|  KOMENTE  |  HISTORI  |   POLITIKË  |  OPINIONE  |  ADRESARI  |  ARKIVI 

 

OPINIONE

   
 

Analizë

 
 

“Manovrat dhe ofertat politiko-ushtarake serbe dhe artikulimet e gjykuara të dështojnë”

 
 

 
8 nëntor 2003 / Fatlind SADRIU*
  
 
- Kosova ne kete kontekst
 
 Duket sikur e tere energjia e grumbulluar gjate 12 vjeqarit te sundimit totalitar te z.Millosheviqit dhe hierarkise se tij ne Serbi, krahas pasojave negative qe ia trashiguan shtetit serb edhe per disa gjenerata te ardhshme, ne nje menyre indirekte kane nxitur nje aktivitet pak sa me te detajuar e me logjik ne kokat e politikaneve te sotem serb, ose te pasardhesve te dinastise M, ashtu siq shumica e tyre e shohin te ardhmen politike ne boterat kongongjence vetanake. Mirepo, fatkeqesisht duket se edhe keto qasje te "reformuara" te elites se sotme politike serbe kane deshtuar te distancohen nga ato te diktatures se meparshme serbe.
 
Sot me çdo kusht zyrtaret dhe diplomatet serb po perpiqen qe qeshtjen e Kosoves ta rikthejne ne agjendat nderkombetare por me nje rezhi te re serbe, ‘qe topin ta largojne nga fusha e tyre e fajit dhe veprimit’, e keshtu t’i hapin rrugen nje politike tendencioze dhe perfitimeve te kalkuluara te poenave shume te nevojshem politik ne fondin tani me te bankrotuar te repuacionit dhe imazhit shteteror.
 
Kanalet e perdorura dhe inskenimet substanciale ne dispozitat e te vepruarit dhe te dialoguarit te perfaqesuesve serbe me diplomate te huaj nuk jane asgje e re perpos nje artikulim mendjelehte dhe i gjykuar te deshtoje.
    
1. Vetem pas kater viteve te perfundimit te bombardimeve dhe nenshkrimit te kapitullimit te Serbise, te kushtezuar dhe implementuar nga shtetet antare te NATO-s, zyrtaret e sotem serb me plot goje flasin per partneritet dhe gadishmeri qe te gjinden ne krah te ish “okupatoreve”, pikerisht atyre shteteve te cilat me atomet e fundit te energjise diplomatike tentuan qe kete popull ballkanik ta kursejne nga ajo qe sot me dihet.
 
Demagogjia serbe e te shfajsuarit eshte se” faji ishte i pushtetit dhe se ata (populli) ishin te manipuluar”, duke tentuar keshtu ti zhvleresojne rrezultatet e disa zgjedhjeve si presidenciale ashtu edhe parlamentare te mbajtura ne Serbi mes 1990-2000, ku pikerisht ky popull i etshem per teritore dhe perfitime te tjera, ne menyre kontinuale legjitimoi ate pushtet, pushtetin e “mbrojtesit te shenjterise serbe”, z.Millosheviq.
 
2.  Protestat masive te perkrahura nga te gjitha rrymat politike ne Serbi (perfshire ketu edhe “reformatoret” e sotem) para nderhyrjes se NATO-s, kishin vetem nje moto:”te shprehin mllefin dhe qendrimin e popullit serb ndaj shqiptareve dhe çdo kujt tjeter qe hudhej ne mbrojtjen e drejt te tyre”, qe ne kete rast ishte NATO, aleance kjo e krijuar ne parimet baze te demokracise, paqes dhe transparences dhe e formuar per te vetmin qellim, ruajtjen e paqes. 
 
3.  Nuk iu nevoitej shume pasardhesve te z.Millosheviq dhe skemave politike ne Serbi te riartikulojne nje qendrim prepondorant te tyre dhe te”drejtes” se tyre ne raport me po kete aleance dhe sot ia shtrine doren e “miqesise” NATO-s.Por se a eshte i gatshem populli Serb si popull i tere te heq dore nga mentaliteti antievropian dhe ta percjelle hirearkine e sotme politike serbe, e cila nuk dihet se a perfaqeson me shume se nje te treten e pergjithshme te popullates, e te shtrije doren e miqesise? Kete se besoj dhe per kete deshmia me e mire eshte demonstrimi i pakanqesise dhe urrejtjes lidhur me dorezimin e kater gjeneraleve te ushtrise dhe policise serbe ndaj Gjykates se Hages nga ana e disa ministrave dhe oficereve te policise serbe.
 
4.Zgjedhjet e deshtuara presidenciale, shkalla e larte e krimit te organizuar, perqarjet dhe neglizhenca e faktoreve bashkeqeverises ne Serbi, gjendja e nje krize te skajshme sociale si dhe afrimi i afatit te zgjedhjeve ne Serbi, po reflektohen ne prognozen e veprimeve te qeveritareve serb. Te vetedijshem per gjendjen faktike ne Kosove dhe ne Serbi, atyre iu desh qe mu tani ta inaugurojne kete doktrine “gjysmake” dhe ta vejne ne veprim “xhokerin magjik”- Kosoven.
 
Deshmia per kete qendron ne qasjen euforike e me shume pompozitet nacioanlist te cilen e krijuan qeveritaret serb para opinionit ne Serbi para takimit te Vjenes.
 
Arsyeja e kesaj euforie ambiguale te cilen shumica e kokave te nxehta e nacionaliste te politikaneve ne Serbi po e proklamojne qendron ne parashikimet naive, te bazuara teresisht ne spinin momental diplomatik dhe divergjancat kalimtare ne mes faktoreve te rendesishem nderkombetare. Fatkeqesisht kjo eshte vetem energji e humbur, perkrah humbjes faktite te sovranitetit dhe influences se Serbise ndaj Kosoves, te cilen do ta argumentoja ne kete radhitje;
 
a)  Pas disa vite te suspendimit te ish Jugosllavise nga disa organizma nderkombetare, USMZ ka arritur te rikthehet si anetar i plote i ketyre organizmave nderkombetare, para se statusi final i Kosoves te jete definuar, gje qe u jep shprese dhe qe i shtyri qe Kosoven ta proklamojne ne dy preambullat kushtetuese; ate te Serbise dhe USMZ.
 
-Mirepo pa marre parasysh pretendimet dhe prepodorencen serbe lidhur me te ardhmen e Kosoves, Kosova de facto nuk eshte dhe nuk do te jete ne kutite e votuesve serb ( Rrezoluta 1244 e Keshillit te Sigurimit te Kombeve te Bashkuara, permbane elemente te mjaftueshem me karakter interpretues ne kuader te se drejtes nderkombetare dhe si e tille eshte tejet ambigative, e qe eshte ne interes te drejteperdrejt te se ardhmes se Kosoves).
 
b)  Diplomacite e vendeve perendimore jane te preokupuara me çeshtjet e terrorizmit dhe te Irakut, gje qe u jep qeveritareve Serb nje vakum me ta madh te manovrimit.
 
-Fakti se qeverite e ketyre shteteve jane te preokupuar me luften kunder terrorizmit, perkundrazi duhet te jete nje fakt brengoses per Serbine, sepse shteti serb po vuan nga struktuar ordinere terroriste, pergjegjese per vrasje te shumta politike dhe ordinere ne Serbi si dhe pozita kulminante e saj ne listen e shteteve te krimit te organizuar ( definimi i terrorizmit: struktura te organizuara kriminele, veprimtarite e te cilave konstituojne dhe suportojne perdorimin e forces ndaj civileve).
 
c)  Suksesi i politikes se jashtme serbe qe u kurorezua me seancen urgjente Keshillin e Sigurimit te Kombeve te Bashkuara lidhur me “terrorizmin” ne Kosove dhe e cial si rrjedhoje pati kontraindikacione nga prognozat serbe.-Se fjala “terrorizem” eshte mjaft nevralgjike ne fjaloret e qeveritareve boterore, ska dyshim, mirepo te terrorizosh dhe te jesh mbeshtetes i terrorizmit te organizuar, te tille çfare e kemi ne pjesen veriore te Kosoves dhe te gjykosh terrorizmin ne baze te standardeve juridike dhe konkluzave logjike eshte e pamundur.
 
d)  Oferta e qeverise serbe per dislokim trupash perkrah forcave amerikane dhe britanike ne vatrat e krizes ne bote dhe te policise serbe ne misione paqeruajtese.
 
-Se cka qendron pas kesaj oferte nuk eshte veshtire ta kuptosh e sidomos jo prej po atyre shteteve te cilat kane nje eksperience te madhe me te”ofertuarit” serbe dhe pasojat e tij (Raste te shumta gjate luftimeve ne Kroaci dhe Bosnje Hercegovine).
 
e)  Insistimi i qeveritareve serb qe takimi i Vjenes duhet mbajtur me cdo kusht, prejudikimet lidhur me kete takimi dhe renja ne gracke nga ana e UNMIK-ut i cili nuk arriti te beje nje pergaditje te mirefillt dhe konsolidoje qendrimin me faktorin Kosovare si dhe mosdefinimi i statusit te tyre (UNMIK-ut) deri ne javen e fundit para takimit te Vjenes.- Delegacioni Kosovar mori pjese ne kete takim, dhe me kete edhe i deshmoi faktorit nderkombetare se jane te gatshem per dialog me cdo fqinj te Kosoves dhe njekohesisht mospjesmarrja e qeverise ne kete takim, qe nje hap i qelluar ne drejtim te konsolidimit te pozites ndaj faktorit nderkombetare te pranishem ne Kosove. Kosova me kete tregoi se eshte per dialog dhe se interesi kombetar nuk eshte i diskutueshem.
 
Mjaftojne faktet e lartepermendura dhe disa levizje tjera diplomatike te ceken dhe te shihet se politikanet serb jane ne hap me rrjedhat aktuale dhe spinin e agjendave globale dhe se diplomatet e tyre jane ne superioritetin e te ushtruarit te detyres se tyre, krijimit te disballanceve diplomatike dhe perfitimit nga mosperqendrimi i pales tjeter.
 
Por te jesh ne drejtim me spinin e ngjarjeve nuk mjafton qe te jesh vete ngjarja gjegjesisht vet spini, se tekefundit e ardhmja e nje populli mund te prejudikohet nga e kaluara e tij, dhe diplomacia nuk eshte ajo qe ndodhet ne rreshta, pas te ciles poltikanet serbe me dekada kane shpenzuar energji, por eshte ne mesin e tyre, e kete duket se asesi ata nuk po munden ta kuptojne, ose ndoshta nuk dojne ta kuptojne. Diplomacia eshte virtyt i dialogut e fatekqesisht  e kaluara deshmon se sa jane te prirur ata per nje dialog te mirefillt, “dialog pa pasqyre”.
 
Kosova ka qene nje barre e paperballuar per Serbine gjate tere historise dhe sa me vone ta kuptojne kete serbet, edhe me shume energji do te shpenzojne ne qeshtje tashme te perfunduara dhe xhepardojne seriozisht te ardhmen e tyre ne familjen Europiane.
 
 
*Autori i shkrimit është student i Fakultetit te Drejtesise dhe Fakultetit te Studimeve Nderkombetare/Diplomacise, Universiteti i Adelaidit, AUSTRALI         


 Copyright©2000-2003 Trepca.net - Të gjitha të  drejtat e rezervuara.