Moisiu duhet ta shkarkojë Nanon

18 nëntor 2003 / TN

Çerçiz LOLOÇI

Dështimi i negociatave mes dy krahëve kundërshtare në Partinë Socialiste të inicuara nga kreu aktual i Kuvendit Servet Pëllumbi, i ka shkuar për shtat Kryeministrit dhe kryetarit të PS-së që, pas rizgjedhjes në kuvendin e radhës, të largojë përfundimisht deputet-bllokuesit e votëbesimit të ministrave dhe të jetë më i lirë në rindërtimin e një kabineti qeveritar ku të mos ketë më asnjë të pabindur.

Dorëheqja e djeshme e ish-presidentit Meidani, në një garë aspak të barabartë (kandidatura e tij me përjashtim të firmave të shtrënguara të disa anëtarëve të KPD-së, nuk gjeti të realizuar asnjë prej pikave që mund të kthenin në një konkurrim të ndershëm dhe të barabartë mes palëve), megjithëse nuk ndikon në rizgjedhjen e Fatos Nanos, krijon gjithsesi një dozë delegjitimiteti duke ripërsëritur të gjitha farsat e mëparshme të rizgjedhjes së drejtuesit kryesor të partisë së maxhorancës.

Natyrisht, zhvillimet sa më sipër janë punë të brendshme të një partie politike, por problemi është se si duhet të sillen insitucionet e tjera që kanë përgjegjësi të drejtpërdrejtë për funksionimin e një qeverie. Vetëm si kohë fizike është gati një muaj që të zhvillohet kongresi i socialistëve, por gjatë kësaj periudhe a duhet të rrinë duarkryq Presidenti i Republikës Alfred Moisiu, kryeparlamantari Servet Pëllumbi, opozita e Partisë Demokratike dhe faktorë të tjerë të brendshëm dhe të jashtëm? Po të merret në konsideratë që dy dikastere kryesore që kanë detyra specifike dhe të pazëvendësueshme, qoftë në kuadrin e marrëveshjes së Asociim-Stabilizimit, qoftë në problematikën e rrjedhave integruese, kanë qenë jo në efiçencë, kjo periudhë pa qeveri shkon edhe më gjatë.

Pikërisht për këtë mungesë qeveritare, edhe duke shfrytëzuar nenet e ligjit themeltar kushtetues si dhe duke mos anashkaluar përgjegjësitë e drejtpërdrejta që ka presidenti i Republikës dhe pushteti legjislativ, asnjë nga këto institucione nuk pengon në ndërmarrjen e një iniciative për ndërtimin e një qeverie. Përkundrazi, justifikimi i Presidencës (nuk jemi dakord me qeveri zëvendësministrash, të thënë publikisht dy herë nga goja e zotit Alfred Moisiu) si dhe përpjekja e vetme e zotit Servet Pëllumbi (për të gjetur një formulë kompromisi për një kabinet formal) janë shumë pak për këtë vakum institucional.

Ambientimi i gjatë me mungesën e qeverisë, ose me një qeveri të cunguar, të krijon përshtypjen se Fatos Nano kontrollon shumë pushtete dhe të tjerët sipër tij janë thjesht fasadë pushtetesh.

Presidentin e Republikës nuk e pengon asgjë që të shkojë në parlament dhe, me anë të një mesazhi preokupues për fatet e vendit, të kërkojë shkarkimin e Kryeministrit; po këtë President nuk e pengon asgjë që t'i drejtohet grupit parlamentar të PS-së që të gjejë një zgjidhje tjetër me ose pa Nanon kryeministër; në pamundësi të gjetjes së kësaj zgjidhjeje, Presidentin e lejon ligji për të gjetur mazhoranca të tjera brenda parlamentit. Të njëjtat iniciativa mund t'i ndërmarrë gjithashtu edhe kryesia e parlamentit, e cila nuk ka problematikë më të mprehtë sesa të fusë me procedurë të përshpejtuar zëvendësimin ose riplotësimin e një kabineti që zvarritet për muaj me radhë.

Nëse nuk ndërmerren këto hapa institucionalë dhe logjikë, atëhere të gjithë duhet të mendojmë se kriza lind nga Nano dhe zgjidhet po nga ai, ndërsa zoti Moisiu dhe zoti Pëllumbi i kanë sytë nga kongresi i 12 dhjetorit, dhe pushtetet e tjera janë inekzistencë; pra Shqipëria nuk është më një republikë parlamentare.