme të njerëzve, në mesin e tyre edhe mijëra shqiptarë ka bërë që në historinë e popullit tonë të shkruhet si ditë e veçantë kombëtare. Mendoj që gjeneratat pas nesh do të na kenë lakmi që kem pas fatin të marrim pjesë në ditën e lumturimit të vetmës shqiptare që e ka bota, e cila vërtet e ka afirmuar kombin shqiptar si pak kush tjetër në historinë e kombit tonë.

Simon Kuzhnini nga Zagrebi: Një akt solemn, një moment i paharrueshëm, një ditë e veçantë për historinë më të re të popullit shqiptar. Sot ne ndiejmë dhe përjetojmë më shumë se kurrë dashurinë e nje nëne të dashur, një nëne me trup të vogël dhe një zemër aq të madhe, e cila me veprën dhe punën e saj u dallua si një ndër figurat më të shquara botërore të shekullit. Ne si popull shqiptar jemi krenar për të gjitha kontributin që ka bërë e Lumja Nënë Terezë. Ne duhet të shkojmë hapave të saj dhe me dashuri ndaj njëri-tjetrit dhe tolerancë t’i tregojmë njerëzimit kudo se kombi ynë i dhuroi botës Nënën Tereze, këtë bijë të madhe të kohës sonë.

Kolë Bisaku, Split – Kroaci: Lumturimi i Nënë Terezës është një dhuratë për botën mbarë, veçanërisht 19 tetori i këtij viti ka për të hyrë në historine e popullit tonë, si ditë fitoreje për shqiptarët, të cilët kanë pajtoren e tyre në lutje drejtuar Zotit. Pra, t’i lutemi Nënë Terezës.

Astrit Leka, aktivist nga Gjeneva: Të them të drejtën jam në një gjendje shpirtërore që rrallë herë e kam ndier në jetën time. Ju lumtë atyre që e kanë organizuar dhe sidomos Papës Gjon Palit të II-të që ka bërë punën determinante në përcaktimin e vlerave të kësaj gruaje që quhet gruaja e shekullit dhe mos të harrojmë një gjë të rëndësishme, për mua Nënë Tereza i ka bërë shërbimin më të madh popullit shqiptar, ku në 97-tën, pikërisht kur prestigji i ynë kombëtar kishte rënë në pikën e tij më të ulët, ajo pati vdekjen e vet, do të vdiste një ditë dhe bota mori vesh se ky popull nuk ka vetëm të tillë, do të thotë jo vetëm jo të mirë, por ka edhe figura, si kjo e Nënë Terezës.

Marije Jakupi nga Praga: Jam e lumtur sepse është një nga ditët më të rëndësishme për gjithë popullin shqiptar, sidomos kur je në vend të huaj, dashuria dhe nostalgjia për vendin tënd është më e madhe, sidomos atëherë kur sheh flamurin tënd duke u valëvitur është një gjë e mrekullueshme. Jam më të vërtet e lumtur.

Palush Bisaku, Trogir – Kroaci: Një satisfaksion dhe gëzim shumë i madh. Kënaqësi e papërshkruar të jesh i pranishëm në një akt të tillë beatifikimi, si ky për të Lumën Nënë Tereza, të kësaj figure madhështore shekullore, kësaj shërbëtoreje të Zotit, e cila më mirë se askush tjetër u dallua për mëshirën dhe shërbimin ndaj të varfërve. Pra çdo gjë ishte e shkëlqyeshme

Ton Marku nga Zagrebi: Dhashtë Zoti që prej veprës së Nënës Tereze që është e pavdekshme ne shqiptarët të mësojnë, të dëgjojmë njëri-tjetrin, të krijojmë një tolerancë më të madhe. Ajo do të jetë një udhërrëfyese e mirë që të mësojmë prej gjithë asaj që na ka lënë si pasuri kombëtare.

Barbara Jones, Chicago: Ka qenë diqka e mrekullueshme. Një gjë të tillë nuk e kam përjetuar ndonjëherë. Kam parë njerëz të cilët në duart e tyre mbanin uratë dhe fotografi të Nënës Tereze. Shumë prej tyre qanin, pra ishte një ditë e mire për t’u thelluar në meditim, ashtu siq veproi edhe Nënë Tereza. Momente vërtet mbresëlënese.

Zef Marku, Zagreb – Kroaci: Ky personalitet, simbol i humanizmit, e cila më thëniet filozofike jetësore është figura numër një e shekullit të 20-të. Pata mirësinë ta takoja në Zagreb, në vitin 1981 dhe 1982. Takimet më të më ka lënë mbresa ta pashlyeshme. Më kujtohet trupi i saj, fytyra, këmbët, një palë sandale që i kishte, pa çorapë. Nënë Tereza dje ishte një oqean me plot dashuri, sot një e lumtur në qiell. Nuk di në botë edhe një person që ka më tepër dashuri për secilin njeri, për secilin komb dhe më të vërtet është Nëna e Nënave me përmasa botërore.

Genc Leka, publicist nga New Yorku: Në vitin 1998 unë kam bërë një libër mbi jetën dhe veprën e Nënë Terezës. Sot jam tepër i lumtur që isha prezent në këtë ceremoni madhështore të beatifikimit, bile jam i lumtur edhe për faktin që procesi i lumturimit të humanistes sonë të madhe u përshpejtua dhe kreu i kishës katolike lejoi të hapej çështja e kanonizimit. Sot, Papa Gjon Pali i II-të tre vjet e gjysëm pasi Selia e Shenjtë ka hulumtuar dhe studiuar veprimtarinë e humanistës shqiptare, beatifikoi Nënë Terezën, në këtë të diel kur kujtojmë misionarët nga e gjithë bota.

Tush Bisaku, Hamburg – Gjermani: Më kujtohet para 6 vjetësh gjatë varrimit të Nënë Terezës në Kalkutë e gjithë ajo prominencë botërore, njerëz të kishës dhe artit, shkencës dhe politikës, të cilët i jepnin lamtumirën e fundit trupit të pajetë të kësaj gruaje me shtat imcak, por me besim shkëmbor, të patundur, të cilës iu besua misioni të kumtonte dashurinë e etur për njerëzimin dhe kjo dashuri e saj na ka mbledhur sot këtu në sheshin e shën Pjetrit të kremtojmë beatifikimin e kësaj figure shumë dimensionale. Besoj se ka për të kaluar një kohë e gjatë derisa këtu të ketë një tubim të tillë madhështor, si ky për lumturimin e Nënë Terezës.

Nikollë Kuzhnini, Zvicër: Unë mendoj se kjo për popullin shqiptar është një fitore shumë e madhe dhe shpresoj se edhe ne si shqiptar do të dimë të vlerësojmë lumturimin e saj.

Ndrec Radi, Hamburg - Gjermani: Ceremoni dhe rituale të këtij lloji nuk kam parë deri më tash. Nderim i vërtet i veprës madhështore të nobelistës shqiptare, e cila ishte në shërbim të Zotit dhe njerëzimit, në shërbim të të varfërve dhe të pastrehëve, pran të sëmurëve dhe kërbuleve, gjithmonë aty ku kërkohej bamirësia dhe dashuria.


19 nëntor 2003

P.S. Autori (e-mail:albertbisaku@hotmail.com) studion në Institutin për Gazetari dhe Shkenca për Komunikim, si dhe atë të Gjermanistikës me drejtim të dytë Teatrin dhe Mediat, në Universitetin e Hamburgut. Me rastin e beatifikimit të Nënë Terezës ka qenë reporter special për mediat gjermane, në veçanti duke kontribuar për radion Deutsche Welle.